Τετάρτη 28 Ιανουαρίου 2026

Πού είσαι Χριστόδουλε;… Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Πού είσαι Χριστόδουλε;…

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

 

Δέκα και οκτώ χρόνια πέρασαν από την εκδημία του μακαριστού Αρχιεπισκόπου Χριστοδούλου και στα όσα συμβαίνουν στην Πατρίδα μας. Ο πιστός λαός τον αναζητεί, λέγοντας «πού είσαι Χριστόδουλε». Κατά τα εννέα χρόνια της  Αρχιεπισκοπίας του η Εκκλησία είχε λόγο, είχε παρρησία και ο λαός ένιωθε ότι ο Προκαθήμενος της Εκκλησίας νοιάζεται γι’ αυτόν. Μπροστά στην προστασία του ποιμνίου του από τις ποικίλες επιθέσεις, που σκοπό είχαν να πολεμήσουν την Πίστη του, να αλλάξουν την ταυτότητά του και να αλλοιώσουν την πολιτισμική του κληρονομιά, εκείνος, ακολουθώντας τον λόγο του Ιησού Χριστού, που λάτρευε, θυσίασε τη ζωή του.

Τρίτη 27 Ιανουαρίου 2026

Γιῶργος Σεφέρης_ ο «Θεόφιλος» ἕνας λαϊκὸς ἄνθρωπος

«Η μεγάλη διάκριση δεν είναι ανάμεσα στους πολύ μεγάλους και στους μικρότερους τεχνίτες, αλλά ανάμεσα σ’ εκείνους που έφεραν έστω και μια σταγόνα λάδι στο φάρο της τέχνης, και σ’ εκείνους που η ύπαρξή τους είναι για την τέχνη αδιάφορη. Το πρώτο ζήτημα δεν είναι ποιος είναι μεγάλος και ποιος είναι μικρός, αλλά ποιος κρατάει την τέχνη ζωντανή. Ένας από τους ελάχιστους ανθρώπους που βλέπω σα μια πηγή ζωής για τη σύγχρονη ζωγραφική μας είναι ο Θεόφιλος», γράφει ο Γιώργος Σεφέρης. (Στη φωτογραφία ο Θεόφιλος με την μητέρα του, τέλη 19ου αιώνα). 

 

Μιὰ φορὰ κι ἕναν καιρό, καθὼς λένε, ἕνας φούρναρης παράγγειλε σ᾿ ἕνα φτωχὸ ζωγράφο νά τονε ζωγραφίσει τὴν ὥρα ποὺ φούρνιζε ψωμιά. Ὁ ζωγράφος ἄρχισε νὰ δουλεύει, καὶ ὅταν καταπιάστηκε νὰ εἰκονίσει τὸ φουρνιστήρι, ἀντὶ νὰ τὸ φτιάξει ὁριζόντιο, σύμφωνα μὲ τὴν προοπτική, τὸ ἔφτιαξε κάθετο δείχνοντας ὅλο του τὸ πλάτος· ἔπειτα, μὲ τὸν ἴδιο τρόπο, ζωγράφισε πάνω στὸ φουρνιστήρι κι ἕνα καρβέλι. Πέρασε ἕνας ἔξυπνος ἄνθρωπος καὶ τοῦ εἶπε: «Τὸ ψωμὶ ἔτσι ποὺ τὄ ῾βαλες, θὰ πέσει». Ὁ ζωγράφος ἀποκρίθηκε, χωρὶς νὰ σηκώσει τὸ κεφάλι: «Ἔννοια σου· μόνο τὰ ἀληθινὰ ψωμιὰ πέφτουν· τὰ ζωγραφισμένα στέκουνται· ὅλα πρέπει νὰ φαίνουνται στὴ ζωγραφιά!».

Όταν η άποψη γίνεται δόγμα και η σιωπή βαφτίζεται ενοχή

Του Σωτήρη Μ. Τζούμα 


Στην Ελλάδα του 2026, η άμβλωση δεν συζητείται· κηρύσσεται.

Κάθε πρωί, από πάνελ σε πάνελ, μια ιδιότυπη ελίτ –δημοσιογράφοι lifestyle εκπομπών, περιφερόμενοι παπαγάλοι,  καλλιτέχνες, επαγγελματίες “προοδευτικοί” και αυτόκλητοι ηθικοδιδάσκαλοι– όλοι αυτοί εκφέρουν  άποψη με ύφος αυθεντίας. Όχι ως θέση, αλλά ως αδιαμφισβήτητη αλήθεια.

Η διαφορετική γνώμη δεν αντιμετωπίζεται με αντίλογο και πειστικά επιχειρήματα . Αντιμετωπίζεται με ηθικό λιθοβολισμό.

Το είδαμε ξεκάθαρα: η Μαρία Καρυστιανού, από σύμβολο και “ηρωίδα”, μετατράπηκε εν μία νυκτί σε «ακροδεξιά», «προβληματική», «επικίνδυνη», όχι επειδή άλλαξε κάτι στο ήθος της, αλλά επειδή τόλμησε να μην ευθυγραμμιστεί απόλυτα με τον εσμό.

Αυτό δεν είναι διάλογος. Είναι ιδεολογική τρομοκρατία.

Δίκτυο Ασσυρίων: Ιστορική η απόφαση της Κύπρου για αναγνώριση της Γενοκτονίας

O αρνητισμός και οι ποικίλες πολιτικές σκοπιμότητες εξακολουθούν να συγκαλύπτουν τα δεινά που υπέστησαν αρχαίοι πληθυσμοί, η Κυπριακή Δημοκρατία επέλεξε να ευθυγραμμιστεί πλήρως με την ιστορική πραγματικότητα και την ηθική ευθύνη.

Η απόφαση για την αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ασσυρίων αποτελεί μια τομή ιστορικής και ηθικής σημασίας στον σύγχρονο αγώνα για την αποκατάσταση της αλήθειας και την απονομή δικαιοσύνης. Σύμφωνα με τα όσα αναφέρει το Διεθνές Δίκτυο Ασσυρίων, σε μια χρονική συγκυρία όπου ο αρνητισμός και οι ποικίλες πολιτικές σκοπιμότητες εξακολουθούν να συγκαλύπτουν τα δεινά που υπέστησαν αρχαίοι πληθυσμοί, η Κυπριακή Δημοκρατία επέλεξε να ευθυγραμμιστεί πλήρως με την ιστορική πραγματικότητα και την ηθική ευθύνη. Η συγκεκριμένη αναγνώριση, όπως επισημαίνεται, έρχεται να επιβεβαιώσει ότι η συστηματική εξόντωση και ο βίαιος εκτοπισμός κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα αποτέλεσαν μια προσχεδιασμένη εγκληματική ενέργεια, η οποία οφείλει να καταγραφεί και να αναγνωριστεί επισήμως.

Δευτέρα 26 Ιανουαρίου 2026

Επισκοπικά μουλαρώματα

Επισκοπικά μουλαρώματα

Το άρθρο αυτό αποτελεί συνέχεια προηγούμενου σχετικού[1], αφορμής δοθείσης από φίλο ιερέα που σχολίασε δυσμενώς τη φράση μου. Εκ πρώτης όψεως η παρατήρηση είναι σωστή, διότι διαφαίνεται μια ασέβεια προς το ύψιστο αυτό εκκλησιαστικό αξίωμα, μια ιεροκατάκριση ίσως. Τα πράγματα, ωστόσο, προηγούνται και νοηματοδοτούν τα ονόματα. Λέξεις ανυπόστατες ως προς τα σημαινόμενά τους καθίστανται ψιλά ιστορικά σημαίνοντα άνευ αξίας και ουσίας, μουσειακά απολιθώματα μιας πάλαι ποτέ ένδοξης πραγματικότητας.

Το πρώτο σχετικό όραμα ανήκει στον Μ. Αντώνιο.[2] Σε αυτό έχουμε την πρώτη εμφάνιση ημιονοεπισκόπωνεντός του αγίου θυσιαστηρίου. Φυσικά η θεία επιλογή του συγκεκριμένου κτήνους δεν ήταν τυχαία. Ο ημίονος, το μουλάρι, είναι ένα εκ φύσεως στείρο και άγονο ζώο. Έτσι υποδήλωσε τότε την παρουσία και επικράτηση των Αρειανών – αιρετικών επισκόπων για ένα εύλογο χρονικό διάστημα, όπερ και εγένετο σύμφωνα με την προφητική οπτασία. Στις μέρες μας επαναλήφθηκε παρόμοιο όραμα στον όσιο Φιλόθεο της Πάρου, τον Ζερβάκο. Και αυτό με συναφή σημειολογία. Μπορεί σήμερα να μην έχουμε Αρειανούς επισκόπους, έχουμε όμως Οικουμενιστές. Που είναι ίσως χειρότεροι, διότι η αίρεση αυτή είναι πιο ύπουλη.

ΑΓΙΟΣ ΠΑΪΣΙΟΣ: “ΤΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΦΑΡΜΑΚΟ ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΡΡΩΣΤΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΧΑΡΑ, ΓΙΑΤΙ ΣΚΟΡΠΑΕΙ ΤΗΝ ΘΕΙΑ ΧΑΡΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΗ”

Όταν κανείς είναι ψυχικά καλά, ο σωματικός πόνος ελαφρώνει.

Όταν δεν είναι καλά ψυχικά, η άσχημη ψυχική κατάσταση επιδεινώνει την υγεία του.

Πάρε έναν καρκινοπαθή που τον έχουν ξεγραμμένο οι γιατροί. Αν πιστεύει στον Θεό και βρεθεί σε μια χαρούμενη πνευματική ατμόσφαιρα, μπορεί να ζήση περισσότερο, ενώ διαφορετικά μπορεί να λιώσει από την στενοχώρια του και να σβήσει μέσα σε λίγες εβδομάδες.

Καμιά φορά μπορεί κάποιος από ιατρικής πλευράς να είναι υγιής, οι εξετάσεις να μη δείχνουν τίποτε, αλλά, αν έχει κάτι που τον σακατεύει ψυχικά, τότε να μην είναι πραγματικά καλά. Γιατί οι περισσότερες αρρώστιες από την στενοχώρια ξεκινούν. Όλοι οι άνθρωποι έχουν κάποιο ευαίσθητο σημείο. Μια στενοχώρια άλλον θα τον χτυπήσει στο στομάχι, άλλον στο κεφάλι.

Το καλύτερο φάρμακο για μια αρρώστια είναι η πνευματική χαρά, γιατί σκορπάει την θεία Χάρη στην ψυχή. Η πνευματική χαρά έχει την μεγαλύτερη ιαματική δύναμη για όλες τις αρρώστιες. Είναι η θεϊκή αλοιφή που επουλώνει τις πληγές, ενώ η στενοχώρια τις ερεθίζει. 

Ο Χρήστος Γιανναράς για τον άνθρωπο, την εκκλησία και τον κόσμο


Αυτή η σειρά έξι μερών ( εδώ ενοποιημένα) παρουσιάζει μια συναρπαστική και πλούσια πνευματικά συνομιλία μεταξύ του Έλληνα φιλοσόφου και θεολόγου Χρήστου Γιανναρά και του επισκόπου Μαξίμ (Βασίλιεβιτς). Βιντεογραφημένο το 2010 στο ήρεμο μοναστήρι Escondido στην Καλιφόρνια από τον μοντέρ Ivan Andrijanic, ο διάλογος διερευνά θεμελιώδη θέματα της χριστιανικής θεολογίας και της υπαρξιακής φιλοσοφίας. Με χαρακτηριστική διαύγεια και στοχαστική θέρμη, ο Γιανναράς στοχάζεται το μυστήριο της Αγίας Τριάδας, τη μυστηριακή πραγματικότητα της Θείας Ευχαριστίας, τη μεταμορφωτική φύση της αγάπης, τη βαθιά σημασία της ελευθερίας, τον ρόλο του πολιτισμού και την εσχατολογική χαρά του Πάσχα. 
Ενότητες-Χρονοσημεία: 00:00 Η Αγία Τριάδα 10:07 Αγάπη, ο πυρήνας της ύπαρξης 22:13 Ελευθερία 27:40 Η Ευχαριστία 33:20 Πάσχα 43:00. Κουλτούρα- Πολιτισμός
🎬



Τὸ τρελλὸ νερό: Ἡ ἀλήθεια, ἡ ψευτιά, ἡ ζωὴ καὶ ὁ θάνατος Κόντογλου Φώτης

Ἡ ψευτιὰ καὶ ὁ πνευματικὸς ἐκφυλισμὸς ἁπλώνει μέρα μὲ τὴν ἡμέρα ἀπάνω στοὺς Ἕλληνες καὶ τοὺς παραμορφώνει. Ἕναν λαὸ, ποὺ ξεχωρίζει ἀνάμεσα σ’ ὅλα τὰ ἔθνη καὶ ποὺ εἶναι γεμᾶτος πνευματικὴ ὑγεία, πᾶμε νὰ τὸν κάνουμε ἐμεῖς, οἱ λογῆς-λογῆς καλαμαράδες, καί οἱ ἄλλοι γραμματιζούμενοι, σαχλόν, χωρὶς χαρακτῆρα, χωρὶς πνευματικὸ νεῦρο, χωρὶς πνευματικὴ ἀνδροπρέπεια, χωρὶς χαρακτῆρα. Οἱ διὰφοροι φωστῆρες βαστᾶνε ἀπὸ μιὰ πατέντα στὰ χέρια καὶ μέρα-νύχτα δουλεύουνε γιὰ νὰ «συγχρονίσουν» τὴν Ἑλλάδα, ἐνῶ στ’ ἀληθινὰ σκάβουνε τὸν λάκκο της. Ἀμυαλα νευρόσπαστα! Ποιόν θὰ συγχρονίσετε; Αὐτὸ ποὺ λέτε ἐσεῖς «συγχρονισμὸ» καὶ «ἐξέλιξη» εἶναι μιὰ ἄθλια παραμόρφωση, σύμφωνα μ’ ἕνα βλακῶδες μοντέλλο, ὅπου κάνανε οἱ σαρακοστιανοὶ καὶ κάλπικοι ἄνθρωποι, ποὺ τοὺς λέγει ἡ Γραφὴ «χλιαρούς», δηλαδὴ σαχλούς, καὶ γιὰ τοὺς ὁποίους λέγει ὁ Θεὸς, ὅτι «μὲλλει ἐμέσαι ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ, εἰ χλιαροὶ εἰσι, καὶ οὔτε ζεστοὶ οὔτε ψυχροὶ» (Ἀποκαλ. γ’ 16). Μέσα σ’ αὐτὸ τὸ καλούπι θέλετε νὰ βάλετε τὸν λαό, κι ἔτσι νὰ χαθεῖ ἀπὸ πάνω του κάθε πρωτοτυπία, κάθε σημάδι ἀληθινῆς ζωῆς, κάθε χαρακτῆρας. Θέλετε, μ’ ἄλλα λόγια, νὰ ἐπιβάλετε στὸν κόσμο ἕνα πνευματικὸ «ἐσπεράντο», ποὺ νὰ καταργήσει κάθε ζωντανὴ οὐσία κι ἔκφραση μέσα στοὺς ἀνθρώπους, δηλαδὴ ἕναν πνευματικό θάνατο ἢ μιὰ πνευματικὴ παραλυσία. Αὐτὸ τὸ λέτε «συγχρονισμὸ» καὶ «ἐξέλιξη»! Ἀνόητοι κι ἀναίσθητοι! «Συγχρονισμένο» καὶ «ἐξελιγμένο» εἶναι ὅ,τι εἶναι ζωντανό, καὶ μοναχὰ ὅ,τι εἶναι πνευματικὰ πεθαμένο, ὅπως εἴσαστε ἐσεῖς, αὐτὸ δὲ μπορεῖ νὰ ‘ναι οὔτε συγχρονισμένο οὔτε ἐξελιγμένο, ἀφοῦ δὲν εἶναι ζωντανό.

Κυριακή 25 Ιανουαρίου 2026

Μάχη Λεωνιδίου: Δεν λησμονούμε - συγχωρούμε* Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Μάχη Λεωνιδίου: Δεν λησμονούμε - συγχωρούμε*

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

 

         Η μακρά Ιστορία των Ελλήνων και ειδικότερα των Τσακώνων είναι γεμάτη από αγώνες, μάχες, πολέμους, αντιστάσεις, θυσίες. Ο σκοπός πάντοτε ήταν και είναι να είμαστε ελεύθεροι και να διατηρήσουμε την ελληνορθόδοξη ταυτότητά μας. Η πιο πρόσφατη μάχη ήταν στην πόλη μας, στο Λεωνίδιο, από τα μεσάνυχτα προς το ξημέρωμα της 21ης Ιανουαρίου 1949. Οι πολεμιστές συγγενείς μας, στρατιώτες, αγρότες, υπάλληλοι, καθηγητές, δάσκαλοι, εργάτες, ποιμένες και έμποροι αντιστάθηκαν ηρωικά στην δια της βίας επιβολή κομμουνιστικού, αθέου ολοκληρωτικού καθεστώτος  στην Πατρίδα μας και συνέβαλαν στο να απολαύσουμε, εμείς, οι απόγονοι τους, την ελευθερία.

Διευκρινιστικά για τον Άνθιμο Αλεξανδρούπολης

Διευκρινιστικά για τον Άνθιμο Αλεξανδρούπολης

Η παρέμβασή μου στο άρθρο του Σεβασμιωτάτου Αλεξανδρουπόλεως είναι καθαρά διευκρινιστική και χωρίς διάθεση αντιδικίας. Άλλωστε και ο ίδιος στην τοποθέτησή του[1] στα λόγια του Χαράρι ήθελε απλά να διευκρινίσει τη διαφορά της Ορθοδοξίας από τις άλλες θρησκείες της Βίβλου. Θεωρώ όμως ότι κάποιες αναφορές του μπορεί να παρερμηνευθούν. Για παράδειγμα αφήνεται να εννοηθεί πως για τους Ιουδαίους η Βίβλος (Παλαιά Διαθήκη) είναι κάτι άνωθεν δεδομένο, κάτι σαν το Κοράνι δηλαδή, ενώ σε μας η Π.Δ. είναι άλλου είδους βιβλίο. Αυτό είναι πέρα για πέρα λάθος. Η Π.Δ. είναι η ίδια και δη θεόπνευστη, η ερμηνεία της απλά διαφέρει ανάμεσα σε Εκκλησία και Συναγωγή.

ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΜΕ ΕΝΑΝ ΑΣΚΗΤΗ: ΑΝ ΒΑΡΙΕΣΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΕΥΧΗ…

– Γέροντα, πολλές φορές, όταν πάω να προσευχηθώ, χίλιες δύο δουλειές μου παρουσιάζονται. Τι να κάνω;

– Όχι, παιδί μου. Δεν πρέπει να σταματάς τότε την προσευχή σου. Να θυμάσαι ότι με όλα αυτά «δοκιμάζει» ο Θεός αν έχουμε πραγματικά διάθεση για προσευχή.

Οπότε, αν προσπαθήσεις και επιμείνεις στην προσευχή, έρχεται ο Θεός σε βοήθεια και σκορπάει όλες τις δυσκολίες.

– Πολλές φορές, γέροντα, πάω να κάνω προσευχή και βαριέμαι!

Μὲ τὴν πτώση δὲ τῆς Μεταφυσικῆς ἔπεσε καὶ ἡ ἠθική, ἀφοῦ διαλύθηκαν τὰ δῆθεν μεταφυσικὰ θεμέλιά της.. π. Γεώργιος Μεταλληνός +

"Μὲ τὴν ἐμφάνιση τοῦ Διαφωτισμοῦ στὴ Δύση, κλονίσθηκαν τὰ θεμέλια τοῦ ἀμετάβλητου στὴ μεταφυσικὴ ὀντολογία. Διότι ἡ ἐπιστήμη βεβαίωσε ὅτι αὐτὸ τὸ ἀμετάβλητο δὲν ὑπάρχει. Μὲ τὴν πτώση δὲ τῆς Μεταφυσικῆς ἔπεσε καὶ ἡ ἠθική, ἀφοῦ διαλύθηκαν τὰ δῆθεν μεταφυσικὰ θεμέλιά της..
Ἡ Ὀρθοδοξία γι᾿ αὐτὸ δὲν μιλᾶ γιὰ «ἠθική», προσαρμογὴ δηλαδὴ σὲ νομικούς-ἠθικοὺς κανόνες, ἀλλὰ γιὰ «ἦθος», ὡς καρπὸ τῆς παρουσίας τοῦ Ἁγίου Πνεύματος μέσα στὸν ἄνθρωπο (Γαλ. 5, 22 ε.). Ὁ εὐρωπαϊκὸς διαφωτισμὸς συνιστᾶ πάλη ἐμπειρισμοῦ καὶ μεταφυσικῆς (ἀριστοτελικῆς). Οἱ διαφωτιστὲς εἶναι philosophes, ἀλλὰ καὶ rationalistes.
Οἱ Ἕλληνες διαφωτιστές, μὲ πρῶτο τὸν πατριάρχη τους Ἀδ. Κοραῆ, ἦσαν στὴ θεολογία μεταφυσικοὶ καὶ μετέφεραν τὴ σύγκρουση ἐμπειριστῶν-μεταφυσικῶν στὴν Ἑλλάδα. Οἱ ὀρθόδοξοι ὅμως ἡσυχαστὲς τοῦ Ἁγίου Ὄρους, οἱ Κολλυβάδες, παρέμεναν στὴ θεολογική τους μέθοδο ἐμπειριστές. 
Στὸν Κοραῆ κυρίως ὀφείλεται ἡ εἰσαγωγὴ τῆς μεταφυσικῆς (του στοχασμοῦ) στὴ θεολογία, λαϊκὴ καὶ Ἀκαδημαϊκή. Γι᾿ αὐτὸ ὁ Κοραὴς ἔγινε ἡ αὐθεντία τόσο τῶν Ἀκαδημαϊκῶν θεολόγων μας, ὅσο καὶ τῶν εὐσεβιστικῶν λαϊκῶν κινημάτων. Αὐτὸ σημαίνει, ὅτι ἔπαυσε ἡ νήψη (κάθαρση) νὰ θεωρεῖται προϋπόθεση τῆς θεολόγησης, τὴ θέση της δὲ ἔλαβε ἡ σχολαστικὴ παιδεία..

Σάββατο 24 Ιανουαρίου 2026

Ο «ΚΙΜΩΝ», Ο ΔΡΟΜΩΝ ΚΑΙ Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΟΛΕΒΑΣ

Όλοι αισθανθήκαμε εθνική υπερηφάνεια με την πανηγυρική έλευση της φρεγάτας «Κίμων». Ήταν πράγματι συγκινητική η υποδοχή του υπερσύγχρονου πλοίου από το αντίγραφο της αρχαίας τριήρους, της «Ολυμπιάδος», και από το θρυλικό θωρηκτό «Αβέρωφ» των νικηφόρων Βαλκανικών Πολέμων.

Η Ελλάς είναι χώρα παραθαλάσσια με μεγάλη ακτογραμμή και χώρα νησιωτική με επίκεντρο το Αρχιπέλαγος. Είναι απαραίτητη η ενίσχυση του Πολεμικού Ναυτικού μας για να θωρακίσουμε την Άμυνά μας, για να προστατεύσουμε τις θαλάσσιες διαδρομές στον πόλεμο και στην ειρήνη και για να ενισχύσουμε τον γεωπολιτικό ρόλο μας ως ναυτική δύναμη. Μην ξεχνούμε ότι στους Βαλκανικούς Πολέμους του 1912-13 οι Σέρβοι και οι Βούλγαροι μάς δέχθηκαν ως συμμάχους κυρίως λόγω του Ναυτικού μας, το οποίο τελικά κατανίκησε τον Οθωμανικό Στόλο.

Ἔκθεσις τῆς ἐξ Ἁγιορειτῶν Ἐπιτροπῆς (Παναγιώτης Τρεμπέλας)

«ΕΚΘΕΣΙΣ ΤΗΣ ΕΞ ΑΓΙΟΡΕΙΤΩΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ»

Ἀθωνικοὶ διάλογοι, τ. 33-34, Νοέμβριος-Δεκέμβριος 1975, σσ. 20-27, 32. 

[Περί τῶν βιβλίων τοῦ Τρεμπέλα: «Μυστικισμός - Ἀποφατισμός - Καταφατική Θεολογία»]

Θλίψιν πολλὴν ἐπροξένησεν εἰς ἡμᾶς ἡ ἀνάγνωσις μιᾶς διτεύχου θεολογικῆς πραγματείας ὑπὸ τὸν τίτλον: «Μυστικισμός - Ἀποφατισμός - Καταφατικὴ Θεολογία» τοῦ καθηγητοῦ κ. Παναγιώτου Τρεμπέλα.

Καὶ ἐνῶ δὲν εἶναι ἀποστολὴ τῆς Ἱερᾶς Κοινότητος τοῦ Ἁγίου Ὄρους νὰ κρίνῃ ἐπιστημονικάς πραγματείας, ὅμως, ἐπειδὴ αἰσθανόμεθα ὡς συνεχισταὶ τῆς μακρᾶς ἡσυχαστικῆς Παραδόσεως καὶ μυστικῆς Θεολογίας, ἡ ὁποία κρίνεται εἰς τὰ ἐν λόγῳ τεύχη, μετὰ συνοχῆς καρδίας καὶ πολλῆς ἀγάπης πρὸς τὴν ἀλήθειαν καὶ τοὺς ἀδελφούς μας, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ εἴπωμεν τὰ ἑξῆς:


1. Ἡ ἑνοειδὴς Παράδοσις τῆς Ὀρθοδοξίας καὶ ἡ ἁρμονική συμφυΐα θεολογίας καὶ ζωῆς - ἀπόδειξις τῆς ζώσης πιστότητος εἰς τὸ δόγμα τῆς Χαλκηδόνος – ἐφυλάχθη ἐντὸς τῆς ᾿Εκκλησίας μας ἀλώβητος καὶ διέθρεψεν ἀνέκαθεν τὸ ἐκκλησιαστικὸν πλήρωμα μέχρι καὶ κατ᾿ αὐτὴν τὴν περίοδον τῆς Τουρκοκρατίας μὲ τὰ ζωηφόρα δόγματα τῆς ἀληθείας καὶ τὴν χάριν τῆς ἀψευδοῦς ἁγιότητος.

Κυριακή ΙΕ’ Λουκά: Η μετάνοια του Ζακχαίου (Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς)

(Λουκ. ιθ’ 1-10)

Όποιος θέλει να δει το Χριστό, πρέπει να σκαρφαλώσει πνευματικά, να υπερβεί τη φύση, γιατί ο Χριστός είναι ανώτερος απ’ αυτήν. Είναι πιο εύκολο να δεις ένα βουνό όταν είσαι πάνω σ’ ένα λόφο, παρά όταν βρίσκεσαι σε μια κοιλάδα. Ο Ζακχαίος ήταν κοντόσωμος άνθρωπος. Επειδή ήθελε πολύ να δει το Χριστό όμως, σκαρφάλωσε σ’ ένα ψηλό δέντρο. Εκείνος που θέλει να πλησιάσει το Χριστό πρέπει να εξαγνιστεί, γιατί θα συναντήσει τον Άγιο των αγίων, τον Ιερό των ιερών. Ο Ζακχαίος είχε μολυνθεί από τη φιλοχρηματία και την ασπλαχνία. Έτσι όταν αποφάσισε να συναντήσει το Χριστό, έσπευσε να εξαγνιστεί με μετάνοια και με έργα ελέουςΜετάνοια είναι η απομάκρυνση απ’ όλους τους παλιούς δρόμους που πατούν τα πόδια των ανθρώπων, αυτούς που ακολουθούν οι σκέψεις κι οι επιθυμίες τους, και η επιστροφή σ’ έναν καινούργιο δρόμο: στο μονοπάτι του Χριστού. Πώς όμως μπορεί να μετανοήσει ένας αμαρτωλός αν η καρδιά του δε συναντήσει το Χριστό και δεν αναγνωρίσει την αμαρτωλότητά του; Προτού ο κοντόσωμος Ζακχαίος δει τον Κύριο με τα σωματικά μάτια του, τον συνάντησε εσωτερικά, με την καρδιά του, και μετανόησε για όλες τις πράξεις του.

Η ΓΝΗΣΙΑ ΜΕΤΑΝΟΙΑ (Κυριακή ΙΕ Λουκᾶ)

Η ΓΝΗΣΙΑ ΜΕΤΑΝΟΙΑ

Κηρυγματικές σκέψεις στό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα τῆς Κυριακῆς ΙΕ Λουκᾶ ἀπό τόν πατέρα Γεώργιο Μεταλληνό (ἀποσπάσματα).

 

Μετάνοια εἶναι ἡ ἐπιστροφή τοῦ ἀνθρώπου στόν Θεό. Ἐπιστροφή ὅμως σημαίνει συνάμα ἐγκατάλειψη. Ἐγκαταλείπει ὁ ἄνθωπος τήν ἁμαρτία καί ἐπιστρέφει στήν ἁγιότητα· τήν πλάνη καί ἀποδέχεται τήν ἀλήθεια· τόν κόσμο καί ξαναγυρίζει στήν κοινωνία του Θεοῦ, στήν Ἐκκλησία Του.

Ἡ ἀποστασία τῆς ἁμαρτίας ἔχει τριπλή κατεύθυνση. Στρέφεται κατά τοῦ Θεοῦ, διότι ἀρνεῖται τήν κυριότητά Του. Στρέφεται κατά τοῦ ἴδιου τοῦ ἑαυτοῦ μας, γιατί ζητεῖ ὅσα ὁδηγοῦν στήν φθορά, τήν καταστροφή μας. Στρέφεται καί κατά τοῦ συνανθρώπου μας, γιατί τόν βλέπει ὅχι ὡς ἀδελφό, ἀλλά σάν ἀντικείμενο ἐκμεταλλεύσεως. Ἡ μετάνοια τοῦ Ζακχαίου εἶναι γνήσια, διότι ἔχει εὐδιάκριτα τά σημεῖα τῆς τριπλῆς αὐτῆς ἐπανορθώσεως καί ἐπιστροφῆς. 

Η ΜΕΓΑΛΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ (Κυριακὴ ΙΕ΄Λουκᾶ)

π. Δημητρίου Μπόκου 


Μιὰ μέρα ὁ Ζακχαῖος, ἀρχιτελώνης, ἐπίσημος δηλαδὴ φοροεισπράκτορας τοῦ ρωμαϊκοῦ κράτους, συνάντησε γιὰ πρώτη φορὰ στὴ ζωή του τὸν Χριστό. Ἡ συνάντηση ἦταν στιγμιαία καὶ ἔγινε κάτω ἀπὸ σχεδὸν κωμικὲς συνθῆκες. Μὰ ὡστόσο ἦταν τόσο κομβικῆς σημασίας γιὰ τὸν Ζακχαῖο, ποὺ σήμανε ριζικὴ ἀλλαγὴ στὴ ζωή του. Ὁ Χριστὸς τοῦ ἔριξε ἕνα βλέμμα μονάχα καὶ τοῦ μίλησε σὰν νὰ τὸν ἤξερε ἀπὸ πρίν. Τὸν φώναξε μὲ τὸ ὄνομά του καὶ τοῦ εἶπε ὅτι σκοπεύει νὰ μείνει στὸ σπίτι του. Ὁ Ζακχαῖος ἔτρεξε συγκλονισμένος στὴν οἰκία του καὶ τὸν ὑποδέχθηκε μὲ ἀνείπωτη χαρὰ (Κυριακὴ ΙΕ΄Λουκᾶ).

Άγιος Γέροντας Σωφρόνιος_Η αίρεση του filioque έχει επίδραση στην φύση των Δυτικών και γι’ αυτό είναι δύσκολο να γίνουν Ορθόδοξοι.

- Ο Απόστολος Πέτρος έκλεισε από δυσμάς τις Πύλες του Παραδείσου (εννοεί την αίρεση του δυτικού κόσμου). Εμείς τώρα εισερχόμαστε από ανατολάς στον Παράδεισο.
- Στην Καθολική Εκκλησία, ενώ εξωτερικά φαίνεται ότι παραδέχονται την Δ’ Οικουμενική Σύνοδο, όμως στην πραγματικότητα έχουν άλλη αντίληψη. Ίσως δεν έχουν καταλάβει και την Α’ Οικουμενική Σύνοδο, γι’ αυτό έπεσαν στην αίρεση του filioque.
- Ένας Καθολικός Παπάς μου είπε: “για σας τους Ορθοδόξους τα δόγματα είναι πορεία προς τον Θεό, ενώ για μας τα δόγματα (τα νέα) είναι εμπόδια και γι’ αυτό πρέπει να τα αποβάλλουμε”.
- Δεν πρέπει να σκεφτόμαστε: “Τι κάνουν οι παπικοί να μη το κάνω εγώ”. Αυτό είναι λάθος. Το κριτήριό μας δεν θα είναι οι παπικοί, αλλά τι θέλει ο Θεός.
- Γενικά οι Προτεστάντες είναι αφελείς. Μεταξύ των Προτεσταντών οι Ευαγγελικοί είναι οι καλύτεροι. Είναι αφελείς, διότι λένε ότι πιστεύουν στον Χριστό ως Θεό, αφού το λέγει η Αγία Γραφή. Αλλά δεν έχουν αυτό το βάθος που έχουν οι Ορθόδοξοι, δηλαδή την βαθειά προσωπική γνώση του Χριστού και δεν γνωρίζουν πώς να πολεμούν τους λογισμούς τους.

Γιὰ τὴν ἀνισότητα, Ἅγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς Ἐπίσκοπος Ἀχρίδος

Ἡ ἀνισότητα εἶναι σοφότερη καὶ προτιμότερη ἀπὸ τὴν ἰσότητα. Ἡ ἀνισότητα ἔχει τοποθετηθεῖ στὸ ἴδιο τὸ θεμέλιο τοῦ κτιστοῦ κόσμου. Θὰ πρέπει νὰ χαιρόμαστε μὲ τὴν ἀνισότητα αὐτὴ καὶ ὄχι νὰ ἐπαναστατοῦμε ἐναντίον της, ἐπειδὴ τὴν τοποθέτησε ἡ ἀγάπη καὶ ὄχι τὸ μίσος, ἡ σύνεση καὶ ὄχι ἡ παραφροσύνη. Δέν εἶναι ἡ ζωὴ τοῦ ἀνθρώπου ἄσχημη ἐπειδὴ λείπει ἡ ἰσότητα, ἀλλὰ ἐξαιτίας τῆς ἔλλειψης ἀγάπης καὶ πνευματικῆς κατανόησης ἀνάμεσα στοὺς ἀνθρώπους. Προσθέστε ἀκόμα περισσότερη ἀγάπη Θεοῦ καὶ πνευματικῆς κατανόησης τῆς ζωῆς καὶ θὰ δεῖτε, ὅτι καὶ δυὸ φορὲς περισσότερη ἀνισότητα δὲν μπορεῖ νὰ βλάψει τὴν μακαριότητα τῶν ἀνθρώπων. Ὅλοι οἱ ἄνθρωποι εἶναι ἄνισοι, ἐπειδὴ δὲν μᾶς εἶναι τὸ ἴδιο ἀπαραίτητοι: ὁ Ἀλέξανδρος καὶ ὁ Διογένης, οὔτε τὸ ἴδιο ἀδύναμοι: ὁ Πέτρος καὶ ὁ Ἀλέξιος, οὔτε πάλι τὸ ἴδιο ἱκανοὶ νὰ ἀγαπήσουν: ὁ Παῦλος καὶ ὁ Ἰούδας οὔτε καὶ κατάλληλοι γιὰ δικαιοσύνη: ὁ Χαροῦν ἂλ Ρασὶντ καὶ οἱ εὐνουχισμένοι σουλτάνοι.

Ἡ ἐξίσωση τῶν πάντων σημαίνει τὴν ἐξασθένηση τῆς δημιουργίας. Ἡ ζωὴ βασίζεται στὶς ἀνισότητες.

Παρασκευή 23 Ιανουαρίου 2026

Το μυστήριο της Εκκλησίας (Παναγιώτης Τρεμπέλας, Νίκος Ματσούκας)

Παρακάτω παραθέτουμε για το «μυστήριο της Εκκλησίας», τα συμπεράσματα της σχετικής Διπλωματικής Εργασίας του πρωτοπρ. Παναγιώτου Θ. Σπάθη, με τίτλο: "Το μυστήριο της Εκκλησίας με βάση τις Δογματικές του Π. Τρεμπέλα και Ν. Ματσούκα" (ΑΠΘ, Θεολογική Σχολή, Σύμβουλος Καθηγητής: Βασίλειος Α. Τσίγκος, 2023). 

Η εν λόγω Εργασία είναι σημαντική επίσης, και για την ανάλυση της πορείας των ανωτέρω καθηγητών στα θεολογικά γράμματα.

πρωτοπρ. Παναγιώτου Θ. Σπάθη, "Το μυστήριο της Εκκλησίας με βάση τις Δογματικές του Π. Τρεμπέλα και Ν. Ματσούκα", Συμπεράσματα, σσ. 71-73:

«Στην παρούσα Διπλωματική Εργασία πραγματευτήκαμε το θέμα για το μυστήριο της Εκκλησίας, όπως παρουσιάζεται στα εγχειρίδια Δογματικής των καθηγητών Π. Τρεμπέλα και Ν. Ματσούκα. Με αφετηρία τις Δογματικές των δύο θεολόγων παρουσιάστηκαν τα σημεία εκείνα που καταδεικνύουν τις ομοιότητες και διαφορές μεταξύ τους ως προς την ανάπτυξη και ερμηνεία ζητημάτων της Ορθοδόξου Εκκλησιολογίας. Με βάση όσα παρουσιάστηκαν καταλήγουμε στα εξής συμπεράσματα: