Τρίτη 24 Φεβρουαρίου 2026

Ξέγνοιαστα νιάτα καὶ κακὰ γεράματα, Κόντογλου Φώτης

Τὸν καιρὸ ποὺ γύριζα τὸν κόσμο, βρέθηκα μία φορᾶ στὴ Μαρσίλια, κι ἐπειδὴ μ’ ἄρεζε αὐτὴ ἡ πολιτεία, κι εἶχα καὶ κάμποσους καλοὺς φίλους ἐκεῖ πέρα, κάθισα ἕνα – δυὸ μῆνες.

Ἔκανα παρέα μὲ κάποιους Μαρσεγιέζους, ποὺ ἤτανε ὅλοι τους ἀνοιχτόκαρδοι καὶ καλοὶ ἄνθρωποι, πρὸ πάντων ἕνας ζωγράφος, Γιάννης Λασὰ τ’ ὄνομά του, ἀπὸ καλὸ σπίτι, κι ἕνας ἄλλος Μποτρού, θαλασσινός, κι οἱ δυό τους ὡς εἰκοσιπέντε χρονῶ, ὅσο ἤμουνα κι ἐγώ. Μὰ ἤτανε καὶ κάμποσοι Ρωμιοί, ὁ Νικόλας ὁ Βαγὴς καὶ ὁ Παναγὴς ὁ Γκαγκάνης, κι οἱ δυὸ πατριῶτες μου, ὁ Νίκος ὁ Σαμιωτάκης ἀπὸ τὶς Φώκιες καὶ κάποιοι ἄλλοι.

Από τη Μυτιλήνη στη Γη των Μασάι (Το ευαγγελικό μήνυμα της σωτηρίας στην Αφρική)


Η  Πανελλήνια Ένωση Θεολόγων πραγματοποιεί την Τετάρτη 25 Φεβρουαρίου 2026 και ώρα 19:30 την διαδικτυακή της Σύναξη «ΚΟΙΝΩΝΙΑ» με θέμα: Από τη Μυτιλήνη στη Γη των Μασάι (Το ευαγγελικό μήνυμα της σωτηρίας στην Αφρική), με ομιλητή τον κ. Παναγιώτη Τηνιακό που δραστηριοποιείται ιεραποστολικά στην Ιερά Μητρόπολη Ναϊρόμπι  στην Κένυα της Αφρικής.


Ο Ηλεκτρονικός σύνδεσμος συμμετοχής στην εκδήλωση είναι:

synaksi.petheol.gr

Τὸ ἀλφαβητάρι τῆς ἀρετῆς. Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος

Ἄ ρχιζε πάντα ἀπ’ τὸ Θεὸ καὶ πάντα τελείωνε μαζί του

Β ίου τὸ κέρδος εἶν’ αὐτό: τὴ μέρα σου καλὰ νὰ τελειώνεις

Γ νώριζε ὅλα τὰ καλὰ ἔργα τῶν δικαίων

Δ εινὸν τὸ νὰ πεινάει κανείς, μὰ φοβερότερος ὁ πλοῦτος ὁ παράνομος

Ε ὐεργετεῖς; Μάθε λοιπὸν πὼς τὸ Θεὸ μιμεῖσαι.

Ζ ήτα ἀπ’ τὸ Θεὸ νὰ σοῦ εἶναι σπλαχνικός, σὰν ὅμως εὔσπλαχνος εἶσαι καὶ ἐσὺ

Ἡ σάρκα ἡ ἀνθρώπινη νὰ συγκρατεῖται πρέπει καὶ νὰ δαμάζεται γερὰ

Θ υμὸ χαλίνωνε, μὴ πέσεις ἔξω ἀπὸ τὴ λογικὴ

Ἲ σια ψηλὰ τὸ βλέμμα σου, στὴ γλώσσα νὰ ‘χεις μέτρο

«ΕΠΙΖΩΝΤΕΣ ΤΩΝ ΜΑΡΤΥΡΩΝ ΤΟΥ ΙΕΧΩΒΑ» (HBO): ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΠΟΥ ΣΠΑΖΟΥΝ ΤΗ ΣΙΩΠΗ ΔΕΚΑΕΤΙΩΝ

«Surviving the Jehovah’s Witnesses»

«ΕΠΙΖΩΝΤΕΣ ΤΩΝ ΜΑΡΤΥΡΩΝ ΤΟΥ ΙΕΧΩΒΑ» (HBO):

ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΠΟΥ ΣΠΑΖΟΥΝ ΤΗ ΣΙΩΠΗ ΔΕΚΑΕΤΙΩΝ

Στὶς 20 Φεβρουαρίου 2026, ἡ πλατφόρμα HBO Max κυκλοφόρησε τὸ ντοκιμαντὲρ «Surviving the Jehovah’s Witnesses», μιὰ σειρὰ ποὺ ἔγινε ἀμέσως ἀπὸ τὶς πιὸ συζητημένες θρησκευτικὲς παραγωγὲς τῶν τελευταίων ἐτῶν. Πρώην μέλη τῶν Μαρτύρων τοῦ Ἰεχωβά — ἄνθρωποι ποὺ γεννήθηκαν μέσα στὴν κοινότητα, μεγάλωσαν σ’ αὐτήν, ἔζησαν τὴ διπλὴ ζωὴ τῆς ἐξωτερικῆς συμμόρφωσης καὶ τῆς ἐσωτερικῆς ἀγωνίας — μιλοῦν γιὰ πρώτη φορὰ δημόσια, χωρὶς νὰ κρύβουν τὸ πρόσωπό τους, γιὰ ὅσα ἔζησαν. (περισσότερα γιὰ τοὺς ΜτΙ μπορείτε νὰ διαβάσετε ἐδῶ)

Η κατάσταση στην Ελλάδα σήμερα. Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Η κατάσταση στην Ελλάδα σήμερα

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

 

         Μετά τη σύντομη περιγραφή της κατάστασης της Ευρώπης στη σημερινή παγκόσμια πραγματικότητα, σε συντομία θα περιγραφή η κατάσταση της Ελλάδος σε αυτή την πραγματικότητα μέσα από αντικειμενικά στοιχεία. Προοιμιακά να γραφεί ότι στη χώρα μας πάντα ισχύουν τα όσα έγραψε ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης στο πασχαλινό διήγημά του «Λαμπριάτικος ψάλτης» και δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο του 1893 στην εφημερίδα «Ακρόπολις»: 

«Άγγλος ή Γερμανός ή Γάλλος δύναται να είναι κοσμοπολίτης ή αναρχικός, ή άθεος ή οτιδήποτε. Έκαμε το πατριωτικόν χρέος του, έκτισε μεγάλην πατρίδα. Τώρα είναι ελεύθερος να επαγγέλλεται χάριν πολυτελείας την απιστίαν και την απαισιοδοξίαν. Αλλά ο Γραικύλος της σήμερον όστις θέλει να κάμη δημοσία τον άθεον ή τον κοσμοπολίτην, ομοιάζει με νάνον ανορθούμενον επ’ άκρων ονύχων και τανυόμενον να φθάση εις ύψος και να φανή και αυτός γίγας. Το Ελληνικόν Έθνος, το δούλον, αλλ’ ουδέν ήττον και το ελεύθερον έχει και θα έχη δια παντός ανάγκην της θρησκείας του». Και όμως με τα συμπλέγματά της κυριαρχούσας τάξης ως προς  τον δυτικόφερτο τρόπο ζωής, μαζί με τα υπό τους οθωμανούς υπολείμματά της,  επιχειρείται να μετατρεπούμε οι Έλληνες από υποδείγματα πολιτισμού σε επιπόλαιους μαθητές μηδενιστικών και ηδονιστικών αντιλήψεων, καθώς και αρρωστημένων συνηθειών.

Δευτέρα 23 Φεβρουαρίου 2026

Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς, Προτρεπτική προς τη νηστεία

Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς. Τοιχογραφία στο καθολικό της Ιεράς Μονής Μεγίστη Λαύρας Αγίου Όρους (1534/35). Ζωγράφος Θεοφάνης ο Κρης (Στρελίτζας-Μπαθάς). Από: «Άγιοι του Άθω» https://saints-of-mount-athos.blogspot.com/

Αν ο άνθρωπος κρατούσε και διατηρούσε την νηστεία που του ετέθη στον παράδεισο θα παρέμενε διαπαντός αθάνατος και ακούραστος και άλυπος!
(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)

Αγίου Γρηγορίου Παλαμά
Ομιλία 6
Προτρεπτική προς τη νηστεία
Όπου γίνεται σύντομος λόγος και περί της γενέσεως του κόσμου

1 Πολυμήχανος και πολυτροπώτατος για την κακία, μάλλον δε παμμήχανος είναι ο νοητός όφις, ο πρωταίτιος του κακού. Έχει τα μέσα να εμποδίση την αγαθή πρόθεσί μας και πράξι, μόλις αρχίζει. Κι’ αν δεν μπορέση να την εμποδίση στην αρχή, γνωρίζει άλλες μηχανές, με τις οποίες την αχρηστεύει όταν ευρίσκεται σ’ ενέργεια· κι’ αν δεν μπορέση να την αχρηστεύση, όταν τελήται κάπου στη μέση, πάλι γνωρίζει άλλα σοφίσματα και άλλους τρόπους για να την αφανίση όταν τελειωθή και να την καταστήση ανωφελή, μάλλον δε και επιζημία για όσους δεν προσέχουν πολύ.

ΚΑΘΑΡΑ ΔΕΥΤΕΡΑ

ΚΑΘΑΡΑ ΔΕΥΤΕΡΑ

«Τόν τῆς Νηστείας καιρόν, φαιδρῶς ἀπαρξώμεθα, πρός ἀγῶνας πνευματικούς ἑαυτούς ὑποβάλλοντες»


Οἱ παλιοί ἔλεγαν «παχεῖα γαστήρ λεπτόν οὐ τίκτει νόον». Ἡ παχιά κοιλιά χοντραίνει καί τήν σκέψη. 

Ἡ παχυσαρκία δέν ζημιώνει μόνο τήν καρδιά καί δέν φέρνει μόνο καί ἄλλες ἀρρώστιες, ἀλλά ζημιώνει καί τήν σκέψη, ζημιώνει καί τήν προσευχή. Νά νιώθεις κατάνυξη στήν προσευχή χορτάτος, δέν μπορεῖς. 


Ἡ νηστεία εἶναι μιά δουλαγώγηση τῆς σάρκας. Ἐμεῖς οἱ Χριστιανοί δέν φθονοῦμε τήν σάρκα. Δέν εἶναι κακή, ἁμαρτωλή ἡ σάρκα. Ἀλλά ὅμως ἡ ἀδυναμία μας τήν κάνει ἁμαρτωλή. Καί ἡ ἁμαρτωλή σάρκα σκοτώνει τήν ψυχή. Αὐτός πού θέλει νά ζήσει σαρκική ζωή, καταστρέφει τήν ψυχή του. Γι’ αὐτό καί ἡ εὐδαιμονία εἶναι καταστροφή τῆς ψυχῆς.

Μια διδακτική ιστορία για τη Σαρακοστή από τον Άγιο Νικόλαο Βελιμίροβιτς

Οἱ διὰ Χριστὸν σαλοὶ διακρίνονται ἀπὸ μιὰ σπάνια ἔλλειψη φόβου. Ὁ μακάριος Νικόλαος ἔτρεχε ἀνάμεσα στοὺς δρόμους τοῦ Πσκὼφ προσποιούμενος τὸν τρελό, ἐλέγχοντας τοὺς ἀνθρώπους γιὰ τὶς κρυφὲς ἁμαρτίες τους καὶ προφητεύοντας ἐκεῖνα ποὺ ἐπρόκειτο νὰ τοὺς συμβοῦν.

Ὅταν ὁ Ἰβὰν ὁ Δ΄ ὁ Τρομερὸς κατέφθασε στὸ Πσκώφ, ὁλόκληρη ἡ πόλη διασαλεύτηκε ἀπὸ τὸν τρόμο γιὰ τὸ φοβερὸ τσάρο. Γιὰ νὰ τὸν ὑποδεχθοῦν οἱ κάτοικοι τοποθέτησαν στὴν εἴσοδο κάθε σπιτιοῦ ψωμὶ καὶ ἁλάτι, ἀλλὰ οἱ ἴδιοι, φοβισμένοι, δὲν ἐμφανίστηκαν. Ὅταν ὁ κυβερνήτης τῆς πόλης πρόσφερε στὸν τσάρο ψωμὶ καὶ ἁλάτι σ’ ἕνα δίσκο, ὁ τσάρος ἔσπρωξε μακριά τον δίσκο, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ πέσουν καταγῆς τὸ ψωμὶ καὶ τὸ ἁλάτι. Τότε ἐμφανίστηκε μπροστά του ὁ ὅσιος Νικόλαος: ντυμένος μὲ ποδήρη χιτώνα, δεμένο μὲ σκοινὶ στὴ μέση, χοροπηδοῦσε γύρω του μ’ ἕνα μπαστούνι, σὰν παιδί. Τοῦ φώναζε: «Ἰβάνουσκα, Ἰβάνουσκα, φάε ψωμὶ κι ἁλάτι καὶ μὴν τρῶς ἀνθρώπινο αἷμα». Οἱ στρατιῶτες ἔτρεξαν νὰ τὸν πιάσουν, ὅμως ἐκεῖνος τοὺς ξεγλίστρησε καὶ κρύφτηκε. Ὁ τσάρος ζήτησε νὰ μάθει γιὰ τὸ μακάριο Νικόλαο –ποιὸς ἦταν καὶ τί ἦταν– καὶ τὸν ἐπισκέφθηκε στo φτωχικό του. Ἦταν τότε ἡ πρώτη ἑβδομάδα τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς. Ὁ Νικόλαος, μόλις πληροφορήθηκε ὅτι ἐρχόταν ὁ τσάρος γιὰ νὰ τὸν ἐπισκεφθεῖ, φρόντισε νὰ ἐξασφαλίσει ἕνα κομμάτι ὠμὸ κρέας. Ὅταν λοιπὸν κατέφθασε ὁ Ἰβὰν ὁ Τρομερός, ὁ ὅσιος ἔβαλε μετάνοια καὶ τοῦ πρόσφερε τὸ κρέας λέγοντας «Φάε, Ἰβάνουσκα, φάε!». Ὀργισμένος ὁ τσάρος τοῦ ἀπάντησε «Εἶμαι χριστιανὸς καὶ δὲν τρώω κρέας τὴ Σαρακοστὴ γιατὶ νηστεύω!». Ὁ ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ μονομιᾶς τὸν ἀποστόμωσε «Κάνεις πολὺ χειρότερα: τρέφεσαι μὲ σάρκα καὶ αἷμα ἀνθρώπων, ξεχνώντας ὄχι μόνον τὴ Σαρακοστή, ἀλλὰ καὶ τὸν ἴδιο τὸν Θεό!». Τὸ μάθημα αὐτὸ μπῆκε βαθιὰ μέσα στὴν καρδιὰ τοῦ τσάρου Ἰβὰν· ντροπιασμένος ἔφυγε ἀμέσως ἀπ’ τὸ Πσκώφ, ὅπου ἀρχικῶς εἶχε ἔλθει μὲ τὴν πρόθεση νὰ κατασφαγιάσει τὸν πληθυσμό.

ΑΓΙΟΣ ΠΟΛΥΚΑΡΠΟΣ ΣΜΥΡΝΗΣ: Ο ΗΡΩΙΚΟΣ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΑΣ

ΑΓΙΟΣ ΠΟΛΥΚΑΡΠΟΣ ΣΜΥΡΝΗΣ: Ο ΗΡΩΙΚΟΣ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΑΣ


ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - Καθηγητού


     Στις 23 Φεβρουαρίου η Εκκλησία μας εορτάζει τη μνήμη του αγίου Πολυκάρπου επισκόπου Σμύρνης. Πρόκειται για σπουδαία προσωπικότητα της αρχαίας Εκκλησίας, ο οποίος ανήκει στην κατηγορία των Αποστολικών Πατέρων, δηλαδή των διαδόχων επισκόπων των αγίων Αποστόλων.

     Γεννήθηκε το 80 μ. Χ. στη Μ. Ασία από τους ευσεβείς γονείς του Παγκράτιο και Θεοδώρα, οι οποίοι είχαν μαρτυρήσει για την πίστη τους στο Χριστό. Διατέλεσε μαθητής του αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, ο οποίος πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στη Μ. Ασία. Βαπτίστηκε μικρός και αφιέρωσε τη ζωή του στο Χριστό. Λίγο πριν το θάνατό του ο επίσκοπος Σμύρνης άγιος Βουκόλος, τον χειροτόνησε διάδοχό του, διότι έβλεπε στο πρόσωπό του την αρετή και την αγιότητά. 

Όσιος Θεοφάνης ο Έγκλειστος: Το μέτρο του φαγητού – Νηστεία για μεγάλους και παιδιά – Η ωφέλεια μας από τις νηστείες της Εκκλησίας.

Το μέτρο του φαγητού.

Ως προς τη διατροφή, ας είναι αρχή σας να σηκώνεστε από το τραπέζι μισοχορτάτος. Έτσι η κακιά δούλα, η σάρκα, θα νιώσει ότι έχει από πάνω της έναν εξουσιαστή. 

Όσο για το κρασί, πολύ καλά κάνατε και το κόψατε. Έτσι θα είστε πάντα νηφάλιος, με ξεθόλωτο νου και δραστήριο σώμα. Μεγάλη υπόθεση! 

Νηστεία για μεγάλους και παιδιά.

Η νηστεία της Τετάρτης και της Παρασκευής και οι υπόλοιπες «διατεταγμένες» νηστείες του εκκλησιαστικού έτους είναι αρκετές. Δεν υπάρχει λόγος να προσθέσετε σ’ αυτές άλλη μια μέρα την εβδομάδα. Ρίξτε καλύτερα μεγαλύτερο βάρος στον πνευματικό αγώνα εναντίον των πονηρών λογισμών και των εμπαθών αισθημάτων. Ως προς το σώμα, φτάνει να το κρατάτε υπό τον έλεγχό σας με μια διακριτική εγκράτεια σε όλα. 

Τα παιδιά, όταν είναι άρρωστα ή ασθενικά, ας μη νηστεύουν. Όταν όμως είναι υγιή, γιατί όχι; Αν δεν συνηθίσουν να νηστεύουν από μικρά, ούτε όταν μεγαλώσουν θα τηρούν τις νηστείες της Εκκλησίας μας. 

Πριν αλέκτωρ λαλήσει τρίς… η επιβεβαίωση μιας εθνικής και πνευματικής εκτροπής

Του Σωτήρη Μ. Τζούμα 


Υπάρχουν στιγμές στην πολιτική και θεσμική ζωή του τόπου που η Ιστορία δεν χρειάζεται χρόνια για να αποδώσει κρίση. Υπάρχουν παρεμβάσεις που δικαιώνονται όχι εκ των υστέρων, αλλά πριν ακόμη στεγνώσει το μελάνι τους. Μία τέτοια στιγμή ζούμε σήμερα.

Η επισήμανση που πρώτοι εμείς αναδείξαμε  και στηλιτεύσαμε μέσα από τις σελίδες του XPSALMOS, αναφορικά με την Αναθεώρηση του Συντάγματος και ειδικότερα το άρθρο 3, δεν άργησε να επιβεβαιωθεί με τρόπο σχεδόν προκλητικό.

Πριν αλέκτωρ λαλήσει τρίς… η πραγματικότητα ήρθε να αποκαλύψει προθέσεις, σχεδιασμούς και περίεργες ιδεολογικές στοχεύσεις που δεν μπορούν πλέον να κρυφτούν πίσω από τεχνικές διατυπώσεις και θεσμικά προσχήματα.

Ὁ ἀγώνας ἐναντίον τῆς ἁμαρτίας. Ἅγιος Τύχων Ἐπίσκοπος Ζαντόνκ

Δύσκολος εἶναι, τό ἀναγνωρίζω, ὁ ἀγώνας ἐνάντιον αὐτοῦ τοῦ ἐχθροῦ· εἶναι ὅμως ἀπαραίτητος. Πολλοί κάνουν πολέμους καί νικοῦν ἄλλους ἀνθρώπους· εἶναι ὅμως αἰχμάλωτοι καί δοῦλοι στά πάθη τους. Δέν ὑπάρχει πιό ἐνδοξη νίκη ἀπό τή νίκη πάνω στόν ἑαυτό μας. Βραβεῖο χωρίς νίκη δέν ὑπάρχει. Καί νίκη χωρίς ἀγώνα δέν ὑπάρχει.

Ἀδελφέ μου, ἄς καταπιαστοῦμε μ’ αὐτόν τόν ἀγώνα, γιά νά κερδίσουμε μέ τή βοήθεια τοῦ Χριστοῦ τή νίκη, νά πάρουμε ἀπ’ Αὐτόν τό στεφάνι τῆς ἀρετῆ”ς καί νά θριαμβεύσουμε αἰώνια στή Βασιλειά Του.

Ἄς διατυπώσουμε τώρα μερικές σκέψεις, πού δίνουν βοήθεια καί ἐνίσχυση στόν ἀγώνα:

Κυριακή 22 Φεβρουαρίου 2026

Δόξα σ’ αυτόν που δίνει το φόβο του στις καρδιές μας. Όσιος Εφραίμ ο Σύρος

Δόξα σ’ αυτόν που δίνει το φόβο του στις καρδιές μας 
Όσιος Εφραίμ ο Σύρος

Εκείνος που πιστεύει στον Υιό του Θεού έχει αιώνια ζωή (Α’ Ιω. 5:13)· εκείνος που πιστεύει στον Υιό του Θεού δε θα αντιμετωπίσει εμπόδια στα βήματά του· και αν ακόμη περάσει μέσα από φωτιά, δε θα τον κάψει η φλόγα της. Εκείνος που πιστεύει στον Υιό του Θεού, όπως είπε η Γραφή, θα τρέξουν από τα σπλάχνα του ποταμοί ζωντανού νερού (Ιω. 7:38). Τα πολλά ξύλα αυξάνουν τη φλόγα, και ο φόβος του Θεού πολλαπλασιάζει τη γνώση στην καρδιά του ανθρώπου, η εργασία όμως εδραιώνει τη γνώση. Πρόσεχε πάρα πολύ κατά τον καιρό που σπέρνεις το σπόρο του Κυρίου σου, μήπως κάποια στιγμή ο Εχθρός ανακατώσει τα ζιζάνια (Ματθ. 132:5)· γιατί είναι δική του συνήθεια να επιδιώκει να κάνει το κακό δια μέσου του αγαθού. Ας ζητήσουμε χάρη από τον Κύριο, για να μας δώσει, ως δώρο, γνώση και σύνεση, ώστε να είμαστε άγρυπνοι σε όλα.

Αρχιμ. π. Επιφάνιος Θεοδωρόπουλος, ένας σύγχρονος Πατέρας τής Εκκλησίας (Σεβ. Μητροπολίτης Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου Ιερόθεος)

Συμμετέχω μέ χαρά στήν ἀφιέρωση τοῦ περιοδικοῦ «Ἐκ βαθέων» στόν μακαριστό Ἀρχιμ. π. Ἐπιφάνιο Θεοδωρόπουλο, τόν στοργικό πατέρα καί θά μποροῦσα νά πῶ, τόν ἡσυχαστή τῆς Ὀμόνοιας Ἀθηνῶν, διότι ἔζησε στό κέντρο τῆς Ἀθήνας, ἐξομολογώντας καί καθοδηγώντας χιλιάδες πονεμένους ἀνθρώπους καί ἐπισκεπτόμενος, σχεδόν κάθε βράδυ, ἀρρώστους σέ ὅλα τά Νοσοκομεῖα Ἀθηνῶν, ὄντας ἡ «μέριμνα πασῶν τῶν Ἐκκλησιῶν», ὡς ἕνας ἡσυχαστής φιλοκαλικός Πατέρας τῆς Ἐκκλησίας. Δυστυχῶς, ὅμως, ὁ χῶρος τοῦ περιοδικοῦ εἶναι περιορισμένος, ἀλλά χαίρομαι γιατί τά ὅσα θά γράψω μέ συντομία θά συμπληρωθοῦν ἀπό πνευματικά παιδιά τοῦ μακαριστοῦ π. Ἐπιφανίου πού κοσμοῦν τήν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ. Θά τονισθοῦν μερικά στοιχεῖα ἀπό τήν προσωπικότητά του, ὅπως τά διεπίστωσα προσωπικά.

Πατήρ Βασίλειος ο θαυματουργός (Β’)

Πατήρ Βασίλειος ο θαυματουργός (Β’)

Κάποια χρονιά, ενώ στο Τασλίκ έβρεχε, στα γειτονικά χωριά έκανε μεγάλη ανομβρία. Άρχισαν τα σπαρτά και τα δένδρα να ξηραίνωνται και να υποφέρουν τα ζώα από την έλλειψη του νερού. Τότε οι κάτοικοι της περιοχής σκέφτηκαν ότι από αυτό το κακό μόνο ο παπα-Βασίλης μπορούσε να τους απαλλάξη. Έκαναν μία επιτροπή, πήγαν και τον παρεκάλεσαν να έρθη να τους βοηθήση. Πήγε μαζί τους και είπε στο συγκεντρωμένο πλήθος που τον περίμενε, να τον ακολουθήσουν όλοι σ’ ένα μικρό λόφο για να κάνουν προσευχή να στείλη ο Θεός την ποθούμενη βροχή. Μόλις έφθασαν στο ύψωμα τους είπε να γονατίσουν όλοι και αυτός διάβαζε τις ευχές. Σε λίγο άρχισαν να εμφανίζωνται στον ουρανό τα πρώτα σύννεφα, να πέφτουν οι πρώτες σταγόνες και μετά έβρεξε καλά για πολλή ώρα.

Σάββατο 21 Φεβρουαρίου 2026

Η κυρά Σαρακοστή, έθιμα και παραδόσεις (κατασκευές).

Η κυρά Σαρακοστή (εμπλουτισμένο)

Σαράντα μέρες κράταγε η νηστεία πριν το Πάσχα. Τόσες νήστεψε και ο Χριστός στην έρημο. Τις τρεις πρώτες μάλιστα μερικές γυναίκες δεν έβαζαν στο στόμα τους τίποτα, ούτε καν ψωμί ή νερό και την τέταρτη έτρωγαν μόνο ειδικά φαγητά - καρυδόπιτα, σούπα με φασόλια, πετιμέζι. Πόσο αργά περνούσε η σαρακοστή για όσους νήστευαν και νήστευαν οι περισσότεροι.

Η "κυρά Σαρακοστή" ήταν το ημερολόγιό τους. Την παρίσταναν ως καλογριά. Έπαιρναν μια κόλλα χαρτί και σχεδίαζαν μια γυναίκα. Δεν της έκαναν στόμα γιατί συνέχεια νήστευε και τα χέρια της ήταν σταυρωμένα γιατί όλο προσευχόταν. Είχε 7 πόδια, τις 7 βδομάδες της Σαρακοστής. Κάθε Σάββατο έκοβαν και ένα πόδι. Το τελευταίο το έκοβαν το Μεγάλο Σαββάτο. Στη Χίο το έβαζαν μέσα σε ένα ξερό σύκο ή σε ένα καρύδι και όποιος το έβρισκε πίστευαν πως θα ήταν καλότυχος. Αλλού την έκαναν και πάνινη την "κυρά Σαρακοστή" τους και τη γέμιζαν με πούπουλα. Στον Πόντο έπαιρναν μια πατάτα ψημένη ή ένα κρεμμύδι, έμπηγαν 7 φτερά κότας, το έδεναν στο ταβάνι και κρεμόταν όλη τη Σαρακοστή. Κάθε βδομάδα έβγαζαν και ένα φτερό. Ο "κουκουράς", έτσι το έλεγαν, ήταν ο φόβος των παιδιών.

Τι είναι ο Εσπερινός της Συγνώμης και οι Κατανυκτικοί Εσπερινοί της Μεγάλης Τεσσαρακοστής .

Oι κατανυκτικοί Εσπερινοί τελούνται κάθε Κυριακή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής.
Το απόγευμα της Κυριακής της Τυροφάγου τελείται ο Κατανυκτικός Εσπερινός της Συγνώμης. Κατανυκτικός λέγεται, διότι ψάλλονται κατανυκτικά τροπάρια από το Τριώδιο, που το περιεχόμενό τους διαποτίζεται από βαθιά συναίσθηση της αμαρτωλότητας, πένθος, συντριβή, μετάνοια και θερμή ικεσία για άφεση αμαρτιών.

Εσπερινός Συγνώμης λέγεται, αυτός μόνον, από τους κατανυκτικούς, διότι στο τέλος της ακολουθίας ο λαός ασπάζεται το Ευαγγέλιο ζητώντας από τον Ιερέα συγγνώμη και στη συνέχεια και μεταξύ τους, ώστε συχωρεμένοι να αρχίσουν τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Πρόκειται για μια ωραία συνήθεια, που διατηρείται σε πολλές Μητροπόλεις της Εκκλησίας της Ελλάδος

Ένα άλλο χαρακτηριστικό των Εσπερινών αυτών είναι ότι μετά την Είσοδο και το «Εσπέρας Προκείμενον», αλλάζει ο διάκοσμος της Αγίας Τραπέζης και η στολή του Ιερέως. Από πασχαλινή, λόγω της Κυριακής, γίνεται πένθιμη, λόγω της Τεσσαρακοστής (αλλάζουν τα λευκά με πορφυρά - έφ' όσον τον Χριστό δεν Τον πενθούμε ως άνθρωπο, άλλ' ως Βασιλέα Θεό).

Πρὶν ἀπὸ τὴ Μεγάλη Σαρακοστὴ, Schmemann Alexander Protopresbyter (1921-1983)

Μέχρι τώρα [στὰ προηγούμενα κεφάλαια τοῦ ἔργου] μιλήσαμε γιὰ τὴ διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας σχετικὰ μὲ τὴ Μεγάλη Σαρακοστὴ ὅπως μᾶς μεταδίδεται κυρίως μέσα ἀπὸ τὴ λατρεία αὐτῆς τῆς περιόδου. Τώρα μπορεῖ κανεὶς νὰ ρωτήσει: Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμόσουμε στὴ ζωή μας αὐτὴ τὴ διδασκαλία; Πῶς θὰ μποροῦσε ἡ Μεγάλη Σαρακοστὴ νὰ ἔχει ὄχι μιὰ ἁπλῆ ἐπιφανειακὴ ἀλλὰ μιὰ ἀληθινὴ ἐπίδραση στὴν ὕπαρξή μας;

Τούτη ἡ ζωὴ εἶναι πολὺ διαφορετικὴ ἀπὸ τὴ ζωὴ τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων ποὺ ζοῦσαν τὸν καιρὸ ποὺ γράφονταν αὐτοὶ οἱ ὕμνοι καὶ οἱ ἀκολουθίες καὶ συντάσσονταν οἱ κανόνες καὶ τὰ τυπικά. Ζοῦσε τότε κανεὶς σὲ μιὰ σχετικὰ μικρὴ καὶ βασικὰ ἀγροτικὴ κοινωνία, μέσα σ’ ἕνα ὀργανωμένο ὀρθόδοξο κόσμο καὶ ἡ Ἐκκλησία διαμόρφωνε τὸ γενικὸ ρυθμὸ τῆς ζωῆς του. Τώρα ὅμως ζοῦμε σὲ τεράστια ἀστικὰ κέντρα, σὲ τεχνοκρατούμενες κοινωνίες, πληθωρικὲς στὰ θρησκευτικὰ «πιστεύω» τους μὲ ἐκκοσμικευμένες ἀπόψεις γιὰ τὸν κόσμο καὶ μέσα σ’ αὐτὲς ἐμεῖς οἱ ὀρθόδοξοι ἀποτελοῦμε μιὰ ἀσήμαντη μειονότητα. Ἡ Μεγάλη Σαρακοστὴ δὲν εἶναι πιὰ «αἰσθητὴ» ὅπως ἦταν παλιὰ στὴν Ἑλλάδα ἢ στὴν Ρωσία, ἂς ποῦμε. Ἡ ἐρώτησή μας λοιπὸν εἶναι πολὺ οὐσιαστική: πῶς μποροῦμε ἐμεῖς -πέρα ἀπὸ τὸ νὰ κάνουμε μιὰ ἢ δυὸ «συμβατικὲς» ἀλλαγὲς στὴν καθημερινὴ ζωή μας – νὰ τηρήσουμε τὴ Σαρακοστή;

Ο ΒΑΚΧΟΣ ΖΕΙ ΚΑΙ ΒΑΣΙΛΕΥΕΙ ΣΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΤΟΥ ΕΩΣΦΟΡΟΥ!

Ο ΒΑΚΧΟΣ ΖΕΙ ΚΑΙ ΒΑΣΙΛΕΥΕΙ ΣΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΤΟΥ ΕΩΣΦΟΡΟΥ!

(Μια διαφορετική προσέγγιση των καρναβαλικών αθλιοτήτων)


                                                 ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - Καθηγητού


         Εισερχόμαστε για μια ακόμη φορά, με τη χάρη του Θεού, στο άγιο Τριώδιο, στην ιερότερη εορτολογική περίοδο της Εκκλησίας μας, κατά την οποία μπορούμε να συνειδητοποιήσουμε την πνευματική μας υστέρηση, να βιώσουμε την σωτήρια κλήση μας για μετάνοια και νίψη και να κάνουμε τον προσωπικό μας αγώνα για την πνευματική μας αναγέννηση. Η κατανυκτική περίοδος του Τριωδίου είναι ένα νοητό στάδιο πνευματικού αγώνα στο οποίο καλείται κάθε πιστός να τρέξει τον καλό αγώνα των αρετών,  να αποβάλλει κάθε παρείσακτο αμαρτωλό στοιχείο από τον εαυτό του, το οποίο υπάρχει ως θανατηφόρος ιός, που δηλητηριάζει τον άνθρωπο και τον οδηγεί αργά, αλλά σταθερά, στον πνευματικό θάνατο. Μόνο έτσι θα αξιωθούμε να προσκυνήσουμε πνευματικά καθαροί το θείο Πάθος του Λυτρωτή μας Χριστού και να εορτάσουμε με αγαλλίαση τη λαμπροφόρο Ανάστασή Του.

ΕΛΕΝΗ ΑΡΒΕΛΕΡ: Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΖΕΙΝ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΟΛΕΒΑΣ

Η Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ ήταν κατά κάποιο τρόπο η γιαγιά όλων των συγχρόνων Ελλήνων. Μάς έφερε με τρόπο ευχάριστο και με λόγο κατανοητό πιο κοντά στους Βυζαντινούς προγόνους μας και στην Ιστορία του Ελληνορθοδόξου κράτους της Κωνσταντινουπόλεως.

Παρά το αρνητικό κλίμα για το Βυζάντιο ως όνομα, ως πολιτισμό, ως θρησκεύουσα κοινωνία, το οποίο καλλιεργήθηκε από ανιστόρητους ή ιδεοληπτικούς, η προσφάτως εκλιπούσα Διδασκάλισσα του Γένους κατόρθωσε να φέρει στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος ενός ευρύτερου κοινού τα επιτεύγματα του Βυζαντινού Πολιτισμού. Το κυριώτερο, όμως, που μας προσέφερε είναι ο αγώνας και η αγωνία της για να αναδείξει τη διαχρονική συνέχεια του Ελληνισμού.