Κυριακή 31 Μαΐου 2026

ΕΛΑΣ ΣΤΟ ΘΗΣΕΙΟ: ΔΙΧΑΣΤΙΚΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΥΝΕΙΡΜΟΙ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΟΛΕΒΑΣ

Hélas με ένα l στα γαλλικά σημαίνει: Αλλοίμονο! Ο κ. Τσίπρας μάλλον δεν το γνωρίζει, διότι η διεθνής εμπειρία του βασίσθηκε στη χρήση της αγγλικής γλώσσας. ΕΛΑΣ είναι ο τίτλος του νέου κόμματός του που ανακοινώθηκε την Τρίτη 26 Μαΐου στο Θησείο.

Γιατί επελέγη αυτός ο τίτλος; Σε ποιο ακροατήριο απευθύνεται; Είναι προφανές ότι ο πρώην Πρωθυπουργός έχει εγκαταλείψει την προσπάθεια προσέγγισης του Κέντρου (όπως και αν το εννοεί κανείς) και επιδιώκει να συγκινήσει ένα αποκλειστικά αριστερό κοινό, το οποίο κατανοεί την αναφορά στον ΕΛΑΣ του 1944. Ειδικά δε η σύνδεση ΕΛΑΣ και Θησείου, για όσους γνωρίζουν τη νεώτερη Ιστορία της χώρας, φέρνει στη μνήμη διχαστικούς συνειρμούς.

Μόλις ξεκίνησαν τα Δεκεμβριανά του 1944, ο ΕΛΑΣ και το ΚΚΕ επιτέθηκαν στην περιοχή του Θησείου σε αντικομμουνιστικές ένοπλες ομάδες της εποχής εκείνης. Για τη συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων είναι μία περίοδος θολή ή άγνωστη. Όμως ο στόχος του κ. Τσίπρα είναι να προσελκύσει εκείνη τη μερίδα της Αριστεράς, η οποία διατηρεί τη μνήμη της Εμφύλιας διαμάχης που επακολούθησε μετά την Απελευθέρωση του 1944.

Προχωρούμε ανάποδα (Σωτήρης Γουνελάς)

«Κάναμε ό, τι μπορούσαμε στην μετά τον Διαφωτισμό εποχή, για να καταστρέψουμε το μυθικό, να παραχωρήσουμε το μη λογικό στις «καλές τέχνες», τις οποίες διαφοροποιήσαμε από την σοβαρή φιλοσοφική σκέψη. Έτσι κατα­στρέψαμε την κοσμοθεωρία (η έμφαση στην λέξη κόσμος), την κατανόηση του κόσμου, στον οποίο ζούμε, ως μυστηρίου, ως ιερής πραγματικότητας πολύ πιο ευρύτερης από ό, τι το ανθρώπινο μυαλό μπορεί να συλλάβει ή να περιλάβει, ως μιας κοσμικής λειτουργίας, όπως περιγράφει τον κόσμο ο Έλληνας Πατέρας της Εκκλησίας Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής τον έβδομο αιώνα.»

Μητροπολίτου Περγάμου Ιωάννη, Η Κτίση ως Ευχαριστία, Ακρίτας, σ. 43.

«[…] υψώθηκε ένας ουμανισμός, ο οποίος ήθελε να είναι η συνέχεια του ελληνικού ουμανισμού, αλλά που υπήρξε ακριβώς το αντίθετό του. Για τους Έλληνες η φύση ήταν το μέτρο των πάν­των και η επιστήμη προσέφερε την αρετή. Στο εξής η φύση θα είναι αντικείμενο και η επιστή­μη θα προσφέρει την εξουσία […]για να γίνει δύ­ναμη και αναγγελία της βασιλείας του ανθρώπου, βίαιη ανάκριση της φύσης και κατάφα­ση της απόλυτης εξουσίας του υποκειμένου που την κατανοεί για να την κυριαρχήσει».

Η ΕΠΙΛΟΓΗ, Ι. ΚΟΥΡΕΜΠΕΛΕΣ

Η ΕΠΙΛΟΓΗ
ΠΟΙΟΣ ΜΕ ΚΟΙΤΑΕΙ,
ΠΟΙΟΣ ΑΙΣΘΑΝΕΤΑΙ,
ΑΕΡΑΣ ΕΙΜΑΙ ΠΛΑΪΝΟΣ,
ΓΟΡΓΑ ΠΕΡΝΑΕΙ ΚΙ ΟΛΟ ΧΑΝΕΤΑΙ
Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ Ο ΔΙΠΛΑΝΟΣ.
---
ΠΥΚΝΟΙ ΚΑΠΝΟΙ ΑΝΑΚΥΚΛΩΝΟΝΤΑΙ
ΣΕ ΟΘΟΝΕΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΕΣ
ΚΙ Ο,ΤΙ ΔΕΝ ΘΕΛΕΙΣ ΣΗΜΕΙΩΝΕΤΑΙ
ΣΕ ΙΝΕΣ ΠΟΥ ‘ΝΑΙ ΟΠΤΙKEΣ.
---
ΤΑ ΣΩΜΑΤΑ ΜΑΣ ΞΕΝΩΘΗΚΑΝΕ,
ΦΙΛΕΣ ΜΑΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΦΥΛΑΚΕΣ
ΚΙ ΟΣΟΙ ΤΥΧΟΝ "ΑΓΑΠΗΘΗΚΑΝΕ",
ΟΙ ΑΓΑΠΕΣ ΗΤΑΝ ΥΛΙΚΕΣ.
---
ΠΑΜΕ ΜΟΝΑΧΑ ΣΕ ΜΟΝΟΔΡΟΜΟ,
ΚΙ ΑΥΤΟ ΤΟ ΛΕΜΕ ΕΠΙΛΟΓΗ,
ΝΕΡΟ ΜΑΣ ΔΙΝΟΥΝ ΑΠΟ ΥΠΟΝΟΜΟ
ΚΑΙ ΛΕΜΕ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟ ΠΗΓΗ.
---
Ι. ΚΟΥΡΕΜΠΕΛΕΣ
28.5.26

Η ΑΓΑΠΗ ΤΗΣ ΦΥΣΕΩΣ-Μεσ’ από τα ιερά κείμενα (Φώτη Κόντογλου)

(Άρθρο του Φώτη Κόντογλου στην ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ 9/3/1952)


Τεχνική: Μολύβι σε χαρτί κολλημένο σε χαρτόνι
Διαστάσεις: 14 Χ 12 εκ.
Συλλογή: Οικογένεια Κόντογλου

Τώρα που αρχίζει να ξυπνά η φύση από την παγωνιά του χειμώνα και που ζεσταίνουνται τα σπλάχνα της γης κι όλα τα πλάσματα σαν να γίνουνται το καθένα και μια βρύση, απ’ όπου πηδά με χαρά η ζωή , έρχεται στο στόμα μας μονάχη της η ευχαριστία μας για τον Πατέρα μας, που μας έπλασε, για Κείνον που μας έβγαλε από τη ανυπαρξία και μας έδωσε πνοή ζωής και όρεξη αγάπης. Η καρδιά μας σκιρτά και θέλει να υμνήσει τον Κύριο «εν φωνή αγαλλιάσεως ήχου εορτάζοντος».

Τα βιβλία της θρησκείας είναι γεμάτα από ύμνους στην ωραιότητα που έχουνε τα θαυμαστά δημιουργήματα του Θεού. 

Η Παλαιά Διαθήκη είναι καταστολισμένη με ποιητικά λόγια και περιγραφές για τα φυσικά φαινόμενα του ουρανού και της γης, για τη θάλασσα, για τα βουνά, για τους ποταμούς, για τα δένδρα, για τα ζώα, για τα λουλούδια, για όλα τα πλάσματα, άψυχα και ζωντανά. Αλλά και στο Ευαγγέλιο βρίσκουνται συχνά τέτοια λόγια για τη φύση, που μ’ όλη τη συντομία τους και την απλότητά τους χαράζουνται βαθειά στην ψυχή του ανθρώπου. Τα εκκλησιαστικά βιβλία μας έχουνε κι εκείνα θησαυρό από ποιητικά λόγια για τα φυσικά κτίσματα, γραμμένα από του υμνωδούς της Ορθοδοξίας, τα Μηναία, το Ρολόγι, το Ευχολόγιο, η Παρακλητική, το Τριώδιο

ΤΟ ΠΑΝΑΓΙΟΝ ΠΝΕΥΜΑ «ΟΛΟΝ ΣΥΓΚΡΟΤΕΙ ΤΟΝ ΘΕΣΜΟΝ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ»

ΤΟ ΠΑΝΑΓΙΟΝ ΠΝΕΥΜΑ «ΟΛΟΝ ΣΥΓΚΡΟΤΕΙ ΤΟΝ ΘΕΣΜΟΝ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ»   

   

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου -Καθηγητού


       Η μεγάλη εορτή της Πεντηκοστής και η Δευτέρα του Αγίου Πνεύματος αποτελούν έναν ακόμα σημαντικό εορτολογικό σταθμό του εκκλησιαστικού ενιαυτού, κατά τον οποίο προσκυνούμε τον Άγιο Τριαδικό Θεό, τον μόνο αληθινό Θεό και τιμούμε το Πανάγιο Πνεύμα, το Οποίο έχει τον πρωταγωνιστικό ρόλο στην μεγάλη αυτή Δεσποτική εορτή. 

      Η ευλογημένη κάθοδός Του, στο υπερώο της Ιερουσαλήμ, «εν τῷ συμπληροῦσθαι τὴν ἡμέραν τῆς Πεντηκοστῆς», όπου ήταν συναγμένοι οι άγιοι Απόστολοι, «ἅπαντες ὁμοθυμαδὸν ἐπὶ τὸ αὐτό»[1], άνοιξε ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορία του κόσμου. Ήρθε να αναδημιουργήσει τη σεσαθρωμένη δομή του πτωτικού κόσμου, να διαχύσει τους αστείρευτους ποταμούς των σωτήριων άκτιστων ενεργειών του Θεού και να βάλλει σε νέα τροχιά την πορεία της ανθρωπότητας. Να οδηγήσει «εις πάσαν την αλήθειαν»[2] τους «καθημένους εν σκότει … εν χώρα και σκιά θανάτου»[3].

Σάββατο 30 Μαΐου 2026

Ορθοδοξία και Ελληνισμός σε μια Ευρώπη χωρίς ταυτότητα

Του Κωνσταντίνου Χολέβα – Πολιτικού Επιστήμονα

Το 2021 η Μαλτέζα Επίτροπος Ισότητας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Έλενα Ντάλλι προκάλεσε έντονες αντιδράσεις με ένα έγγραφο, με το οποίο πρότεινε μία Ευρώπη χωρίς Χριστούγεννα, χωρίς Χριστιανικές ρίζες, χωρίς ταυτότητα. Ευτυχώς η Πρόεδρος της Ευρ. Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάϊεν προέβη σε απόσυρση του εγγράφου, το οποίο εξέφραζε προσωπικές απόψεις της Επιτρόπου από τη Μάλτα. Το κείμενο απηχεί μία τάση μειοψηφική μεν, αλλά ανησυχητική. Διότι, αν η Ευρώπη παύσει να αναγνωρίζει τις Χριστιανικές ρίζες της, δεν θα είναι Ευρώπη. Θα είναι ένας άμορφος χυλός χωρίς ταυτότητα και πιθανόν χωρίς δημοκρατικές αξίες.

Τα θεμέλια του ευρωπαϊκού πολιτισμού είναι η Αρχαία Ελληνική Γραμματεία (φιλοσοφία, ιστορία, ρητορική, τραγωδία), το ρωμαϊκό (ή ορθότερα βυζαντινο-ρωμαϊκό δίκαιο και η Χριστιανική διδασκαλία. Αυτή είναι η ουσία του κλασικού ορισμού της Ευρώπης, τον οποίο έδωσε ο σπουδαίος Γάλλος ποιητής του 20ού αιώνος Πωλ Βαλερύ. Θυμίζω τα λόγια του:

Άγιο Πνεύμα, Αγία Γραφή, θεία Κοινωνία, Άγιος Ιννοκέντιος Μόσχας

Ένας τρόπος, με τον οποίο μπορούμε να πάρουμε το Άγιο Πνεύμα, είναι η ανάγνωση και ακρόαση της Αγίας Γραφής.

Η Αγία Γραφή είναι για τον άνθρωπο ένα θησαυροφυλάκιο, απ’ όπου μπορεί να αντλήσει φως και ζωή· φως, που φωτίζει και σοφίζει, και ζωή, που ζωογονεί και παρηγορεί και ευφραίνει. Η Αγία Γραφή είναι ένα από τα πολυτιμότερα δώρα του Θεού στον άνθρωπο, μία μεγάλη ευεργεσία, από την οποία ο καθένας μπορεί να ωφεληθεί, φτάνει μόνο να το θελήσει.

Η Αγία Γραφή είναι η θεία σοφία, μια σοφία τόσο θαυμαστή, ώστε μπορεί να την κατανοήσει και ο πιο απλός κι αγράμματος άνθρωπος. Γι’ αυτό ακριβώς πολλοί απλοί άνθρωποι, διαβάζοντας ή ακούγοντας την Αγία Γραφή, έγιναν ευσεβείς και έλαβαν το Άγιο Πνεύμα, ενώ απεναντίας άλλοι, και μάλιστα μορφωμένοι, μελετώντάς την, πλανήθηκαν και χάθηκαν.

Αυτό έγινε, γιατί οι πρώτοι τη διάβαζαν με απλότητα καρδιάς, χωρίς ορθολογιστικά ψιλολογήματα, επιδιώκοντας να πλουτίσουν όχι σε γνώση ανθρώπινη, αλλά σε χάρη και δύναμη και Πνεύμα Θεού, ενώ οι δεύτεροι, νομίζοντας πως είναι σοφοί και πως τα ξέρουν όλα, ζητούσαν στη Γραφή όχι τη δύναμη και το Πνεύμα του Θεού, αλλά τη σοφία του κόσμου.

Οι Άγιοι Πατέρες διά την Κυριακήν της Πεντηκοστής – Διδαχές

ἅγιος Φιλάρετος Μόσχας σὲ ὁμιλία του στὴν Κυριακή τῆς Πεντηκοστῆς λέει: «Μετὰ τὴν πτώση τοῦ ἀνθρώπου, καί, μὴ ὄντας ὁ ἄνθρωπος σὲ θέση νὰ ἀντέξει τὸ ἄκτιστο φῶς, “ἐκρύβη ἀπὸ προσώπου Κυρίου τοῦ Θεοῦ” καὶ ὁ Θεὸς ἀποτραβήχτηκε ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο, ἀπὸ φόβο μήπως ἐκμηδενίσει τὸν παραβάτη μὲ τὴν ἁγία παρουσία Του.

Τότε ἦταν ποὺ Ἐκεῖνος ὄντας Ἕνας σὲ Τρία Πρόσωπα, ἀπὸ ἀνείπωτο ἔλεος πρὸς τὸ ἀποξενωμένο ἄνθρωπο τὸν πλησίασε μὲ διαδοχικὲς ἀποκαλύψεις, ὥστε “ἡ χάρις τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ καὶ ἡ κοινωνία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος”, νὰ μπορέσει νὰ αὐξηθεῖ καὶ γιὰ ἀκόμη μία φορὰ νὰ ἀνυψώσει τὸν πεπτωκότα ἄνθρωπο…

Πρέπει νὰ δοῦμε τὴν κάθοδο τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ὄχι μόνο σὰν ἕνα θαῦμα ποὺ δόξασε τὴν Ἀποστολικὴ Ἐκκλησία, ἀλλὰ σὰν ἕνα γεγονὸς ποὺ συνδέεται οὐσιαστικὰ μὲ τὴν σωτηρία μας» (1).

Κυριακή της Πεντηκοστής (Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς)

(Ευαγγέλιο: Ιωάν. ζ΄37-53, η΄1, 2, Πράξ. β΄1-11)

Όταν βάζουν ένα σπόρο στη γη, για ν’ αναπτυχθεί πρέπει να τον αγγίξει η δύναμη της ζέστης, καθώς και το φως.
Όταν φυτεύουν ένα δέντρο, πρέπει να το αγγίξει η δύναμη του ανέμου, για να το κάνει δυνατό, να ριζώσει.
Όταν κάποιος φτιάχνει ένα σπίτι, αναζητεί τη δύναμη της προσευχής, για να το καθαγιάσει.
Ο Κύριος Ιησούς Χριστός έσπειρε τον πολυτιμότερο σπόρο στον αγρό αυτού του κόσμου. Και χρειαζόταν η δύναμη του Αγίου Πνεύματος να τον αγγίξει, να τον ζεστάνει και να τον φωτίσει, για ν’ αναπτυχθεί.
Ο Υιός του Θεού φύτεψε το Δέντρο της Ζωής στους άγριους κι ακαλλιέργητους αγρούς του θανάτου. Ο δυνατός άνεμος του Πνεύματος ήταν αναγκαίος για να πνεύσει πάνω του και να καθαγιάσει το Δέντρο της Ζωής.

Ο ΘΕΙΟΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΑΣ (Κυριακή της Πεντηκοστής)

π. Δημητρίου Μπόκου 

«Τελευταία εορτή» ονομάζεται η αγία Πεντηκοστή. Ολοκληρώνεται με αυτήν η θεία Αποκάλυψη, η φανέρωση του Τριαδικού Θεού στον κόσμο. Είναι εορτή του Αγίου Πνεύματος, αλλά και εορτή της Αγίας Τριάδος, αφού τα πάντα γίνονται υπό του Θεού Πατρός, διά του Υιού, εν Αγίω Πνεύματι. Φανερώνεται η αιώνια αλήθεια. Έρχονται εις πέρας όλα όσα θεώρησε απαραίτητα ο Θεός για τη σωτηρία του κόσμου (η Θεία Οικονομία). Τώρα η πρωτοβουλία για την αξιοποίησή τους ανήκει σε μας. 

Η Πεντηκοστή «προσφέρει την ερμηνεία όλων των εορτών, όλων των κομβικών στιγμών του επιγείου βίου του Σωτήρος: Των Χριστουγέννων, των Θεοφανείων, του Ευαγγελισμού, της Μεταμορφώσεως, του Πάθους, της Αναστάσεως, της Αναλήψεως. Και πού αποσκοπούσαν όλα τούτα; Στην ίδρυση της Εκκλησίας και στην εν αυτή σωτηρία του κόσμου διά της χριστοποιήσεως, της θεανθρωποποιήσεως, της πνευματοποιήσεως, της θεώσεως, της τριαδοποιήσεως» (Κυριακή της Πεντηκοστής).

π. Αθανάσιος Μυτιληναίος, Ψυχοσάββατο προ της Πεντηκοστής. Η ανάσταση των νεκρών

ΨΥΧΟΣΑΒΒΑΤΟ ΠΡΟ ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗΣ

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία του μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα:

«Η ΑΝΑΣΤΑΣΙΣ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ»

[Από τη σειρά: «Ομιλίες εις προσκυνητάς Θεσσαλονικείς» Δ97Α’]

 [Εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 13-6-1992] 

       Αν ο θάνατος, αγαπητοί μου, έθετε την τελική του σφραγίδα σε κάθε ανθρώπινη ύπαρξη, τότε, θα λέγαμε, ας αρχίσομε να θρηνούμε γι΄ αυτήν την φοβερή αιχμαλωσία μας εις τον κόσμον αυτόν. Τότε μόνιμο τραγούδι μας, μόνιμο, μάλλον, ελεγείο μας, ας είναι το «Ματαιότης ματαιοτήτων τα πάντα ματαιότης». Και μάλιστα όταν σήμερα, Ψυχοσάββατο προ της Πεντηκοστής, μάς ζωντανεύει αυτή η θέσις του θανάτου, η πραγματικότητα του θανάτου για να τα πούμε αυτά, τότε θα λέγαμε: «Γιατί να έρχονται νέοι άνθρωποι στον κόσμον αυτόν αφού θα πεθάνουν;».

ΑΓΙΟΣ ΙΣΑΑΚΙΟΣ ΔΑΛΜΑΤΩΝ Ο ΟΜΟΛΟΓΗΤΗΣ

ΑΓΙΟΣ ΙΣΑΑΚΙΟΣ ΔΑΛΜΑΤΩΝ Ο ΟΜΟΛΟΓΗΤΗΣ


ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - Καθηγητού


       Μια πολύ δύσκολη εποχή για την Εκκλησία μας υπήρξε ο 4ος αιώνας, κατά τον οποίο δεινοπάθησε από την φοβερή αίρεση του αρειανισμού. Το δυστύχημα ήταν ότι υποστηρικτές της αιρέσεως καταστάθηκαν  και κάποιοι βυζαντινοί αυτοκράτορες, καταδιώκοντας τους Ορθοδόξους. Την περίοδο αυτή αναδείχτηκαν μεγάλοι Πατέρες και ομολογητές, οι οποίοι αντέκρουσαν την κακοδοξία και αγωνίστηκαν για την σώζουσα ορθόδοξη πίστη. Ένας από αυτούς υπήρξε και ο άγιος Ισαάκιος ο Ομολογητής και ηγούμενος της Μονής Δαλμάτων. 

       Δε γνωρίζουμε πολλά για τη ζωή του αγίου Ισαακίου. Καταγόταν από τα μέρη της Συρίας και γεννήθηκε στα τέλη 3ου ή στις αρχές του 4ου αιώνα. Ήταν ενάρετος άνθρωπος και ασπάσθηκε τον μοναχικό βίο από τα νεανικά του χρόνια. Μάλιστα αξιώθηκε να γίνει ηγούμενος της περίφημης Μονής Δαλμάτων και ζούσε με προσευχή, νηστεία, αγρυπνία και μελέτη των Αγίων Γραφών και των συγγραμμάτων των Πατέρων της Εκκλησίας μας. Διακρίνονταν για την βαθειά του προσήλωση στην ορθόδοξη πίστη, η οποία είναι συνώνυμη με τη σωτηρία, σε αντίθεση με την πλάνη και την αίρεση, η οποία οδηγεί στην απώλεια.

Παρασκευή 29 Μαΐου 2026

Ἡ ἱστορία, δυστυχῶς, γιὰ τοὺς ἀφελεῖς καὶ τοὺς ἀδιάφορους ἐπαναλαμβάνεται ὀδυνηρά.

Ἡ ἱστορία, δυστυχῶς, γιὰ τοὺς ἀφελεῖς καὶ τοὺς ἀδιάφορους ἐπαναλαμβάνεται ὀδυνηρά. 

Φωτίου Μιχαήλ, ἰατροῦ 

Στὰ τελευταῖα χρόνια τῆς Μακεδονικῆς Δυναστείας τὸ Βυζαντινὸ κράτος κυβερνήθηκε ἀπὸ αὐτοκράτορες, οἱ ὁποῖοι μὲ τὶς λαθεμένες ἐνέργειές τους τὸ ὁδήγησαν σὲ παρακμή. Οἱ αὐτοκράτορες αὐτοὶ πῆραν τὸ μέρος τῶν πλουσίων ἀξιωματούχων της πρωτεύουσας καὶ τῶν «δυνατῶν» των ἐπαρχιῶν, καὶ προχώρησαν στὰ ἑξῆς νομοθετικὰ μέτρα: 

1ον. Κατάργησαν τὸν νόμο τοῦ «Ἀλληλέγγυου» καὶ ἄλλες διατάξεις, ποὺ προστάτευαν τοὺς μικροὺς καλλιεργητὲς ἀπὸ τοὺς δυνατοὺς καὶ τοὺς εἰσπράκτορες τῶν φόρων. 

2ον. Σταμάτησαν νὰ δίνουν κλῆρο γῆς (στρατιωτόπι) στοὺς ἀκρίτες τῶν συνόρων, καὶ ἐπέτρεψαν καὶ σὲ αὐτοὺς ποὺ εἶχαν ἀπὸ πρὶν νὰ τὸν πουλοῦνε σὲ δυνατοὺς καὶ ὑπερέχοντες 

ΕΙΣ ΤΗΝ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ ΑΛΩΣΕΩΣ

ΟΜΙΛΙΑ   ΙΩΑΝΝΟΥ   ΠΕΛΙΤΗ   ΕΙΣ   ΤΗΝ   

ΕΠΕΤΕΙΟ   ΤΗΣ   ΑΛΩΣΕΩΣ   (29-5-2020)

Εὐχαριστώντας γιά τήν πρόσκληση καί γιά τήν παρουσία σας, εὔχομαι τίς στιγμές αὐτές γόνιμες γιά ὅλους.

Σέ κάθε ἐπέτειο γιά τήν ἅλωση τῆς Βασιλεύουσας πενθοῦμε ἀναστάσιμα τήν τουρκική κατάκτηση τῆς ἐνδοξότερης Χριστιανικῆς αὐτοκρατορίας, πού ὀνόμασαν Βυζάντιο οἱ ἐχθροί της, ἀποκρύπτοντας τίς ἱστορικές της ρίζες γιά νά ἀλλοιώσουν τήν ταυτότητά της.

 Ἡ προερχόμενη ἀπ᾿ τήν ἐξ᾿ ἀρχῆς Ἑλληνική πόλη Ρώμη Ρωμαϊκή αὐτοκρατορίαἐκχριστιανισμένη, εἶναι ἡ Ὀρθόδοξη αὐτοκρατορία, πού περιλαμβάνονταν στά ὅριά της γιά κάποια χρονικά διαστήματα ἡ Βρετανία, ἡ Εὐρώπη, ὡς τόν Ἔλβα, ἤ δυτική Ἀσία μέχρι καί τό Ἰράκ καί ἡ βόρεια Ἀφρική. Κύρια γλῶσσα ἡ Ἑλληνική, ἡ ἀπ᾿ ὁποιαδήποτε ἄλλη μουσικότερη καί πλουσιότερη - σημεῖο ὅτι ὁ λαός πού τήν δημιούργησε ἔφτασε ὡς τά πιό ἀκραῖα ὅρια τή δίψα γιά ἀλήθεια, ζωή, ὡραιότητα, ἐλευθερία, ἀγάπη – ἔκφραση δίψας γιά τόν Θεό. Συνεκτικός ἱστός τῶν λαῶν πού τήν συγκρότησαν, ἡ ἴδια πίστη. Ἐπισήμανση πού λείπει ἀπ᾿ τήν Ἱστορία: κυβερνήθηκε καί ἀπό Ἁγίους πού θέσπισαν ὡς θεμέλιο πολιτικῆς τήν θέωση τοῦ πολίτη, καταξιώνοντας τήν Πατρίδα ὡς οἶκο τοῦ Θεοῦ, ἁγία γῆ, ὅπου ἀσκεῖται ὁ βίος πού τρέπει σέ ἀνάσταση τόν θάνατο καί καταλάμπει ἄκτιστο φῶς τήν οἰκουμένη μέσα ἀπ᾿ τήν Ἀποκάλυψη, τήν ποίηση, τήν μελῳδία , τήν ἀρχιτεκτονική καί τήν εἰκόνα, πού ἐμπνέει κάθε μία τό Ἅγιο Πνεῦμα, κορυφώνοντας τόν Θεανθρώπινο πολιτισμό. Τόσο στήν βιοπάλη, κατά τήν εἰρήνη, ὅσο καί στόν πόλεμο μέ τίς αἱρέσεις ἤ μέ τούς ἐπίδοξους κατακτητές.

ΑΓΙΑ ΥΠΟΜΟΝΗ: η μητέρα του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου

29 Μαΐου 1453. Εάλω η Πόλις…

Ο τελευταίος αυτοκράτορας του Βυζαντίου, ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, αρνήθηκε να συνθηκολογήσει και να παραδώσει εθελοντικά τη διοίκηση της Κωνσταντινούπολης στους εχθρούς, έστω κι αν έβλεπε την επερχόμενη καταστροφή. 


Αρνήθηκε επίσης να εγκαταλείψει την πόλη, όπως του συνιστούσαν οι συγκλητικοί και ο πατριάρχης. «Μπορεί η απομάκρυνσή μου να είναι ευνοϊκή για μένα», απάντησε, «μου είναι όμως αδύνατο να φύγω. Πώς να αφήσω τις εκκλησίες του Κυρίου μας και το θρόνο και το λαό μου σε τέτοιο κακό;». Το ήθος αυτό είχε προφανώς διδαχθεί από την πολύτεκνη και καλλίτεκνη μητέρα του αυτοκράτειρα Ελένη, σύζυγο του Μανουήλ Β’ Παλαιολόγου (1349-1425), η οποία ανέθρεψε έξι αγόρια και δύο κορίτσια.

Κωνσταντίνος, υιός Ελένης, ίδρυσε την Κωνσταντινούπολη και
Κωνσταντίνος, υιός Ελένης έπεσε μαχόμενος υπέρ της πόλεως αυτής….

Η αυτοκράτειρα Ελένη είναι η μετέπειτα μοναχή και αγία Υπομονή. Η μνήμη της Οσίας και Θεοφόρου μητρός ημών Υπομονής, τελείται τη 13η Μαρτίου και 29η Μαΐου.

Ο βίος της αγίας Υπομονής

Αυτόπτες μάρτυρες της αλώσεως του 1453: Τέσσαρες αντιπροσωπευτικές περιπτώσεις

Παναγιώτη Γ. Αντωνόπουλου- Παναγιώτη Κ. Μαγκάφα,

Constantinopla. 550 anos de su caida,
Κωνσταντινούπολη. 550 χρόνια από την άλωση, 
Γρανάδα 2006, σελ. 41-51

Αυτόπτες μάρτυρες της αλώσεως του 1453: Τέσσαρες αντιπροσωπευτικές Περιπτώσεις (1).

Η απόφαση του Μωάμεθ του Β' να πολιορκήσει την ’νοιξη του 1453 την Κωνσταντινούπολη οδήγησε χιλιάδες ανθρώπους από διάφορες φυλές και γένη να ζήσουν το ιστορικό αυτό γεγονός πολεμώντας μέσα και έξω από τα τείχη της πόλης των πόλεων (2). Είναι γνωστό πως στο στρατό του σουλτάνου εκτός των Οθωμανών υπηρετούσαν Σέρβοι, Ούγγροι, Αλβανοί, ακόμη και Ρώσοι και Έλληνες, οι περισσότεροι χριστιανοί στο θρήσκευμα. Αντίστοιχα οι υπερασπιστές της Πόλεως δεν ήσαν μόνο Βυζαντινοί, αλλά και ένας αριθμός Δυτικών, Ιταλών περισσότερο, και κάποιων Βαλκάνιων, Σέρβων και Ούγγρων κυρίως.

Η άλωση της Πόλης κατά τον Γεννάδιο Σχολάριο

Πρωτοπρεσβύτερος Θεόδωρος Ζήσης

Η ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΓΕΝΝΑΔΙΟ ΣΧΟΛΑΡΙΟ

1. Ο διπλός κίνδυνος· Τούρκοι και Φράγκοι 

Η παρουσίαση των θέσεων του πατριάρχου Γενναδίου Σχολαρίου για την άλωση της Πόλης από τους Τούρκους το 1453 έχει μέγιστο ιστορικό, εθνικό και πνευματικό ενδιαφέρον, για πολλούς και σημαντικούς λόγους. Εν πρώτοις διότι η ζωή του συνεκτυλίσσεται μαζί με τις τελευταίες δραματικές δεκαετίες της βασιλεύουσας και τις πρώτες της άδοξης δουλείας και υποταγής της στον βάρβαρο και αλλόθρησκο κα­τακτητή. Και το σημαντικότερο, διότι δεν είναι απλός θεατής των δρω­μένων, ένας από τους πολλούς που απλώς υφίστανται παθητικά τις τροπές των καιρών και των χρόνων, αλλά ένας από τους ολίγους που ενεργητικά έλαβαν μέρος και συνδιαμόρφωσαν τις ιστορικές συνθήκες, κάτω από τις οποίες πορεύθηκε η Ρωμιοσύνη κατά τα κρίσιμα έτη πριν από την άλωση και μετά από αυτήν. Κατηύθυνε ο ίδιος και προσδιό­ρισε σε μεγάλο βαθμό τις τύχες του Ελληνισμού και της Ορθοδοξίας. 

Πώς Θα Σωθούμε: Η ματαιότητα του κόσμου (Ιερά Μονή Παρακλήτου)

Επιλογή και διασκευή ψυχωφελών κειμένων από το βιβλίο “ΑΜΑΡΤΩΛΩΝ ΣΩΤΗΡΙΑ” του μοναχού Αγαπίου Λάνδου του Κρητός

Η ματαιότητα του κόσμου

Όλα του κόσμου τα πράγματα και όλες της γης οι ασχολίες, έξω από τη διακονία του Κυρίου, είναι ψεύτικα και μάταια. “Ματαιότης ματαιοτήτων, τα πάντα ματαιότης”, λέει ο σοφός συγγραφέας του Εκκλησιαστή (1:2). Μάταιη και άστατη είναι η κοσμική δόξα. Πλανεμένοι και μικρόμυαλοι όσοι κυνηγούν τα υλικά πλούτη, τις τρυφές και τις απολαύσεις της σύντομης αυτής ζωής, γιατί δεν ξέρουν ότι πίσω τους ακολουθεί θλίψη αιώνια.

Η φοβερά ημέρα της δευτέρας παρουσίας του Χριστού θα φανερώσει περίτρανα το κέρδος του φτωχού και τη ζημιά του πλούσιου, την αξία του άσημου και την κενότητα του δοξασμένου. Την ώρα εκείνη δεν θα χρησιμεύουν τα χρήματα και τα κτήματα, οι επιστημονικές γνώσεις και τα διπλώματα, η αναγνώριση και η φήμη, η ευφυΐα και η πανουργία, η ρητορεία και η επιχειρηματολογία, αλλά η καθαρή συνείδηση, η ενάρετη πολιτεία και τα καλά έργα.

Πέμπτη 28 Μαΐου 2026

Ανάξιοι κληρονόμοι! Χάθηκε οριστικά το Σινά για τον Ελληνισμό.

Του Μανώλη Κοττάκη

Πριν από ακριβώς έναν χρόνο, ανήμερα της μαύρης επετείου της Αλώσεως της Κωνσταντινούπολης, η κυβέρνηση των Αθηνών πληροφορήθηκε αιφνιδιασμένη ότι απόφαση του εφετείου της Ισμαηλίας στην περιφέρεια του Σινά στην Αίγυπτο αφαιρούσε την κυριότητα από σειρά ακινήτων της Θεοβάδιστης Μονής και έθετε σε κίνδυνο τη μακραίωνη παρουσία του Ελληνισμού στον ιερό χώρο του χριστιανισμού.

Ο πρωθυπουργός προσωπικά και ο πρόεδρος της Αιγύπτου Αλ Σίσι μάς διαβεβαίωσαν λίγες εβδομάδες αργότερα στο Μέγαρο Μαξίμου ότι επρόκειτο για παρεξήγηση και ότι οι δύο χώρες έκαναν προχωρημένες διαπραγματεύσεις για την υπογραφή μίας συμφωνίας η οποία θα διασφάλιζε τα ιδιοκτησιακά δικαιώματα της μονής επί των ακινήτων.

Όλα τα βάσανα συντελούν στο να σωθούμε από την αμαρτία π. Συμεών Κραγιόπουλος (†)

Όλα τα βάσανα συντελούν στο να σωθούμε από την αμαρτία. 
π. Συμεών Κραγιόπουλος (†) 

Αρρώστησες. Εντάξει· αρρώστησες. Ερήμην του Θεού έγινε αυτό; Δεν το ξέρει, δεν το βλέπει ο Θεός; Κι εσύ κάνεις μεν ό,τι κάνεις, αλλά με πνεύμα εντελώς λαθεμένο για έναν χριστιανό. Θα θυμηθείς και τον γιατρό και τα φάρμακα, θα θυμηθείς και τα χρήματα που μπορείς να διαθέσεις, θα πας και στο εξωτερικό, θα πας και στην εκκλησία, θα προσευχηθείς, θα παρακαλέσεις και άλλους να προσευχηθούν, αλλά όλα αυτά μέσα στο πνεύμα ότι μας βρήκε ένα κακό, και να κάνουμε το παν, για να γλιτώσουμε από το κακό. Πού ήταν ο Θεός, όταν ήρθε αυτό το κακό; Πού ήταν; Πώς το άφησε και ήρθε; Χριστιανοί είμαστε! Επιτρέπεται να σκεπτόμαστε και να ενεργούμε έτσι;