Ευάγριος ο Ποντικός: Κεφάλαια περί διακρίσεως παθών και λογισμών (Φιλοκαλία)

Ευάγριος ο Ποντικός: Κεφάλαια περί διακρίσεως παθών και λογισμών (Φιλοκαλία)

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΧΟΛΙΑ (Θεόκλητου Διονυσιάτη)

Ύστερα από μια ρομαντική περιπέτεια και κατά σύσταση της αγίας Μελάνης της Ρωμαίας, ο Ευάγριος από τον Πόντο, γι’ αυτό και Ποντικός καλούμενος, αναχώρησε για την έρημο της Αιγύπτου και υποτάχθηκε στον Άγιο Μακάριο τον Αιγύπτιο. Πρόκειται για τον αρχιδιάκονο που χειροτόνησε ο άγιος Γρηγόριος ο Νύσσης και υπηρέτησε τον άγιο Γρηγόριο τον Θεολόγο όταν πατριάρχευσε για λίγο διάστημα στην Κωνσταντινούπολη και από τον οποίο στοιχειώθηκε στα θεολογικά γράμματα. Άνδρας με εξαιρετική ευφυΐα, που ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης τον αναγνωρίζει ως «λεπτόν εις το νοήσαι και δεινόν εις το φράσαι».

1. Πρώτοι δαίμονες που αντιστέκονται και πολεμούν στην πρακτική άσκηση της αρετής είναι οι δαίμονες εκείνοι που τους έχει ανατεθεί να πειράζουν τους ανθρώπους στην γαστριμαργία και τη φιλαργυρία κι εκείνοι που παρακινούν στην φιλοδοξία. Οι άλλοι δαίμονες έρχονται πίσω τους και παραλαμβάνουν εκείνους που προσβάλλουν οι πρώτοι. Γιατί δεν μπορεί να πέσει κανείς στα χέρια του δαίμονα της πορνείας, αν δεν πέσει πρωτύτερα στη γαστριμαργία. Και δεν μπορεί να τον ταράξει ο θυμός, αν αυτός δεν πολεμά πρώτα για φαγητά, ή χρήματα, ή δόξα. Και δεν μπορεί να περιπέσει κανείς στον δαίμονα της λύπης, αν δεν υποστεί πρωτύτερα τη στέρηση όλων αυτών. Ούτε θα διαφύγει κανείς την υπερηφάνεια, που είναι το πρώτο γέννημα του διαβόλου, αν δεν εξορίσει τη ρίζα όλων των κακών, τη φιλαργυρία, αφού κατά τον Σολομώντα, «η φτώχεια κάνει τον άνθρωπο ταπεινό»(1). Και γενικά, δεν μπορεί να περιπέσει ο άνθρωπος σε δαίμονα αν δεν καταπληγωθεί από τους παραπάνω πρωτοστάτες και αρχηγούς δαίμονες, δηλ. της γαστριμαργίας, της φιλαργυρίας και της φιλοδοξίας.

Από τον βίο του αγίου Ιωάννη του Θεολόγου

Από τον βίο του αγίου Ιωάννη του Θεολόγου

Όταν ο μέγας Ιωάννης επέστρεψε από την Πάτμο, πήγε σε μία από τις κοντινές πόλεις και με τη διδαχή του ανέπαυσε πολύ τους αδελφούς που ήταν σε αυτήν. Εκεί βρήκε και έναν νεαρό ψηλό στο ανάστημα και όμορφο στην όψη. Με τη διορατική ενέργεια του Πνεύματος διέγνωσε την ευγένεια της ψυχής και την αθωότητα του χαρακτήρα του νέου, και γι’ αυτό του έδωσε την ευλογία του και τον δίδαξε και παρακίνησε στον αγώνα της αρετής. Επειδή όμως ήταν να φύγει, για να κηρύξει και σε άλλα μέρη το σωτήριο κήρυγμα, άφησε τον νέο ως παρακαταθήκη στον επίσκοπο της πόλης με μάρτυρες την Εκκλησία και τον Χριστό, και του έδωσε αυστηρές εντολές για τη μόρφωση και την αγωγή του.

Ο επίσκοπος δέχτηκε πρόθυμα και του υποσχέθηκε ότι θα τον ξεπεράσει στην επιμέλεια του νέου. Έπειτα ο Ιωάννης αναχώρησε για την Έφεσο, και ο επίσκοπος πήρε τον νέο στο σπίτι του, όπου τον έτρεφε, τον παιδαγωγούσε, τον φρόντιζε· τελικά, τον βάφτισε. Όταν όμως με το βάπτισμα τού έβαλε τη σφραγίδα του Κυρίου ως ασφαλές φυλαχτό, χαλάρωσε πλέον την επιτήρηση.

ΑΓΙΑ ΤΑΪΣΙΑ, Η ΜΕΤΑΝΟΗΜΕΝΗ ΠΡΩΗΝ ΜΕΓΑΛΗ ΑΜΑΡΤΩΛΗ

ΑΓΙΑ ΤΑΪΣΙΑ, Η ΜΕΤΑΝΟΗΜΕΝΗ ΠΡΩΗΝ ΜΕΓΑΛΗ ΑΜΑΡΤΩΛΗ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού

 

         Ανάμεσα στις μεγάλες μορφές αγίων γυναικών, συγκαταλέγονται και πολλές πρώην και διαβόητες αμαρτωλές, οι οποίες, αφού μετανόησαν, σώθηκαν και διακρίθηκαν για την κατοπινή αγία και ενάρετη ζωή τους. Μια από αυτές είναι και η Αγία Ταϊσία, η πρώην πόρνη, η οποία, όπως θα δούμε, μετανόησε ειλικρινά και ο Θεός την αντάμειψε με την αγιότητα και την σωτηρία της.

       Έζησε τον 5^ο μ. Χ. αιώνα και καταγόταν από την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Εκεί γεννήθηκε και πέρασε τα παιδικά της χρόνια και ήταν ένα χαρισματικό παιδί, με σπάνια ομορφιά και οξυδέρκεια. 

      Η Αλεξάνδρεια ήταν μια από τις μεγαλύτερες και πολυπληθέστερες πόλεις της βυζαντινής αυτοκρατορίας, φημισμένη για τον πλούτο της, τον οποίο αποκόμιζε από το εκεί σπουδαιότερο λιμάνι της Μεσογείου. Εκεί αγκυροβολούσε πλειάδα εμπορικών καραβιών, με χιλιάδες ναυτικούς, μεταφέροντας επιβάτες και εμπορεύματα. Αλλά όμως, όπως είναι γνωστό, στα μεγάλα λιμάνια κυριαρχεί η ανηθικότητα και κύρια η πορνεία. 

Η σύγχρονη εκκλησιαστική (παρα)οικονομία

Η σύγχρονη εκκλησιαστική (παρα)οικονομία

 

Τα πράγματα φτάσανε μέχρι εδώ από την κατακλυσμιαία εκκοσμίκευση που εισχώρησε σε όλα τα επίπεδα των χριστιανών, από τον ανώτερο κλήρο μέχρι και τον πιο έσχατο και αφανή λαϊκό. Όλοι φταίμε για το κατάντημα αυτό, ωστόσο δεν βαρύνονται όλοι με τα ίδια ποσοστά. Τη μερίδα του λέοντος κατέχει πάντοτε και δικαιωματικά η εκκλησιαστική ηγεσία, που έχει αναλάβει τον ρόλο της διαχείρισης της οικονομίας και της ακρίβειας στην εφαρμογή των ιερών κανόνων.

Τις κόκκινες γραμμές τις περάσαμε προ πολλού. Ήδη η οικονομική παράβαση και παραβίαση των Κανόνων διέβη στον χώρο μιας νέας κανονικότητας. Για παράδειγμα, δεν ξέρω αν πλέον χρειάζεται ψυχιατρική γνωμάτευση για τη νεκρώσιμη ακολουθία των αυτόχειρων. Κηδεύονται όλοι ανεξαιρέτως. Η δημιουργία ενός άγραφου νέου Πηδαλίου είναι μια βιούμενη πραγματικότητα και, γιατί όχι, ίσως μια μέρα περάσει και σε γραπτή μορφή στα επίσημα κιτάπια των ορθόδοξων εκκλησιών.

Εορτασμός της χιλιετηρίδας της Αθωνικής Πολιτείας

Ο εορτασμός της χιλιετηρίδας της Αθωνικής Πολιτείας βρέθηκε στο επίκεντρο εκδήλωσης στη Θεσσαλονίκη, με τον συγγραφέα Κωνσταντίνο Χολέβα να κάνει μια ιστορική αναδρομή στην ίδρυση της Ιεράς Μονής Μεγίστης Λαύρας. Η εκδήλωση φιλοξενήθηκε στο Εκπαιδευτικό και Πολιτιστικό Ίδρυμα της Μητρόπολης Θεσσαλονίκης.

Η χιλιετηρίδα της Αθωνικής Πολιτείας αναβίωσε σε εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη, με αφορμή τις επετειακές εκδηλώσεις που πραγματοποιήθηκαν στις Καρυές και στην Ιερά Μονή Μεγίστης Λαύρας.

Στόχος της εκδήλωσης ήταν να αναδειχθεί η ιστορική και πνευματική σημασία του Αγίου Όρους, αλλά και η διαχρονική παρουσία του στη διεθνή κοινότητα.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην ίδρυση της Ιεράς Μονής Μεγίστης Λαύρας. Ο συγγραφέας και πολιτικός επιστήμονας Κωνσταντίνος Χολέβας έκανε ιστορική αναδρομή στη δημιουργία της μονής από τον Άγιο Αθανάσιο τον Αθωνίτη, σε συνεργασία με τον αυτοκράτορα Νικηφόρο Φωκά.

Κράτησε πρὶν ἀπ’ ὅλα τὴ μνήμη τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν εἰρήνη τῆς καρδιᾶς. Ἅγιος Σωφρόνιος Σαχάρωφ

Τὸ τελευταῖο εἶναι ἰδιαίτερα σημαντικὸ γιὰ σένα, ἐφόσον δὲν τὸ κατέχεις ἰσχυρά. Πρόσεχε, μὴ δαπανᾶς χωρὶς ὄφελος τὶς λίγες σωματικές σου δυνάμεις.

Γιὰ νὰ βρεῖς τὸν σωστὸ δρόμο, εἶναι καλύτερο ἀπ’ ὅλα νὰ τὸ ζητήσεις ἀπὸ τὸν  ἴδιο τὸν Θεὸ στὴν προσευχή:

«Κύριε, Σὺ ὁ ἴδιος δίδαξέ με τὰ πάντα. Δῶσε μου τὴ χαρὰ τῆς γνώσεως τοῦ θελήματός Σου καὶ τῶν ὁδῶν Σου. Δίδαξέ με νὰ Σὲ ἀγαπῶ ἀληθινὰ μὲ ὅλο μου τὸ εἶναι, ὅπως μᾶς παρήγγειλες.

Οἰκοδόμησε τὴ ζωή μου ἔτσι, ὅπως Ἐσὺ ὁ Ἴδιος τὴν συνέλαβες στὴν προαιώνια βουλή Σου. Ναί, ἀκόμη καὶ γιὰ μένα, γιατί Ἐσὺ κανέναν δὲν ξέχασες καὶ κανέναν δὲν ἔπλασες γιὰ ἀπώλεια. Ἐγὼ μὲ ἀφροσύνη ἐκδαπάνησα τὶς δυνάμεις πού μοῦ ἔδωσες, ἀλλὰ τώρα, στὸ τέλος τῆς ζωῆς μου, διόρθωσέ τα ὅλα Ἐσὺ ὁ ἴδιος, καὶ ὁ ἴδιος δίδαξέ με τὰ πάντα. Ἀλλὰ ἔτσι, ὥστε πραγματικὰ τὸ θέλημά Σου νὰ πραγματοποιηθεῖ στὴ ζωή μου, εἴτε ἐγὼ τὸ καταλαβαίνω εἴτε δὲν τὸ καταλαβαίνω μέχρι καιροῦ. Μὴν ἐπιτρέπεις νὰ πορευθῶ σὲ ξένους δρόμους, ποὺ ὁδηγοῦν στὸ σκοτάδι. Ἀλλὰ πρὶν παραδοθῶ στὸν ὕπνο τοῦ θανάτου, δῶσε σὲ μένα τὴν ἀνάξια νὰ δῶ τὸ Φῶς Σου, ὦ Φῶς τοῦ κόσμου».

Ο ΑΓΙΟΣ ΜΑΞΙΜΟΣ ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΘΗ, ΤΗ ΘΕΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΝΩΣΗ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ ΜΕ ΤΟΝ ΘΕΟ …

Ο ΑΓΙΟΣ ΜΑΞΙΜΟΣ ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΘΗ, ΤΗ ΘΕΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΝΩΣΗ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ ΜΕ ΤΟΝ ΘΕΟ …

         Το κακό ούτε είχε ούτε έχει ούτε θα έχη σύμφωνα με μια δική του φύση πραγματική υπόσταση – γιατί δεν έχει και καμμιάν ουσία ή φύση ή υπόσταση ή δύναμη ή ενέργεια στα όντα – , ούτε είναι ποιότητα ούτε ποσότητα ούτε σχέση ούτε τόπος ούτε χρόνος ούτε θέση ούτε ποίηση ούτε κίνηση ούτε έξη ούτε πάθος, που να ενθεωρείται φυσικώς σε κάποιο απ’ τα όντα – κι ούτε είχε βέβαια ουδαμώς σε όλα αυτά σύμφωνα με μια φυσική κλίση πραγματικήν υπόσταση –, και δεν είναι ούτε αρχή ούτε μεσότητα ούτε τέλος, αλλά, για να το πω σαν να το περιλαμβάνω μέσα σε όρια, το κακό είναι η έλλειψη της τελειοποιούς (προς το τέλος) ενέργειας των ενυπαρχουσών στη φύση δυνάμεων, και τίποτα απολύτως άλλο.

 

Ή πάλι, το κακό είναι η αλόγιστη κίνηση των φυσικών δυνάμεων κατ’ εσφαλμένη κρίση προς κάτι άλλο πλην του τέλους∙ και λέω τέλος την αιτία των όντων, την οποία φυσικώς επιθυμούν όλα, έστω κι αν αφού εκάλυψε στον υπέρτατο βαθμό με την παραποίηση της εύνοιας τον φθόνο ο πονηρός, και παρέπεισε (εξαπάτησε…) με δόλο τον άνθρωπο να κινήση την έφεσή του προς κάτι άλλο απ’ τα όντα πλην της αιτίας, δημιούργησε την άγνοια της αιτίας.

ΑΓΙΟΣ ΙΕΡΟΜΑΡΤΥΣ ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΟΣ Ο ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΟΣ

ΑΓΙΟΣ ΙΕΡΟΜΑΡΤΥΣ ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΟΣ Ο ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΟΣ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - καθηγητού

        Ένα από τα απτά δείγματα της αγιότητας είναι και το χάρισμα της θαυματουργίας στους αγίους μας. Αυτοί, δια των ακτίστων ενεργειών του Θεού αξιώθηκαν να θαυματουργούν και να δοξάζεται έτσι το άγιο όνομα του Θεού. Ένας από τους θαυματουργούς αγίους της Εκκλησίας μας είναι και ο άγιος ιερομάρτυς Πολυχρόνιος. 

      Καταγόταν από την επαρχία Γαμφανίτιδα ή Γαμφάνη της Μ. Ασίας, της περιοχής των Αλαμάνων και έζησε τον 4^οαιώνα όταν βασίλευε ο Μέγας Κωνσταντίνος. Ήταν γόνος ευγενών και ευσεβών γονέων. Ο πατέρας του ονομαζόταν Βαρδάνης, ένα ευσεβής και πλούσιος γεωργός. Μεγάλωσε σε σπίτι όπου καλλιεργούνταν η ευσέβεια και οι αρετές. Οι πλούσιοι γονείς του φρόντισαν να γεμίσουν την ψυχή του με πίστη στο Θεό και τον δίδαξαν την ενάρετη ζωή. Παράλληλα φρόντισαν να λάβει σπουδαία μόρφωση και να εντρυφήσει στα ιερά γράμματα. 

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΣΕΡΓΙΟΣ ΚΑΙ ΒΑΚΧΟΣ

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΣΕΡΓΙΟΣ ΚΑΙ ΒΑΚΧΟΣ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - Καθηγητού

        Οι Μάρτυρες αποτελούν την πλέον επίλεκτη και εκλεκτή χορεία των αγίων της Εκκλησίας μας, διότι με την ομολογία τους στο Χριστό αντάλλαξαν τη δόξα, τις τιμές και τα αξιώματα του κόσμου με την πίστη τους στον αληθινό Θεό. Αυτοί υπήρξαν οι ισχυροί κυματοθραύστες κατά των λυσσαλέων επιθέσεων κατά της Εκκλησίας. Με το τίμιο αίμα τους πότισαν το δένδρο της σώζουσας πίστης. Δύο από τους μυριάδες Μάρτυρες υπήρξαν οι άγιοι Σέργιος και Βάκχος, αξιωματικοί του Ρωμαϊκού στρατού.

      Καταγόταν από τη Ρώμη και έζησαν στα χρόνια του αυτοκράτορα Μαξιμιανού  (286-305). Καταγόταν από ευγενείς οικογένειες και είχαν λάβει σοβαρή μόρφωση. Η αριστοκρατική τους καταγωγή τους ευνόησε να κάνουν καριέρα στο ρωμαϊκό στρατό. Παρά το νεαρό της ηλικίας τους είχαν αναχθεί σε υψηλά αξιώματα στη «Σχολή Κιντιλίων». Οι «Σχολές» ήταν επίλεκτες στρατιωτικές μονάδες, οι οποίες είχαν καθιερωθεί από τον Διοκλητιανό (284-305) και υπάγονταν κατ’ ευθείαν στον αυτοκράτορα. Λειτουργούσαν ως σώματα όπου εκπαιδεύονταν οι αξιωματικοί των ρωμαϊκών λεγεώνων. Γι’ αυτό όσοι υπηρετούσαν σ’ αυτές, επιλέγονταν με μεγάλη προσοχή και εκτιμώντο τα φυσικά και πνευματικά τους πλεονεκτήματα και οι σπάνιες στρατιωτικές τους ικανότητες. Οι δύο νέοι αξιωματικοί είχαν διαλεχτεί ανάμεσα σε χιλιάδες άλλους νέους για την αξιοζήλευτη θέση τους στη «Σχολή». Έχοντας επιδείξει ασυνήθιστη ανδρεία και αρετή, σε σύντομο χρονικό διάστημα, ο μεν Σέργιος είχε οριστεί Πριμηκήριος, ο δε Βάκχος Σεκουνικήριος. 

El País: Από την αμφισβήτηση του αβάτου στη χρηματοδότηση του Αγίου Όρους

Γράφει ο Αιμίλιος Πολυγένης

Ρεπορτάζ της ισπανικής εφημερίδας "El País" φιλοξενεί πρόταση της Λίνα Γκάλβεζ να ανοίξει συζήτηση για τις ευρωπαϊκές επιδοτήσεις προς την Αθωνική Πολιτεία.

Το ζήτημα της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης του Αγίου Όρους, σε συνάρτηση με τη διατήρηση του αβάτου, αναδεικνύει δημοσίευμα της ισπανικής εφημερίδας El País, φιλοξενώντας τοποθετήσεις που αμφισβητούν τη συμβατότητα της αγιορείτικης παράδοσης με τις αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το δημοσίευμα με τίτλο «Άγιον Όρος, το φέουδο των μοναχών της Ευρώπης που απαγορεύει την είσοδο στις γυναίκες», η ισπανική εφημερίδα δίνει εξαρχής το στίγμα της προσέγγισής της.

Το ενδιαφέρον του ρεπορτάζ, ωστόσο, βρίσκεται κυρίως στην πρόταση της Ισπανίδας ευρωβουλευτού Λίνα Γκάλβεζ να τεθεί προς συζήτηση η χρηματοδότηση του Αγίου Όρους, με το επιχείρημα ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θα πρέπει να επιδοτεί χώρους στους οποίους παραβιάζονται θεμελιώδεις αξίες της.

Τί εἶναι σωτηρία; Κραγιόπουλος Συμεών Ἱερεύς

Ὅταν ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ ὁμιλεῖ γιὰ σωτηρία, ἀλλὰ καὶ γενικότερα μέσα στὴν Ἐκκλησία, μέσα στὰ βιβλία τῆς Ἐκκλησίας, μέσα στὰ κείμενα, στὶς ἀκολουθίες τῆς Ἐκκλησίας, ὅταν γίνεται λόγος γιὰ σωτηρία, ὁπωσδήποτε ἐννοεῖται κάτι ἄλλο ἀπὸ τὴ σωτηρία ἀπὸ τοὺς διαφόρους κινδύνους. Εἶναι βέβαια μέσα καὶ ἡ σωτηρία ἀπὸ ἀσθένειες, ἀπὸ ἄλλους κινδύνους, εἶναι ἡ σωτηρία ἀπὸ ἀπειλές, ἀπὸ καταστροφὲς κλπ., ἀλλὰ ὅμως δὲν εἶναι αὐτὸ τὸ κύριο. Καὶ τὸ ἄσχημο εἶναι ὅτι, καίτοι εἴμαστε χριστιανοί, δὲν ξέρουμε ποιός εἶναι ὁ πραγματικὸς κίνδυνος καὶ ποιά εἶναι ἀκριβῶς αὐτὴ ἡ σωτηρία. Καὶ ἑπομένως, ἐνῷ ὁ Θεὸς γνωρίζει ἀκριβῶς τὸν κίνδυνο ἀπὸ τὸν ὁποῖο κινδυνεύουμε κι ἔχει στὴν πρόθεσή του νὰ μᾶς σώσει ἀπ’ αὐτὸν τὸν κίνδυνο, ἐμεῖς ἐννοοῦμε κάτι ἄλλο καὶ τρόπον τινὰ δὲν συνεννοούμαστε.

Καὶ δὲν ἀποκλείεται πολλὲς φορὲς νὰ παίρνουμε τὴν ἀπάντηση ἀπ’ τὸν Θεὸ ὅτι ἀπ’ αὐτὰ πού νομίζεις ἐσὺ ὅτι κινδυνεύεις, δὲν κινδυνεύεις. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἐσὺ φοβᾶσαι δὲν σημαίνουν τίποτε. Ὅλο ἐκεῖνο τὸ ὁποῖο θέλεις νὰ ἀποκτήσεις λέγοντας “σῶσόν με”, καὶ ζητᾷς σωτηρία, δὲν εἶναι αὐτὸ ποὺ σοῦ χρειάζεται. Κάνεις ποὺ κάνεις λάθος ἐσύ, πλανᾶσαι ποὺ πλανᾶσαι, πέφτεις ἔξω, μὴν περιμένεις– λέει τρόπον τινὰ ὁ Θεός– νὰ παρασυρθῶ κι ἐγὼ καί, ἂς ποῦμε, νὰ ἐνεργήσω ὅπως ἐσὺ νομίζεις κι ὅπως ἐσὺ τὰ θέλεις τὰ πράγματα.

Η σωτηρία της ψυχής

Ποιός είναι ο σκοπός της πίστεως; Η σωτηρία της ψυχής. Ποιος είναι ό καρπός της πίστεως; Η σωτηρία της ψυχής. Επομένως, δεν προσκολλώμεθα στην πίστη για την πίστη, αλλά για τη σωτηρία των ψυχών μας. Κανείς δεν ταξιδεύει χάριν του δρόμου, αλλά επειδή κάποιος ή κάτι τον περιμένει στην άλλη άκρη του δρόμου. Κανείς δεν πετάει ένα σχοινί στο νερό, μέσα στο οποίο κάποιος πνίγεται, χάριν του σχοινιού αλλά χάριν εκείνου ο οποίος πνίγεται. Ο Θεός μας έδωσε την πίστη σαν ένα δρόμο, στο τέλος του οποίου οι ταξιδιώτες θα λάβουν τη σωτηρία των ψυχών τους. Ο Θεός εξέτεινε την πίστη σαν ένα σχοινί σ’ εμάς, οι οποίοι πνιγόμαστε στα μαύρα νερά της αμαρτίας, της άγνοιας και των παθών, ώστε με τη βοήθεια της πίστεως να σώσουμε τις ζωές μας.

Αυτός είναι ο σκοπός της πίστεως. Όποιος γνωρίζει την αξία της ανθρώπινης ψυχής, πρέπει να παραδεχθεί ότι δεν υπάρχει στον κόσμο τίποτε πιο απαραίτητο ή πιο ωφέλιμο από την πίστη. Ένας έμπορος που μεταφέρει πολύτιμους λίθους σ’ ένα πήλινο σκεύος, συντηρεί επιμελώς το σκεύος και το διαφυλάσσει, το κρύβει και το επιτηρεί. Μήπως ο έμπορος μεριμνά και επιβλέπει με τόση φροντίδα το σκεύος, χάριν του σκεύους; Όχι, φροντίζει για τους πολύτιμους λίθους που αυτό περιέχει.

Τα πράγματα του μέλλοντα αιώνα. Αββάς Ισαάκ ο Σύρος

Τα πράγματα του μέλλοντα αιώνα

Αββάς Ισαάκ ο Σύρος 

Η Γραφή δεν μας αποκάλυψε τι λογής είναι τα πράγματα του μέλλοντα αιώνα, ωστόσο μας δίδαξε απλά πώς θα δεχθούμε από αυτόν τον κόσμο την αίσθηση της απόλαυσης αυτών των πραγμάτων χωρίς την αλλαγή της φύσης μας και χωρίς την έξοδό μας από αυτόν τον κόσμο, αν και μας τα παρουσίασε αυτά με ονόματα πραγμάτων ποθητών και ένδοξων, που θεωρούνται από μας ευχάριστα και πολύτιμα, για να μας διεγείρει στον πόθο τους με το να πει, «αυτά που μάτι δεν τα είδε και αυτί δεν τα άκουσε» (Α’ Κορ. 2:9), και τα λοιπά· φανέρωσε μάλιστα σ’ εμάς με αυτόν τον τρόπο ότι τα μέλλοντα αγαθά είναι ακατάληπτα και δεν έχουν ομοιότητα με κανένα από τα εδώ.

Η πνευματική απόλαυση δεν είναι η χρήση των υλικών πραγμάτων, που βρίσκονται έξω από την ψυχή εκείνων που τα απολαμβάνουν. Αλλιώς τι σημαίνει ο λόγος, «η βασιλεία των ουρανών είναι μέσα σας» (Λουκ. 17:21), και τι σημαίνει ο λόγος, «ας έλθει η βασιλεία σου» (Ματθ. 6:10);

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΘΩΜΑΣ: Ο ΔΥΣΠΙΣΤΟΣ ΜΑΘΗΤΗΣ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΘΩΜΑΣ: Ο ΔΥΣΠΙΣΤΟΣ ΜΑΘΗΤΗΣ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ

    ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού

 

         Την πρώτη Κυριακή μετά την Ανάσταση του Κυρίου η Εκκλησία μας τιμά τη μνήμη του αγίου ενδόξου αποστόλου Θωμά και διαβάζεται στις εκκλησίες η σχετική περικοπή της ψηλάφησης του Χριστού από αυτόν. Δεν είναι τυχαία αυτή η επιλογή. Έρχεται να επιβεβαιώσει, μαζί με τις τόσες άλλες μαρτυρίες, ότι ο Κύριος αναστήθηκε όντως από τους νεκρούς. Ο Θωμάς κατά θεία παραχώρηση ζήτησε να έχει απτή εμπειρία της Ανάστασης του Χριστού. Να βάλλει τα χέρια του «επί των τύπων των ήλων» και να πιστέψει στο υπέρτατο γεγονός.   

      Το όνομά του στην αραμαϊκή γλώσσα «Τέομα» σημαίνει δίδυμος. Στο ιερό Ευαγγέλιο του δίδεται όντως η προσωνυμία «Δίδυμος» (Ιωάν.11,16). Οι αγιογραφικές πληροφορίες για το Θωμά είναι σχετικά λίγες και γι’ αυτό έχουν εγερθεί κατά καιρούς αυθαίρετες ερμηνείες για το πρόσωπό του. Προσπάθησαν να εντοπίσουν τίνος δίδυμος αδελφός ή αδελφής υπήρξε. Κάποιοι τον ταυτίζουν με τον αναφερόμενο από τον Ματθαίο (13,55) αδελφόθεο Ιούδα. Μάλιστα οι πολέμιοι του Χριστού συγγραφείς υποστηρίζουν ότι αυτός υπήρξε δίδυμος αδελφός του Κυρίου, παρά τις αντίθετες μαρτυρίες των Ευαγγελίων, θέλοντας να πλήξουν την υπερφυσική ενανθρώπηση του Θεού Λόγου! Αρχαία παράδοση, την οποία αποδέχεται η Εκκλησία μας ο Θωμάς ήταν δίδυμος αδελφός κάποιας Λυδίας ή Λυσίας. Κάποιοι άλλη παράδοση αναφέρει ότι ήταν δίδυμος αδελφός κάποιου Ελεάζαρ. 

Θρίλερ με την περιουσία της Μονής Σινά: Οι Αιγύπτιοι εισαγγελείς προτείνουν να απορριφθούν οι προσφυγές της - Κινδυνεύουν 10 ακόμη ακίνητα

Τι αναφέρουν αιγυπτιακά ΜΜΕ

Σε κρίσιμη φάση εισέρχεται η υπόθεση της Ιεράς Μονής Αγίας Αικατερίνης του Σινά, καθώς στις 24 Οκτωβρίου αναμένεται η απόφαση του Αιγυπτιακού Αρείου Πάγου. Την ίδια ώρα, οι παλινωδίες και οι εσωτερικές διαφωνίες στην Αδελφότητα έχουν μέχρι σήμερα δυσχεράνει την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ της Μονής και του αιγυπτιακού κράτους.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν πληροφορίες αιγυπτιακών ΜΜΕ σχετικά με την εισήγηση των δύο ανώτατων εισαγγελέων, η οποία φέρεται να προμηνύει σοβαρές εξελίξεις για τη Μονή.

Συναγερμός για τις διαπραγματεύσεις

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, δεν αναμένεται νέα παράταση στην ανακοίνωση της δικαστικής απόφασης. Την ώρα που ο ηγούμενος Συμεών βρίσκεται στην Αθήνα για λόγους υγείας, κύκλοι γύρω από τη Μονή φέρονται να επιχειρούν να υπονομεύσουν τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων.

ΑΓΙΑ ΜΕΘΟΔΙΑ ΤΗΣ ΚΙΜΩΛΟΥ Η ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΟΣ

ΑΓΙΑ ΜΕΘΟΔΙΑ ΤΗΣ ΚΙΜΩΛΟΥ Η ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΟΣ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού 

       Οι όσιες γυναίκες συναγωνίστηκαν επάξια τους οσίους άνδρες σε πνευματικούς αγώνες και αγιότητα. Η Εκκλησίας μας έχει να επιδείξει μια πλειάδα οσίων γυναικών, οι οποίες λαμπρύνουν το εκκλησιαστικό στερέωμα. Μια από αυτές υπήρξε και η αγία Μεθοδία η εν Κιμώλω. Μια σύγχρονη οσιακή σημαντική μορφή.

       Καταγόταν από τη νήσο Κίμωλο και γεννήθηκε την 10^η Νοεμβρίου 1865 από γονείς θεοσεβούμενους και ενάρετους. Ο πατέρας της ονομαζόταν Ιάκωβος και η μητέρα της Μαρία, το δε επίθετό της ήταν Σάρδη. Στην οικογένεια υπήρχαν τρεις γιοι και πέντε θυγατέρες. Η δεύτερη από αυτές ήταν η Ειρήνη, η οποία μετονομάστηκε αργότερα σε Μεθοδία. Από μικρό κορίτσι διακρίνονταν για τη σεμνότητά της, την πίστη της στο Θεό και την υπακοή της. Ήταν στολισμένη με αρετές και καλοσύνη και για γι’ αυτό ξεχώριζε από τα άλλα κορίτσια της οικογένειας και της περιοχής. Οι φτωχοί και αγράμματοι γονείς της φρόντισαν να τη μεγαλώσουν με παιδεία και νουθεσία Κυρίου. Της εμφύτευσαν βαθειά στην  ψυχή της την αγάπη στο Χριστό και την αφοσίωση στην Εκκλησία. 

       Σε νεαρή ηλικία, όπως ήταν η συνήθεια της εποχής, αποφάσισαν οι γονείς της να την παντρέψουν με έναν νέο ναυτικό από τη Χίο. Η Ειρήνη, αν και είχε άλλα σχέδια για της ζωή της, να ακολουθήσει τον μοναχικό βίο, να αφιερωθεί ολοκληρωτικά στο Θεό, υπάκουσε στους γονείς της να μην τους λυπήσει. Χωρίς λοιπόν τη θέλησή της, παντρεύτηκε τον νέο Χιώτη. Όμως η ευσέβεια της Ειρήνης δεν έπαψε και μετά το γάμο της. Τηρούσε με ακρίβεια τις νηστείες, εξομολογούνταν τακτικά και κοινωνούσε αδιάκοπα. Ποτέ δεν παραπονέθηκε για την ματαίωση των σχεδίων της να ακολουθήσει τον μονήρη βίο. Τιμούσε το σύζυγό της και ουδέποτε του φανέρωσε τον κρυφό πόθο της να ακολουθήσει τον Νυμφίο της ψυχής της Χριστό. Μέσα στην ψυχή της έτρεφε την ελπίδα πως κάποτε ίσως πραγματοποιούνταν ο ευσεβής πόθος της.

Ἡ ἀντίφασις τῆς λεγομένης «Κοινωνικῆς Ὀρθοδοξίας»

Τοῦ κ. Παντελεήμονος Τομάζου,

ὑπ. Δ/ρος Δογματικῆς θεολογίας

  Ἕνα ἀπὸ τὰ ἐπιχειρήματα ποὺ συναντοῦμε συχνὰ στὴ σύγχρονη κοινωνικὴ θεολογία εἶναι ἡ ἀνάγκη «ἐνσάρκωσης» τοῦ Εὐαγγελίου μέσα σὲ κάθε πολιτισμό. Τὸ Εὐαγγέλιο, ὑποστηρίζεται, δὲν πρέπει νὰ ταυτίζεται ἀποκλειστικὰ μὲ ἕνα συγκεκριμένο ἱστορικὸ πολιτισμό. Κάθε λαὸς πρέπει νὰ μπορεῖ νὰ τὸ προσλαμβάνει καὶ νὰ τὸ ἐκφράζει μέσα στὴ δική του ἱστορικὴ καὶ πολιτισμικὴ πραγματικότητα.

 Ὡς γενικὴ ἀρχὴ αὐτὸ μπορεῖ νὰ συζητηθεῖ. Τὸ πρόβλημα ἀρχίζει, ὅταν ἐξετάσουμε τὸν τρόπο μὲ τὸν ὁποῖο ἐφαρμόζεται.

  Τὸ ἐρώτημα ἀποκτᾶ ἰδιαίτερο ἐνδιαφέρον στὴν περίπτωση θεολόγων, ὅπως ὁ Θανάσης Παπαθανασίου καὶ ὁ Παντελὴς Καλαϊτζίδης, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀσχοληθεῖ μὲ τὴ σχέση τῆς Ὀρθοδοξίας μὲ τὴ νεωτερικότητα, τὴν κοινωνικὴ θεολογία καὶ τὴ θεολογία τῆς ἀπελευθέρωσης. Τὸ ζήτημα ἐδῶ δὲν εἶναι νὰ ἀποδοθοῦν συλλήβδην σὲ αὐτοὺς ὅλες οἱ θέσεις τῆς λατινοαμερικανικῆς θεολογίας τῆς ἀπελευθέρωσης. Εἶναι νὰ ἐξεταστεῖ κατὰ πόσον ὁ τρόπος πρόσληψης αὐτῶν τῶν νεότερων κοινωνικῶν κατηγοριῶν εἶναι συνεπὴς πρὸς τὴν ἀρχὴ τῆς πολιτισμικῆς «ἐνσάρκωσης» τοῦ Εὐαγγελίου.

ΣΧΟΛΙΟ ΣΤΗΝ ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΑΧΟΥ ΒΑΡΣΑΝΟΥΦΙΟΥ ΣΤΗΝ ΟΥΚΡΑΝΙΑ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΑΡΑΘΡΗΣΚΕΙΩΝ

Εν Πειραιεί τη 5^η Οκτωβρίου 2026

 

ΣΧΟΛΙΟ ΣΤΗΝ ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΑΧΟΥ ΒΑΡΣΑΝΟΥΦΙΟΥ ΣΤΗΝ ΟΥΚΡΑΝΙΑ

(Τα ερωτήματα, οι αντιδράσεις και οι σιωπές γύρω από μια τραγική υπόθεση)

 

     «Ενός κακού δοθέντος μύρια έπονται», λέγει η γνωστή ρήση. Ένα μεγάλο κακό συχνά αφήνει πίσω του αλυσιδωτές συνέπειες, δημιουργώντας νέες πληγές, νέες αντιπαραθέσεις και νέα ερωτήματα.

     Αυτό συμβαίνει και στην πολύπαθη Ουκρανία, όπου ο πόλεμος έχει προκαλέσει τεράστιες ανθρώπινες απώλειες, καταστροφές και βαθιές κοινωνικές και εκκλησιαστικές διαιρέσεις.

    Το Γραφείο μας έχει ασχοληθεί επανειλημμένως με τις εξελίξεις στην Ουκρανία και, από τη δική του εκκλησιαστική και θεολογική οπτική, έχει εκφράσει σοβαρές επιφυλάξεις για τον τρόπο με τον οποίο εξελίχθηκε η εκκλησιαστική κατάσταση στη χώρα. Συγκεκριμένα έχει εκφράσει την αντίθεσή του και την έχει αποδείξει θεολογικά, ιστορικά και ιεροκανονικά την άκρως λαθεμένη πράξη του Οικουμενικού Πατριαρχείου να χορηγήσει, χωρίς την σύμφωνη γνώμη της καθόλου Ορθοδόξου Εκκλησίας, σε ένα ετερογενές σύνολο σχισματικών εκκλησιαστικών παραγόντων της χώρας, με αμφίβολες έγκυρες χειροτονίες, «αυτοκεφαλία». 

Τί εἶναι ἡ Ρωμηοσύνη. Κόντογλου Φώτης

Μέσα στὴν βάρβαρη ἀνθρωπότητα, τὸ Βυζάντιο ἤτανε ἡ κιβωτὸς ἡ σφραγισμένη, ποὺ φύλαγε μέσα της κάθε πνευματικὸ θησαυρό, ἀποχτημένον μὲ τὸν πόνο καὶ μὲ τὴν πίστη. Σὰν χάλασε αὐτὴ ἡ κιβωτός καὶ σκορπιστήκανε οἱ θησαυροί της, ὁ κόσμος θράφηκε πνευματικὰ ἀπὸ τὰ ψίχουλα ποὺ μαζέψανε κάποιοι Ἕλληνες καὶ τὰ πήγανε στὰ δυτικὰ ἔθνη.

Ὡστόσο, μ’ ὅλο ποὺ κόπηκε τὸ μεγάλο ἐκεῖνο δέντρο τῆς Ρωμηοσύνης, ἡ φύτρα σώθηκε καὶ πέταξε καινούργιους βλαστούς, ποὺ λουλουδίσανε, κι ἂς πλάκωνε τὸν ραγιᾶ ἡ φοβέρα τοῦ θανάτου.

Μέσα στὴν βάρβαρη ἀνθρωπότητα, τὸ Βυζάντιο ἤτανε ἡ κιβωτὸς ἡ σφραγισμένη, ποὺ φύλαγε μέσα της κάθε πνευματικὸ θησαυρό, ἀποχτημένον μὲ τὸν πόνο καὶ μὲ τὴν πίστη. Σὰν χάλασε αὐτὴ ἡ κιβωτός καὶ σκορπιστήκανε οἱ θησαυροί της, ὁ κόσμος θράφηκε πνευματικὰ ἀπὸ τὰ ψίχουλα ποὺ μαζέψανε κάποιοι Ἕλληνες καὶ τὰ πήγανε στὰ δυτικὰ ἔθνη.

Άλωση Τριπολιτσάς: Η αναθεωρητική σχολή Ιστορίας και η επιτήδεια Τουρκία

του Ιωάννη Σαΐνη

Το γεγονός της Σφαγής της Τριπολιτσάς (23 Σεπτεμβρίου 1821) δεν αποτελεί πρόσφατη ανακάλυψη, καθώς είναι καταγεγραμμένο από την πρώτη στιγμή στα απομνημονεύματα των ίδιων των αγωνιστών (Κολοκοτρώνης, Φωτάκος) και στον Ύμνο εις την Ελευθερίαν του Διονύσιου Σολωμού. Ωστόσο, η ένταξή του στον δημόσιο διάλογο τις τελευταίες δεκαετίες και η «απομυθοποίηση» της σχολικής ιστορίας οφείλονται σε συγκεκριμένες ιστοριογραφικές και πολιτικές μετατοπίσεις.

Η ανάδειξη του θέματος στη σύγχρονη Ελλάδα διαμορφώθηκε μέσα από τρία κύρια στάδια:

Η Μαρξιστική Βάση: Ιστορικά, η αριστερά είχε ήδη ανοίξει τον δρόμο για μια εναλλακτική ανάγνωση του ’21, με πρωτοπόρο τον Γιάννη Κορδάτο και το έργο του «Η Κοινωνική Σημασία της Ελληνικής Επαναστάσεως του 1821» (1924), απομυθοποιώντας τους «αγίους» της εθνικής αφήγησης και εστιάζοντας στα ταξικά χαρακτηριστικά του Αγώνα.