«Μέ τίς ἄκτιστες ἐνέργειές Του ὁ Ἅγιος Θεός μπαίνει στήν φύση, στόν κόσμο, στήν ἱστορία, στήν ζωή τῶν ἀνθρώπων». π. Γεώργιος Καψάνης

«Μέ τίς ἄκτιστες ἐνέργειές Του ὁ Ἅγιος Θεός μπαίνει στήν φύση, στόν κόσμο, στήν ἱστορία, στήν ζωή τῶν ἀνθρώπων».

π. Γεώργιος Καψάνης

Ὁ Θεός δέν εἶναι μόνο οὐσία, ὅπως νομίζουν οἱ Δυτικοί, ἀλλά εἶναι καί ἐνέργεια. Ἐάν ὁ Θεός ἦταν μόνο οὐσία, δέν θά μπορούσαμε νά ἑνωθοῦμε, νά κοινωνήσουμε μαζί Του, διότι ἡ οὐσία τοῦ Θεοῦ εἶναι φοβερή καί ἀπρόσιτη στόν ἄνθρωπο, κατά τό «οὐ γάρ μή ἴδῃ ἄνθρωπος τό πρόσωπόν μου καί ζήσεται» (Ἔξ. λγ΄, 20).

Ἄς ἀναφέρουμε ἕνα κάπως σχετικό παράδειγμα ἀπό τά ἀνθρώπινα. Ἄν πιάσουμε ἕνα ἠλεκτρικό καλώδιο γυμνό, θά πεθάνουμε. Ὅταν ὅμως ἑνώσουμε μία λάμπα στό καλώδιο, φωτιζόμαστε. Τήν ἐνέργεια τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος τήν βλέπουμε, τήν χαιρόμαστε, μᾶς βοηθεῖ. Τήν οὐσία του δέν μποροῦμε νά τήν πιάσουμε. Κάτι παρόμοιο, ἄς μᾶς ἐπιτραπῇ νά ποῦμε, συμβαίνει καί μέ τήν ἄκτιστο ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ. 

Ὁ Θεός, ὅπως λέγουν χαρακτηριστικά οἱ ἅγιοι Πατέρες, ἐμφορεῖται ἀπό μία ἁγία ἀγἀπη, ἕνα ἅγιο ἔρωτα γιά τά πλάσματά Του. Ἀπό αὐτήν τήν ἄπειρη καί ἐκστατική ἀγάπη Του ἐξέρχεται ἀπό τόν Ἑαυτό του καί ζητεῖ νά ἑνωθεῖ μαζί τους. Τοῦτο ἐκφράζεται καί πραγματοποιεῖται μέ τήν ἐνέργειά του, ἤ καλλίτερα μέ τίς ἐνέργειές Του. 

Η ΕΛΛΗΝΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ, Κωνσταντίνος Χολέβας- Πολιτικός Επιστήμων

Η ΕΛΛΗΝΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ

Κωνσταντίνος Χολέβας- Πολιτικός Επιστήμων

Όλοι συζητούν για το δημογραφικό πρόβλημα της χώρας. Οι γεννήσεις μειώνονται, η Ελλάδα γερνά. Οι συνέπειες ήδη φαίνονται στον τομέα της Εθνικής Άμυνας (μείωση στρατευσίμων), της κοινωνικής ασφάλισης, της λειτουργίας των σχολείων. Τι λύσεις υπάρχουν;

Βεβαίως είναι χρήσιμα τα επιδόματα και οι άλλες οικονομικές και διοικητικές διευκολύνσεις που ανακοινώνονται κατά καιρούς. Όμως το δημογραφικό πρόβλημα δεν αντιμετωπίζεται μόνο με υλικές παροχές. Απαιτούνται πρότυπα και αξίες. Πρέπει να έχει η κοινωνία μας ιδεολογική και αξιακή υποδομή ώστε να σέβεται την οικογένεια.

Η γυναίκα της Μάνης , Τιμώντας τα 200 χρόνια από τη Μάχη του Δυρού, Παρουσίαση του βιβλίου «Μανιάτισσες»

Η γυναίκα της Μάνης 

Τιμώντας τα 200 χρόνια από τη Μάχη του Δυρού

Παρουσίαση του βιβλίου «Μανιάτισσες»

Σε μια ζεστή βραδιά γιορτής, μνήμης και ανάδειξης του πολιτιστικού μας θησαυρού εξελίχθηκε η εκδήλωση που διοργάνωσαν οι Εκδόσεις «Έαρ» και η Ένωση Απανταχού Μανιατών την Κυριακή 8 Μαρτίου 2026 στο Πνευματικό Κέντρο του Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου Κερατσινίου, τιμώντας τα 200 χρόνια από τη Μάχη του Δυρού, με την ευκαιρία της κυκλοφορίας του νέου βιβλίου της Σταυρούλας Ζώρζου με τίτλο «Μανιάτισσες».

Τον συντονισμό της εκδήλωσης είχε ο θεολόγος και συγγραφέας Στάθης Πελεκάνος, ο οποίος άνοιξε τη βραδιά καλωσορίζοντας το πολυπληθές ακροατήριο που είχε κατακλύσει κάθε γωνιά της αίθουσας και παρουσίασε τους ομιλητές.

«Πτυχές Δικαιοσύνης στο πολιορκημένο Μεσολόγγι», Επετειακή Εκδήλωση στην Αθήνα

Εν Ιερά Πόλει Μεσολογγίου, τη 2α Μαρτίου 2026

 

ΔΕΛΤΙΟΝ  ΤΥΠΟΥ

 

«Πτυχές Δικαιοσύνης στο πολιορκημένο  Μεσολόγγι»

 

Επετειακή Εκδήλωση στην Αθήνα 

 

Η Ιερά Μητρόπολη Αιτωλίας και Ακαρνανίας, σε συνεργασία με την Εταιρεία Ελλήνων Δικαστικών Λειτουργών για την Δημοκρατία και τις Ελευθερίες διοργανώνει εκδήλωση με θέμα: «Πτυχές Δικαιοσύνης στο πολιορκημένο  Μεσολόγγι».

Η εκδήλωση εντάσσεται στο επετειακό πρόγραμμα των εορταστικών δράσεων της Ιεράς Μητροπόλεως Αιτωλίας και Ακαρνανίας για την επέτειο των 200 ετών από την Ηρωική Έξοδο της Φρουράς του Μεσολογγίου.

Θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα, στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, στην αίθουσα εκδηλώσεων του κτιρίου «Κωστής Παλαμάς» (Ακαδημίας 48 και Σίνα), την Κυριακή 15 Μαρτίου 2026 και ώρα 19:00’  το απόγευμα.

Εισηγητές θα είναι: 

Γιώργος Ν. Παπαθανασόπουλος, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΣΙΓΓΟΥΝΗΣ

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΣΙΓΓΟΥΝΗΣ

Γιώργος Ν. Παπαθανασόπουλος

 

                                    Μας λείπει…

         Μετέστη στη χώρα των ζώντων ο εκλεκτός του Θεού και των ανθρώπων Δημήτρης Τσιγγούνης, Δήμαρχος Λεωνιδίου για 28 χρόνια. Μας λείπει…Μας λείπει η Πίστη του για τον Χριστό και η αγάπη του προς τον συνάνθρωπο. Μας λείπει το ενδιαφέρον του για την Ελλάδα, για την ιδιαίτερη πατρίδα του, για τον καθένα από εμάς. Μας λείπει η αφοσίωσή του στη συνέχιση της πολιτισμικής μας κληρονομιάς.

         Μας λείπει η συνεχής παρουσία του ανάμεσά μας. Μας λείπει η απλότητά του. Στο καφενείο ως θαμώνας, στο μηχανάκι ως επιβάτης – δεν απέκτησε ποτέ αυτοκίνητο -, στην παρέα με την κουβέντα του μας έκανε να νιώθουμε ότι ήταν ένας από εμάς, αυτός, που ήταν πανελλήνιας εμβέλειας προσωπικότητα. Μας λείπει ο ηγέτης, με τον οποίο μοιραζόμασταν τις χαρές και τις λύπες μας, τις επιτυχίες και τις δυσκολίες μας. Μας λείπουν οι ομιλίες του στις εθνικές και στις τοπικές επετείους και σε κάθε πολιτισμική εκδήλωση.

Τι να θυμάσαι όταν χάνεις την ειρήνη τής ψυχής σου (Στάρετς Ιωσήφ)

Μιὰ μοναχὴ τοῦ εἶχε γράψει [στὸν Στάρετς Ἰωσήφ], ἐκθέτοντάς του τὶς στενοχώριες της, τοὺς πειρασμούς της ἀπὸ ἀνθρώπους, καὶ τοὺς λογισμούς της. Τῆς ἀπάντησε ὁ π. Ἰωσήφ:

“Ὅταν οἱ ἁμαρτίες ἢ γενικώτερα οἱ πράξεις τοῦ πλησίον σου σὲ κάνουν νὰ χάνεις τὴν εἰρήνη τῆς ψυχῆς, νὰ θυμᾶσαι τὰ ἑξῆς:

α. Ἡ σκέψη ὅτι πρέπει νὰ φροντίσωμε νὰ διορθώσωμε τοὺς ἄλλους, μᾶς φέρνει πάντοτε ταραχή. Μᾶς κάνει καὶ χάνομε τὴν εἰρήνη τῆς ψυχῆς μας καὶ νευριάζομε. Μὰ ἔτσι ἁμαρτάνομε. Ἡ ἁμαρτία δὲν διορθώνεται μὲ ἁμαρτία. Μὲ τὴν πραότητα διορθώνεται. Καὶ μὲ τὴν μακροθυμία.

β. Ὁ ζῆλος σου νὰ ἐξαφανίσεις τὸ κακὸ ἀπὸ τὶς ψυχὲς τῶν ἄλλων γεμίζοντας πικρία ἐναντίον τους, εἶναι ὁ ἴδιος κακὸς· εἶναι ἁμαρτία· δὲν εἶναι ἀρετή.

γ. Νὰ θυμᾶσαι ὅτι στὸ μάτι σου ἔχει μπεῖ ἕνα μεγάλο δοκάρι. Εἶναι παράλογο καὶ ἁμαρτία, νὰ ἀσχολεῖσαι μὲ τὸ κάρφος (=τὸ μικρὸ σαριδάκι), ποὺ μπῆκε στὸ μάτι τοῦ ἀδελφοῦ σου.

Ἔκθεσις τῆς ἐξ Ἁγιορειτῶν Ἐπιτροπῆς (Παναγιώτης Τρεμπέλας)

«ΕΚΘΕΣΙΣ ΤΗΣ ΕΞ ΑΓΙΟΡΕΙΤΩΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ»

Ἀθωνικοὶ διάλογοι, τ. 33-34, Νοέμβριος-Δεκέμβριος 1975, σσ. 20-27, 32. 

[Περί τῶν βιβλίων τοῦ Τρεμπέλα: «Μυστικισμός - Ἀποφατισμός - Καταφατική Θεολογία»]

Θλίψιν πολλὴν ἐπροξένησεν εἰς ἡμᾶς ἡ ἀνάγνωσις μιᾶς διτεύχου θεολογικῆς πραγματείας ὑπὸ τὸν τίτλον: «Μυστικισμός - Ἀποφατισμός - Καταφατικὴ Θεολογία» τοῦ καθηγητοῦ κ. Παναγιώτου Τρεμπέλα.

Καὶ ἐνῶ δὲν εἶναι ἀποστολὴ τῆς Ἱερᾶς Κοινότητος τοῦ Ἁγίου Ὄρους νὰ κρίνῃ ἐπιστημονικάς πραγματείας, ὅμως, ἐπειδὴ αἰσθανόμεθα ὡς συνεχισταὶ τῆς μακρᾶς ἡσυχαστικῆς Παραδόσεως καὶ μυστικῆς Θεολογίας, ἡ ὁποία κρίνεται εἰς τὰ ἐν λόγῳ τεύχη, μετὰ συνοχῆς καρδίας καὶ πολλῆς ἀγάπης πρὸς τὴν ἀλήθειαν καὶ τοὺς ἀδελφούς μας, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ εἴπωμεν τὰ ἑξῆς:

1. Ἡ ἑνοειδὴς Παράδοσις τῆς Ὀρθοδοξίας καὶ ἡ ἁρμονική συμφυΐα θεολογίας καὶ ζωῆς - ἀπόδειξις τῆς ζώσης πιστότητος εἰς τὸ δόγμα τῆς Χαλκηδόνος – ἐφυλάχθη ἐντὸς τῆς ᾿Εκκλησίας μας ἀλώβητος καὶ διέθρεψεν ἀνέκαθεν τὸ ἐκκλησιαστικὸν πλήρωμα μέχρι καὶ κατ᾿ αὐτὴν τὴν περίοδον τῆς Τουρκοκρατίας μὲ τὰ ζωηφόρα δόγματα τῆς ἀληθείας καὶ τὴν χάριν τῆς ἀψευδοῦς ἁγιότητος.

Ο Οικουμενισμός σύμφωνα με τον Άγιο Νικόλαο Βελιμίροβιτς

Γράφει η “Ερατώ”

Άραγε τα λόγια του μεγάλου αυτού Σέρβου Αγίου, θα έχουν απήχηση στις ψυχές των σύγχρονων οικουμενιστών; 

Αγαπημένα μου εν Χριστώ αδέρφια, καλό κι ευλογημένο στάδιο. Ο πνευματικός μας αγώνας θα ενταθεί, θα γίνει πιο ακέραιος τώρα που, για άλλη μία χρονιά, ο Θεός μας αξίωσε να μπούμε στο ευλογημένο Τριώδιο.

Είθε, με τις ευχές του γέροντά μας, που εύχεται και προσεύχεται για μας από ψηλά, να αγωνισθούμε σθεναρά για «του Χριστού την πίστη την Αγία», την Αγία μας Ορθοδοξία.

Ο Οικουμενισμός καλά κρατεί, έχει απλώσει τα πλοκάμια του και συμπαρασύρει στο διάβα του μητροπόλεις, κληρικούς και λαϊκούς. Η τάση για πολυπολιτισμικότητα διαφαίνεται σε όλους τους τομείς της κοινωνικής μας ζωής πλέον. Υπάρχει μία βεβιασμένη ανάγκη για αποδοχή του διαφορετικού, με κάθε τίμημα.

Ἡ ἀληθινὴ χαρά, Μαντζαρίδης Γεώργιος Ὁμότιμος Καθηγητὴς Θεολογικῆς Σχολῆς Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

Ὁ ἄνθρωπος ἔχει ἔμφυτο τὸν πόθο τῆς χαρᾶς. Ἡ νοερὴ φύση του τὸν παραπέμπει στὴν πηγή της, ποὺ εἶναι ὁ Θεός. Ἡ ἀλλοτρίωση ὅμως ἀπὸ τὸν Θεὸ καὶ ἡ ἀναζήτηση τῆς χαρᾶς στὴν ἡδονὴ τῶν αἰσθήσεων ὑποδουλώνει τὸν ἄνθρωπο στὸν νόμο τοῦ θανάτου. Μὲ τὸν τρόπο αὐτὸν ὁδηγεῖται σὲ ὀδυνηρὸ ἀδιέξοδο. Θέλοντας νὰ ἀποφύγει τὴν ἐπίπονη αἴσθηση τῆς ὀδύνης, καταφεύγει στὴν ἡδονή. Ἐνῷ ὅμως προσπαθεῖ νὰ ἀμβλύνει μὲ τὴν ἡδονὴ τὶς πιέσεις τῆς ὀδύνης, ἐπιβαρύνει περισσότερο τὴν κατάστασή του, γιατί ἀδυνατεῖ νὰ βρεῖ ἡδονὴ ἀπαλλαγμένη ἀπὸ ὀδύνη. Ἔτσι βυθίζεται ὅλο καὶ περισσότερο στὴν ὀδύνη καὶ γίνεται ὑποχείριό της.

Τὴν ἀπελευθέρωση ἀπὸ τὸν φαῦλο αὐτὸν κύκλο πρόσφερε στὸν ἄνθρωπο ὁ Θεὸς μὲ τὴν ἐνανθρώπησή του. Ὁ Χριστός, χωρὶς νὰ ἔχει «προηγουμένην αὐτοῦ» τὴν ἐκ παρακοῆς ἡδονή, ἀνέλαβε μὲ τὸ παθητὸ ἀλλὰ ἀναμάρτητο σῶμα του τὴν ὀδύνη, καὶ μὲ τὸ ἄδικο πάθος του ἀναίρεσε τὸν νόμο τῆς ἁμαρτίας. Μὲ τὸν τρόπο αὐτὸν πρόσφερε στὸν ἄνθρωπο μία καινούργια ἀφετηρία, ποὺ ὁδηγεῖ μέσα ἀπὸ τὸν πόνο καὶ τὴν ὀδύνη στὴν χαρὰ καὶ τὴν ἡδονὴ τῆς αἰώνιας ζωῆς.

Η ανεύρεση της βαθειάς καρδιάς κατά τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή (Αρχιμανδρίτης Ζαχαρίας Ζάχαρου, Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Έσσεξ Αγγλίας)

Ἡ χάρη τοῦ Θεοῦ μᾶς σύναξε σήμερα, στὴν ἀρχὴ τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, γιὰ νὰ ἐκφράσουμε στὸν Κύριο τὸν πόθο μας γιὰ τὴν ἀπόκτηση τοῦ πνεύματος τῆς σοφίας καὶ τῆς συνέσεως τῶν ἐντολῶν Του.

Ἡ Γραφή, ὅμως, μᾶς προειδοποιεῖ: «Κτήσασθαι σοφίαν ἀκάρδιος οὐ δυνήσεται»[1]. Τί εἶναι ἡ καρδιὰ γιὰ ἐμᾶς τοὺς Χριστιανοὺς καὶ ποιός ἄνθρωπος ὀνομάζεται «ἀκάρδιος»;

Ἡ καρδιὰ τοῦ κάθε ἀνθρώπου πλάσθηκε ἀπὸ τὸν Θεὸ μὲ ἰδιαίτερο καὶ μοναδικὸ τρόπο [2]. Εἶναι ἀνεπανάληπτη καὶ ἀποτελεῖ τὸ κέντρο τῆς ἀνθρώπινης ὑποστάσεως [3]. Ὁ ἄνθρωπος εἶναι μεγαλειώδης ὅταν πλησιάζει τὸν Θεὸ μὲ «καρδίαν βαθεῖαν» [4], γιατί ἐκεῖ εἶναι «ὁ τόπος τῆς πνευματικῆς προσευχῆς» [5] καὶ γενικὰ τὸ «πεδίο τῶν πνευματικῶν ἀγώνων» [6]. Ἡ αὐθεντικὴ θεωρία καὶ γνώση τοῦ Θεοῦ εἶναι ἀναπόσπαστη ἀπὸ τὴν αἴσθηση τῆς βαθειᾶς καρδιᾶς. Γι’ αὐτὸ καὶ ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ βεβαιώνει ὅτι «ὁ κρυπτὸς τῆς καρδίας ἄνθρωπος» εἶναι «ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ πολυτελής» [7]. Ἡ κλήση τοῦ Κυρίου στὸν ἄνθρωπο ἀπευθύνεται στὴν καρδιά, «τὸ πνευματικὸ κέντρο τοῦ προσώπου» [8], ποὺ κατέχει τὴν ἱκανότητα νὰ προσλάβει τὴν αἰωνιότητα καὶ «νὰ γνωρίζη τὸ ἀρχέτυπον αὐτῆς τὸν Ζῶντα Θεὸν»[9].

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΤΕΣΣΑΡΑΚΟΝΤΑ ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΤΗΣ ΣΕΒΑΣΤΕΙΑΣ

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΤΕΣΣΑΡΑΚΟΝΤΑ ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΤΗΣ ΣΕΒΑΣΤΕΙΑΣ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού

 

     Οι μάρτυρες της Εκκλησίας μας είναι το καύχημά Της, διότι ομολόγησαν την πίστη τους στο Χριστό και την επισφράγισαν με το αίμα τους. Αντάλλαξαν την πρόσκαιρη γήινη ζωή τους με την αιώνια αληθινή ζωή, που δίνει ο ζωοδότης Χριστός. 

     Ανάμεσα σ’ αυτούς συγκαταλέγονται και οι Άγιοι Σαράντα Μάρτυρες, οι οποίοι μαρτύρησαν στη Σεβάστεια της Μ. Ασίας στις αρχές του 4^ου αιώνα, όταν αυτοκράτορας της Ανατολής ήταν ο ρωμαίος ειδωλολάτρης Λικίνιος (307-324). Ήταν όλοι τους νεαροί έφηβοι στρατιώτες και ανήκαν στο πιο επίλεκτο στρατιωτικό τάγμα της περιοχής. 

      Οι σκληρότεροι διωγμοί κατά των Χριστιανών, που είχε αρχίσει ο δεισιδαίμων Διοκλητιανός (284-305), συνεχίζονταν και επί Λικινίου. Οι διοικητές των επαρχιών είχαν επιφορτιστεί για την εφαρμογή του διατάγματος, που προέβλεπε την αναγκαστική θυσία στους ειδωλολατρικούς «θεούς» από όλους τους υπηκόους της αυτοκρατορίας, με τη χορήγηση πιστοποιητικού! Όσοι αρνούνταν να θυσιάσουν οδηγούνταν με τη βία μπροστά στα είδωλα, προκειμένου να εξαναγκαστούν είτε με υποσχέσεις, είτε με βασανιστήρια να προσφέρουν τη θυσία. Όσοι δεν υπέκυπταν στους εκβιασμούς οδηγούνταν σε σκληρές ανακρίσεις και υποβάλλονταν σε φρικτά και απάνθρωπα βασανιστήρια, και αν δεν υπέκυπταν, θανατώνονταν με τους πλέον ειδεχθείς τρόπους. Εδώ αξίζει να διευκρινίσουμε, πως οι θανατώσεις, όσων δεν θυσίαζαν στα είδωλα, δε γινόταν τόσο για λόγους εκδίκησης, αλλά είχαν κυρίως χαρακτήρα τελετουργικό. Θυσιάζονταν στους «θεούς» για να κατευναστεί η μήνη τους, διότι αυτό απαιτούσαν οι σκοταδιστές ιερείς των ειδώλων από τους άρχοντες, ως διερμηνείς δήθεν της θέλησης των «θεών»! 

ΑΓΙΟΙ ΝΕΟΜΑΡΤΥΡΕΣ ΧΡΙΣΤΟΣ (ΙΕΡΕΑΣ) ΚΑΙ ΠΑΝΑΓΟΣ

ΑΓΙΟΙ ΝΕΟΜΑΡΤΥΡΕΣ ΧΡΙΣΤΟΣ (ΙΕΡΕΑΣ) ΚΑΙ ΠΑΝΑΓΟΣ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού

 

         Η Εκκλησία μας έχει να επιδείξει νέφος Μαρτύρων στα μαύρα χρόνια της τουρκοκρατίας, κατά την οποία χιλιάδες Νεομάρτυρες αντάλλαξαν τη ζωή τους με την πίστη τους στο Χριστό. Δύο από αυτούς υπήρξαν ο ιερέας Χρίστος και ο Πανάγος (Παναγιώτης) από την Ηλεία.

        Είναι απαραίτητο να επισημάνουμε εισαγωγικά, πως η τουρκοκρατούμενη Πελοπόννησος καταλήφτηκε από του Ενετούς στα 1685 και η εξουσία τους κράτησε ως τα 1715. Αυτό το διάστημα υπήρξε καθοριστικής σημασίας για τον πληθυσμό της, καθ’ ότι ανέπνευσε τον αέρα κάποιας σχετικής ελευθερίας. Την περίοδο αυτή επέστρεψαν στην Εκκλησία πολλοί εξισλαμισθέντες. Μεταξύ αυτών ήταν και οι γονείς των δύο Νεομαρτύρων Χρίστου και Πανάγου.

       Ο Νεομάρτυρας Χρίστος καταγόταν από την Ανδραβίδα. Είχε χειροτονηθεί ιερέας στην Πάτρα από τον Επίσκοπο Βυτίνης Γαβριήλ και υπηρετούσε στην πατρίδα του την Ανδραβίδα. Ήταν ευσεβής και καλοκάγαθος άνθρωπος, καθώς και καλός και αφοσιωμένος οικογενειάρχης, πατέρας δύο ή και περισσότερων παιδιών.

Πώς Θα Σωθούμε: Τα τέσσερα “έσχατα” (Ιερά Μονή Παρακλήτου)

Επιλογή και διασκευή ψυχωφελών κειμένων από το βιβλίο “ΑΜΑΡΤΩΛΩΝ ΣΩΤΗΡΙΑ” του μοναχού Αγαπίου Λάνδου του Κρητός

Τα τέσσερα “έσχατα”

Ο Σοφός Σειράχ μας δίνει μια συμβουλή θαυμάσια και ψυχωφελέστατη: “Μιμνήσκου τα έσχατά σου, και εις τον αιώνα ουχ αμαρτήσεις” (7:36). Δηλαδή, “να θυμάσαι πάντα τα τέλη της ζωής σου, και ποτέ δεν θ΄αμαρτήσεις”.

Τα “έσχατα” αυτά είναι:

α) ο σωματικός θάνατος του ανθρώπου,

β) η Δευτέρα παρουσία του Χριστού,

γ) η δόξα του Παραδείσου και

δ) η οδύνη της κολάσεως.

Όποιος τα θυμάται και τα μελετάει με το νου του συνεχώς, πολιτεύεται ενάρετα και θεάρεστα. Ας τα εξετάσουμε, λοιπόν, με τη σειρά.

α΄. Ο θάνατος

Ο άγιος Ιωάννης ο ελεήμων, πατριάρχης Αλεξανδρείας (610-619), για να χαράξει βαθιά μέσα στο νου του τη μνήμη του θανάτου και να την έχει πάντα ζωηρή μπροστά στα μάτια του, πρόσταξε να φτιάξουν τον τάφο του, αλλά να μην τον τελειώσουν. Ύστερα είπε στον κατασκευαστή να έρχεται σε κάθε επίσημη γιορτή, τότε που φορούσε τη λαμπρή αρχιερατική του στολή, και να του λέει δυνατά, μπροστά σε όλους: “Δέσποτα, το μνήμα σου είναι ατέλειωτο μέχρι σήμερα. Δώσε μου την άδεια να το τελειώσω, γιατί δεν ξέρεις πότε θα σε επισκεφθεί ο θάνατος”. Αυτό το έκανε ο άγιος, για να μην ξεγελαστεί από την πρόσκαιρη τιμή του αρχιερατικού αξιώματος, που μπορεί να εμπνεύσει την έπαρση, αλλά να θυμάται πάντα το θάνατο, που ταπεινώνει και… προσγειώνει.

ΗΣΥΧΑΣΜΟΣ: Η ΚΟΡΥΦΑΙΑ ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΗΣΥΧΑΣΜΟΣ: Η ΚΟΡΥΦΑΙΑ ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού

 

     Η λέξη Ησυχασμός παράγεται από το ρήμα ησυχάζω που σημαίνει βρίσκομαι σε κατάσταση σιγής, ηρεμίας και αυτογνωσίας. Ο ησυχαστής μοναχός, αλλά και λαϊκός, πλημμυρισμένος από θείο έρωτα, προσπαθεί να αποβάλλει κάθε κοσμική ενασχόληση και σκέψη, αποζητά την ησυχία και επικεντρώνεται στη μνήμη του Θεού, λέγοντας αδιάλειπτα την νοερά προσευχή «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησον με τον αμαρτωλό». Η άσκηση αυτή καθαρίζει την καρδιά από κάθε πάθος και το νου από τους ακάθαρτους λογισμούς, τους οποίους υπαγορεύουν οι δαίμονες. Ο ησυχαστής έτσι αποκτά «νουν Χριστού», όπως είπε ο απόστολος Παύλος. Το μυαλό του, η καρδιά του, οι αισθήσεις του και γενικά ολόκληρη η ψυχοσωματική του υπόσταση γεμίζει από την άκτιστη χάρη και την παρουσία του Θεού, τον καθαρίζει από τους ρύπους της αμαρτίας, τον αγιάζει, τον καθιστά μέτοχο των ακτίστων ενεργειών του Θεού. Με την συνεχή άσκηση ο ησυχαστής αισθάνεται με τις σωματικές του αισθήσεις, βλέπει με τα σωματικά μάτια του το άκτιστο θείο φως, αυτό το φως που είδαν οι άγιοι απόστολοι στο όρος Θαβώρ. 

ΑΓΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ο ΠΑΛΑΜΑΣ: Ο ΘΕΜΕΛΙΩΤΗΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΤΗΤΟΣ

ΑΓΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ο ΠΑΛΑΜΑΣ: Ο ΘΕΜΕΛΙΩΤΗΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΤΗΤΟΣ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - Καθηγητού

          Η δεύτερη Κυριακή των Νηστειών είναι αφιερωμένη σε μια από τις μεγαλύτερες πατερικές μορφές της Εκκλησίας μας, στον άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά, αρχιεπίσκοπο Θεσσαλονίκης (1347-1359). Ο μεγάλος αυτός άνδρας έζησε σε μια πολύ ταραγμένη ιστορική περίοδο για την Εκκλησία μας, κατά την οποία ο κίνδυνος νοθεύσεως της αλήθειας υπήρξε μεγάλος και όπου η ορθόδοξη πνευματικότητα κινδύνευε να αλωθεί από τον δυτικό σχολαστικισμό και η υπεράσπισή της έλαχε στην μεγάλη αυτή πνευματική μορφή.       

     Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1296 από ευσεβείς γονείς, οι οποίοι ασκούσαν την νοερά προσευχή. Έλαβε σπουδαία μόρφωση κοντά στον ονομαστό δάσκαλο και θεολόγο Θεόδωρο Μετοχίτη. Ο αυτοκράτορας Ανδρόνικος Β΄ εκτίμησε τις ικανότητές του και τον προόριζε για υψηλά κρατικά αξιώματα. Όμως ο Γρηγόριος αδιαφόρησε για τα σχέδια του αυτοκράτορα, διότι από νέος αγάπησε τη μοναχική και ασκητική ζωή. Κατέφυγε καταρχήν στο όρος Παπίκιο στη Θράκη και κατόπιν στο Άγιο Όρος, όπου πέρασε αρκετά χρόνια της ζωής του. Ακόμη και μετά την εκλογή του ως αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης το 1347, ζούσε ως ασκητής. 

Γρηγόριος Παλαμάς και σημερινή Ορθοδοξία

Γρηγόριος Παλαμάς και σημερινή Ορθοδοξία

Ποια η σχέση του αγίου και της θεολογίας του με τη σημερινή Ορθόδοξη Εκκλησία πέρα από τον καθιερωμένο εορτασμό της δεύτερης Κυριακής των Νηστειών; Πολύ φοβάμαι πως η απάντηση δεν θα είναι ευχάριστη για κανέναν. Τα κηρύγματα βέβαια θα δίνουν και θα παίρνουν επαινούντα τον άγιο αρχιεπίσκοπο της Θεσσαλονίκης, αλλά μέχρι εκεί. Οι σχέσεις μεταξύ πραγματικότητας και θεωρίας διακόπτονται απότομα.

Ο λαός του Θεού, σχεδόν ακατήχητος, θα λέγαμε καταρχάς πως αγνοεί τον μεγάλο αυτό θεολόγο και πολύ περισσότερο την ησυχαστική του θεολογία. Μέσα στα βρομόνερα της εκκοσμίκευσης κολυμπώντας μαζί με τον κλήρο του, αρκείται στη μαγική χρήση των εκκλησιαστικών ακολουθιών και άλλων μέσων αγιασμού. Η μονολόγιστη ευχή είναι κάτι που μάλλον ασκείται από ελάχιστους πλέον χριστιανούς. Μα και στα μοναστήρια η εισχωρήσασα εκκοσμίκευση δεν ευνοεί πια τον ησυχασμό και αναλώνονται κυρίως σε εξωτερικές δράσεις και σε ωραίες ακολουθίες. Το φαινόμενο δε του θρησκευτικού τουρισμού σε πολλά εξ αυτών μονάχα τον ησυχασμό δεν ευνοεί.

Η ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ: ΥΠΕΡ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΘΝΟΥΣ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΟΛΕΒΑΣ

Η κάθοδος δύο ελληνικών φρεγατών και τεσσάρων μαχητικών αεροσκαφών στη Μεγαλόνησο υλοποιεί την υποχρέωση που έχουμε όλοι οι Έλληνες, πολιτικοί και πολίτες, να τηρούμε το άρθρο 1, παράγραφο 3, του Συντάγματος: «Όλες οι εξουσίες πηγάζουν από τον Λαό, υπάρχουν υπέρ αυτού και του Έθνους και ασκούνται όπως ορίζει το Σύνταγμα».

Το 1975, όταν έγινε η συζήτηση στη Βουλή, πριν από την ψήφιση του νέου μεταπολιτευτικού Συντάγματος, υπήρξε αντίδραση κυρίως από την Αριστερά για την προσθήκη του Έθνους στη συγκεκριμένη διάταξη. Οι εισηγητές της πλειοψηφίας (ΝΔ υπό τον Κωνσταντίνο Καραμανλή) με αρθρογραφία του Κωνσταντίνου Τσάτσου και άλλων στις εφημερίδες εξήγησαν ότι το Έθνος είναι έννοια ευρύτερη από τον Λαό. Λαός είμαστε οι υπήκοοι της Ελλάδος που ψηφίζουμε, φορολογούμαστε κλπ. Έθνος είναι και ο Ελληνισμός της Κύπρου, εξηγούσαν οι συντάκτες του Συντάγματος, ο οποίος τότε είχε πολύ πρόσφατα τα τραύματα της εισβολής του Αττίλα. Η Ελληνική Δημοκρατία δεν λειτουργεί μόνο για να προστατεύει τα συμφέροντα των πολιτών της, αλλά και για να μεριμνά υπέρ των Ελλήνων που ζουν έξω από τα σύνορα. Τα όρια του Έθνους είναι ευρύτερα από εκείνα του Κράτους.

π. Αθανάσιος Μυτιληναίος, Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, η θεολογία του και η σημασία αυτής.

ΚΥΡΙΑΚΗ Β΄ΝΗΣΤΕΙΩΝ

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα:

«Ο ΑΓΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ο ΠΑΛΑΜΑΣ,

Η ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΑΥΤΗΣ»

    [εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 22-3-1981]     - Β45        

                                

     Σήμερα η Εκκλησία μας, αγαπητοί μου, δευτέρα Κυριακή των Νηστειών, εορτάζει τη μνήμη του μεγάλου πατρός και θεολόγου του 14^ου αιώνος, του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης.

    Εάν η Κυριακή της Ορθοδοξίας, που εορτάσαμε την περασμένην Κυριακήν, είναι η εορτή κατά την οποίαν οι Πατέρες της Εκκλησίας μας, στην 7^η Οικουμενική Σύνοδο έδειξαν ότι ο Υιός του Θεού αληθινά έγινε άνθρωπος, για να θεωθεί ο άνθρωπος, αυτό με τη σημερινή Κυριακή και την προβολή του μεγάλου προσώπου και αγίου, του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, που δεν είναι βεβαίως σήμερα η κανονική του μνήμη, αλλά η προβολή του, ως θεολόγου και μαχητού υπέρ της Ορθοδοξίας, με τον άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά έγινε αυτό πολύ σαφές· διότι ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς ηγωνίσθη ως μοναχός και ως επίσκοπος, ακριβώς να δείξει ότι είναι δυνατόν αυτό να γίνει. 

Ἡ Ἀκολουθία τοῦ Μνημοσύνου πρός τήν Ἀνατολή τελεῖται

Ἡ Ἀκολουθία τοῦ Μνημοσύνου πρός τήν Ἀνατολή τελεῖται

Παν. Δ. Παπαδημητρίου, PhD

αʹ ἔκδοσις, 15/2/2026

(γιά καλύτερη ἀνάγνωση, γιά τίς παραπομπές, τίς εἰκόνες, τίς ἀναφορές, κτλ., δεῖτε παρακάτω τό PDF)

     Ἡ Ἀκολουθία τοῦ Μνημοσύνου, ὅπως καὶ κάθε Ἀκολουθία στὴν Ἐκκλησία μας τελεῖται ἁγιοπατερικά, παραδοσιακά, πρὸς τὴν Ἀνατολή.1 Καὶ τὸ Μνημόσυνον προσευχή εἶναι. Ἀπὸ τὰ μέσα τοῦ περασμένου αἰώνα, κυρίως λόγῳ τῆς προτεσταντολατινογενοῦς πλάνης «versus populum» τῆς λειτουργικῆς κινήσεως (τουτέστι κατ’ οὐσίαν «θεατρική» προσευχή πρὸς τὸν Λαόν, ποὺ ἄρχισε ἀπὸ τὸν Λούθηρο καὶ τοὺς Προτεστάντες, πέρασε στοὺς Ρωμαιοκαθολικούς, καὶ ὑπεστηρίχθη στήν αἱρετική Βʹ Βατικάνειο Σύνοδόν των), τὴν ὁποίαν προώθησαν καθ’ ἡμᾶς ἡμέτεροι παρασυρθέντες θεολόγοι, λειτουργιολόγοι, κληρικοί, τὸ μεγαλύτερο ποσοστὸ τῶν Ἱερέων μας - δυστυχῶς - τελοῦν τὸ Μνημόσυνον πρὸς τὸν Λαόν.

ΚΥΡΙΑΚΗ Β΄ ΝΗΣΤΕΙΩΝ – ΑΓΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΠΑΛΑΜΑΣ (Ἀποσπάσματα ἀπό κήρυγμα τοῦ Πρωτοπρεσβυτέρου Θεοδώρου Ζήση, ὁμοτίμου καθηγητοῦ Πατρολογίας τοῦ Α.Π.Θ.)

ΚΥΡΙΑΚΗ Β΄ ΝΗΣΤΕΙΩΝ – ΑΓΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΠΑΛΑΜΑΣ

(Ἀποσπάσματα ἀπό κήρυγμα τοῦ Πρωτοπρεσβυτέρου Θεοδώρου Ζήση, ὁμοτίμου καθηγητοῦ Πατρολογίας τοῦ Α.Π.Θ.)

Ἡ δεύτερη Κυριακή τῶν Νηστειῶν (μνήμη τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ) εἶναι οὐσιαστικῶς μία προέκταση καί μία συνέχιση τῆς πρώτης Κυριακῆς τῶν Νηστειῶν, τῆς Κυριακῆς τῆς Ὀρθοδοξίας.  

Οἱ Ἅγιοι Πατέρες τῆς Ζ΄ ἐν Νικαίᾳ Οἰκουμενικῆς Συνόδου καί οἱ ἄλλοι Πατέρες, ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός, ὁ Ἅγιος Θεόδωρος ὁ Στουδίτης, κατόρθωσαν νά κρατήσουν τήν Ἐκκλησία μας ἀνεπηρέαστη ἀπό έπιδράσεις αἱρετικές, ἀνεικονικές (εἰκονομαχία), οἱ ὁποῖες προέρχονταν ἀπό τήν Ἀνατολή (ἀπό τούς Ἰουδαίους καί τούς Μουσουλμάνους).  

Κατά τόν ἴδιο τρόπο ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς κατόρθωσε νά κρατήσει τήν Ἐκκλησία μας ἀνεπηρέαστη ἀπό φιλοσοφικές, ὀρθολογιστικές, αἱρετικές διδασκαλίες, οἱ ὁποῖες προέρχονταν ἀπό τήν Δύση, δηλαδή ἀπό τόν Πάπα (αἱρετικός μοναχός Βαρλαάμ). 

Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς εἶναι ὁ μεγάλος ἀγωνιστής τῆς Ὀρθοδοξίας ἀλλά καί ὁ μεγάλος διδάσκαλος τῆς Ἡσυχίας.