Ποιος είναι ο αληθινός πλούτος; (Γέροντας Ευστράτιος Γκολοβάνσκι)

ΑΠ.: Αληθινός πλούτος είναι μόνο ο πνευματικός, ο πλούτος των αρετών. Έχοντας αυτόν τον πλούτο, ακόμα κι αν στερούμαστε όλα τα υλικά αγαθά, κατέχουμε τα πάντα (πρβλ. Β΄ Κορ. 6:10). Τα πλούτη της γης, τα υλικά αγαθά, όπως είπε ο Κύριος, τα αφανίζουν ο σκόρος και η σκουριά και τα κλέβουν οι κλέφτες (Ματθ. 6:19). Απεναντίας, τα πλούτη του ουρανού, οι αρετές και τα καλά έργα, είναι μόνιμα, ούτε κλέφτης τα αγγίζει ούτε σκόρος τα καταστρέφει (Λουκ. 12:33). Μ’ άλλα λόγια, τα γήινα ανήκουν στη γη και παραμένουν στη γη, όπου αργά ή γρήγορα χάνονται, ενώ τα ουράνια ανήκουν στον ουρανό και παραμένουν άφθαρτα στην αιωνιότητα.

Αληθινά πλούσιος, επομένως, σύμφωνα με τα λόγια του ίδιου του Χριστού, είναι εκείνος που «πλουτίζει τον εαυτό του με ό,τι θέλει ο Θεός» (Λουκ. 12:21), δηλαδή με πλούτη ουράνια. Και αυτά είναι, όπως είπαμε, οι αρετές και τα καλά έργα.

Ο άγιος Διονύσιος, πρώτος επίσκοπος Παρισίων. Απο τον Συναξαριστή

Ο άγιος Διονύσιος, πρώτος επίσκοπος Παρισίων. Απο τον Συναξαριστή 

Σύμφωνα με την παράδοση που διασώζει ο άγιος Γρηγόριος της Τουρ, ο άγιος Διονύσιος ήταν ένας από τους επτά επισκόπους που έστειλε ο πάπας της Ρώμης στη Γαλατία, επί Δεκίου (περί το 250) για να προχωρήσει το ιεραποστολικό έργο, που μέχρι τότε ήταν αποσπασματικό και δεν είχε ολοκληρωθεί. Ο άγιος Γατιανός ορίσθηκε επίσκοπος Τουρ (18 Δεκ.), ο άγιος Τρόφιμος της Αρελάτης (29 Δεκ.), ο άγιος Παύλος της Ναρβώνης (22 Μαρτ.), ο άγιος Σατουρνίνος της Τουλούζης (29 Νοεμ.), ο άγιος Αυστρεμοίνος της Αρβέρνης (1 Νοεμ.), ο άγιος Μαρτιάλης της Λιμόζ (30 Ιουν.), ενώ στον άγιο Διονύσιο ανατέθηκε η μικρή πόλη της Λουτετίας (σημ. Παρίσι).

Το Νόμπελ της Χημείας: τα παράδοξα της φύσης και ο Θεός. Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Το Νόμπελ της Χημείας: τα παράδοξα της φύσης και ο Θεός

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

 

         Το φετινό Νόμπελ της Χημείας απονεμήθηκε στον 96χρονο Γάλλο καθηγητή Ανρί Καγκάν και στον 76χρονο Ιάπωνα καθηγητή Κένσο Σοάϊ. Ο Καγκάν ανακάλυψε τα παράδοξα σε χημικές ενώσεις που έχουν σχέση  με ζώντες οργανισμούς και φάρμακα και ο Σοάϊ προχώρησε στην πράξη τις ανακαλύψεις του Γάλλου καθηγητού. Πιο συγκεκριμένα οι δύο καθηγητές ανακάλυψαν  τα παράδοξα που συμβαίνουν στη φύση και στους  ζώντας οργανισμούς. Στο σώμα μας λ.χ. οι πρωτεΐνες συντίθενται από αμινοξέα, που υπάρχουν στη λεγόμενη «αριστερή» μορφή τους, και τα ίδια υπάρχουν και στη «δεξιά»  μορφή… Η διαφορά τους δηλαδή δεν είναι στη δομή της χημικής ένωσης αλλά στη μορφή της. Δηλαδή είναι όπως το δεξιό και το αριστερό χέρι μας, γι’ αυτό και το φαινόμενο ονομάστηκε διεθνώς «χειρομορφία», από τις ελληνικές λέξεις «χέρι» και «μορφή». 

ΑΓΙΟΣ ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΡΑΣ ΑΡΤΕΜΙΟΣ

ΑΓΙΟΣ ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΡΑΣ ΑΡΤΕΜΙΟΣ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ  Θεολόγου – Καθηγητού

       Πολλοί άγιοι της Εκκλησίας μας κατείχαν υψηλά αξιώματα στις κρατικές υπηρεσίες των χωρών τους. Στα πρωτοβυζαντινά χρόνια μια πλειάδα αγίων ήταν ανώτατοι κρατικοί και στρατιωτικοί αξιωματούχοι του βυζαντινού κράτους. Ένας από αυτούς είναι και ο Μεγαλομάρτυρας άγιος Αρτέμιος.

        Καταγόταν από την Αντιόχεια και γεννήθηκε περί το 310. Καταγόταν από αριστοκρατική οικογένεια και έτυχε μεγάλης μόρφωσης. Παράλληλα οι πιστοί Χριστιανοί γονείς του φρόντισαν να τον μεγαλώσουν με την πίστη και την ευσέβεια στο Χριστό, τον αληθινό Θεό. Χάρις στα πλούσια φυσικά και πνευματικά του προσόντα αναδείχτηκε μια σπουδαία προσωπικότητα, φτάνοντας η φήμη του μέχρι τα αυτοκρατορικά ανάκτορα. Ο Μ. Κωνσταντίνος (324-337) τον εκτίμησε και τον αναγόρευσε δούκα και αυγουστάλιο της δεύτερης μεγάλης πόλης του κράτους, την Αλεξάνδρεια. Δηλαδή ανώτερο στρατιωτικό διοικητή της Αιγύπτου και πάσης Αφρικής. Ο σεμνός και σώφρων νέος δέχτηκε, μετέβη στην ξακουστή μεγαλούπολη ασκώντας τα καθήκοντά του με σύνεση και δικαιοσύνη. Μετά το θάνατο του Κωνσταντίνου (337), ο διάδοχός του Κωνστάντιος (337-361), αυτοκράτορας του Ανατολικού Κράτους, συνέχισε να ευνοεί και να εμπιστεύεται τον άξιο διοικητή της Αιγύπτου Αρτέμιο. Υπήρξε προστάτης των Χριστιανών, οι οποίοι διώκονταν από τους ειδωλολάτρες, αν και είχαν σταματήσει οι διωγμοί. Αυτό δεν άρεσε στους φανατικούς ειδωλολάτρες και ιδίως στο σκοταδιστικό ιερατείο, οι οποίοι περίμεναν την ευκαιρία να τον εκδικηθούν. 

ΑΓΙΟΣ ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ: Ο ΝΕΟΣ ΑΣΚΗΤΗΣ ΤΗΣ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑΣ

ΑΓΙΟΣ ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ: Ο ΝΕΟΣ ΑΣΚΗΤΗΣ ΤΗΣ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑΣ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - Καθηγητού

      Ο μοναχισμός είναι ένας από τους δύο δρόμους που μπορεί να επιλέξει ο Χριστιανός  στην ζωή του, ήτοι τον έγγαμο ή τον άγαμο βίο. Και οι δύο αυτοί δρόμοι είναι για την Εκκλησία μας ισότιμοι και ευλογημένοι, και οδηγούν εξίσου στη θέωση. Ο μοναχισμός είναι μια δυναμική παρουσία στη ζωή της Εκκλησίας μας, τον οποίο αγίασαν αμέτρητα πλήθη οσίων, εδώ και δύο χιλιάδες χρόνια. Ένας από τους πολυάριθμους αγίους μοναχούς είναι και ο άγιος Γεράσιμος, ο Νέος Ασκητής, ο οποίος αναδείχτηκε ως μια από τις σπουδαιότερες μοναστικές μορφές των νεωτέρων χρόνων, εφάμιλλος των μεγάλων μοναχών της αρχαίας Εκκλησίας.

      Γεννήθηκε το 1506 στα Τρίκαλα της Κορινθίας. Καταγόταν από την επιφανή βυζαντινή οικογένεια των Νοταράδων. Οι γονείς του Δημήτριος και Καλή του έδωσαν άριστη ανατροφή και ευσέβεια. Το βαπτιστικό του όνομα ήταν Γεώργιος. Όταν έγινε 20 χρονών πήγε στη Ζάκυνθο, η οποία ήταν ένα σημαντικό κέντρο των γραμμάτων, παρ’ όλο ότι βρισκόταν υπό ενετική κατοχή. Εκεί απέκτησε σεβαστή μόρφωση, αλλά μη μπορώντας να αντέξει τις αφόρητες πιέσεις των αιρετικών παπικών κατά των ορθοδόξων, αποφάσισε να εγκαταλείψει το νησί και να μεταβεί σε άλλα σημαντικότερα πνευματικά κέντρα.

Ὁ Κανών τῆς Νηστείας - Ἅπαξ τῆς ἡμέρας ἐσθίειν

Ὁ Κανών τῆς Νηστείας - Ἅπαξ τῆς ἡμέρας ἐσθίειν

Παν. Δ. Παπαδημητρίου, PhD
αʹ ἔκδοσις, 16/10/2026

«καὶ νηστεύσας ἡμέρας τεσσαράκοντα καὶ νύκτας τεσσαράκοντα ὕστερον ἐπείνασε», Ματθ. δʹ 2
«Ἡ νηστεία εἶναι τροφὴ τῆς ὑγείας», Ἅγ. Ἀμβρόσιος Μεδιολάνων

(γιά καλύτερη ἐμπειρία ἀνάγνωσης, γιά τίς παραπομπές, τίς ἀναφορές, κτλ., δεῖτε παρακάτω τό PDF)

Λέει τὸ Εὐαγγέλιον ὅτι ὁ Κύριος «νηστεύσας ἡμέρας τεσσαράκοντα καὶ νύκτας τεσσαράκοντα ὕστερον ἐπείνασε», Ματθ. δʹ 2. Ὁ Κύριος νήστευσε 40 ὁλόκληρες ἡμέρες (δηλ. δὲν ἔφαγε),1 καὶ μετὰ πείνασε. 

Ἄρα ἡ Νηστεία, ὅπως τὸ λέει καὶ ἡ λέξη (νῆστις· στερητικό νη + ἐσθίω), σημαίνει κυριολεκτικά, ἀποχὴ ἀπὸ τὴν τροφή, δηλ. ἀφαγία (ἀσιτία).2 Ἡ ἀποχὴ ἀπὸ τῆς τροφῆς ἔχει ἐπακόλουθο τὴν πεῖνα. Ὁ Σμέμαν λέει στὸ θέμα: «τελικὰ νηστεύω σημαίνει μόνο ἕνα πράγμα: πεινάω».3 «Δὲν ἀπαιτεῖται, ὅμως, μόνον ἡ πείνα, ἀλλὰ ἡ πλήρης ἄσκησις τῆς νηστείας», Ἅγ. Ἀμβρόσιος.4 Ὑπάρχουν πάντως καὶ περιπτώσεις (ἀνθρώπων ποὺ νηστεύουν), ὅπου ἡ πείνα ὑποχωρεῖ (κατὰ διαστήματα), σὲ ἀφαγία μιᾶς ἢ περισσοτέρων ἡμερῶν.

Ὀρθόδοξος κριτικὴ τῆς Θεολογίας τῆς Ἀπελευθερώσεως

Τοῦ κ. Παντελεήμονος Τομάζου ὑπ. Δ/ρος Δογματικῆς θεολογίας

  Ἀπὸ ὀρθόδοξη ἄποψη, ἕνα ἀπὸ τὰ βασικότερα προβλήματα τῆς Θεολογίας τῆς Ἀπελευθερώσεως βρίσκεται στὸν τρόπο, μὲ τὸν ὁποῖο συνδέει τὴ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ μὲ τὴν ἱστορικὴ καὶ κοινωνικὴ ἀπελευθέρωση. Ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ δὲν εἶναι μία ἰδανικὴ κοινωνικὴ κατάσταση ποὺ πραγματοποιεῖται σταδιακὰ μέσα στὴν ἱστορία, οὔτε τὸ ἀποτέλεσμα τῆς μεταβολῆς τῶν οἰκονομικῶν καὶ πολιτικῶν δομῶν. Εἶναι ἡ ἄκτιστη θεία Βασιλεία, ἡ ἴδια ἡ ἄκτιστη δόξα καὶ ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ, ἡ ὁποία δὲν παράγεται ἀπὸ τὴν ἱστορικὴ ἐξέλιξη καὶ δὲν ἀποτελεῖ προϊόν ἀνθρώπινης πράξεως. Εἶναι ἄχρονη καὶ αἰώνια. Δὲν εἶναι ἡ ἱστορία ποὺ ἐξελίσσεται μέχρι νὰ μεταμορφωθεῖ σὲ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ· ἀντιθέτως, ἡ ἄκτιστη Βασιλεία εἰσέρχεται στὴν ἱστορία καὶ ἁρπάζει μέσα της τοὺς ἀξίους, καθιστώντας τους μετόχους τῆς θείας ζωῆς.

Νεαροί Αρχιμανδρίτες με ύφος δεσποτικό: όταν ο τίτλος προηγείται της ωριμότητας

Του Σωτήρη Μ. Τζούμα

Υπάρχουν νέοι κληρικοί που τους συναντάς και χαίρεσαι. Με σεμνότητα, μόρφωση, διάθεση προσφοράς και έναν λόγο που σε αναπαύει. Βλέπεις στο πρόσωπό τους την ελπίδα και το μέλλον  της Εκκλησίας και θέλεις να τους στηρίξεις, να τους βοηθήσεις.

Υπάρχουν, όμως, και εκείνοι που, προτού αποκτήσουν πνευματικό ανάστημα, με το που θα φορέσουν το επανωκαλλύμαυχο και θα κρατήσουν μία ή δύο φορές το δεσποτικό μπαστούνι. έχουν αποκτήσει και διοικητικό ύφος. Προτού μάθουν να ακούν, απαιτούν να ακούγονται. Και προτού καταλάβουν πόσο βαριά είναι η ευθύνη της ιερωσύνης, συμπεριφέρονται σαν να τους ανήκει ήδη ένα κομμάτι της εκκλησιαστικής εξουσίας.

Οι συγκεκριμένοι κληρικοί δεν βλέπουν την ένταξή τους στην Εκκλησία ως λειτούργημα και αποστολή αλλά ως μέσον ανέλιξης.  

ΟΙ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΑΒΟΛΕΣ ΚΑΙ Ο ΑΠΟΚΡΥΦΙΣΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΟΥ ΦΑΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΝΑΖΙΣΜΟΥ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΑΡΑΘΡΗΣΚΕΙΩΝ

Εν Πειραιεί τη 19^η Οκτωβρίου 2026

ΟΙ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΑΒΟΛΕΣ ΚΑΙ Ο ΑΠΟΚΡΥΦΙΣΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΟΥ ΦΑΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΝΑΖΙΣΜΟΥ

(Επετειακό στοχαστικό δοκίμιο για την 28η Οκτωβρίου)

Η 28η Οκτωβρίου ως Σύγκρουση Αξιών

     Σε λίγες ημέρες θα εορτάσουμε την εθνική μας επέτειο του «ΟΧΙ». Η μνήμη και η απόδοση τιμής σε αυτές τις ξεχωριστές στιγμές της ιστορίας του Έθνους μας, θα πρέπει να συνοδεύονται και από ουσιαστικό προβληματισμό.

    Αξίζει να γνωρίζουμε το βαθύτερο ιδεολογικό υπόβαθρο πάνω στο οποίο θεμελιώθηκαν τα κυρίαρχα πολιτικοκοινωνικά συστήματα της Ευρώπης κατά το πρώτο ήμισυ του 20ού αιώνα, καθώς και τις θρησκευτικές τους καταβολές και πρακτικές, τις οποίες αξιοποιούσαν και προέβαλαν, προκειμένου να προσδώσουν έναν «μεταφυσικό» χαρακτήρα στις ιδεολογικές τους αρχές.

Αναμνήσεις από συναντήσεις μου με τον όσιο Γέροντα Παΐσιο (Α’)

Αναμνήσεις από συναντήσεις μου με τον όσιο Γέροντα Παΐσιο (Α’)

Αρχιμανδρίτης Φώτιος Ιωακείμ 

Η πρώτη επίσκεψη στον Γέροντα Παΐσιο πραγματοποιήθηκε τη Μεγάλη Τρίτη του 1981. Ήταν τότε και η πρώτη μετάβασή μου στον αγιώνυμο Άθωνα με μικρή ομάδα συμφοιτητών μου, για να περάσουμε εκεί την Μεγάλη Εβδομάδα και την Ανάσταση. Θυμάμαι πως μαζί μου ήταν και οι Νεόφυτος Τσάππας (σημ. αρχιμ. Νήφων Βατοπεδινός), Γεώργιος Χριστοδούλου (σημ. αρχιμανδρίτης και αρχιγραμματέας της Συνόδου της Εκκλησίας Κύπρου), Χρήστος Παπαβασιλείου από τον Άγιο Σέργιο Αμμοχώστου (θεολόγος). Οι ίδιοι ήταν παρόντες και στην εφεξής δεύτερη συνάντηση μου με τον Γέροντα (Νοέμβριος 1981).

Φθάνοντας έξω από το περιφραγμένο κελλί του Γέροντος, συναντήσαμε απρόσμενα γνωστό θεολόγο από την Κύπρο, που περίμενε πριν από μας. «Τι γίνεται, Χ., πώς βρίσκεσαι εδώ;», ερωτήσαμε. «Με έστειλε ο Πνευματικός μου, π. Επιφάνιος Θεοδωρόπουλος, να συζητήσω με τον Γέροντα κάτι σοβαρό, που με απασχολεί», μας απάντησε. Μετά από λίγο, μας άνοιξε ο Γέροντας.

Πῶς θὰ γνωρίσουμε τὸ Θεό. Ἅγιος Σιλουανός ὁ Ἀθωνίτης

Πολὺ μᾶς ἀγαπάει ὁ Κύριος- αὐτὸ τὸ ἔμαθα ἀπὸ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα, ποὺ μοῦ ἔδωσε Ἐκεῖνος κατὰ τὸ μέγα Του ἔλεος. Γέρασα καὶ ἑτοιμάζομαι γιὰ τὸ θάνατο καὶ γράφω τὴν ἀλήθεια ἀπὸ ἀγάπη γιὰ τοὺς ἀνθρώπους. Τὸ Ἅγιο Πνεῦμα, ποὺ μοῦ ἔδωσε ὁ Κύριος, θέλει νὰ σωθοῦν ὅλοι, νὰ γνωρίσουν ὅλοι τὸ Θεό.

Ἤμουνα χειρότερος κι ἀπὸ ἕναν βρωμερὸ σκύλο, ἐξ αἰτίας τῶν ἁμαρτιῶν μου- σὰν ἄρχισα ὅμως νὰ ζητῶ συγχώρηση ἀπὸ τὸ Θεό, Αὐτός μοῦ ἔδωσε ὄχι μόνο τὴ συγχώρηση ἀλλὰ καὶ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα. Ἔτσι, ἐν Πνεύματι Ἁγίῳ, γνώρισα τὸ Θεό.

Βλέπεις ἀγάπη ποὺ ἔχει ὁ Θεὸς γιά μᾶς; Ποιός, ἀλήθεια, θὰ μποροῦσε νὰ περιγράψει τὴν εὐσπλαχνία Του;

Ἀδελφοί μου, πέφτω στὰ γόνατα καὶ σᾶς παρακαλῶ, πιστεύετε στὸ Θεό, πιστεύετε πὼς ὑπάρχει τὸ Ἅγιο Πνεῦμα, ποὺ μαρτυρεῖ γιὰ τὸ Θεὸ σ’ ὅλες τὶς ἐκκλησίες μας, ἀλλὰ καὶ στὴν ψυχή μου.

Γιατί τὰ κείμενα τῶν Πατέρων βοηθοῦν τὸν ἀγώνα μας. Ἅγιος Μακάριος τῆς Ὄπτινα

Ἐπιστολὴ 7η

Μοῦ γράφεις πὼς ἐνῶ διαβάζεις πνευματικὰ βιβλία σὲ πιάνει ἀπελπισία. Βιάζεις τὸν ἑαυτό σου νὰ νηστεύει, νὰ ἀγρυπνεῖ, νὰ προσεύχεται καὶ δὲν ξέρεις γιατί τὰ κάνεις ὂλ’ αὐτά. Γνωρίζεις πὼς πρέπει νὰ τὰ κάνεις γιὰ τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, τὴν ἀγάπη αὐτὴ ὅμως δὲν τὴ νιώθεις μέσα σου. Ἕνας λογισμὸς φεύγει κι ἄλλος ἔρχεται στὴ θέση του, τὰ πάθη παρελαύνουν τὸ ἕνα μετὰ τὸ ἄλλο ἀπὸ τὴν καρδιά σου καὶ ζητᾶς τὴ συμβουλή μου.

Ἀπαντῶ: Ἡ ἀνάγνωση τῶν πατερικῶν βιβλίων εἶναι ὠφέλιμη κι ἀπαραίτητη γιὰ νὰ γνωρίσεις τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ. Οἱ πατέρες τήρησαν τὸ λόγο τοῦ Θεοῦ ποὺ μᾶς παραδόθηκε μὲ τὶς Γραφές. Βίωσαν τὴν ἀλήθεια καὶ μᾶς ἔδωσαν τὸ καλλίτερο παράδειγμα μὲ τὴ ζωή τους καὶ τὴ διδασκαλία τους.

Ἂν μελετᾶς μόνο τὴν Ἁγία Γραφὴ καὶ δὲ διαβάζεις τοὺς πατέρες δὲ θὰ μάθεις τὸν τρόπο ζωῆς τους, πὼς διεξάγουν τὸν πνευματικὸ πόλεμο. Θὰ πιστέψεις πὼς μπορεῖς μόνος σου νὰ τὰ βγάλεις πέρα καὶ δὲ θὰ ταπεινωθεῖς.

Αυτογνωσία και θεογνωσία (Γεώργιος Ι. Μαντζαρίδης, Ομότιμος καθηγητής Θεολογικής σχολής ΑΠΘ)

Η μεγαλύτερη επιστήμη για τον άνθρωπο, γράφει ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς, είναι η γνώση του εαυτού του (1). Όποιος γνωρίζει τον εαυτό του, φτάνει στο πλήρωμα της γνώσεως. Ο όσιος Ισαάκ ο Σύρος παρατηρεί: «Τω γνόντι εαυτόν, η γνώσις των πάντων δέδοται αυτώ. Το γαρ γινώσκειν εαυτόν, πλήρωμα της γνώσεως των απάντων εστί» (2). Χωρίς την αυτογνωσία κάθε άλλη γνώση παραμένει μετέωρη και άσκοπη. Με την αυτογνωσία ο άνθρωπος γνωρίζει τον εαυτό του, αναγνωρίζει τη φύση του, τα όρια και τις δυνατότητες τής υπάρξεώς του, και μπορεί να τοποθετηθεί σωστά απέναντι στο Θεό, τον πλησίον και τον εαυτό του.

Γνωρίζοντας ο άνθρωπος τον εαυτό του αντιλαμβάνεται πριν απ’ όλα ότι δεν είναι αίτιος της υπάρξεώς του. Έτσι οδηγείται στην αναζήτηση της αιτίας της υπάρξεώς του, που είναι ταυτόσημη με την αναζήτηση του Θεού. Η εξεικόνιση του Θεού αποτελεί την ουσία της προσωπικής του υπάρξεως. Γι’ αυτό η αυτογνωσία οδηγεί αυτομάτως στη θεογνωσία: «Ο γαρ δυνηθείς επιγνώναι το αξίωμα της εαυτού ψυχής, ούτος δύναται επιγνώναι την δύναμιν και τα μυστήρια της θεότητος και μάλλον εντεύθεν ταπεινωθήναι» (3). Στον ίδιο λοιπόν τον άνθρωπο βρίσκονται οι πρώτες αφορμές και δυνατότητες για την προσέγγιση του Θεού. Έτσι με την αυτογνωσία καλλιεργείται η θεογνωσία. Αλλά και η θεογνωσία ενισχύει την αυτογνωσία.

Ο ΑΓΙΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΛΟΥΚΑΣ

Ο ΑΓΙΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΛΟΥΚΑΣ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού 

 

       Οι τέσσερις Ιεροί Ευαγγελιστές, ο Ματθαίος, ο Μάρκος, ο Λουκάς και ο Ιωάννης, κατέχουν ιδιαίτερη τιμή μέσα στην Εκκλησία μας, διότι αξιώθηκαν να γίνουν οι συγγραφείς των τεσσάρων Ευαγγελίων, τα οποία αποτελούν τους τέσσερις στύλους, πάνω στους οποίους στηρίζεται η χριστιανική μας πίστη, μαζί με τα άλλα βιβλία της Καινής Διαθήκης και την Ιερά Παράδοση.  Στο άρθρο μας αυτό θα ασχοληθούμε με τον ιερό ευαγγελιστή Λουκά.

      Καταγόταν από την Αντιόχεια της Συρίας και είχε ελληνική καταγωγή. Ήταν πολύ μορφωμένος και ασκούσε το επάγγελμα του ιατρού. Γνώριζε άριστα την ελληνική γλώσσα, όπως και την εβραϊκή. Αυτό φαίνεται καθαρά από τα ιερά συγγράμματά του, το τρίτο Ευαγγέλιο και τις Πράξεις των Αποστόλων, όπου κανένας άλλος συγγραφέας της Καινής Διαθήκης δεν μπορεί να φθάσει την καλλιέπεια του λόγου του. Παράλληλα ήταν και άριστος ζωγράφος. Σπούδασε στην Αλεξάνδρεια και την Αθήνα. 

       Δεν γνωρίζουμε λεπτομέρειες από τη ζωή του πριν τη συνάντησή του με τον απόστολο Παύλο. Εικάζουμε ότι ήταν ειδωλολάτρης. Γνώρισε προφανώς τον Χριστιανισμό στην Αντιόχεια. Αφ’ ότου γνώρισε τον απόστολο Παύλο συνδέθηκε μαζί του και έγινε αφοσιωμένος μαθητής του και ακόλουθός του ως το μαρτυρικό του τέλος. Κήρυξε με θέρμη και ζήλο τη νέα σώζουσα πίστη στη Θράκη, τη Μακεδονία, την Θεσσαλία, την Αχαΐα,  την Ασία, την Κύπρο, το Ιλλυρικό, την Ιουδαία και την Μ. Ασία, μεταστρέφοντας πλήθος ειδωλολατρών και Ιουδαίων στον Χριστιανισμό. 

Ποιοί, πότε καὶ πόσο νὰ θεολογοῦν. Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος

Τὶς πρωινὲς ὧρες βγῆκε ἀπὸ τὸ κελλί του. Φώναξε δυὸ διάκους καὶ τοὺς μίλησε. Ἔπρεπε νὰ εἰδοποιήσουνε παντοῦ. Τὸ ἀπόγευμα ἐκεῖνο θὰ κήρυττε, φυσικὰ στὴν Ἀναστασία. Οἱ διάκοι φύγανε ἀμέσως. Ἀπὸ στόμα σὲ στόμα ἡ Πόλη ἔμαθε. Τὸ ἀπόγευμα οἱ ὀρθόδοξοι μαζεύτηκαν. Μαζὶ καὶ μερικοὶ κακόδοξοι, ἀρειανοί, πνευματομάχοι καὶ ἀπολιναριστές.

Γέμισε ἡ Ἀναστασία, πλημμύρισε ὁ γυναικωνίτης, ἔξω ἀπὸ τὸ ναὸ κι ἄλλος κόσμος.

Καμμιὰ φορὰ ἦρθε καὶ ὁ Γρηγόριος. Μικρόσωμος σκελετωμένος, λίγο κυρτός, μὲ τὰ μάτια χαιρετοῦσε τοὺς πιστούς, τοῦ κάνανε διάδρομο νὰ περάσει. Μπῆκε στὸ ἱερὸ Βῆμα. Γονάτισε στὴν ἁγία Τράπεζα κι ἔμεινε  ἀκίνητος γιὰ λίγα λεπτά. Σηκώθηκε, τράβηξε τὸ βῆλο τῆς Ὡραίας Πύλης καὶ βγῆκε. Στάθηκε στὸ μεγάλο σκαλοπάτι, κοίταξε μὲ ἀγάπη τὸ ἐκκλησίασμα, ἔδωσε τόνο αὐστηρὸ στὴ φωνὴ καὶ ἄρχισε:

-Ἀρκετά, τὸ κακὸ ἔχει πολὺ προχωρήσει. Πολλοὶ μιλᾶνε γιὰ τὰ θεία χωρὶς περίσκεψη. Ἐνδιαφέρονται μόνο γιὰ ὡραῖες φράσεις, νὰ ἐντυπωσιάζουν οἱ λόγοι τους… καὶ νὰ χειροκροτοῦνται. Ἡδονίζονται μὲ τὶς λογομαχίες, εἶναι χειρότεροι κι ἀπὸ τοὺς ἀρχαίους σοφιστές.

Πιὸ κάτω ἔγινε πιὸ αὐστηρὸς καί, κοιτάζοντας ὅλους στὰ μάτια, συνέχισε:

Αριστερίζουσα και αιρετίζουσα θεολογία

Αριστερίζουσα και αιρετίζουσα θεολογία

Αριστερίζουσα διό αιρετίζουσα ή αιρετίζουσα εκ του είναι αριστερίζουσα; Πρόκειται για μια φαύλα προβληματική που γέννησε η εποχή μας με την παγκόσμια επικράτηση της αριστερής γενικότερα ιδεολογίας. Η άλωση που επήλθε εξ αυτής στους ανθρώπινους νόες και συνειδήσεις είναι ισχυρή ακόμη και τη στιγμή που μιλάμε και δεν ξέρω και γω για πόσο ακόμα. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει πως η αριστερή ιδεολογία δεν έχει κανένα σημείο επαφής με την εν γένει θρησκευτικότητα και την ορθόδοξη θεολογία ειδικότερα, απλά παρατηρείται το φαινόμενο είτε ο αριστερός να είναι σφόδρα ή και ήπια εκκλησιομάχος – κατά τις στατιστικές ενδείξεις πάντοτε – είτε η προσπάθεια να παντρέψει κάποιος την Ορθοδοξία και την Αριστερά να αποβαίνει σε βάρος της πρώτης.

Ὁ Κρητικός ὁμολογητής ὁσιομάρτυς Ἀνδρέας.

Ὁ Κρητικός ὁμολογητής ὁσιομάρτυς Ἀνδρέας. 

 

Στό Συναξάρι τῆς 17^ης Ὀκτωβρίου διαβάζουμε: «Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ μνήμη τοῦ ἁγίου ὁσιομάρτυρος Ἀνδρέου τοῦ ἐν τῇ Κρίσει».

Ὁ ἅγιος ὁσιομάρτυς Ἀνδρέας ἔζησε καί μαρτύρησε στά χρόνια τῆς εἰκονομαχίας, κατά τά ὁποῖα οἱ αἱρετικοί εἰκονομάχοι εἶχαν καταλάβει ὅλους τούς θρόνους, αὐτοκρατορικούς καί ἐκκλησιαστικούς, καί ἐδίωκαν μετά μανίας κάθε ὁμολογητή ὀρθόδοξο χριστιανό. 

Ὅπως κάτι ἀνάλογο γίνεται καί στά χρόνια τά τωρινά. Στίς ἡμέρες μας μία ἄλλη αἵρεση, μία παναίρεση, ὁ οἰκουμενισμός, ἔχει πάρει μέ τό μέρος της τούς περισσότερους ἀρχιερεῖς καί πατριάρχες, καί ὅσοι ρασοφόροι τολμοῦν νά ὁμολογήσουν τήν ἀλήθεια καί τήν ἀκρίβεια τῆς πίστεως, διώκονται καί βασανίζονται ὅπως καί τότε. 

 

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΟΡΕΥΣΗ (Άγιος Λουκάς ο ιατρός)

π. Δημητρίου Μπόκου 

Πρωτεύοντα ρόλο και ισάξιο έργο με αυτό των δώδεκα αποστόλων επιτέλεσε και ο άγιος Λουκάς ο ιατρός (18 Οκτ.), αφού αναδείχθηκε απόστολος και αυτός, από την ευρύτερη ομάδα των εβδομήκοντα αποστόλων, αλλά και ευαγγελιστής.

Όπως διαβεβαιώνει ο ίδιος για τον εαυτό του, ανήκε σε αυτούς που παρακολούθησαν «άνωθεν πάσιν ακριβώς», ήταν δηλαδή και αυτός αυτόπτης και αυτήκοος μάρτυρας για όσα είπε και έπραξε ο Ιησούς κατά την τριετή δημόσια δράση του, από τη βάπτισή του στον Ιορδάνη μέχρι την Ανάληψή του στο όρος των Ελαιών, «από του βαπτίσματος Ιωάννου έως της ημέρας ης ανελήφθη αφ’ ημών». Ιδιαίτερα η μαθητεία του αυτή τον ανέδειξε ένθερμο «μάρτυρα της αναστάσεως αυτού», συναποφέροντας και ως πολύτιμο καρπό τα δύο ιερά και με τρόπο υποδειγματικό γραμμένα θεόπνευστα κείμενά του, το κατά Λουκάν Ευαγγέλιο και τις Πράξεις των Αποστόλων (Λουκ. 1, 1. Πράξ. 1, 22).

Αλλά και ο Χριστός επιβράβευσε τη συνέπεια του αποστολικού φρονήματος του Λουκά κατά τρόπο μοναδικό. Του φανερώθηκε αναστημένος κατά την πρώτη μέρα της Αναστάσεως, πριν ακόμα φανερωθεί στον στενό κύκλο των ένδεκα μαθητών του. Αυτό έγινε κατά τη γνωστή εκείνη πορεία του Λουκά και του Κλεόπα προς Εμμαούς, ένα χωριό που απείχε από την Ιερουσαλήμ «σταδίους εξήκοντα», κοντά 11 χιλιόμετρα. 

«Εἶμαι ἐρωτευμένος μέ τήν Παρακλητική. Ἔχει τόσα νοήματα!»

Κάποτε ἕνας ἀσκητὴς τὸν ῥώτησε:

–Ἐσύ, γερο-Παΐσιε, πόσες ὧρες κάνεις προσευχή;

–Πόσο κρασὶ πίνει ὁ μέθυσος, ὅταν πηγαίνει στὴν ταβέρνα;,ῥώτησε ὁ Άγιος Παΐσιος.

-Μέχρι νὰ μεθύσει.

-Ἔ, κάπως ἔτσι.

Ὡς μελέτη εἶχε τὸ βιβλίο τῆς Παρακλητικῆς, τὸ ὁποῖο διάβαζε καὶ ξαναδιάβαζε. Ἔλεγε: «Εἶμαι ἐρωτευμένος μὲ τὴν Παρακλητική. Ἔχει τόσα νοήματα!»

 Πολλὲς φορὲς ἔσφιγγε τὸ βιβλίο στὴν ἀγκαλιά του λέγοντας: «Ἁγία μου Παρακλητική!» 

 Διαβάζοντας τὰ τροπάρια ποὺ ἀναφέρονται στὴν Σταύρωση καὶ στὴν Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ, καθὼς καὶ στοὺς Ἁγίους Μάρτυρες, ζοῦσε τὴν σταυροαναστάσιμη χαρὰ τῶν Ἁγίων Μαρτύρων. Φλεγόταν καὶ αὐτὸς ἀπὸ τὸ θεῖο πῦρ ποὺ εἶχε ὁδηγήσει τοὺς Μάρτυρες στὸ μαρτύριο, ἔνιωθε καὶ αὐτὸς τὴν θεία ἀγαλλίαση ποὺ μετατρέπει τὸ μαρτύριο σὲ πανηγύρι.

  Μερικὰ τροπάρια ποὺ τὸν συγκινοῦσαν ἰδιαίτερα καὶ τὸν «ξεσήκωναν» τὰ μάθαινε ἀπ’ ἔξω καὶ τὰ «ἔψαλλε ἀγγελικά, ἐρωτευμένος θεϊκά». Ἕνα ἀπὸ αὐτὰ ἦταν καὶ τὸ τροπάριο: «Ζέσει τῆς Χριστοῦ πυρούμενοι ἀγάπης, ἄφλεκτοι πυρὸς διέμειναν ἐν μέσῳ, οἱ Ἀθληταὶ πυρπολήσαντες τὰς ἀκάνθας τῆς δυσσεβείας θείᾳ χάριτι»*. Ὅταν τὸ ἔψαλλε, τόνιζε μὲ ὅλη τὴν δύναμη τῆς καρδιᾶς του τὸ «πῦρ» στὶς λέξεις «πυρούμενοι» καὶ «πυρπολήσαντες».

Συνοπτικὴ ἑρμηνεία τῆς Θείας Λειτουργίας. Αἰμιλιανός Σιμωνοπετρίτης Προηγούμενος Ἱ.M. Σίμωνος Πέτρας

Τὴν χαρήκαμε, ἀγαπητά μου παιδιά, πραγματικὰ τὴν λειτουργία μας σήμερα. Ἀκόμη δὲν ἔχει φέξει καὶ τελειώσαμε. Εἶναι εὐκαιρία τώρα νὰ ποῦμε δύο σκέψεις, διότι πολλὲς φορὲς παραπονεῖσθε ὅτι δὲν μπορεῖτε νὰ χαρῆτε τὴν λειτουργία, δὲν τὴν εὐχαριστιέστε, δὲν τὴν καταλαβαίνετε, δὲν μπορεῖτε νὰ προσευχηθῆτε. Ἄλλες ὅμως φορὲς χαρούμενες μοῦ λέτε: Σήμερα λειτουργήθηκα πολὺ καλά· τὴν ἔζησα τὴν λειτουργία.

Ἄραγε πότε μποροῦμε νὰ ποῦμε ὅτι τὴν ζήσαμε καὶ πότε τὸ λέμε χωρὶς νὰ εἶναι ἀλήθεια; Προσευχόμεθα εἰς τὴν λειτουργίαν, ἀλλὰ τί πρέπει νὰ ζητοῦμε; Ἢ μᾶλλον τί μᾶς παρέχει ἡ θεία λειτουργία, γιὰ νὰ τὸ ζητήσωμε καί, ὅταν τὸ λάβωμε, νὰ ἔχωμε τὴν βεβαιότητα ὅτι εἰσακούσθηκε ἡ προσευχή μας;

Ἀναμφιβόλως ὁ τελικὸς σκοπὸς τῆς θείας λειτουργίας εἶναι ἡ συμμετοχή μας εἰς τὴν θείαν ζωήν, εἶναι ἡ δόσις καὶ ἡ ἀντίδοσις, νὰ δώσωμε καὶ νὰ πάρωμε. Τί νὰ δώσωμε; Τὰ δῶρα, «τὰ σὰ ἐκ τῶν σῶν». Εἶναι δῶρα τοῦ Θεοῦ καὶ τὰ δίνομε εἰς αὐτόν. Εἶναι δικά του καὶ τοῦ τὰ προσφέρομε. Τοῦ προσφέρομε ἄρτον καὶ οἶνον.