«Η οντολογία του Προσώπου»:κριτική στην νεωτερική και μετανεωτερική περσοναλιστική θεολογία. Ένα θεολογικό πόνημα που τολμά να αναμετρηθεί με τα δύσκολα.

Ο Μητροπολίτης Ναυπάκτου Ιερόθεος καταθέτει μια μεγάλη θεολογική μελέτη, ασκώντας κριτική στη σύγχρονη «θεολογία του προσώπου» και επαναφέροντας τη συζήτηση στη Χριστολογία, την πατερική εμπειρία και τη ζωή της Εκκλησίας

Του Σωτήρη Μ. Τζούμα

Υπάρχουν βιβλία που γράφονται για να προστεθούν σε μια βιβλιογραφία. Υπάρχουν όμως και βιβλία που γράφονται επειδή ο συγγραφέας τους αισθάνεται ότι υπάρχει ένα ζήτημα το οποίο δεν μπορεί πλέον να παραμένει εκκρεμές και χωρίς απάντηση.

Στη δεύτερη κατηγορία ανήκει το  θεολογικό πόνημα του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου κ. Ιεροθέου, «Η οντολογία του Προσώπου».

Πρόκειται για ένα πυκνό, απαιτητικό και, σε αρκετά σημεία, τολμηρό θεολογικό έργο. Ένα βιβλίο που δεν γράφτηκε για να χαϊδέψει αυτιά, ούτε για να συμβιβαστεί με θεολογικές «μόδες» και όρους που, μέσα από την πολυχρησία τους, κινδυνεύουν κάποτε να θεωρούνται αυτονόητοι και αδιαμφισβήτητοι.

Ο Ναυπάκτου Ιερόθεος κάνει ακριβώς το αντίθετο.

Σταματά μπροστά σε αυτά που θεωρήθηκαν περίπου δεδομένα στη σύγχρονη θεολογική συζήτηση και θέτει το ερώτημα: είναι πράγματι όλα αυτά πατερική θεολογία ή μήπως, σε ορισμένες περιπτώσεις, πρόκειται για φιλοσοφικές κατασκευές οι οποίες ενδύθηκαν εκ των υστέρων με ορθόδοξη ορολογία;

Τά ἱερά λείψαvα. Ἀλεβιζόπουλος Ἀντώνιος Πρεσβύτερος (+)

Πηγή εικόνας: leipsanothiki.blogspot.com

Πιστεύουμε πὼς τό σῶμα τοῦ ἀνθρώπου, ποὺ προσλαμβάνεται στήν Ἐκκλησία, γίνεται δοχεῖο τῆς ἄκτιστης θείας ἐνέργειας χριστοφόρο καί πνευματοφόρο: «οὐκ οἴδατε ὅτι τά σώματα ὑμῶν μέλη Χριστοῦ ἐστίν; ἤ οὐκ oἴδατε ὅτι τό σῶμα ὑμῶν ναός τοῦ ἐν ὑμῖν Ἁγίου Πνεύματος ἐστίν, οὗ ἔχετε ἀπό Θεοῦ, καί οὐκ ἐστὲ ἑαυτῶν;… δοξάσατε τόν Θεόν ἐν τῷ σώματι ὑμῶν καί ἐν τῷ πνεύματι ὑμῶν, ἅτινά ἐστι τοῦ Θεοῦ» (Α’ Κορ. στ’ 15-20). «Αὐτός δέ ὁ Θεός τῆς εἰρήνης ἁγιάσαι ὑμᾶς ὁλοτελεῖς, καί ὁλόκληρον ὑμῶν τό πνεῦμα καί ἡ ψυχή καί τό σῶμα ἀμέμπτως ἐν τῇ παρουσίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τηρηθείη. Πιστός ὁ καλῶν ὑμᾶς, ὅς καί ποιήσει» (Α’ Θεσ. ε’ 23-24).

Τό ἀνθρώπινο σῶμα ἐξυψώνεται μέσα στήν Ἐκκλησία καί ἔχει αἰώνιο προορισμό. Ὁ Χριστός θά «μετασχηματίσει», δηλαδή θά μεταμορφώσει τό ταπεινό μας σῶμα, ὥστε νά γίνει «σύμμορφον τῷ σώματι τῆς δόξης αὐτοῦ», νά λάβει τήν ἴδια μορφή πρός τό ἔνδοξο σῶμα τοῦ Κυρίου καί αὐτό θά γίνει κατά τή δευτέρα παρουσία, «μέ τήν ἐνέργειαν, μέ τήν ὁποία δύναται καί νά ὑποτάξει τά πάντα εἰς τόν ἑαυτόν Του» (Φιλιπ. γ’ 21).

ΑΓΙΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΣ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΕΥΡΙΠΟΥ Ο ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΟΣ

ΑΓΙΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΣ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΕΥΡΙΠΟΥ Ο ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΟΣ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού 

        Η αττική γη, αφότου κηρύχτηκε το ευαγγέλιο του Χριστού, ανάδειξε μια πλειάδα αγίων, οι οποίοι λαμπρύνουν το αγιολογικό στερέωμα της Εκκλησίας μας. Ένας από αυτούς υπήρξε ο άγιος Τιμόθεος Επίσκοπος Ευρίπου. Ένας ολόφωτος αστέρας, μια μεγάλη πνευματική προσωπικότητα, σε δύσκολους καιρούς για την Εκκλησία και το Έθνος μας.

       Γεννήθηκε το έτος 1510 στον Κάλαμο Αττικής. Το όνομά του ήταν Τάσος Καλαμιώτης. Ο πατέρας του ήταν ιερέας του χωριού, ο οποίος του δίδαξε τα πρώτα γράμματα. Προπαντός του ενέπνευσε την πίστη στο Θεό και την ενάρετη ζωή. Τόσο ο ιερέας πατέρας του, όσο και η ευσεβής πρεσβυτέρα μητέρα του, γέμισαν την παιδική του ψυχή από αγάπη για την Ορθοδοξία, την μόνη αληθινή πίστη. Από μικρό παιδί έδειξε μεγάλη έφεση στα γράμματα, για τούτο οι γονείς του τον έστειλαν στα σχολεία των Αθηνών, όπου έλαβε την καλλίτερη δυνατή μόρφωση της εποχής του. Κύριος δάσκαλός του υπήρξε ο Επίσκοπος Ωρεού της Βόρειας Εύβοιας, ο οποίος και χρηματοδότησε τις σπουδές του. Μετά το πέρας των σποδών του γύρισε για λίγο καιρό στον Κάλαμο.

ΑΓΙΟΣ ΝΕΟΜΑΡΤΥΣ ΣΤΑΜΑΤΙΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΠΗΛΙΟ

ΑΓΙΟΣ ΝΕΟΜΑΡΤΥΣ ΣΤΑΜΑΤΙΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΠΗΛΙΟ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού 

 

       Η περιοχή του Πηλίου στη Μαγνησία έδωσε μια σειρά από μεγάλες προσωπικότητες στην Εκκλησία και το Έθνος μας στα δύστηνα χρόνια της τουρκοκρατίας. Ο ευλογημένος και προικισμένος από το Θεό εκείνος τόπος ανάδειξε φωτεινές πνευματικές μορφές και αγίους, οι οποίοι συνέβαλαν τα μέγιστα στην εθνική μας υπόθεση και στη διατήρηση της ορθοδόξου πίστεώς μας. Ανάδειξε επίσης και πολλούς Νεομάρτυρες, οι οποίοι για την μαρτυρία τους στο Χριστό και την σώζουσα αλήθεια της Εκκλησίας μας, θυσίασαν τη ζωή τους. Ένας από αυτούς υπήρξε και ο άγιος Νεομάρτυς Σταμάτιος, ένας ένδοξος στρατιώτης του Χριστού.

     Γεννήθηκε στα μισά του 17^ου αιώνα στο χωριό Άγιος Γεώργιος Νηλείας του μαγευτικού Πηλίου, κτισμένο σε υψόμετρο 620 μέτρων. Ο ακριβής χρόνος της γέννησής του δεν μας είναι γνωστός. Εκείνο όμως που γνωρίζουμε είναι ότι υπήρξε γόνος της μεγάλης και ξακουστής οικογένειας των Σταματοπούλων. Επίσης οι κάτοικοι του χωριού του υποδεικνύουν τα ερείπια του πατρικού του σπιτιού, κι ακόμα υποδεικνύουν και μια βρύση, η οποία φέρει το όνομα «Βρύση του Σταματόπουλου» ή «Βρύση του Αγίου Σταματίου». Αυτό σημαίνει πως η μνήμη του αγίου παραμένει ζωντανή στους ευσεβείς κατοίκους της ιδιαιτέρας πατρίδος του. 

Άγιος Απόστολος ο Νεομάρτυς.

Άγιος Απόστολος ο Νεομάρτυς.

Η Αγία μας Εκκλησίας σε μια ομάδα Αγίων έχει δώσει τον τίτλο Νεομάρτυρας . Τον τίτλο αυτό έλαβαν άνδρες και γυναίκες που μαρτύρησαν για τον Χριστό στα δύσκολα χρόνια της οθωμανικής σκλαβιάς. Δεν επέτρεπαν οι οθωμανικοί κατακτητές οι σκλαβωμένοι Έλληνες να πιστεύουν και να λατρεύουν τον Σωτήρα Χριστό. Τους τιμωρούσαν αυστηρά και τις περισσότερες φορές τους θανάτωναν. Πολλοί από τους Νεομάρτυρες είναι συγχρόνως και εθνομάρτυρες, δηλαδή αγωνίζονταν και για την Ελευθερία του υπόδουλου γένους. Κάποιοι προσποιούνται ότι το ξέχασαν. Eμείς, βροντοφωνάζουμε τα λόγια του Θεοδώρου Κολοκοτρώνη‧ «η επανάσταση του 1821 έγινε για την πίστη του Χριστού και της Ελλάδος την ελευθερία».

Πολλοί είναι οι Άγιοι Νεομάρτυρες των οποίων γνωρίζουμε τα ονόματά τους, ακόμα περισσότεροι όσοι τα ονόματά τους δεν γνωρίζουμε. Τα ονόματα όλων αυτών τα γνωρίζει ο Θεός και τους έχει στεφανώσει με το αμάραντο στεφάνι της δόξης Του και απολαμβάνουν την αιώνια Ζωή. Στο νέφος αυτό των Νεομαρτύρων περίοπτη θέση κατέχει ο Άγιος Απόστολος ο Νέος, με τον βίο του θα ασχοληθούμε.

Κυριακή ΙΑ’ Ματθαίου: Το ευαγγέλιο της συγχώρησης (Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς)

(Ματθ. ιη’ 23-35)

Όταν ο Κύριος Ιησούς άφηνε την τελευταία Του πνοή στο σταυρό, ακόμα και τη στιγμή αυτή της επιθανάτιας αγωνίας Του, προσπαθούσε να κάνει καλό στους ανθρώπους. Δε σκεφτόταν τον εαυτό Του. Στους ανθρώπους ήταν ο νους Του, γι’ αυτό και παράδωσε ένα από τα μεγαλύτερα μαθήματα που έδωσε ποτέ στο ανθρώπινο γένος. Κι αυτό είναι η διδασκαλία Του για τη συγχώρηση. «Πάτερ, άφες αυτοίς· ου γαρ οίδασι τι ποιούσι» (Λουκ. κγ’ 34).

Ποτέ ως τότε δεν είχαν ακουστεί τέτοια λόγια στους τόπους εκτέλεσης. Αντίθετα μάλιστα, εκείνοι που είχαν καταδικαστεί σε θάνατο με τον ίδιο τρόπο, είτε αθώοι ήταν είτε ένοχοι, συνήθως επικαλούνταν θεούς και ανθρώπους για εκδίκηση. «Εκδικηθείτε», ήταν ο λόγος που ακουγόταν συχνά μπροστά στο ικρίωμα και δυστυχώς ακούγεται ως τις μέρες μας από τους μελλοθάνατους, ακόμα κι από εκείνους που προτού θανατωθούν κάνουν το σταυρό τους.

Το Ευαγγέλιο της Θεοτόκου – Άγιος Νικόλαος Ζίτσης (Βελιμίροβιτς)

   Το Ευαγγέλιο της Θεοτόκου – Άγιος Νικόλαος Ζίτσης (Βελιμίροβιτς) 

Ιδού, η Αγία Παρθένος δεν έγραψε τίποτε σε χαρτί που θα μπορούσε να ονομαστεί Ευαγγέλιο. Ούτε κάποιος άλλος κατέγραψε τα λόγια της και τα δημοσίευσε ως δικό της Ευαγγέλιο. Το μόνο που διασώθηκε από τα λόγια της και καταγράφηκε στο Ευαγγέλιο του Λουκά είναι ο ευχαριστήριος ύμνος της προς τον Θεό: «Μεγαλύνει ἡ ψυχή μου τὸν Κύριον». Αυτός ο ύμνος ψάλλεται στην Ορθόδοξη Εκκλησία κάθε ημέρα κατά την ακολουθία του Όρθρου. Ως προς την ομορφιά του, αυτός ο ύμνος της Θεοτόκου μπορεί να συγκριθεί με τους ωραιότερους ψαλμούς του Δαβίδ. Και ως προς το βάθος και τη σοφία του, αποτελεί ένα μικρό Ευαγγέλιο. 

Αναμφίβολα, η Θεομήτωρ πρόφερε ακόμη πολλά θαυμάσια λόγια και νουθεσίες κατά τη διάρκεια της ζωής της. Όμως, κατά τη θεία Πρόνοια, αυτά παρέμειναν κρυμμένα από εμάς. Αλλά, αδελφοί μου, το Ευαγγέλιο της Θεοτόκου δεν βρίσκεται στα λόγια της, αλλά στη ζωή της. Ολόκληρη η ζωή της είναι Ευαγγέλιο, είναι μια μεγάλη Χαρμόσυνη Αγγελία προς το ανθρώπινο γένος. Διότι το Ευαγγέλιο πάντοτε και για πάντα σημαίνει Χαρμόσυνη Αγγελία. 

Πρόλογος για τον Αύγουστο-15 Αυγούστου Αγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς

ΔΟΜΗΝΙΚΟΣ ΘΕΟΤΟΚΟΠΟΥΛΟΣ

Πρόλογος για τον Αύγουστο-15 Αυγούστου

Αγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς

1. Η Κοίμηση της Υπεραγίας Θεοτόκου. Ο Κύριος, ο οποίος στο Σινά πρόσταξε με την πέμπτη εντολή: «Τίμα τον πατέρα σου και τη μητέρα σου», έδειξε με το ίδιο Του το παράδειγμα πώς πρέπει κανείς να τιμά τη μητέρα του. Κρεμασμένος επάνω στον Σταυρό μέσα στα βάσανα, θυμήθηκε τη Μητέρα Του και, δείχνοντας τον απόστολο Ιωάννη, της είπε: «Γυναίκα, ιδού ο υιός σου!» Έπειτα είπε στον Ιωάννη: «Ιδού η μητέρα σου!» Και έτσι, αφού φρόντισε για τη Μητέρα Του, εξέπνευσε. 

Ο Ιωάννης είχε σπίτι στη Σιών, στην Ιερουσαλήμ, όπου εγκαταστάθηκε και η Θεοτόκος και έμεινε να ζει μέχρι το τέλος των ημερών της επάνω στη γη. Με τις προσευχές της, τις αγαθές συμβουλές της, την πραότητά της και την υπομονή της, βοηθούσε πολύ τους αποστόλους του Υιού της. Κατά κύριο λόγο, όλο το διάστημα μέχρι τον θάνατό της το πέρασε στην Ιερουσαλήμ, επισκεπτόμενη συχνά εκείνους τους τόπους που της θύμιζαν τα μεγάλα γεγονότα και τα μεγάλα έργα του Υιού της. Ιδιαίτερα συχνά επισκεπτόταν τον Γολγοθά, τη Βηθλεέμ και το Όρος των Ελαιών. 

ΑΓΑΘΗ ΚΑΙ ΠΟΝΗΡΗ ΚΑΡΔΙΑ (Κυριακή ΙΑ΄ Ματθαίου)

π. Δημητρίου Μπόκου 

Σε μια παραβολή του ο Χριστός λέει, ότι σε κάποιον δούλο που χρωστούσε το υπέρογκο ποσό των μυρίων (δέκα χιλιάδων) ταλάντων (εκατομμύρια σημερινά λεφτά), έγινε παραγραφή του χρέους από τον κύριό του. Ο δούλος όμως δεν χάρισε ένα μηδαμινό χρέος (εκατό δηνάρια) σε κάποιον συνάδελφό του. Το αφεντικό του τότε ακύρωσε την παραγραφή του χρέους και τον φυλάκισε μέχρι να εξοφλήσει τα πάντα έως και το τελευταίο λεπτό (Κυριακή ΙΑ΄ Ματθαίου).

Ο κύριος του δούλου αγανάκτησε, διότι ο δούλος δεν διδάχτηκε τίποτε από τη δική του μεγαλοψυχία και αγαθότητα. Δεν παραδειγματίστηκε από την ευσπλαχνία του αφεντικού του. Χαρακτήρισε τον δούλο ως πονηρό, γιατί έδειξε κακία και τον καταδίκασε ακριβώς γι’ αυτό. «Ουκ έδει και σε ελεήσαι τον σύνδουλόν σου, ως και εγώ σε ηλέησα;» Δεν έπρεπε και συ να δείξεις ευσπλαχνία στον σύνδουλό σου, όπως σπλαχνίστηκα και εγώ εσένα; 

Λόγος εἰς τὴν πάνσεπτον καὶ ὑπερένδοξον κοίμησιν τῆς ὑπεραγίας δεσποίνης ἠμῶν καὶ παναχράντου Θεοτόκου. Ἅγιος Νικόλαος ὁ Καβάσιλας

Ὢ πόσο πρωτοφανῆ καὶ ὑπέροχα εἶναι τὰ μυστήρια τῆς Παρθένου. Ὢ πόσο θαυμαστὴ αὐτὴ ἡ δικαιοσύνη! Ὢ μεγαλεῖο ψυχῆς, πού μὲ τέτοια ἁγνότητα στόλισε τὸ σῶμα της! Ὢ σῶμα πού ξεπερνώντας τὴ φύση του τόσο πολὺ ὑψώθηκε μαζὶ μὲ τὴν ψυχή! Ὢ φῶς λαμπρὸ πού καταύγασε ἐκεῖνο τὸ νοῦ! «Τί νὰ πῶ καὶ τί νὰ διαλαλήσω»; ρωτάει ἔκπληκτος ὁ προφήτης (Δᾶν. 10,17). Τὸν Θεό, που κανένας ποτὲ δὲν περιέλαβε τόπος, που ἡ κτίση ὅλη -κι ἂν ἀκόμα γίνει μύριες φορὲς μεγαλύτερη- δὲν τὸν χωρεῖ, Αὐτὸν τὸν περιέβαλε μὲ τὸ αἷμα της ἡ Παρθένος. Κι ὄχι ἁπλῶς τὸν περιέβαλε, ἀλλὰ τοῦ ὕφανε μὲ τὸ αἷμα της τέτοιο χιτώνα, πού ἀπὸ κάθε ἄποψη νὰ ταιριάζει στὸ βασιλιά. Αὐτὴ ἡ ἕνωση οὔτε μπορεῖ νὰ γίνει παράδειγμα σὲ τίποτε ἄλλο οὔτε ἀπὸ κανένα ἄλλο παράδειγμα μπορεῖ νὰ ἐκφρασθεῖ. Ἀλλὰ εἶναι μιὰ ἕνωση μοναδική, πρωτοφανὴς καὶ ἀνεπανάληπτη. Γιατί τὸ αἷμα τῆς μακαρίας ἔγινε αἷμα Θεοῦ -πῶς νὰ τὸ ἐκφράσω;- καί, συμμετέχοντας τόσο στενὰ σὲ κάθετι πού Αὐτὸς εἶχε, ἀναδείχθηκε ὁμότιμο καὶ ὁμόθρονο καὶ ὁμόθεο μὲ τὴ θεία φύση. Σὲ τέτοιο ὕψος ἁγιότητος ἔφθασε ἡ Παρθένος, τόσο ἡ ἀρετὴ τῆς ξεπερνᾶ κάθε ἀνθρώπινο νοῦ!

Ἄνθρωπος ἦταν. Ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους ἐβλάστησε. Κι ἦταν μέτοχος σὲ κάθε κοινὸ χαρακτηριστικό του ἀνθρώπινου γένους. Δὲν κληρονόμησε ὅμως τὴν ἴδια νοοτροπία οὔτε παρασύρθηκε ἀπὸ τὴν τόσο μεγάλη κακία που ἐπικρατεῖ σ’ αὐτὴ τὴ ζωή. Ἀλλὰ νίκησε τὴν ἁμαρτία κι ἀντιστάθηκε στὴ φθορὰ τῆς φύσεώς μας κι ἔδωσε τέλος στὴν κακία. Ἔγινε ἔτσι αὐτὴ ἡ ἴδια ἁγία ἀπαρχὴ καὶ βάδισε πρώτη καὶ ὑπῆρξε ὁδηγὸς τῶν ἀνθρώπων στὸ δρόμο πρὸς τὸν Θεό. Γιατί διατήρησε τὴ θέλησή της τόσο καθαρή, σὰν νὰ ἦταν μόνη της σ’ αὐτὴ τὴ ζωή, σὰν νὰ μὴν ὑπῆρχε κανεὶς ἄλλος ἄνθρωπος οὔτε κανένα ἄλλο πλάσμα νὰ εἶχε ποτὲ δημιουργηθεῖ, σὰν νὰ βρισκόταν μόνη μπροστὰ στὸν μόνο Θεό. Δὲν συγκέντρωσε τὴν προσοχή της σὲ κανένα ἀπὸ τὰ κτίσματα οὔτε προσηλώθηκε σὲ τίποτε ἀπολύτως ἀπὸ ὅ,τι ὑπάρχει στὸν κόσμο. Ἀλλὰ ἀπὸ τὴν πρώτη κιόλας στιγμὴ πού ἦρθε ἀνάμεσα στοὺς ἀνθρώπους τοὺς ἀποχωρίσθηκε κατὰ τὸ καλύτερο μέρος. Κι ἔτσι, ἔχοντας ξεπεράσει ὅλη τὴν κτίση, τὴ γῆ, τὸν οὐρανό, τὸν ἥλιο, τὰ ἀστέρια, τὸν ἴδιο τὸ χορὸ τῶν Ἀγγέλων, πού περιβάλλει τὸν Θεό, δὲν σταμάτησε παρὰ ἀφοῦ ἑνώθηκε μὲ τὸν καθαρὸ Θεό, ἡ καθαρή. Κι ἀναδείχθηκε ἱερώτερη ἀπὸ τὶς θυσίες, τιμιώτερη ἀπὸ τὰ θυσιαστήρια γιὰ τὸν Θεό, τόσο πιὸ ἅγια ἀπὸ τοὺς δικαίους καὶ τοὺς προφῆτες καὶ τοὺς ἱερεῖς, ὅσο ἁγιώτερος ἀπὸ αὐτοὺς πού ἁγιάζονται εἶναι ἐκεῖνος πού τοὺς ἁγιάζει. Γιατί βέβαια κανεὶς δὲν ἦταν ἅγιος πρὶν γεννηθεῖ ἡ μακαρία. Αὐτὴ πρώτη καὶ μοναδική, ἀπαλλαγμένη ἐντελῶς ἀπὸ τὴν ἁμαρτία, παρουσιάσθηκε νὰ εἶναι πραγματικὰ ἁγία, καὶ ἁγία ἁγίων κι ὅ,τι ἀκόμη περισσότερο θὰ μποροῦσε κανεὶς νὰ πεῖ. Κι ἄνοιξε καὶ στοὺς ἄλλους τὴν πόρτα τῆς ἁγιοσύνης μὲ τὸ νὰ ἔχει προετοιμασθεῖ κατάλληλα γιὰ τὴν ὑποδοχὴ τοῦ Σωτήρα, ἀπὸ ὅπου ἦλθε ἡ ἁγιότητα καὶ στοὺς προφῆτες καὶ στοὺς ἱερεῖς καὶ σὲ ὁποιονδήποτε ἄλλον ἀξιώθηκε νὰ συμμετάσχει στὰ θεία μυστήρια.

ΚΑΛΗ ΠΑΝΑΓΙΑ- ΚΑΛΟ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟ- ΚΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ

Για να προλάβω τους σοφούς, τους γραμματείς, τους συζητητες του αιώνος τούτου του απατεώνος .

Η Παναγία είναι το πιο ταπεινό πλασμα του Θεού. Είναι ελεημονητική με τους αμαρτωλούς, καταδεκτική με τους αγράμματους, στοργική με τους απλούς και τους απλοϊκούς. Δεν νομίζω ότι κάνει διακρίσεις ανάμεσα σε αυτούς που ταυτίζουν τους όρους 'ανάληψη και μετάσταση' , ' δόγμα και θεολογούμενον', ' τιμή και λατρεία' με αυτούς οι οποίοι γνωρίζουν τις διαφορες. Άλλωστε στην Ορθοδοξία έχουμε αποσαφηνισμένη Χριστολογία και όχι ξεχωριστο κλάδο ' μαριολογίας' και ο κάθε καλόπιστος και φιλομαθής μπορεί να ανατρέξει στα δογματικά εγχειρίδια και να ενημερωθεί για την Πίστη του.

Ἡ Κοίμησις τῆς Θεοτόκου, Γεώργιος Καψάνης Καθηγούμενος Ἱ. Μ. Ὁσίου Γρηγορίου Ἁγ. Ὄρους

Οἱ ἑορτές τῆς Παναγίας μας, οἱ Θεομητορικές Ἑορτές καί μέσα σ’ αὐτές ἡ μεγαλύτερη εἶναι ἡ ἑορτή τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου, ἕνα Πάσχα μικρό, ἕνα Πάσχα μές τό καλοκαίρι, μᾶς δίνει τήν εὐκαιρία νά ἐκφράσωμε τήν βαθειά μας εὐγνωμοσύνη πρός τήν Μητέρα τοῦ Λυτρωτοῦ μας καί δική μας Μητέρα γιά ὅτι ἔχει κάνει γιά τό ἀνθρώπινο γένος καί γιά τόν κάθε ἕνα ἀπό μᾶς. Διότι, χωρίς τή δική της συνέργεια καί προσφορά εἰς τόν Ἅγιον Τριαδικόν Θεόν δέν θα ἐνσαρκοῦτο ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ. Περίμενε ὁ Θεός νά βρεθεῖ μία τέτοια ἁγία ψυχή, πανάσπιλη, πάναγνη, ἡ ὁποία θά προσέφερε ὅλη τήν ἐλευθερία της εἰς τόν Θεόν, ὥστε καί ὁ Θεός νά προσφερθῆ ὁλόκληρος σ’ Αὐτήν.

Κι αὐτή ἦταν ἡ εὐλογημένη Μαρία, ἡ ταπεινή κόρη τῆς Ναζαρέτ. Τήν εὐγνωμονοῦμε. Μᾶς ἔδωσε ὅ,τι πολυτιμότερο ἔχουμε στή ζωή μας. Τόν Σωτῆρα μας. Τί θά εἴμαστε χωρίς τόν Σωτῆρα Χριστόν. Οἱ ἀπελπισμένοι κατάδικοι τοῦ θανάτου. Οἱ αἰώνιοι αἰχμάλωτοι τοῦ διαβόλου. Χωρίς ἐλπίδα. Ἐάν λοιπόν ἔχωμε Σωτῆρα καί Λυτρωτή καί Θεόν τόν Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν Θεόν ἐνανθρωπήσαντα, αὐτό τό ὀφείλουμε εἰς τήν Κυρίαν Θεοτόκον.

Γι’ αὐτό ὁ ἔπαινος τῆς Ἐκκλησίας εἶναι παντοτινός. Οἱ ὕμνοι τῆς Ἐκκλησίας εἶναι παντοτινοί κι ἀνεξάντλητοι πρός τό πρόσωπον τῆς Κυρίας Θεοτόκου. Κανένα πρόσωπο ἐπί τῆς γῆς δέν ἐτιμήθη μέ τόσους ὕμνους, μέ τόσες δοξολογίες, μέ τόσες διακοσμητικές ἐκφράσεις μέ ὅσες ἡ Παναγία μας…

15 Αυγούστου 1940: Ο άνανδρος τορπιλισμός της «Έλλης» από τη φασιστική Ιταλία

«Από την επίθεση του «Ντελφίνο» σκοτώθηκαν ένας υπαξιωματικός και οκτώ ναύτες του «Έλλη», ενώ οι τραυματίες ανήλθαν στους 24»

Τον Αύγουστο του 1940 ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος κόντευε να συμπληρώσει ένα χρόνο. Η Ελλάδα, την οποία κυβερνούσε δικτατορικά ο Ιωάννης Μεταξάς, μπορεί να τηρούσε ουδέτερη στάση, αλλά ήταν εμφανές ότι βρισκόταν στο πλευρό της Αγγλίας, που εκείνη την περίοδο δοκιμαζόταν σοβαρά από τις αεροπορικές επιθέσεις της «Λουφτβάφε».

Η φασιστική Ιταλία, σύμμαχος της ναζιστικής Γερμανίας, με τον ισχυρό στόλο της διεκδικούσε την πρωτοκαθεδρία στις θάλασσες της Μεσογείου από τη Μεγάλη Βρετανία.

Η διαταγή για τον τορπιλισμό της «Έλλης», ενός ελαφρού καταδρομικού πλοίου («εύδρομου» με την ορολογία του μεσοπολέμου), δόθηκε από την ιταλό διοικητή των Δωδεκανήσων Τσέζαρε Μαρία Ντε Βέκι, ηγετικό στέλεχος του Φασιστικού Κόμματος της Ιταλίας και πρέπει να ήταν σε γνώση του Ιταλού δικτάτορα Μπενίτο Μουσολίνι.

«ΝΕΝΙΚΗΝΤΑΙ ΤΗΣ ΦΥΣΕΩΣ ΟΙ ΟΡΟΙ ΕΝ ΣΥ ΠΑΡΘΕΝΕ ΑΧΡΑΝΤΕ»

«ΝΕΝΙΚΗΝΤΑΙ ΤΗΣ ΦΥΣΕΩΣ ΟΙ ΟΡΟΙ ΕΝ ΣΥ ΠΑΡΘΕΝΕ ΑΧΡΑΝΤΕ»

(Προσέγγιση του μυστηρίου της Θεομήτορος) 

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού

 

        Η μεγάλη θεομητορική εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου είναι (θα πρέπει να είναι) ευκαιρία για μας τους πιστούς, να αναλογισθούμε την άβυσσο του μυστηρίου, που καλύπτει το πάνσεπτο πρόσωπο της Παναγίας μας, αλλά και την υπέρτατη ευεργεσία της προς το ανθρώπινο γένος. Να φέρουμε στο νου μας τις υπέρλογες αλήθειες, έστω και αν δεν τις κατανοούμε, για να δοξάσουμε τον Θεό της αγάπης, ο Οποίος μας απολύτρωσε (και) δια της υπέρτατης συμβολής της Θεομήτορος. Να συλλογιστούμε το δικό της ρόλο στο έργο της Θείας Οικονομίας και να την τιμήσουμε δεόντως.        

      Δεν υπάρχει άλλο ανθρώπινο πρόσωπο από αυτό της Υπεραγίας Θεοτόκου, στο οποίο να έχουν ανασταλεί και να νικηθεί στο έπακρο οι φυσικοί νόμο. Κι αυτό, διότι, κατέστη το αγιότερο σκήνωμα, στο οποίο καταδέχτηκε να σκηνώσει ο άπειρος Θεός. Κατέστη ο χώρος ο οποίος χώρεσε τον «αχώρητον παντί», υπήρξε το μοναδικό ανθρώπινο ον, το οποίο φιλοξένησε τον άχρονο Θεό, ως «καθέδρα τoυ Βασιλέως». Έγινε το «σημείο» στο οποίο ενώθηκε ο χρόνος με την αιωνιότητα, το άπειρο με το πεπερασμένο, το άκτιστο με το κτιστό. Κατέστη το πολύτιμο μέσον, δια του οποίου πραγματοποιήθηκε η σωτηρία του κόσμου, δια της Ενανθρωπήσεως του Υιού και Λόγου του Θεού. Ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός χαρακτηρίζει δίκαια την Παναγία ως «ιερωτάτη περιστερά, ακεραία και άκακον ψυχήν και τω Θεώ καθιερωμένην Πνεύματι» (Δαμ.Γ΄,2), «θυγάτριον ιερώτατον» (Α΄7), για  να δείξει ότι η Παρθένος Μαρία είναι μοναδικό και ανεπανάληπτο ανθρώπινο πρόσωπο, το κορυφαίο της ανθρώπινης ιστορίας, η μεγαλύτερη ευεργέτης της ανθρωπότητας μετά το Θεό. 

Όχι αυτό που θέλεις εσύ αλλά ό,τι θέλει ο Θεός …

Ο Βασίλειος (μετέπειτα άγιος Σεραφείμ της Βίριτσα) πολλές φορές πήγε στο εξωτερικό για εμπορικές υποθέσεις. Το τελευταίο του ταξίδι ή­ταν αρκετά μακρύ. Λένε ότι επισκέφτηκε τότε και το Άγιον Όρος. Πιθανώς τότε πήρε και την απόφαση να αφιερώσει ολοκληρωτικά τον εαυτό του στον Θεό και στην διακονία του πλησίον. Για να πάρει όμως την τελική απόφαση τον βοήθησε ένα περιστατικό που δεν έγινε, όμως, άνευ θείας προνοίας.

Όταν ο Βασίλειος γύρισε από το εξωτερικό που ήταν για κάποιες εμπορικές υποθέσεις, στο σιδηροδρομικό σταθμό της Πετρούπολης τον περίμενε η δική του άμαξα για να τον πάει στο σπίτι. Ενώ προχωρούσαν στους δρόμους της πόλης, σε έναν από αυτούς είδε ο Βασίλειος έναν φτωχό αγρότη με ρούχο σχισμένο να κάθεται κάτω στο πεζοδρόμιο και να φωνάζει συνεχώς.

– Όχι αυτό που θέλεις εσύ αλλά ό,τι θέλει ο Θεός..

Ο Βασίλειος αισθάνθηκε την ανάγκη να μιλήσει με τον αγρότη. Σταμάτησε την άμαξα και ζήτησε από τον αγρότη να ανέβει. Στην ερώτηση του, τι του συνέβη, ο αγρότης του διηγήθηκε την εξής ιστορία: Ότι άφησε στο χωριό τη γυναίκα του με τα επτά παιδάκια και τον πατέρα του, που όλοι τους ήταν άρρωστοι (είχανε τύφο). Οι γείτονές τους φοβούμενοι μην κολλήσουν, δεν έμπαιναν μέσα στο σπίτι για να τους βοηθήσουν. 

Μία μέρα ο πατέρας του τού είπε: 

Η βλασφημία επισύρει την οργή του Κυρίου. Γέροντας Φιλόθεος Ζερβάκος

Η βλασφημία επισύρει την οργή του Κυρίου

Γέροντας Φιλόθεος Ζερβάκος 

Κατά τον Μικρασιατικό πόλεμο, όταν ο ελληνικός στρατός αγωνιζόταν για την απελευθέρωση των αδελφών μας Μικρασιατών, πληροφορήθηκα ότι πολλοί των στρατιωτών και υπαξιωματικών και μερικοί των αξιωματικών βλασφημούσαν τα θεία, κάποτε μάλιστα και κατά την ώρα που άρχιζε η μάχη, κατά την οποίαν όφειλαν όχι να βλασφημούν τον Χριστό, την Παναγία και τον Τίμιο Σταυρό, αλλά να τους επικαλούνται σε βοήθεια και συμμαχία.

Όταν τα πληροφορήθηκα αυτά, ως πνευματικός πατέρας και ιερεύς του Θεού λυπήθηκα πάρα πολύ και έγραψα επιστολή στον αείμνηστο βασιλέα Κωνσταντίνο, υπενθυμίζοντας σε αυτόν ότι πρέπει να εκδώσει διαταγή αυστηρότατη, να πάψει τελείως η βλασφημία και από τον λαό και ιδίως από τον στρατό, και να γίνονται προσευχές, δεήσεις και παρακλήσεις, διότι οι νίκες και οι θρίαμβοι τους οποίους πολλές φορές πέτυχαν από τους αρχαιότατους χρόνους οι πρόγονοί μας, επί Βυζαντινών αυτοκρατόρων και οι προπάτορές μας κατά την απελευθέρωση της Ελλάδας το 1821, ακόμη και επί των ημερών μας κατά τα έτη 1912-1913, δεν έγιναν με βλασφημίες εναντίον του Θεού και της Παναγίας Μητέρας Του, αλλά με πίστη θερμή και αληθινή προς τον Θεό, με προσευχές, με δεήσεις και παρακλήσεις, και με τη βοήθεια και συμμαχία του Θεού και την προστασία της Παναγίας Μητέρας Του.

«Η ΠΗΓΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΕΝ ΜΝΗΜΕΙΩ ΤΙΘΕΤΑΙ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΞ ΠΡΟΣ ΟΥΡΑΝΟΝ Ο ΤΑΦΟΣ ΓΙΝΕΤΑΙ»

«Η ΠΗΓΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΕΝ ΜΝΗΜΕΙΩ ΤΙΘΕΤΑΙ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΞ ΠΡΟΣ ΟΥΡΑΝΟΝ Ο ΤΑΦΟΣ ΓΙΝΕΤΑΙ»

(Θεολογικό σχόλιο στην Κοίμηση και Μετάσταση της Θεοτόκου)

       ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - Καθηγητού

        Η μεγάλη θεομητορική εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου αποτελεί έναν  ακόμη σημαντικό σταθμό ψυχικής ευωχίας και πλούσιου πνευματικού εφοδιασμού για μας τους πιστούς, χαρακτηρίζοντάς την και αποκαλώντας την ως το «Πάσχα του Καλοκαιριού» και την οποία εορτάζουμε ανάλογα με  την οφειλόμενη τιμή προς το ιερότατο πρόσωπο της Θεομήτορος. Και δικαίως, διότι, σύμφωνα με τον ιερό υμνογράφο της εορτής, «η δόξα (της είναι) ευπρεπής θεοφεγγέσιν εκλάμπουσα χάρις». Και δεν εορτάζουμε μόνον εμείς, αλλά μαζί μας εορτάζουν, «εξουσίαι, θρόνοι, αρχαί, κυριότητες, δυνάμεις και τα Χερουβίμ και τα φικτά Σεραφείμ. Αγάλλονται γηγενείς, επί γης θεία σου δόξη κοσμούμενοι. Προσπίπτουσι βασιλείς συν αρχαγγέλοις, αγγέλοις …», ολόκληρη η δημιουργία, διότι δι’ Αυτής δεν απολυτρώθηκε μόνο ο άνθρωπος, αλλά ολόκληρη η δημιουργία, η οποία «συστενάζει και συνωδίνει άχρι του νυν»(Ρωμ.8,22), με εμάς, λόγω της αμαρτίας!

ΑΓΙΟΣ ΝΕΟΜΑΡΤΥΣ ΣΥΜΕΩΝ Ο ΤΡΑΠΕΖΟΥΝΤΙΟΣ Ο ΧΡΥΣΟΧΟΟΣ

ΑΓΙΟΣ ΝΕΟΜΑΡΤΥΣ ΣΥΜΕΩΝ Ο ΤΡΑΠΕΖΟΥΝΤΙΟΣ Ο ΧΡΥΣΟΧΟΟΣ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού 

       Ο μαρτυρικός Πόντος έδωσε και αυτός μια σειρά από ηρωικούς Νεομάρτυρες στην Εκκλησία και το Έθνος, οι οποίοι όρθωσαν το ανάστημά τους στον βάρβαρο αλλόθρησκο Οθωμανισμό και υπεράσπισαν την άγια και αμώμητη πίστη του Χριστού και ταυτόχρονα εξέφρασαν την αντίσταση της πονεμένης Ρωμιοσύνης. Ένας από αυτούς υπήρξε και ο άγιος Νεομάρτυς Συμεών ο Τραπεζούντιος ο Χρυσοχόος.  

      Γεννήθηκε στην Τραπεζούντα του Πόντου στις αρχές του 17^ου αιώνα από ευσεβείς ορθοδόξους χριστιανούς γονείς, οι οποίοι του ενέπνευσαν την πίστη στο Σωτήρα Χριστό και του δίδαξαν την αρετή και το αδούλωτο φρόνημα. Ας μη λησμονούμε πως ο Πόντος, η πανάρχαια αυτή κοιτίδα του Ελληνισμού, βρέθηκε στο στόχαστρο πολλών και ποικίλων βαρβάρων. Ο Ελληνισμός του Πόντου είναι από τα πιο πονεμένα κομμάτια του εθνικού μας κορμού. Παρ’ όλες τις περιπέτειές τους όμως κράτησαν πεισματικά την εθνική τους συνείδηση και βέβαια την πίστη τους στο Χριστό. Δημιούργησαν έναν καταπληκτικό πολιτισμό, ο οποίος έχει γνήσιο ελληνορθόδοξο χαρακτήρα. 

15 Αυγούστου τιμούμε την Κοίμηση και μετάσταση της Υπεραγίας Θεοτόκου και μητέρας πάντων ημών.

15 Αυγούστου τιμούμε την Κοίμηση και μετάσταση της Υπεραγίας Θεοτόκου και μητέρας πάντων ημών.

Η μεγαλύτερη Θεομητορική εορτή είναι η του 15αύγουστου. Τιμάται η κοίμηση της Θεοτόκου. Είναι η ημέρα κατά την οποία η Υπεραγία Θεοτόκος κλείνει τον επί της γης κύκλο της ζωής. Περνά από τα γήινα με τις θλίψεις και τις δυσκολίες στην άφατο αιώνια ζωή και αγαλλίαση. Επιτέλεσε με άριστο τρόπο την επί της γης αποστολή Της.  «Χαίρε, κλίμαξ επουράνιε  δι ης κατέβη ο Θεός∙ χαίρε, γέφυρα μετάγουσα τους εκ γης προς ουρανόν»  ψάλλομε στον ακάθιστο ύμνο. Έγινε η νέα Εύα που γέννησε τον Λόγο του Θεού και λυτρωτή του κόσμου. Κύησε επί εννεάμηνο τον Σωτήρα Χριστό. Δάνεισε τα πάναγνα αίματά Της για να σαρκωθεί ο δημιουργός του κόσμου και του ανθρώπου. Με το γάλα της έθρεψε και μεγάλωσε τον Θεάνθρωπο Κύριο. Τον σωματικό θάνατο της Θεομήτορος εορτάζομε τον 15αύγουστο, την κοίμησή Της, δηλαδή το πέρασμα από την πρόσκαιρη ζωή εις την αιώνιο Ζωή. Για αυτό οι πιστοί χριστιανοί την ημέρα αυτή με χαρά πανηγυρίζουν. 

«ΜΕΤΕΣΤΗΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΖΩΗΝ ΜΗΤΗΡ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ»

(Εόρτιο αφιέρωμα στη μεγάλη θεομητορική εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Σύντομη θεολογική προσέγγιση της υπέρτατης συμβολής της Θεομήτορος στη σωτηρία του κόσμου)

   ΛΑΜΠΡΟΥ ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - καθηγητού

       Μέσα στην σωματική και πνευματική νωχέλεια του καλοκαιριού η Εκκλησία μας προβάλει, ως μια δροσερή νοητή όαση και πνευματική ανάταση, τη μεγάλη εορτή της Παναγίας μας. Το δεκαπενταύγουστο, ή όπως το ονομάζουν πολλοί «το Πάσχα του καλοκαιριού», αποτελεί έναν σπουδαίο εορτολογικό σταθμό του εκκλησιαστικού ενιαυτού. Η κορυφαία αυτή εορτή είναι  για ολόκληρη την Ορθοδοξία και ιδιαίτερα για μας του Έλληνες, που ευλαβούμαστε τη Θεοτόκο κατά τρόπο ξεχωριστό, μια ευκαιρία να εκφράσουμε ολόθυμα την τιμή μας προς το ιερό Της πρόσωπο, κι αυτό διότι η προσωπική και εθνική μας ζωή είναι συνυφασμένη με την υψηλή σκέπη και προστασία της Μεγάλης Μάνας, του κόσμου. Μεγάλα προσκυνηματικά κέντρα της χάρης Της (Τήνος, Πάρος, Βέρμιο, κ.α.) θα γίνουν και φέτος πόλοι έλξης χιλιάδων πιστών. Ακόμα πλήθος άλλων ναών αφιερωμένοι στην σεπτή Της Κοίμηση θα πανηγυρίσουν λαμπρά και θα τιμήσουν όπως πρέπει την έξοδό Της από τον κόσμο και την είσοδό Της στην ατέρμονη αιωνιότητα και την περίλαμπρη δόξα.