ΑΓΙΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ: Ο ΗΡΩΪΚΟΣ ΙΕΡΟΜΑΡΤΥΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΑΓΙΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ: Ο ΗΡΩΪΚΟΣ ΙΕΡΟΜΑΡΤΥΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - Καθηγητού 

       Οι ποταμοί αιμάτων των Χριστιανών Μαρτύρων προέρχονται από όλες τα γένη, τις φυλές και τις κοινωνικές τάξεις. Το νέφος των Μαρτύρων της Εκκλησίας μας περιλαμβάνει ηρωικά πρόσωπα ευγενών και άσημων, αρχόντων και αρχομένων, πλουσίων και φτωχών, κληρικών και λαϊκών, νέων και γερόντων, ως ηχηρή απάντηση σε όλους εκείνους τους κακεντρεχείς και ανιστόρητους, οι οποίοι θέλουν τον Χριστιανισμό να είναι τάχα δημιούργημα επιμέρους ομάδας. 

     Μια ομάδα Μαρτύρων είναι και οι ιερομάρτυρες, οι οποίοι όντες κληρικοί, έδωσαν τη μαρτυρία τους για το Χριστό και την επισφράγισαν με τη ζωή τους. Ένας από αυτούς υπήρξε και ο άγιος Χαράλαμπος, μια ιδιαιτέρως ηρωική μορφή της Εκκλησίας μας. Γεννήθηκε περί το 90 μ. Χ. στη Μαγνησία, πιθανότατα, της Θεσσαλίας, κατ’ άλλους στην Μαγνησία της Μ. Ασίας. Οι ευσεβείς γονείς του τον ανέθρεψαν χριστιανικά, με κίνδυνο της ζωής τους, διότι η ιδιότητα του χριστιανού θεωρούνταν έγκλημα για το ρωμαϊκό κράτος και οι Χριστιανοί διώκονταν απηνώς.

Τα «υπόγεια» της Εκκλησίας και η μακρά σκιά των λαμόγιων και των τυφλοπόντικων…

Του Σωτήρη Μ. Τζούμα 

Η Εκκλησία, θεσμός που υποτίθεται ότι υπηρετεί την αλήθεια, τη διαφάνεια και το ήθος, υπήρξε διαχρονικά και ένα πεδίο όπου ευδοκιμούν παρασιτικοί μηχανισμοί, προσωπικές φιλοδοξίες και υπόγειες διαδρομές εξουσίας. 

Πίσω από τις εικόνες, τα θυμιάματα και τα μεγαλόπρεπα λειτουργικά σχήματα, κινείται συχνά ένας κόσμος σκιώδης — ένας κόσμος «τυφλοπόντικων» που δεν βλέπουν το φως, αλλά σκάβουν υπόγεια προς ίδιον όφελος ή προς όφελος των πατρώνων τους. 

Οι αρχιεπισκοπικές εκλογές του 1998 αποτέλεσαν χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτού του μηχανισμού και αυτού του αρρωστημένου παρασκηνίου.

Τότε, εμφανίστηκαν διάφορα πρόσωπα που λειτουργούσαν όχι ως έντιμοι φίλοι και εκπρόσωποι των υποψηφίων της εποχής εκείνης ,αλλά ως εκτελεστικά όργανα συγκεκριμένων συμφερόντων. Δεν κινούνταν από εκκλησιαστική συνείδηση, αλλά από εντολές εκκλησιαστικών χορηγών.

Θεολογικές ανησυχίες για το μάθημα Ηθικής

του Ιωάννη Τάτση, Θεολόγου

To Τμήμα Θεολογίας του ΕΚΠΑ εξέδωσε Ψήφισμα για το μάθημα της Ηθικής(*), που θεσμοθέτησε το Υπουργείο Παιδείας για τους απαλλασσόμενους από το μάθημα των Θρησκευτικών, ετερόδοξους, αλλόθρησκους και άθεους μαθητές. 

Το Ψήφισμα καταλήγει προτείνοντας στο Υπουργείο Παιδείας «τη διαμόρφωση ενός Προγράμματος Σπουδών που θα διασφαλίζει τον θρησκευτικό εγγραμματισμό για το σύνολο των μαθητών, με σεβασμό στην ελευθερία της συνείδησης, αλλά χωρίς να θυσιάζεται η επιστημονική πληρότητα και η κατανόηση της θρησκευτικής διάστασης του ανθρώπινου βίου, αποφεύγοντας την επιστημονική και παιδαγωγική σύγχυση που προκαλεί η συγκεκριμένη απόφαση». 

Ούτε λίγο ούτε πολύ προτείνεται η καθιέρωση ενός θρησκευτικού μαθήματος, ίδιου με εκείνο που αμετάκλητα έχει καταδικαστεί με πολλές αποφάσεις του ΣτΕ. 

Η Τεχνητή Νοημοσύνη και το ακατάλυτο της Εκκλησίας. (Σχόλιο στις δηλώσεις του υπερφίαλου καθηγητή Yuval Noah Harari)

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΑΡΑΘΡΗΣΚΕΙΩΝ

Εν Πειραιεί τη 9η Φεβρουαρίου 2026

Η ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΑΚΑΤΑΛΥΤΟ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

(Σχόλιο στις δηλώσεις του υπερφίαλου καθηγητή Yuval Noah Harari)

        Έχουμε επισημάνει και αποδείξει επανειλημμένως, μέσα από τις ανακοινώσεις μας, το αναντίρρητο γεγονός ότι ο σύγχρονος κόσμος βιώνει τη χειρότερη και πολυπλευρότερη παρακμή σε ολόκληρη την ιστορική του πορεία. Διατελεί σε μια πρωτοφανή πνευματική και ηθική κατάπτωση, η οποία χαρακτηρίζεται από σύγχρονους Γέροντες και πνευματικούς ανθρώπους ως η «αποστασία των εσχάτων», όπως αυτή έχει προφητευθεί στη βιβλική και πατερική παράδοση της Εκκλησίας μας.

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ: ΕΘΝΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΟΛΕΒΑΣ

Η 9η Φεβρουαρίου, ημέρα θανάτου του Εθνικού Ποιητού μας Διονυσίου Σολωμού, έχει καθιερωθεί ως η Παγκόσμια Ημέρα τιμής προς την Ελληνική Γλώσσα. Η απόφαση της UNESCO ελήφθη το 2025 και έχει ως στόχο την ανάδειξη της γλώσσας μας ως οικουμενικού και πανανθρώπινου πολιτιστικού αγαθού με ιστορία τουλάχιστον 3000 ετών.

Με την ευκαιρία αυτή καταθέτω ορισμένες προτάσεις για να αξιοποιήσουμε αυτό το σημαντικό στοιχείο της ταυτότητάς μας. Η γλώσσα μας είναι ταυτοχρόνως εθνική, αλλά και οικουμενική. Αν δεν γνωρίσουμε καλά εμείς οι Έλληνες τη διαχρονική συνέχεια και αξία της γλώσσας μας πώς θα μπορέσουμε να την προβάλουμε εκτός συνόρων;

1. Με την ευκαιρία της Συνταγματικής Αναθεώρησης να προστεθεί διάταξη στο Σύνταγμα για την προστασία της Ελληνικής Γλώσσας. Άλλωστε το άρθρο 1, παρ. 3, του Συντάγματος δηλώνει ότι όλες οι εξουσίες υπάρχουν υπέρ του Λαού και του Έθνους. Έθνος δεν νοείται χωρίς γλώσσα και ταυτότητα. Σε ένα από τα πρώτα τοπικά Συντάγματα του 1821, στη «Νομική Διάταξη της Ανατολικής Χέρσου Ελλάδος» (έδρα τα Σάλωνα-Άμφισσα), αναφέρεται όχι μόνο η Ορθοδοξία ως επικρατούσα θρησκεία, αλλά και η Ελληνική ως επικρατούσα γλώσσα.

ΟΥΝΕΣΚΟ: Η ελληνική Γλώσσα για έξι ολόκληρους αιώνες η πρώτη διεθνής γλώσσα.

ΟΥΝΕΣΚΟ: Η ελληνική Γλώσσα

για έξι ολόκληρους αιώνες η πρώτη διεθνής γλώσσα.

Η διεθνής κοινότητα έκανε ένα πολύτιμο δώρο εις την Ελλάδα. Η διεθνής οργάνωση ΟΥΝΕΣΚΟ για τον πολιτισμό, για την ειρήνη κ.λπ. με ομόφωνη απόφαση  του Εκτελεστικού Συμβουλίου  της  έκανε το δώρο- πρόκληση σε μας τους Έλληνες. Μας έκαναν υπερήφανους, αλλά συγχρόνως, μας έφεραν σε δύσκολη θέση μας επιφόρτισαν με ευθύνες.

Συγκεκριμένα την 14^η Απριλίου 2025 το Εκτελεστικό Συμβούλιο    του διεθνούς οργανισμού αποφάσισε να καθιερώσει την 9^η Φεβρουαρίου κάθε έτους ως η παγκόσμια ημέρα της Ελληνικής Γλώσσας. Μέχρι τώρα αυτό ήταν με απόφαση της πατρίδας μας. Τώρα η εορτή θα γίνεται με την σφραγίδα της ΟΥΝΕΣΚΟ και σε όλο τον πλανήτη.

                  Ας αφήσουμε να μιλήσει ο ίδιος ο Οργανισμός για τους λόγους για τους οποίους έλαβε αυτή την απόφαση. Αναφέρει, λοιπόν:  «Η γλώσσα είναι φορέας πολιτισμού, κιβωτός αξιών, εννοιών, ταυτότητας, όργανο έκφρασης και δημιουργίας, και γέφυρα επικοινωνίας, κατανόησης και συνεννόησης». Μεταξύ των χιλιάδων γλωσσών του κόσμου η Ελληνική Γλώσσα συνδυάζει τέσσερα ιδιαιτέρως σημαντικά χαρακτηριστικά.

Ο ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΙΣΜΟΣ ΩΣ "ΔΙΑΛΥΤΗΣ" ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΥ

 Ο δικαιωματισμός, όπως έχει εξελιχθεί τις τελευταίες δεκαετίες, δεν είναι απλώς η υπεράσπιση των ατομικών δικαιωμάτων. Είναι μια ιδεολογία που μετατοπίζει το κέντρο βάρους από τις σχέσεις, τις κοινότητες και τα συλλογικά υποκείμενα στο άτομο ως αυτάρκη μονάδα. Και σε αυτή τη μετατόπιση κρύβεται η διαλυτική του δύναμη.

 Τα δικαιώματα ιστορικά γεννήθηκαν μέσα από συλλογικούς αγώνες. Δεν προέκυψαν από ατομικές διεκδικήσεις αποκομμένες από το κοινωνικό σώμα, αλλά από τη συγκρότηση ομάδων, τάξεων και κινημάτων που διεκδίκησαν αλλαγή στους όρους ζωής τους. Σήμερα, όμως, ο δικαιωματισμός τείνει να λειτουργεί αντίστροφα: αποσπά το δικαίωμα από το συλλογικό πλαίσιο που το γέννησε και το μετατρέπει σε ατομική ταυτότητα.

 Η περιχαράκωση στις ατομικές ταυτότητες δεν ενδυναμώνει τις σχέσεις, τις υπονομεύει. Όταν το άτομο καλείται να ορίσει τον εαυτό του πρωτίστως μέσα από μια σειρά δικαιωματικών προσδιορισμών, η κοινωνική ζωή παύει να είναι χώρος συνάντησης και γίνεται πεδίο διαρκούς οριοθέτησης. Ο άλλος δεν προσεγγίζεται ως πιθανός σύμμαχος ή συνοδοιπόρος, αλλά ως δυνητική απειλή, ως κάποιος που «μπορεί να παραβιάσει».

Ἀγάπησε τὴν ταπείνωση, Ἀββὰς Ἠσαΐας

Ὅποιος ἔχει τὴν ταπεινοφροσύνη, δὲν ἔχει γλώσσα νὰ κάνει παρατήρηση σὲ κάποιον ποὺ δείχνει ἀμέλεια ἢ σὲ ἄλλον ποὺ ζεῖ μὲ ἀδιαφορία. Οὔτε μάτια ἔχει νὰ κοιτάζει ἐλαττώματα ἄλλου, οὔτε αὐτιὰ ἔχει νὰ ἀκούσει αὐτὰ ποὺ δὲν ὠφελοῦν τὴν ψυχή του. Δέν ἀσχολεῖται μὲ κανέναν, παρὰ μόνο μὲ τὶς ἁμαρτίες του, ἀλλὰ εἶναι εἰρηνικὸς πρὸς ὅλους τούς ἀνθρώπους, γιὰ χάρη τῆς ἐντολῆς τοῦ Θεοὺ καὶ ὄχι γιὰ λόγους φιλίας. Ἄν τώρα κάποιος νηστεύει ὅλη τὴν ἑβδομάδα καὶ ἐπιδίδεται σὲ μεγάλους κόπους ἔξω ἀπὸ αὐτὸν τὸν δρόμο, ὅλοι οἱ κόποι του πηγαίνουν χαμένοι.

Ἀδελφέ, συνήθισε τὴ γλώσσα σου νὰ λέει τὸ «συγχώρησέ με», καὶ θὰ ἔρθει μέσα σου ἡ ταπείνωση. Αγάπησε τὴν ταπείνωση, καὶ αὐτὴ θὰ σὲ σκεπάσει ἀπὸ τὶς ἁμαρτίες σου.

Η θεολογική σημασία των πρώτων εβδομάδων του Τριωδίου

 Με την έναρξη του Τριωδίου, η Ορθόδοξη Εκκλησία εισέρχεται σε μια περίοδο πνευματικής προετοιμασίας, η οποία προηγείται της Μεγάλης Τεσσαρακοστής και κορυφώνεται με το Πάσχα. 

 Αυτή η περίοδος, που ξεκινά από την Κυριακή του Τελώνου και του Φαρισαίου και εκτείνεται μέχρι την Κυριακή της Τυρινής, δεν αποτελεί απλώς μια χρονική γέφυρα προς τη νηστεία, αλλά μια βαθιά θεολογική διαδρομή που καλεί τον πιστό σε αυτογνωσία, μετάνοια και επιστροφή προς τον Θεό. 

 Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, αυτές οι εβδομάδες λειτουργούν ως πνευματικός καθρέφτης, αποκαλύπτοντας τις αδυναμίες της ανθρώπινης φύσης και φωτίζοντας τον δρόμο προς την σωτηρία. Μέσα από τις ευαγγελικές περικοπές και τους ύμνους, η Εκκλησία διδάσκει ότι η αληθινή νηστεία δεν είναι εξωτερική τυπολατρία, αλλά εσωτερική μεταμόρφωση, εμπνευσμένη από την αγάπη και το έλεος του Θεού.

  Η πρώτη Κυριακή, του Τελώνου και του Φαρισαίου, θέτει τα θεμέλια αυτής της προετοιμασίας. Η παραβολή από το Ευαγγέλιο του Λουκά (18:10-14) αντιπαραβάλλει δύο μορφές: τον υπερήφανο Φαρισαίο, που καυχάται για την τήρηση των τύπων, και τον ταπεινό Τελώνη, που αναγνωρίζει την αμαρτωλότητά του και ζητά έλεος. Θεολογικά, αυτή η Κυριακή υπογραμμίζει την καταστροφική δύναμη της υπερηφάνειας, η οποία μετατρέπει την πίστη σε αυτοδικαίωση και απομακρύνει από την κοινωνία με τον Θεό.

Γύρισε πίσω· ἐπέστρεψε ὁ ἄσωτος υἱός.

Γύρισε πίσω· ἐπέστρεψε ὁ ἄσωτος υἱός.

(Ἀποσπάσματα ἀπό κήρυγμα τοῦ Πρωτοπρεσβυτέρου Θεοδώρου Ζήση, ὁμοτίμου καθηγητοῦ Πατρολογίας τοῦ Α.Π.Θ.)

«Πόσοι μίσθιοι τοῦ πατρός μου περισσεύουσιν ἄρτων, ἐγώ δέ λιμῷ ἀπόλλυμαι!». 

Μέ βάση αὐτό τό «μίσθιοι» ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς κάνει διάκριση τριῶν κατηγοριῶν χριστιανῶν, τριῶν κατηγοριῶν ἀνθρώπων. Καί λέει ὅτι ὑπάρχουν οἱ δοῦλοι, ὑπάρχουν οἱ μισθωτοί, ὑπάρχουν καί οἱ υἱοί. 

... Δοῦλοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τηροῦν τίς ἐντολές τοῦ Θεοῦ ἀπό φόβο. Φοβοῦνται τήν κόλαση. Ποιός φοβᾶται σήμερα τήν κόλαση; Ὁ Θεός στέλνει μηνύματα, καταστροφές, κατολισθήσεις, πλημμύρες. Δέν φοβᾶται κανένας! 

Ἄν ἐφοβοῦντο οἱ ἄνθρωποι, θά ἦταν σέ μιά κατάσταση χριστιανικῆς τελειότητος. Εἶναι μιά βαθμίδα τελειότητος ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ. Δέν εἶναι κακό πρᾶγμα ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ. 

 

... Ἡ δεύτερη βαθμίδα τελειότητος εἶναι οἱ μίσθιοι, οἱ μισθωτοί. Οἱ μισθωτοί εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τηροῦν τίς ἐντολές τοῦ Θεοῦ ἐλπίζοντας σέ ἀνταπόδοση, σέ μισθό, σέ ἀνταμοιβή. 

ΑΓΙΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ Ο ΣΤΡΑΤΗΛΑΤΗΣ: Ο ΗΡΩΪΚΟΣ ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΑΓΙΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ Ο ΣΤΡΑΤΗΛΑΤΗΣ: 

Ο ΗΡΩΪΚΟΣ  ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - Καθηγητού

     Κάποιοι κακοήθεις και ανιστόρητοι, θέλουν να περιορίσουν τη χριστιανική πίστη της αρχαίας Εκκλησίας στους φτωχούς και τους δούλους. Όμως  έρχεται η ιστορία και τα συναξάρια της Εκκλησίας μας για να τους διαψεύσουν οικτρά. Τη νέα πίστη είχαν υιοθετήσει άνθρωποι από όλες τις κοινωνικές τάξεις και τα επαγγέλματα. Μια από αυτές ήταν οι στρατιωτικοί. Μέσα από τις τάξεις τους αναδείχθηκαν μυριάδες Μάρτυρες κατά τη διάρκεια των διωγμών των πρώτων τριακοσίων χρόνων. 

      Ένας από αυτούς υπήρξε ο μεγαλομάρτυρας Θεόδωρος ο Στρατηλάτης. Δεν είναι γνωστό το ακριβές έτος της γεννήσεώς του. Τοποθετείται περί τα τέλη του 3^ου μ. Χ. αιώνα. Γεννήθηκε στην πόλη Ευχάνεια του Ελενοπόντου, (Ευξείνου Πόντου), στην πανάρχαια κοιτίδα του Ελληνισμού, από Έλληνες γονείς, οι οποίοι είχαν μεταστραφεί στον Χριστιανισμό. Τα πρώτα χρόνια της ζωής του τα έζησε στην Ποντική Ηράκλεια της Παφλαγονίας και ανατράφηκε με τα νάματα της χριστιανικής πίστεως και ευσέβειας. Από παιδί διακρινόταν για το εξαίρετο παράστημά του και κυρίως για τα πλούσια πνευματικά και ψυχικά του χαρίσματα. Είχε αποκτήσει σπουδαία παιδεία, μελετώντας τα ιερά χριστιανικά κείμενα, καθώς και τους αρχαίους Έλληνες φιλοσόφους. Αναδείχτηκε μάλιστα σπουδαίος ρήτορας. 

ΤΟ ΑΠΥΘΜΕΝΟ ΒΑΘΟΣ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΑΓΑΠΗΣ (Θεολογική μονογραφία στην Κυριακή του Ασώτου)

         ΤΟ ΑΠΥΘΜΕΝΟ ΒΑΘΟΣ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΑΓΑΠΗΣ

(Θεολογική μονογραφία στην Κυριακή του Ασώτου)

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού 

 

         Την δεύτερη Κυριακή του Τριωδίου όρισε η Αγία μας Εκκλησία να ποιούμε ανάμνηση της πλέον θαυμαστής και ψυχοσωτήριας παραβολής Κυρίου και Σωτήρα μας Ιησού Χριστού, του Ασώτου υιού του Ευαγγελίου (Λουκ.15,11-33). Μετά τη διδακτική παραβολή  του Τελώνου και του Φαρισαίου, που ακούσαμε την προηγούμενη Κυριακή, για την αποκοπή του πάθους της υπερηφάνειας και εγωπάθειας, έρχεται η Αγία μας Εκκλησία να μας διδάξει το άμετρο έλεος του Θεού, το οποίο προσελκύει η ευλογημένη μετάνοια. Αφού ο πιστός συναισθανθεί τον όλεθρο της εγωπάθειας και κατανοήσει την ανάγκη της ταπεινότητας, μπορεί να οδηγηθεί στο επόμενο στάδιο, να μάθει και να βιώσει την άμετρη αγάπη του Θεού. 

        Η παραβολή του Ασώτου, σύμφωνα με τον Καθηγητή  κ. Κ. Δεσπότη, «αναφέρεται, με απαράμιλλο τρόπο, στα κεντρικότερα θέματα της βιβλικής σωτηριολογίας: στην άνευ όρων ευσπλαχνία του Θεού και στη μετανοημένη επιστροφή του ανθρώπου προς αυτόν. Ιδιαίτερα τονίζεται το στοιχείο της χαράς του πατέρα, δηλαδή του Θεού, και του γιου του που επιστρέφει στο σπίτι»[1] . Την διέσωσε ο ευαγγελιστής Λουκάς στο Ευαγγέλιό του (18ο κεφ.) και φανερώνει το απύθμενο βάθος του θείου ελέους και διαλύει τα ερέβη της απελπισίας, που σπέρνει ο διάβολος στις ψυχές των αμαρτωλών, ότι δήθεν δεν υπάρχει ελπίδα σωτηρίας για τον αμαρτωλό, ότι αυτός είναι οριστικά χαμένος, ότι δήθεν είναι μισητός από το Θεό και ως εκ τούτου μπορεί να εμμένει στην δίνη της αμαρτίας και να οδεύει προς τον θάνατο. 

«ΩΣ Ο ΑΣΩΤΟΣ ΥΙΟΣ ΗΛΘΟΝ ΚΑΓΩ ΟΙΚΤΙΡΜΩΝ» (Θεολογικό σχόλιο στην Κυριακή του Ασώτου)

«ΩΣ Ο ΑΣΩΤΟΣ ΥΙΟΣ ΗΛΘΟΝ ΚΑΓΩ ΟΙΚΤΙΡΜΩΝ»

(Θεολογικό σχόλιο στην Κυριακή του Ασώτου)

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - Καθηγητού

      Οι άγιοι Πατέρες όρισαν τη δεύτερη Κυριακή του Τριωδίου να είναι αφιερωμένη στην καταπληκτική και διδακτική παραβολή του ασώτου υιού (Λουκ.15,13-32). Σκοπός τους ήταν να τονισθεί στους πιστούς η απύθμενη αγάπη του Θεού προς τον άνθρωπο και το πλούσιο έλεος της συγχώρεσης, που δίνει στους μετανοούντες ανθρώπους. Να διδάξει, σε όσους είναι απελπισμένοι, ότι ο Θεός παραμένει με ανοιχτές αγκάλες να δεχτεί τον κάθε μετανοημένο αμαρτωλό, όσο αμαρτωλός και αν είναι.  

    Αν η προηγούμενη Κυριακή του Τελώνου και Φαρισαίου είναι αφιερωμένη στη στηλίτευση της παθολογικής εγωιστικής αυτάρκειας και την κατάδειξη των δεινών συνεπειών της, η δεύτερη Κυριακή είναι αφιερωμένη στην ταπείνωση, τη μετάνοια και στα ευλογημένα παρεπόμενά της. Αν η καταραμένη εγωπάθεια κλείνει ερμητικά την πόρτα της σωτηρίας, η μετάνοια την ανοίγει διάπλατα και ενώνει ξανά τον άνθρωπο με το Θεό.

Ομιλία στην Κυριακή του Ασώτου (Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς)

(Λουκ. ιε´ 11-32)

Ἡ ἀπερινόητη ἀγάπη τοῦ Θεοῦ γιὰ τὸν ἄνθρωπο φαίνεται ἀπὸ τὴν μεγάλη Του ὑπομονή, τὴ μεγάλη συγχωρητικότητά Του καὶ τὴ μεγάλη χαρά Του. Τέτοια ἀγάπη στὴ γῆ μπορεῖ νὰ συγκριθεῖ μόνο μὲ τὴ μητρική. Ποιός ἔχει μεγαλύτερη ὑπομονὴ πρὸς κάθε πλάσμα στὴ γῆ, ἀπ’ ὅση ἔχει μία μητέρα γιὰ τὸ παιδί της; Ποιός ἔχει μεγαλύτερη συγχωρητικότητα ἀπὸ τὴ μητέρα; Ποιός κλαίει ἀπὸ χαρά, ὅταν βλέπει τὸν μετανιωμένο ἁμαρτωλό, ὅσο μία μητέρα ποὺ βλέπει τὴ βελτίωση τοῦ παιδιοῦ της;

Ἀπὸ τότε ποὺ δημιουργήθηκε ὁ κόσμος, ἡ μητρικὴ ἀγάπη ξεπεράστηκε μόνο ἀπὸ τὸν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό, μὲ τὴν ἀγάπη Του γιὰ τοὺς ἀνθρώπους. Ἡ ὑπομονή Του τὸν ὁδήγησε στὰ φοβερὰ πάθη Του στὸ σταυρό. Ἡ συγχωρητικότητά Του πήγαζε ἀπὸ τὴν καρδιὰ καὶ τὰ χείλη Του, ἀκόμα κι ὅταν βρισκόταν στὸ σταυρό. Ἡ χαρά Του γι’ αὐτοὺς ποὺ μετανοοῦσαν, ἁπάλυνε τοὺς πόνους τῆς στοργικῆς ψυχῆς Του. Μόνο ἡ θεία ἀγάπη ξεπερνάει τὴ μητρική. Μόνο ὁ Θεὸς μᾶς ἀγαπᾶ περισσότερο ἀπὸ τὴν ἴδια τὴ μάνα μας. Μόνο Ἐκεῖνος μᾶς συγχωρεῖ πιὸ εὔκολα ἀπὸ ἐκείνη. Μόνο ὁ Θεὸς χαίρεται περισσότερο ἀπὸ τὴ μητέρα μας, ὅταν ἐμεῖς βελτιωνόμαστε.

Ἡ στάση μας στόν ναό τοῦ Θεοῦ [Ἅγιος Ἐφραίμ ὁ Σῦρος]

 Τὸ νὰ πηγαίνει κανεὶς πρὶν ἀπὸ ὅλους στὴν ἐκκλησία εἶναι καλὸ καὶ σωτήριο, ἐνῶ τὸ νὰ βγαίνει πρὶν ἀπὸ τὴν ἀπόλυση χωρὶς ἀνάγκη εἶναι βλαβερὸ καὶ ὀλέθριο. Ἐσὺ λοιπὸν μεῖνε ὑπομονετικὰ καὶ ἄκουγε τίς ἅγιες Γραφές, γιὰ νὰ ὠφεληθεῖς. Ὅπως δηλαδὴ στὸν καύσωνα ἕνα ποτήρι κρύο νερὸ εἶναι εὐχάριστο στὸν ὁδοιπόρο, ἔτσι καὶ τὰ ἱερὰ λόγια δροσίζουν τὴν ψυχή. Ἄν θέλεις νὰ ἀκοῦς, μεῖνε ὑπομονετικά· καὶ ἂν ἀκούσεις, θὰ γίνεις σοφός. Ἄν ὅμως μὲ δυσκολία κάνεις ὑπομονὴ γιὰ νὰ ἀκούσεις τὸν λόγο, πόσο περισσότερο θὰ δυσκολευτεῖς νὰ τὸν κάνεις πράξη; Ἀπὸ αὐτὸ λοιπὸν νὰ καταλάβεις ὅτι εἶσαι ἀμελής, ὅπως καὶ ἐγώ.

Μόλις μποῦμε στὸν ναὸ τοῦ Θεοῦ, κάθε μέριμνα νὰ φύγει ἀπὸ τὴ σκέψη μας, ὁ ἐσωτερικός μας ἄνθρωπος νὰ ἀφοσιώνεται στὴ θεωρία καὶ τὴν προσευχή, καὶ κανένας ἀνάρμοστος λογισμὸς νὰ μὴν ταράζει τον νοῦ μας. Ἄς νιώσουμε μπροστὰ σὲ ποιόν στεκόμαστε στὴν προσευχή, καὶ ὅλη μας ἡ ψυχὴ καὶ ἡ καρδιὰ ἂς εἶναι στραμμένη πρὸς Αὐτόν, χωρὶς νὰ φαντάζεται τίποτε ἄλλο. Θὰ καταλάβεις αὐτὸ ποὺ λέω καὶ μὲ ἕνα παράδειγμα:

Ο καθηγητής Μιχαήλ Τρίτος για το τετράτομο έργο “Το Πέτρινο Δάσος”

Ιερά Μοναστήρια

Θεοτέκνης Μοναχής Αγιοστεφανιτίσσης, Το Πέτρινο Δάσος, (τετράτομο έργο), Έκδοση Ιερού Κοινοβίου Αγίου Στεφάνου. Άγια Μετέωρα 2025

Γράφει ο Μιχαήλ γ. Τρίτος, Ομότιμος Καθηγητής Α.Π.Θ.

Αναμφίβολα τα Μετέωρα ανήκουν στα σημαντικότερα και αξιολογότερα προσκυνήματα της οικουμενικής Ορθοδοξίας. Το εντυπωσιακό φυσικό τους τοπίο, η συνεχιζόμενη έξι αιώνων ορθόδοξη μοναστική παράδοση, η υψηλής στάθμης πνευματικότητα, όπως αυτή βιώνεται από τους σημερινούς μοναχούς και τις μοναχές και η μεγάλη τους προσφορά στην Εκκλησία, το Έθνος και τον πολιτισμό, τα κατατάσσουν στη δεύτερη, μετά το Άγιο Όρος, θέση των προσκυνημάτων της πατρίδος μας.

ΤΟ ΘΕΛΗΜΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ (Κυριακή του Ασώτου)

π. Δημητρίου Μπόκου 

Μια ζωή ὀπως την ήθελε έζησε ο άσωτος υιός της πασίγνωστης παραβολής του Χριστού. Με πλήρη αδιαφορία για το θέλημα του πατέρα του ή των άλλων ανθρώπων, πήρε όσα θεωρούσε ότι δικαιωματικά τού ανήκαν και πήγε να κάνει τη ζωή του. Ύψιστο κανόνα του είχε να ζει όπως ακριβώς του αρέσει. Να κάνει ό,τι θέλει. Ο κόσμος όλος ήταν για να υπηρετεί τις δικές του ορέξεις, τις δικές του επιθυμίες, τα δικά του θελήματα και μόνο (Κυριακή του Ασώτου).

Λίγο-πολύ δηλαδή έκανε ό,τι κάνουμε όλοι μας. Και ό,τι ακριβώς μαθαίνουμε και τα παιδιά μας να κάνουν. Από τη στιγμή που γεννιούνται, όλη μας η φροντίδα είναι να μην τους λείψει απολύτως τίποτε. Με το ανόητο επιχείρημα να απολαύσουν όλα όσα εμείς, οι προηγούμενες γενιές, στερηθήκαμε. Και τα παιδιά μαθαίνουν πολύ καλά το μάθημά τους (εδώ είναι άριστοι μαθητές), ότι μπορούν να έχουν τα πάντα, ότι δικαιούνται τα πάντα, ότι μοναδικός κανόνας για τη ζωή τους είναι το να κάνουν ό,τι θέλουν. Η αποθέωση του θελήματος. Και είναι τόσο ολέθριο αυτό; 

Ὁ Μέγας Φώτιος ὡς γνώμονας χρηστῆς διοίκησης ( Πρός ὑποψηφίους γιά τό ''ἄθλημα τῆς πόλης'' )

Ὁ Μέγας Φώτιος ὡς γνώμονας χρηστῆς διοίκησης

( Πρός ὑποψηφίους γιά τό ''ἄθλημα τῆς πόλης'' )

 

Γράφει ὁ Φώτης Μιχαήλ, ἰατρός 

            

            Τό «ἄθλημα τῆς πόλης», δηλαδή ἡ ὑπεύθυνη καί σοβαρή ἐνασχόληση μέ τά κοινά, ἔχει ἀνάγκη ἀπό ἀνθρώπους χαρισματούχους καί ἀξιόπιστους. 

Τό ἐρώτημα εἶναι: Ποῦ θά ψάξουμε νά βροῦμε αὐτά τά πρόσωπα καί μέ ποιά κριτήρια ἀναζήτησης; Μέ ποιό μέτρο;

Τό μέτρο, πού μετράει μέ ἀκρίβεια τό μπόϊ μας τό πολιτικό, θά ἐπιχειρήσουμε νά τό δανειστοῦμε ἀπό μιά κορυφαία μορφή τῆς Βυζαντινῆς Ἀναγέννησης, τόν Μέγα Φώτιο.

Σέ παραινετική του ἐπιστολή, πού απευθύνεται, τόν Μάϊο του 861, πρός τόν τότε νεοφώτιστο χριστιανό ἄρχοντα τῆς Βουλγαρίας Βόγορι-Μιχαήλ, ὑποδεικνύει ὅλες τίς ἀναγκαῖες προϋποθέσεις χρηστῆς καί ἐπιτυχημένης διοίκησης. 

Ἡ παρουσίαση ὀλόκληρης τῆς ἐπιστολῆς, γιά λόγους πρακτικούς, δέν εἶναι ἐφικτή, γι' αὐτό καί θά περιοριστοῦμε μόνον σέ μιά σύντομη ἀλλά ἀρκούντως σαφή και διαφωτιστική ἀναφορά. 

            Γράφει λοιπόν ὁ Ἅγιος καί Μέγας διδάσκαλος τῆς οἰκουμένης Φώτιος: 

Ὁ Μέγας Φώτιος ὡς Ἅγιος, Χριστιανός ἀνθρωπιστής, μεγάλος ἱεραπόστολος καί σπουδαῖος θεολόγος.

Ὁ Μέγας Φώτιος ὡς Ἅγιος, Χριστιανός ἀνθρωπιστής, μεγάλος ἱεραπόστολος καί σπουδαῖος θεολόγος. 

(Ἀποσπάσματα ἀπό κήρυγμα τοῦ πατρός Θεοδώρου Ζήση, ἐπιτίμου καθηγητοῦ Πατρολογίας τοῦ Α.Π.Θ.)

Ὁ Μέγας Φώτιος εἶναι μία έντελῶς ἐξαιρετική καί ἐξέχουσα μορφή Ἁγίου, διδασκάλου, λογίου, ὁμολογητοῦ, ἱεραποστόλου, διπλωμάτου. 

Ὁ Μἐγας Φώτιος θεωρεῖται ἕνας μεγάλος ἀνθρωπιστής· εἶναι ἐραστής καί λάτρης τῶν ἀρχαίων ἑλληνικῶν γραμμάτων, ὄχι ὅμως σάν τόν τῦπο τῶν ἀνθρωπιστῶν τῆς Ἀναγεννήσεως, τῶν ἀθέων, οἱ ὁποῖοι ἐστράφησαν ἐναντίον τῆς Ἐκκλησίας, ἐναντίον τῶν Πατέρων, ἐστράφησαν ἐναντίον τῶν παραδόσεων. Ὁ ἅγιος Φώτιος εἶναι μεγάλος ἀνθρωπιστής, ἀλλά Χριστιανός ἀνθρωπιστής, ὁ  ὁποῖος τιμᾶ καί τήν Ἁγία Γραφή καί τιμᾶ, ἐπίσης, ὑπερβαλλόντως καί τούς Ἁγίους Πατέρας, ἐπί τῇ βάσει τῶν ὁποίων πορεύεται. 

Οι άνθρωποι δεν μπορούν να επινοήσουν περισσότερα ερωτήματα απ’ όσες απαντήσεις υπάρχουν μέσα στην Αγία Γραφή.

 Άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς

Το ότι δεν βρίσκεις στην Αγία Γραφή απάντηση σε κάποιο σου ερώτημα, σημαίνει ή ότι έθεσες ασήμαντο ερώτημα ή ότι δεν μπόρεσες να διαβάσεις την Αγία Γραφή και να πάρεις την τελική απάντηση.

Στην Αγία Γραφή ο Θεός έδειξε:

Τί είναι ο κόσμος, από πού προέρχεται, για ποιο λόγο υπάρχει, προς τα πού πορεύεται, πού θα καταλήξει.

Τί είναι ο άνθρωπος, από πού έρχεται, που πηγαίνει, ποια είναι η ουσία του, για ποιο λόγο υπάρχει, πώς θα τελειωθεί.

Τί είναι τα ζώα, τί είναι τα φυτά, για ποιο λόγο υπάρχουν, τί εξυπηρετεί η ύπαρξή τους, τί προσφέρουν.

Τί είναι το καλό, από πού προέρχεται, πού οδηγεί, για ποιο λόγο υπάρχει, πώς αποκτάται.

Τί είναι το κακό, από πού προέρχεται, πώς υπάρχει, για ποιό λόγο υπάρχει, πώς θα τελειώσει.

Τί είναι δίκαιοι και τί αμαρτωλοί, πώς από έναν αμαρτωλό βγαίνει δίκαιος και πώς ένας επηρμένος δίκαιος μπορεί να καταντήσει αμαρτωλός. πώς ο άνθρωπος υπηρετεί τον Θεό και πώς τον διάβολο. ολόκληρος ο δρόμος από το αγαθό ως το κακό, από τον Θεό ως τον διάβολο.