Αυτογνωσία και θεογνωσία. Γεώργιος Ι. Μαντζαρίδης, Ομότιμος καθηγητής Θεολογικής σχολής ΑΠΘ

Αυτογνωσία και θεογνωσία

Γεώργιος Ι. Μαντζαρίδης, Ομότιμος καθηγητής Θεολογικής σχολής ΑΠΘ 

Η μεγαλύτερη επιστήμη για τον άνθρωπο, γράφει ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς, είναι η γνώση του εαυτού του (1). Όποιος γνωρίζει τον εαυτό του, φτάνει στο πλήρωμα της γνώσεως. Ο όσιος Ισαάκ ο Σύρος παρατηρεί: «Τω γνόντι εαυτόν, η γνώσις των πάντων δέδοται αυτώ. Το γαρ γινώσκειν εαυτόν, πλήρωμα της γνώσεως των απάντων εστί» (2). Χωρίς την αυτογνωσία κάθε άλλη γνώση παραμένει μετέωρη και άσκοπη. Με την αυτογνωσία ο άνθρωπος γνωρίζει τον εαυτό του, αναγνωρίζει τη φύση του, τα όρια και τις δυνατότητες τής υπάρξεώς του, και μπορεί να τοποθετηθεί σωστά απέναντι στο Θεό, τον πλησίον και τον εαυτό του.

Ὁ ἅγιος ἱερομάρτυς Εὐσέβιος μπροστά στήν αἵρεση καί τούς αἱρετικούς δέν κράτησε τό στόμα του ἑφτασφράγιστο. Δέν πρόδωσε τήν εὐσέβεια, τήν Ὀρθοδοξία.

Ὁ ἅγιος ἱερομάρτυς Εὐσέβιος μπροστά στήν αἵρεση καί τούς αἱρετικούς δέν κράτησε τό στόμα του ἑφτασφράγιστο. Δέν πρόδωσε τήν εὐσέβεια, τήν Ὀρθοδοξία. 

Στίς 22 Ἰουνίου τιμᾶται ἡ μνήμη τοῦ ἱερομάρτυρος Εὐσεβίου, Ἐπισκόπου Σαμοσάτων. 

Ἔζησε στά χρόνια τοῦ Ἄρειανιστή αὐτοκράτορα Κωνσταντίου (338), σέ ἡμέρες δηλαδή κατά τίς ὁποῖες ὁ Ἀρειανισμός εἶχε ἐξαπλωθεῖ πάρα πολύ στήν Βασιλεύουσα.

 

Ὁ ἅγιος ἱερομάρτυς Εὐσέβιος μπροστά στήν αἵρεση καί τούς αἱρετικούς δέν κράτησε τό στόμα του ἑφτασφράγιστο. Δέν πρόδωσε τήν εὐσέβεια, τήν Ὀρθοδοξία. Μέ μεγάλη ἀνδρεία καί μέ περιφρόνηση τῶν παρόντων ἀγωνίσθηκε γιά τήν καταπολέμηση τῆς αἱρέσεως τοῦ Ἀρείου καί τήν ἀνάδειξη τῆς εὐσέβειας καί τῆς Ὀρθοδόξου Πίστεως. 

Ὁ αὐτοκράτορας Κωνστάντιος, ὡς Ἀρειανιστής, πρόβαλε πολλά ἐμπόδια στό ἔργο τοῦ ἁγίου Εὐσεβίου, καί μάλιστα κάποια ἡμέρα τόν ἀπείλησε ὅτι θά τοῦ κόψει τό χέρι τό δεξί, γιά νά σταματήσει νά γράφει καί νά μιλάει κατά τοῦ αἱρεσιάρχη Ἀρείου. Ὁ ἅγιος Εὐσέβιος ὄχι μόνον δέν ἐδειλίασε, ἀλλά ἀτρόμητος ἅπλωσε νά τοῦ κόψει καί τά δύο χέρια, δηλώνοντας ὅτι τήν Ὀρθοδοξία δέν θά τήν προδώσει ποτέ. 

Κυριακή Γ΄ μετά την Πεντηκοστή — Ομιλίες — Άγιος Νικόλαος Αχρίδος και Ζίτσης (Βελιμίροβιτς) Ευαγγέλιο περί της καθαρότητας του νου

Κυριακή Γ΄ μετά την Πεντηκοστή — Ομιλίες — Άγιος Νικόλαος Αχρίδος και Ζίτσης (Βελιμίροβιτς) 

Ευαγγέλιο περί της καθαρότητας του νου

Από όλους τους ανθρώπους επάνω στη γη, τη μεγαλύτερη ευθύνη ενώπιον του Θεού τη φέρει ο άνθρωπος που ονομάζεται χριστιανός. Διότι στον χριστιανό ο Θεός έδωσε τα περισσότερα, και γι’ αυτό από αυτόν θα ζητήσει και τα περισσότερα. Στους λαούς που απομακρύνθηκαν από την αρχέγονη αποκάλυψη του Θεού, ο Θεός άφησε τη φύση και τον λόγο: τη φύση ως βιβλίο και τον λόγο ως οδηγό μέσα σε αυτό το βιβλίο. Στους χριστιανούς όμως, εκτός από τη φύση και τον λόγο, αποδόθηκε εκ νέου η αρχέγονη αποκάλυψη του Θεού και δόθηκε νέα αποκάλυψη της αλήθειας διά του Κυρίου Ιησού Χριστού. Επιπλέον, οι χριστιανοί έχουν και την Εκκλησία, η οποία είναι φύλακας, ερμηνεύτρια και οδηγός και των δύο αυτών αποκαλύψεων· και τέλος οι χριστιανοί έχουν τη δύναμη του Αγίου Πνεύματος, το οποίο από την αρχή ζωοποιεί την Εκκλησία, τη διδάσκει και την οδηγεί. 

Και έτσι, ενώ οι μη χριστιανοί έχουν ένα μόνο τάλαντο, τον λόγο, ο οποίος τους οδηγεί και τους διδάσκει μέσα στο βιβλίο της φύσεως, οι χριστιανοί έχουν πέντε τάλαντα: τον λόγο, την παλαιά αποκάλυψη, τη νέα αποκάλυψη, την Εκκλησία και τη δύναμη του Αγίου Πνεύματος. Όταν ο μη χριστιανός εισέρχεται στη φύση για να τη διαβάσει και να την ερμηνεύσει, μπροστά του φωτίζει μόνο ένα κερί, ο λόγος· όταν ο Ιουδαίος εισέρχεται στη φύση για να τη διαβάσει και να την ερμηνεύσει, μπροστά του φωτίζουν δύο κεριά, ο λόγος και η παλαιά αποκάλυψη· ενώ όταν ο χριστιανός εισέρχεται στη φύση για να τη διαβάσει και να την ερμηνεύσει, μπροστά του φωτίζουν πέντε κεριά: ο λόγος, η παλαιά αποκάλυψη, η νέα αποκάλυψη, η Εκκλησία και η δύναμη του Αγίου Πνεύματος. 

Άγιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης: Όσοι αγάπησαν και προσκολλήθηκαν στον Γέροντά τους πήραν το χάρισμα που είχε

Ο Άγιος Πρόχορος από τον Άγιο Ιωάννη τον Θεολόγο, ο Άγιος Πρόκλος από τον Άγιο Χρυσόστομο, ο Άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος από τον Γέροντά του…

Αγίου Γέροντος Πορφυρίου Καυσοκαλυβίτου

Ο Θεός μου έδωσε αυτή την χάρι απ’ την υπακοή μου στους Γέροντές μου. Όσοι αγάπησαν και προσκολλήθηκαν στον Γέροντά τους πήραν το χάρισμα που είχε ο ίδιος. Ο Άγιος Πρόχορος από τον Άγιο Ιωάννη τον Θεολόγο, ο Άγιος Πρόκλος από τον Άγιο Χρυσόστομο, ο Άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος από τον Γέροντά του. Και στην Παλαιά Διαθήκη βλέπουμε ότι ο Προφήτης Ηλίας έδωσε το χάρισμα της προφητείας στον μαθητή του, Προφήτη Ελισσαίο.

Ο Κύριος μας ανασταίνει με τη μετάνοια. Αββάς Ισαάκ ο Σύρος

Ο Κύριος μας ανασταίνει με τη μετάνοια

Αββάς Ισαάκ ο Σύρος

Τι θαυμαστή που είναι η ελεημοσύνη του Θεού! Πόσο εκπληκτική είναι η χάρη του Θεού που μας έκτισε! Τι δύναμη μας έδωσε και μας έκανε ικανούς για όλα! Πόσο άμετρη είναι η καλοσύνη Του, που εισάγει την αμαρτωλή μας φύση στην ανάπλαση! Ποιος μπορεί να εξυμνήσει τη δόξα Του; Τον παραβάτη των εντολών Του και τον βλάσφημο τον ανασταίνει με τη μετάνοια· τον άνθρωπο που ήταν άμυαλο χώμα τον ανακαινίζει και τον κάνει συνετό και λογικό· τον διασκορπισμένο και αναίσθητο νου και τις διασκορπισμένες λόγω των αμαρτιών μας αισθήσεις, όλα αυτά, τα κάνει με την αγάπη Του λογική φύση, άξια να εννοεί σωστά τα θεία και τα ανθρώπινα. Γιατί αυτός που ζει ακόμη στις αμαρτίες του δεν είναι ικανός να εννοήσει τη χάρη της προσωπικής του ανάστασης. Πού είναι, λοιπόν, η κόλαση που θα μας γεμίσει με θλίψη; Και πού είναι η κόλαση που μας εκφοβίζει από παντού και υπερνικά την αγάπη του Θεού; Ποια κόλαση και ποια γέεννα του πυρός μπορεί να σταθεί μπροστά στη χάρη της ανάστασης, όταν ο Θεός μας αναστήσει εν δόξη από τον άδη και κάνει τούτο το φθαρτό σώμα μας να ντυθεί την αφθαρσία;

ΟΚΤΩ ΧΡΟΝΙΑ ΠΡΕΣΠΕΣ: Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΚΑΤΑΡΡΕΕΙ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΟΛΕΒΑΣ

Στις 17 Ιουνίου συμπληρώθηκαν οκτώ χρόνια από την υπογραφή της Συμφωνίας των Πρεσπών. Η κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα παραχώρησε στα Σκόπια «Μακεδονική» εθνότητα, ταυτότητα και γλώσσα και δεν προστάτευσε τη διαχρονική ελληνική Ιστορία της Μακεδονίας.

Σήμερα πλέον η Συμφωνία έχει καταρρεύσει και όσοι δεν το βλέπουν εθελοτυφλούν.

Η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Γκορντάνα Σιλιάνοφσκα και ο Πρωθυπουργός των Σκοπίων Χρίστιαν Μίτσκοσκι συστηματικά παραβιάζουν τη Συμφωνία. Ονομάζουν τη χώρα τους Δημοκρατία της Μακεδονίας καταργώντας τον προσδιορισμό Βόρεια.

Η Ακαδημία Επιστημών και Τεχνών παραμένει Μακεδονική, ενώ και οι αθλητικές Ομοσπονδίες χρησιμοποιούν τον όρο Μακεδονική χωρίς προσδιορισμό.

Κυριακή Γ’ Ματθαίου: Ερμηνεία ευαγγελικής περικοπής (Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος)

(Ματθ. 6, 22-33)

Eπιλεγμένα αποσπάσματα από τον υπομνηματισμό του αγίου Ιωάννου, αρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως του Χρυσοστόμου (ομιλίες Κ΄ και ΚΑ’ από το υπόμνημα του αγίου στο Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο)

Υπομνηματισμός των εδαφίων Ματθ. 6, 22-23

«Ὁ λύχνος τοῦ σώματός ἐστιν ὁ ὀφθαλμός· ἐὰν οὖν ὁ ὀφθαλμός σου ἁπλοῦς ᾖ, ὅλον τὸ σῶμά σου φωτεινόν ἔσται· ἐὰν δὲ ὁ ὀφθαλμός σου πονηρὸς ᾖ, ὅλον τὸ σῶμά σου σκοτεινὸν ἔσται. εἰ οὖν τὸ φῶς τὸ ἐν σοὶ σκότος ἐστί, τὸ σκότος πόσον; (: Ο λύχνος, που φωτίζει και εξυπηρετεί το σώμα, είναι το μάτι [λύχνος που φωτίζει την ψυχή είναι ο νους, το λογικό που σας έχει δώσει ο Θεός]. Εάν λοιπόν το μάτι είναι γερό και καθαρό, όλο το σώμα θα φωτίζεται, θα είναι φωτεινό [έτσι θα φωτίζεται και η ψυχή σου, εάν ο νους και η καρδιά σου δεν έχουν τυφλωθεί από την προσκόλληση στους επίγειους θησαυρούς]. Εάν όμως το μάτι σου είναι κατεστραμμένο και ανίκανο να δει το φως, όλο το σώμα σου θα είναι βυθισμένο στο σκοτάδι. Εάν λοιπόν το φως, που σου έδωσε ο Θεός [ο νους δηλαδή και η συνείδηση, εξαιτίας της προσκολλήσεως στα υλικά αγαθά] είναι σκοτάδι, τότε το ηθικό σκοτάδι της ψυχής σου πόσο πυκνό και αδιαπέραστο θα είναι;)» [Ματθ. 6, 22-23] [ερμην. απόδοση Ιω. Κολιτσάρα].

Μια απογοητευτική ανακοίνωση

Μια απογοητευτική ανακοίνωση

Η γυναίκα του Καίσαρα δεν αρκεί να είναι τίμια, πρέπει και να φαίνεται τίμια. Αρμόζει θεωρώ στην πρόσφατη ανακοίνωση του εκπροσώπου τύπου της Ιεράς Συνόδου αναφορικά με τη μισθοδοσία των αρχιερέων[1]. Μια απογοητευτική, να μην πω ντροπιαστική ανακοίνωση. Φάνηκε βέβαια προκαταβολικά πως κάτι τέτοιο θα ακούγαμε, αφού ήδη ο αρχιεπίσκοπος είχε δηλώσει πως μόλις και μετά βίας βγάζει τον μήνα με δυόμιση χιλιάρικα…

Είναι πολλά τα λεφτά, Άρη… Μονάχα τρεις επίσκοποι έσωσαν μέχρι στιγμής το κύρος του αρχιερατικού αξιώματος. Ο Νέας Σμύρνης, ο Κυθήρων και ένας Κρης. Πάσα άλλη σχετική προσπάθεια έφερε τα αντίθετα αποτελέσματα, όσο καλοπροαίρετη και αν ήταν. Από τις τρεις λοιπόν προτάσεις και τοποθετήσεις η πιο εύστοχη κατά τη γνώμη μου ήταν του Νέας Σμύρνης: να αποσυρθεί εντελώς η νέα αυτή κυβερνητική απόφαση, η οποία έχει πολλαπλές πονηρές στοχεύσεις: να φέρει τον λαό απέναντι στην Εκκλησία, να δεσμεύσει τους ιεράρχες σε κυβερνητικές επιλογές, να αλλοιώσει το εκλογικό αποτέλεσμα και πόσες άλλες…

π. Γεώργιος Μεταλληνός: Ἄς τό καταλάβουμε. Αὐτή εἶναι γιά μᾶς τούς χριστιανούς ἡ λύση τοῦ κοινωνικοῦ προβλήματος: «Ζητεῖτε πρῶτον τήν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ καί τήν δικαιοσύνην αὐτοῦ καί ταῦτα πάντα προστεθήσεται ὑμῖν».

π. Γεώργιος Μεταλληνός: Ἄς τό καταλάβουμε. Αὐτή εἶναι γιά μᾶς τούς χριστιανούς ἡ λύση τοῦ κοινωνικοῦ προβλήματος: «Ζητεῖτε πρῶτον τήν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ καί τήν δικαιοσύνην αὐτοῦ καί ταῦτα πάντα προστεθήσεται ὑμῖν».

Κηρυγματικές σκέψεις στό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα τῆς Κυριακῆς Γ΄Ματθαίου

τοῦ π. Γεωργίου Μεταλληνοῦ

 

1. Ἡ κοινωνική δικαιοσύνη, ἡ δίκαιη κατανομή τῶν ἀγαθῶν, ἡ πραγματοποίηση ἰσότητας μεταξύ τῶν ἀνθρώπων, ἡ ἄρση τῶν διακρίσεων μεταξύ των, ἡ ἐξαφάνιση τῆς ἐκμεταλλεύσεως καί ἀδικίας ἀπό τόν ἕνα ἄνθρωπο στόν ἄλλο καί κάθε τι σχετικό, πού ἀνήκει στή σφαῖρα τοῦ κοινωνικοῦ προβλήματος, εἶναι ἕνας ἀπό τούς βασικότερους ἀγῶνες κάθε ἐποχῆς. 

Τά διάφορα κοινωνικά συστήματα ὄχι σπάνια περιπλέκουν τό ζήτημα, γιατί δέν ξεκινοῦν ἀπό τήν ἐπιθυμία νά δοθεῖ στό πρόβλημα ἡ ὀρθή λύση, ἀλλά ἀπό τό πῶς θά ὠφεληθοῦν αὐτοί, πού ἀναλαμβάνουν τήν λύση. 

2. Ἡ Ἁγία Γραφή ἀρχίζει μέ τόν ἄνθρωπο μέσα σέ ἰδεῶδες περιβάλλον, τόν Παράδεισο. Ἄρα καί στόν κόσμο αὐτό ὁ παράδεισος ἦταν ἡ προορισμένη γιά τόν ἄνθρωπο κατάσταση. Ἡ ζωή δηλαδή τῆς ἰσότητας καί δικαιοσύνης, πού θά ἐξασφαλιζόταν μέ τήν ἀνώδυνη καί ἄκοπη ἐργασία, ἀφοῦ θά ἦταν σύμφωνη μέ τό θέλημα τοῦ Θεοῦ. 

Οἱ Νεομάρτυρες, ἡ δόξα τῆς Ἐκκλησίας μας. Κόντογλου Φώτης

Τὸ νὰ μιλᾶ κανένας σήμερα καὶ νὰ γράφει γιὰ κάποια πράγματα τῆς θρησκείας, ὁ πολὺς κόσμος τὸ νομίζει γιὰ ἀνοησία. Καὶ ἀκόμα μεγαλύτερη ἀνοησία ἔχει τὴν ἰδέα πώς εἶναι τὸ νὰ γράφει γιὰ τοὺς ἅγιους μάρτυρες, καὶ μάλιστα γιὰ κείνους πού μαρτυρήσανε κατὰ τὰ νεότερα χρόνια πού βασιλεύανε οἱ Τοῦρκοι ἀπάνω στὴ χριστιανοσύνη, ἐπειδῆ ὁ λίγος καιρὸς πού μᾶς χωρίζει ἂπ’ αὐτοὺς κάνει ὥστε νὰ τοὺς νοιώθουμε πολὺ κοντά μας, ἀνθρώπους σὰν κι ἐμᾶς, ἐνῶ τοὺς ἀρχαίους μάρτυρες τοὺς βλέπουμε μέσα ἀπὸ τοὺς αἰῶνες πού περάσανε ἀπὸ τότε πού μαρτυρήσανε καὶ στὴ φαντασία μας παρουσιάζονται εὐκολότερα μὲ τὸν φωτοστέφανο τοῦ ἁγίου.

Η ΠΟΝΗΡΗ ΕΛΕΗΜΟΣΥΝΗ (Κυριακή Γ΄ Ματθαίου)

π. Δημητρίου Μπόκου 

Στη ροή της επί του Όρους ομιλίας του ο Χριστός είπε και τα εξής παραβολικά λόγια: «Ο λύχνος του σώματός εστιν ο οφθαλμός». Φως για το σώμα είναι το μάτι. Αν το μάτι σου είναι γερό, όλο το σώμα σου θα είναι φωτεινό, θα βλέπει καλά. «Εάν δε ο οφθαλμός σου πονηρός η», αν το μάτι σου είναι άρρωστο, τυφλό, όλο το σώμα σου θα είναι σκοτεινό. Βυθισμένο στο σκοτάδι (Κυριακή Γ΄ Ματθαίου). Τί θέλει να πει με αυτά τα τόσο απλά λόγια ο Χριστός; 

Ότι όπως σκοτεινιάζει το μάτι σου, έτσι μπορεί να σκοτεινιάσει και η καρδιά σου. Και από τί προκαλείται ο σκοτισμός αυτός; Από τα πάθη της αμαρτίας φυσικά. Ο ευαγγελιστής Ιωάννης π. χ. αναφέρει την εξής περίπτωση: Όποιος αγαπάει τον συνάνθρωπό του «εν τω φωτί μένει». Αλλά όποιος τον μισεί «εν τη σκοτία εστί και εν τη σκοτία περιπατεί» και δεν γνωρίζει πού πηγαίνει, διότι «η σκοτία ετύφλωσε τους οφθαλμούς αυτού». Μιλάει φυσικά για το πνευματικό σκοτάδι που κατακλύζει τους νοερούς οφθαλμούς της ψυχής (Α΄ Ιω. 2, 10-11).

Θεός καὶ Ἐπιστήμη. Ἄγιος Λουκᾶς ὁ ἰατρός Ἀρχιεπισκόπος Κριμαίας

«Ὅταν ἐξετάζουμε τὴ σύγχρονη ἐπιστήμη ὅπως αὐτὴ δημιουργήθηκε ἀπὸ ἐπιστήμονες σὰν τὸν Λαμὰρκ καὶ τὸν Δαρβίνο, βλέπουμε τὴν ἀντίθεση καὶ θὰ ἔλεγα τὴν ἀπόλυτη ἀσυμφωνία ποὺ ὑπάρχει μεταξὺ ἐπιστήμης καὶ θρησκείας σὲ θέματα ποὺ ἀφοροῦν τὰ βασικότερα προβλήματα τῆς ὕπαρξης καὶ τῆς γνώσης. Γι’ αὐτό, νοῦς φωτισμένος καὶ λογικὸς δὲν μπορεῖ νὰ δέχεται ταυτόχρονα καὶ τὸ ἕνα καὶ τὸ ἄλλο καὶ πρέπει νὰ ἐπιλέξει μεταξὺ θρησκείας καὶ ἐπιστήμης».

Τὰ λόγια αὐτὰ τὰ ἔγραψε 65 χρόνια πρὶν ἕνας γνωστὸς Γερμανὸς ζωολόγος, θερμὸς ὀπαδὸς τοῦ Δαρβίνου, ὁ Γέκκελ στὸ βιβλίο του «Τὰ μυστικὰ τοῦ κόσμου» ποὺ γνώρισε μεγάλη ἐπιτυχία καὶ ὅπως φαινόταν ἀπέδειξε ὅτι ἡ πίστη εἶναι ἕνας παραλογισμός. Λέει, λοιπόν, ὁ Γέκκελ ὅτι κάθε ἄνθρωπος μὲ φωτισμένη διάνοια πρέπει νὰ διαλέξει μεταξὺ ἐπιστήμης καὶ θρησκείας καὶ νὰ ἀκολουθήσει εἴτε τὸ ἕνα εἴτε τὸ ἄλλο. Καὶ θεωρεῖ ἀπαραίτητο νὰ ἀρνηθοῦν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι τὴν θρησκεία διότι ἕνας ἄνθρωπος λογικὸς δὲν μπορεῖ νὰ ἀρνηθεῖ τὴν ἐπιστήμη.

Τα όρια της επιστήμης. π. Επιφάνιος Θεοδωρόπουλος (†)

Τα όρια της επιστήμης

π. Επιφάνιος Θεοδωρόπουλος (†) 

Στον σύγχρονο κόσμο υπάρχουν άνθρωποι που τις θετικές επιστήμες τις ανεβάζουν στο βάθρο της παγγνωσίας. Πιστεύουν δηλαδή ότι η επιστήμη θα επιλύσει όλα τα προβλήματα. Ο Γέροντας Επιφάνιος μας έλεγε:

– Η επιστήμη έκανε πολλά βήματα και σημείωσε προόδους καταπληκτικές. Όμως να είμαστε προσγειωμένοι.

Δεν εξηγεί τα φυσικά γεγονότα, αλλά απλώς τα περιγράφει. Δεν έχει τη δυνατότητα να μπει στην ουσία τους. Γι αυτό είναι επιδερμική η γνώση μας.

Δεν εισέρχεται στην ουσία των πραγμάτων. Δεν έχει την δυνατότητα να μας πει τι είναι π.χ. ύλη, τι είναι ηλεκτρισμός, φως κ.τ.λ. Για παράδειγμα, ηλεκτρισμός είναι το φαινόμενο που προκύπτει από την κίνηση των ηλεκτρονίων. Ηλεκτρόνια είναι τα σωματίδια που έχουν ηλεκτρικό φορτίο. Ηλεκτρικό φορτίο είναι μια ιδιότητα, που όταν κινείται δημιουργεί ηλεκτρικό ρεύμα. Φτάνουμε δηλαδή με ένα κύκλο στο ίδιο ζητούμενο, που είναι προς απόδειξη.

Βιβλιοπαρουσίαση: "Η διαχρονικη συνέχεια του Ελληνισμού", του Κων/νου Χολέβα

Οι Εναλλακτικές Εκδόσεις παρουσίασαν την Τετάρτη 17 Ιουνίου 2026 στις 19.30 το βιβλίο του Κωνσταντίνου Χολέβα: Η διαχρονική συνέχεια του Ελληνισμού

https://www.youtube.com/live/fyZdh4tzDak Για το βιβλίο μίλησαν οι: Γιώργος Καραμπελιάς, Συγγραφέας – εκδότης Άγγελος Συρίγος, Καθηγητής Διεθνούς Δικαίου & Εξωτ. Πολιτικής Παντείου, βουλευτής Γιάννης Καργάκος, Φιλόλογος και ο συγγραφέας του βιβλίου. στον χώρο πολιτικής και πολιτισμού “Ρήγας Βελεστινλής”, Ξενοφώντος 4, Σύνταγμα. Περισσότερα για το βιβλίο, εδώ: https://enalekdoseis.gr/%CF%80%CF%81%...

Η Αποχαιρετιστήρια Επιστολή του Οσίου Γέροντος Πορφυρίου προς τα πνευματικά του παιδιά

“Εγώ πάντα είχα την προσπάθεια να προσεύχομαι και να διαβάζω τους Ύμνους της Εκκλησίας, την Αγία Γραφή και τους βίους των Αγίων μας και εύχομαι και εσείς να κάνετε το ίδιο”…

Αγαπητά

πνευματικά μου παιδιά.

Τώρα που ακόμα έχω τας φρένας μου σώας θέλω να σας πω μερικές συμβουλές.

Από μικρό παιδί όλο στις αμαρτίες ήμουνα. Και όταν με έστελνε η μητέρα μου να φυλάξω τα ζώα στο βουνό, γιατί ο πατέρας μου, επειδή ήμασταν φτωχοί είχε πάει στην Αμερική για να εργαστεί στην διώρυγα του Παναμά, για εμάς τα παιδιά του, εκεί, που έβοσκα τα ζώα συλλαβιστά διάβαζα τον βίο του αγίου Ιωάννου του Καλλυβίτου και πάρα πολύ αγάπησα τον Άγιο Ιωάννη και έκανα πάρα πολλές προσευχές σαν μικρό παιδί που ήμουνα 12-15 χρονών δεν θυμάμαι ακριβώς καλά και θέλοντας να τον μιμηθώ με πολύ αγώνα έφυγα από τους γονείς μου κρυφά και ήλθα στα Καυσοκαλύβια του Αγίου Όρους και υποτάκτηκα σε δυο γεροντάδες αυταδέλφους τον Παντελεήμονα και τον Ιωαννίκιο.

Ἡ ἀκαδημαϊκή ἁγιοποίησις τοῦ Μητρ. Ζηζιούλα.

Τοῦ κ. Δημητρίου Λογοθέτη, θεολόγου

  Κατὰ τὴν πρόσφατη 3η Ἐτήσια Διάλεξη «Μητροπολίτης Περγάμου Ἰωάννης Ζηζιούλας» ποὺ ἔλαβε χώρα στὴ Θεολογκὴ Σχολὴ τοῦ Ἐθνικοῦ καὶ Καποδιστριακοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, διατυπώθηκε ἀπὸ τὸν ἐξ Ἀμερικῆς προσκληθέντα ὁμιλητή, τὸν π. Ἀλέξιο Torrance, Καθηγητὴ Βυζαντινῆς Θεολογίας στὸ Πανεπιστήμιο Notre Dame, μιὰ θέση ἰδιαιτέρως βαρύνουσας σημασίας: ὅτι ὁ μακαριστὸς Μητροπολίτης Περγάμου ἀποτελεῖ τὴν «ἐνσάρκωση τῆς ὀρθόδοξης θεολογικῆς συνειδήσεως στὴν ἀνατολή». Ἡ ἀποφθεγματικὴ αὐτὴ διατύπωση ἐγείρει σοβαρά δογματικὰ καὶ ἐκκλησιολογικὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐπιτρέπεται νὰ προσπεραστοῦν χάριν ἀκαδημαϊκῆς ἁβροφροσύνης. 

  Τὸ γεγονὸς ὅτι μιὰ τέτοια ἰσοπεδωτικὴ θέση φιλοξενεῖται καὶ προβάλλεται χωρὶς ἀντίλογο ἐντὸς τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν — ἑνὸς θεσμοῦ ποὺ ἱστορικὰ ὀφείλει νὰ ἀποτελεῖ τὸν θεματοφύλακα τῆς πατερικῆς παραδόσεως στὴν Ἑλλάδα — προκαλεῖ ἀνησυχία. Δείχνει μιὰ τάση ἄκριτης ἀποδομῆς καὶ προσπάθειας ἀκαδημαϊκῆς ἁγιοποιήσεως ἑνὸς σύγχρονου στοχαστῆ, ἡ θεολογία τοῦ ὁποίου, παρὰ τὴ λάμψη της στὸ ἐξωτερικό, παρουσιάζει ριζικὲς καὶ προβληματικὲς ἀποκλίσεις ἀπὸ τὴν αὐθεντικὴ ἁγιοπατερικὴ ὀντολογία.

Νόσος καὶ θεραπεία στὴν Ὀρθόδοξη Θεολογία. Ἰωάννης Ζηζιούλας Μητροπολίτης Περγάμου

Πῶς ἐννοεῖ ἡ Ὀρθόδοξη Θεολογία, καὶ πῶς πρέπει νὰ ἀντιλαμβάνεται ἡ Ἐκκλησία, τὴ νόσο καὶ τὴ θεραπεία, ἂν καὶ ὄχι μὲ σχήματα καὶ ἔννοιες ἰδεοκρατικές, φυσιοκρατικὲς ἢ ψυχολογικο – χρηστικές; Στὴν προσπάθεια νὰ δώσουμε κάποια ἀπάντηση στὸ ἐρώτημα αὐτό, ἂς δανεισθοῦμε ἀπὸ τὴν πατερικὴ θεολογία τὶς ἀκόλουθες θεμελιώδεις ἀρχές:

1. Ἡ νόσος, ἡ κάθε μορφῆς νόσος, ἀποτελεῖ συνέπεια τῆς πτώσεως τοῦ ἀνθρώπου. Αὐτὸ σημαίνει ὅτι ἡ ἀρρώστια συνδέεται μὲ τὴν ἁμαρτία, καὶ ὄχι μὲ τὴν ἀνθρώπινη φύση. Δὲν εἶναι «φυσικό», συνεπῶς, νὰ ἀρρωσταίνει ὁ ἄνθρωπος, ἀλλὰ ἀφύσικο, «παρὰ φύσιν». Αὐτό, ἐκ πρώτης ὄψεως, φαίνεται νὰ μᾶς ὁδηγεῖ στὴ θέση ποὺ ὀνομάσαμε φυσιοκρατικὴ ἢ ἰδεοκρατική: θεραπεία καὶ ἴαση στὴν περίπτωση αὐτὴ φαίνεται νὰ σημαίνουν συμμόρφωση πρὸς τὴ φύση. Ἐν τούτοις, ὁρισμένες διευκρινίσεις μᾶς φέρουν μακριὰ ἀπὸ κάθε φυσιοκρατικὴ ἀντίληψη. Ἡ φύση τοῦ ἀνθρώπου καθαυτή, ἐπειδὴ προέρχεται ἀπὸ τὸ μηδέν, εἶναι τρεπτή, δηλαδὴ ρέπει πρὸς τὴ φθορὰ καὶ τὸ θάνατο, καὶ συνεπῶς πρὸς τὴν ἀρρώστια. Ἀλλὰ ἡ ἴδια φύση μπορεῖ ἐπίσης νὰ ὑπερβεῖ τὴ ροπὴ αὐτή, ὄχι μὲ δυνάμεις ἐγγενεῖς σ’ αὐτήν, ἀλλὰ ἂν ἑνωθεῖ μὲ τὸν ἄφθαρτο καὶ αἰώνιο Θεό. Ἡ ὑπέρβαση αὐτὴ τῆς ἐγγενοῦς στὴν ἀνθρώπινη φύση τρεπτότητας καὶ φθορᾶς ἔχει δοθεῖ στὸν ἄνθρωπο ὡς «λόγος», ὡς τελικὸς προορισμός, τοῦ ὁποίου ἡ πραγμάτωση ἀνατέθηκε στὴν ἐλευθερία τοῦ ἀνθρώπου ὡς προσώπου: ὁ πρῶτος ἄνθρωπος ὡς ἐλεύθερο πρόσωπο κλήθηκε νὰ κατευθύνει τὴ φύση εἴτε πρὸς τὸν ἴδιο τὸν ἑαυτό της, εἴτε πρὸς τὸ πέραν τοῦ ἑαυτοῦ της, τὸ Θεό. Ἡ ἐλεύθερη ἐπιλογὴ τοῦ πρώτου ἀνθρώπου, τοῦ Ἀδάμ, ὑπῆρξε ἡ πρώτη ἀπὸ αὐτὲς τὶς δύο (τροπὴ τῆς φύσεως πρὸς τὸν ἑαυτό της), καὶ ἔτσι ἡ νόσος ἀπὸ δυνατότητα φυσική, ἔγινε πραγματικότητα φυσική. Δὲν εἶναι πλέον δυνατὸν νὰ μὴ νοσεῖ ἡ ἀνθρώπινη φύση· ἡ νόσος ἔγινε φαινόμενο «φυσικό», ὄχι ὅμως γιατί αὐτὸ ἦταν ἀναπόφευκτο, ἀλλὰ γιατί ἐκεῖ ὁδήγησε τὰ πράγματα ἡ ἀνθρώπινη ἐλευθερία. Οἱ συνέπειες αὐτῆς τῆς θέσεως γιὰ τὴ θεραπεία θὰ φανοῦν ἐλπίζουμε πιὸ κάτω.

Ἡ νηστεία τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων. Αὐγουστῖνος Ν. Καντιώτης Μητροπολίτης Φλωρίνης (+)

Μία ἀκόμη περίοδος νηστείας εἶναι ἡ λεγόμενη νηστεία τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων. Ὀνομάζεται ἔτσι διότι προηγεῖται τῶν δύο ἀποστολικῶν ἑορτῶν: τῆς ἑορτῆς τῶν Ἁγίων πρωτοκορυφαίων Ἀποστόλων Πέτρου καὶ Παύλου (29 Ἰουνίου) καὶ τῆς “Συνάξεως τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων” (30 Ἰουνίου).

Ἡ χρονικὴ διάρκεια αὐτῆς τῆς νηστείας εἶναι μεταβλητὴ ἐπειδὴ ἡ ἔναρξή της ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν κινητὴ ἑορτὴ τοῦ Πάσχα.

Ἀρχίζει τὴν Δευτέρα μετὰ τὴν Κυριακὴ τῶν Ἁγίων Πάντων καὶ λήγει σταθερὰ τὴν 28η Ἰουνίου. Κατὰ τὸ ἰσχῦον (νέο) ἡμερολόγιο δὲν ὑπερβαίνει ποτὲ τὶς 30 ἡμέρες. Ὑπάρχει ἀκόμα καὶ περίπτωση (ὅταν τὸ Πάσχα ἑορτάζεται μεταξὺ 5 καὶ 8 Μαΐου) νὰ μὴν ἔχουμε καθόλου νηστεία.

Κατὰ τὴν περίοδο τῆς νηστείας αὐτῆς δὲν καταλύουμε κρέας, γαλακτερὰ καὶ αὐγά, ἐνῶ ἐπιτρέπεται ἡ κατάλυση ψαριοῦ. (Φυσικὰ πάντοτε ἐκτὸς Τετάρτης καὶ Παρασκευῆς).

Καί ἕτερος εἰς συναγωγήν ἐμβάς… ἐξῆλθεν τῆς Ἀληθείας

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΙΣΤΩΝ Ι.Μ. ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ

Μετά μεγάλης λύπης, ἀλλά καμίας ἔκπληξης πληροφορηθήκαμε ἀπό τό διαδίκτυο1 τήν παρουσία τοῦ Μητροπολίτου Νέας Ἰωνίας κ. Γαβριήλ στήν Συναγωγή Μπεθ Σαλώμ σέ ἐκδήλωση διαθρησκευτικῆς (βλ. διαθρησκειακῆς) χορωδίας πού διοργάνωσε ἡ Ἰσραηλιτική Κοινότητα Ἀθηνῶν. 

Μετά τόν ἐπίσκοπο Λαρίσης, ὁ Νέας Ἰωνίας ἐπαναλαμβάνει τό ἴδιο τραγικά σκανδαλιστικό, ἀντικανονικό καί σφόδρα κολάσιμο ἀτόπημα τῆς προσοικείωσης καί συναλλαγῆς μετά Ἰουδαίων (πρβ. Κανών ΙΑ΄ Πενθέκτης) καί μάλιστα ἐντός Συναγωγῆς. Ὁ ἐν λόγω ἀρχιερεύς, χάριν μιᾶς τεχνητῆς «ἁρμονικῆς συνύπαρξης», ἀντί νά κηρύττει τήν μόνη σώζουσα Ἀλήθεια ἐν Χριστῶ Ἰησοῦ, προτιμᾶ νά τήν προδίδει, ἀναζητώντας αὐτήν μαζί μέ ἀρνητές τοῦ Χριστοῦ, «στό ὄνομα τῆς μουσικῆς» 2.

Ἀντί νά ἐπιζητεῖ τήν ἑνότητα μεταξύ τῶν ὀρθοδόξων (πού οἱ ἴδιοι ταγοί τῆς Ἐκκλησίας ἔχουν κατακερματίσει), ἀναγνωρίζει ὡς «συγκεκριμένο καί ἁπτό», τό «ἔργο» μιᾶς πανθρησκειακῆς χορωδίας γιά τήν ἕνωση θρησκειῶν, πού ὑπερβαίνει «σύνορα καί δογματικές διαφορές».

Κύριε Ερντογάν, τι έκαναν οι Νεότουρκοι στη Βηρυτό και τη Δαμασκό;

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΟΛΕΒΑΣ

Ο Τούρκος ηγέτης διαστρεβλώνει την ιστορική αλήθεια και τα παρουσιάζει όπως τον συμφέρει

Ο νέος Οθωμανισμός των γειτόνων μας εξιδανικεύει την Οθωμανική Αυτοκρατορία, η οποία καταπίεσε και φόνευσε λαούς και εθνότητες. Σε πρόσφατη ομιλία του ο Τούρκος πρόεδρος Ερντογάν τόνισε: «Η Δαμασκός και η Βηρυτός είναι οι δύο αδελφές πόλεις της Κωνσταντινούπολης. Η ασφάλεια της Τουρκίας δεν ξεκινά μόνο στη Χατάι. Ξεκινά στο Χαλέπι, στη Δαμασκό. Η ασφάλεια της Τουρκίας ξεκινά στη Βηρυτό».

Ο Τούρκος ηγέτης διαστρεβλώνει την ιστορική αλήθεια και τα παρουσιάζει όπως τον συμφέρει. Όμως η μελέτη του ιστορικού παρελθόντος μάς θυμίζει ότι από τις αρχές του 16ου αιώνος μέχρι και το 1918 τα σημερινά εδάφη της Συρίας, του Λιβάνου και άλλες γειτονικές περιοχές με αραβικό πληθυσμό ήσαν υπόδουλες στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Ο Γάλλος ιστορικός Μαξίμ Ροντινσόν στο βιβλίο του «Οι Άραβες» παρατηρεί ότι στην αραβική ιστοριογραφία η οθωμανική περίοδος καταγράφεται ως η παρακμή του αραβικού πολιτισμού.