Πέμπτη 20 Αυγούστου 2026

Μαρτζούχεια σοφίσματα

Μαρτζούχεια σοφίσματα

Ξαναχτύπησε ο γνωστός ευφυολόγος και με πλούσια δείγματα εξυπνακίστικης θεολογίας παπα Θεοδόσης εκ Πρεβέζης. Αυτή τη φορά σνόμπαρε τον όσιο Παΐσιο. Σε πρόσφατο άρθρο του (https://paterikos.blogspot.com/2026/08/blog-post_607.html) μίλησε απαξιωτικά για τη γνωστή επιστολή του οσίου “Σημεία των καιρών” (https://agiosrafael.gr/agios-paisios-ta-simeia-ton-kairon/). Στο κείμενό του αυτό, ενώ γενικά περιέχει αρκετές αλήθειες, δυστυχώς στο τέλος πέταξε και μια “κουτσουλιά” και έτσι μαγάρισε το όλο φαγητό. Η φράση του “ακόμη και σύγχρονος άγιος ασκητής «συναπήχθῃ τῇ υποκρίσει» ανοητολογούντος αμερικανοφερμένου μοναχού και ενώ σωστά αυτός ο ασκητής δίδασκε λέγοντας: «Όταν ο διάβολος οργώνει (τα κάνει άνω κάτω δηλαδή με την κακή εγωιστική χρήση της ελευθερίας) ο Θεός σπέρνει», (τον σπόρο της σοδειάς του δικοὐ Του κόσμου), στο τέλος ο ίδιος αυτός ασκητής, υπέγραψε αφελές αθεολόγητο σημείωμα για τους κινδύνους του 666, που τώρα το επικαλούνται πάντες οι αντιχριστολόγοι ως επιβεβαίωσή τους.

Στέλιος Ράμφος (1939 – 2026): Ο στοχαστικός πλους του ολοκληρώθηκε

Ηθελα να βρισκόμουν παρὰ θῖν’ ἁλός όταν πληροφορήθηκα τον θάνατο του Στέλιου Ράμφου. Το μήνυμα των «ΝΕΩΝ» ζητούσε να γράψω ένα κείμενο εις μνήμην του. Ηξερα ότι θα δεχόμουν, νιώθοντας όμως ανεπαρκής απέναντι στο εύρος του στοχασμού του. Αφενός θεώρησα πνευματικό καθήκον τη συγγραφή, αφετέρου ο ίδιος με είχε τιμήσει με τη φιλία του. Οταν κυκλοφόρησε ο δεύτερος τόμος των «Πολιτικών του Βίου», μου τηλεφώνησε, προτού προλάβω να τον αποστείλω, για να μοιραστεί τις εντυπώσεις του. Λίγα χρόνια αργότερα, όταν έμαθε ότι περνούσα μια δύσκολη προσωπική στιγμή, με κάλεσε για να μου συμπαρασταθεί. Δεν το ξέχασα ποτέ. Την τελευταία δεκαετία συναντιόμασταν περιστασιακά στα γραφεία των Εκδόσεων Αρμός. Ηταν πάντα εγκάρδιος και γενναιόδωρος, με μια καλοσύνη που χαρακτήριζε το πώς συνομιλούσε. Συζητούσαμε κυρίως την επικαιρότητα και όσα απασχολούσαν τη σκέψη του. Δεν θυμάμαι πότε μιλήσαμε για τελευταία φορά.

Θα δεχόταν ο Χριστός τόση λάμψη στις Εκκλησίες;

Απάντηση σε μια επιστολή

Του Αγ. Νικολάου Βελιμίροβιτς Επισκ. Αχρίδος

Στο προηγούμενο γράμμα μου απαντάτε πάλι με ερώτηση: «Θα ανεχό­ταν ο Χριστός τόση λάμψη στην Εκκλησία;». Οπωσδήποτε. Το ανεχόταν και τότε, θα το ανεχόταν και τώρα. Τότε υπήρχε στα Ιεροσόλυμα ο ναός του Σολομώντα, ένα από τα σπάνια θαύματα της αρχιτεκτονικής και πο­λυτέλειας στον κόσμο. Τούτος ο ναός είχε περισσότερο χρυσό και πολύτι­μες πέτρες εσωτερικά απ' ό,τι έχουν σήμερα όλοι οι χριστιανικοί ναοί στα Βαλκάνια. «Και όλον τον οίκον περιέσχε χρυσίω έως συντέλειας παντός του οίκου» (Γ' Βασ. 6,22). Σ' αυτό το ναό έμπαινε ο Χριστός πολλές φορές, όμως ποτέ δεν εξέφρασε τη δική σας σκέψη, ότι θα έπρεπε όλα αυτά να με­ταμορφωθούν σε ψωμί και να φαγωθούν.

Αυτός προέβλεψε την κατάρ­ρευση αυτού του ναού και ο ναός καταστράφηκε, αλλά όχι εξαιτίας του χρυσού στον ναό, αλλά εξαιτίας της λάσπης στις ανθρώπινες ψυχές. Εμένα με ευχαριστεί που δείχνετε ελεήμων προς τους φτωχούς, αλλά ακόμα πε­ρισσότερο θα με ευχαριστούσε εάν δείχνατε ελεήμων με τη δική σας περι­ουσία και όχι των άλλων.

Ο άγιος Μάξιμος για τη θεραπευτική ενέργεια της κρίσεως του Θεού. Από τη Φιλοκαλία

Ο άγιος Μάξιμος για τη θεραπευτική ενέργεια της κρίσεως του Θεού
Από τη Φιλοκαλία 

Εκείνος που γνώρισε την ασθένεια της ανθρώπινης φύσεως, αυτός δοκίμασε τη θεία δύναμη. Και επειδή άλλα έχει κατορθώσει κι άλλα επιδιώκει να κατορθώσει με τη θεία δύναμη, δεν εξευτελίζει ποτέ κανένα άνθρωπο. Γιατί γνωρίζει ότι όπως βοήθησε ο Θεός τον ίδιο και τον ελευθέρωσε από πολλά και φοβερά πάθη, έτσι είναι σε θέση να βοηθήσει και όλους, όταν θέλει και μάλιστα εκείνους που αγωνίζονται γι’ Αυτόν· αν και για λόγους που μόνος Εκείνος γνωρίζει, δεν τους ελευθερώνει όλους μαζί από τα πάθη, αλλά ξεχωριστά, ως αγαθός και φιλάνθρωπος γιατρός, ελευθερώνει τον καθένα που προσπαθεί.

Τετάρτη 19 Αυγούστου 2026

Μιὰ ὀρθόδοξη θεώρησι τοῦ ἀνθρώπου κατὰ τὸν Ἀλέξανδρο Παπαδιαμάντη καὶ τὸν Θεόδωρο Ντοστογιέφσκυ

Του μακαριστού π. Ἀθανάσιου Γέφτιτς*

Μόλις εἶχε τελειώσει ὁ Α´ Παγκόσμιος Πόλεμος καὶ εἶχε καταρρεύσει ἡ Γερμανία, ἐνῷ οἱ Μπολσεβίκοι στὴν Ρωσσία εἶχαν νικήσει, ὁ γερμανὸς (λογοτέχνης) Χέρμαν Ἔσσε ἔγραφε, σ᾿ ἕνα ἀπὸ τὰ πρῶτα κείμενά του (1919), γιὰ τὸν Ντοστογιέφσκυ περίπου τὰ ἑξῆς: «Αὐτὸς εἶναι ἐπικίνδυνος γιὰ τὴν Δύσι. Οἱ ἥρωές του, οἱ Καραμαζώφ, εἶναι ἀνατολικοὶ τύποι, πολὺ ἐπικίνδυνοι, σκοτεινοί, μὲ ἀσιατικὸ βάθος καὶ ἀποτελοῦν ἄμεσο κίνδυνο γιὰ τὸν δυτικὸ ἄνθρωπο». Αὐτὴ ἡ πόλωση, «Ἀνατολικοὶ – Δυτικοί», ποὺ ἔβλεπε τότε ὁ Ἔσσε, τὴν ἔχουν λίγο-πολὺ καὶ σήμερα οἱ περισσότεροι, ποὺ γράφουν γιὰ μᾶς τοὺς ὀρθοδόξους λαούς…

Εἶναι, ὅμως, τραγικὴ εἰρωνεία τῆς ἱστορίας ὅτι ὁ Χ. Ἔσσε, ἀφοῦ πέρασε καὶ ὁ Β´ Παγκόσμιος Πόλεμος καὶ πάλι οἱ Γερμανοὶ ἠττήθησαν στὰ Βαλκάνια, ἔγινε βουδδιστής, δηλαδὴ ἄκρως Ἀνατολικός. Καὶ διερωτᾶται κανείς, μήπως οἱ λεγόμενοι Δυτικοὶ εἶναι πιὸ κοντὰ στοὺς ἄπω Ἀνατολίτες, παρὰ σὲ μᾶς ἐδῶ τοὺς κοντινοὺς Βαλκάνιους. Ὅμως, ἐμεῖς οἱ Ὀρθόδοξοι, ὄχι μόνο ποὺ δὲν εἴμαστε Δυτικοί, ἀλλ᾿ οὔτε καὶ Ἀνατολικοί του Ἔσσε· δὲν εἴμαστε Εὐρωπαῖοι τοῦ Ἔσσε, ἀλλ᾿ ἀκόμη λιγότερο Ἀσιάτες του.

Ὁ μεταλλαγμένος χριστιανισμὸς τῆς Μόσχας: ἀπὸ τὴν αἵρεση τοῦ ἐθνοφυλετισμοῦ στὸν «ἱερὸ πόλεμο» τοῦ Πατριάρχη Κυρίλλου

Του πρωτοπρεσβύτερου Παναγιώτη Καραγιουβάνη

Ἡ ἐκκλησιαστικὴ κρίση ποὺ συγκλονίζει τὸν Ὀρθόδοξο κόσμο τὰ τελευταῖα χρόνια δὲν ἀποτελεῖ μιὰ ἐπιδερμικὴ διοικητικὴ διαμάχη, οὔτε μιὰ τοπικὴ διαφωνία γύρω ἀπὸ τὰ πρεσβεῖα τιμῆς. Πρόκειται γιὰ μιὰ βαθειά, δομικὴ καὶ θεολογικὴ μετάλλαξη τῆς ἐκκλησιολογίας, ὅπου τὸ Πατριαρχεῖο Μόσχας περιφρονεῖ ἀπροκάλυπτα τοὺς Ἱεροὺς Κανόνες καὶ τὶς ἀποφάσεις τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων, ὑποτάσσοντας τὸ Εὐαγγέλιο στὴν ὑπηρεσία μιᾶς κρατικῆς, ἐπεκτατικῆς ἰδεολογίας. Ἡ πλήρης περιφρόνηση τῆς σχέσης ἐδάφους καὶ ἐκκλησιαστικῆς δικαιοδοσίας —ὅπως αὐτὴ καθορίστηκε ἀπὸ τὸν 28ο Κανόνα τῆς Δ΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου τῆς Χαλκηδόνας— δὲν εἶναι σύμπτωμα ἄγνοιας, ἀλλὰ τὸ ἀναγκαῖο ἐργαλεῖο μιᾶς συστηματικῆς ἐκτροπῆς. Ἡ ζωντανή, ἔντυπη ἀποτύπωση αὐτῆς τῆς ἐκτροπῆς συμπυκνώνεται πλέον στὸ νέο βιβλίο τοῦ Πατριάρχη Μόσχας Κυρίλλου, με τὸν χαρακτηριστικὸ καὶ ἀπόκοσμο τίτλο «Πόλεμος. Πέρα ἀπὸ τὶς ὁρατὲς αἰτίες καὶ συνέπειες».

Η συμφωνία της Μέκκας έχει εγγενείς αδυναμίες


Δεν υποτιμώ τη γεωπολιτική σημασία της συνεργασίας αυτής, αλλά ας έχουμε υπόψη μας ορισμένες εγγενείς αδυναμίες

Η Συμμαχία ΤουρκίαςΠακιστάνΣαουδικής Αραβίας, η γνωστή ως συμμαχία της Μέκκας, έχει προκαλέσει προβληματισμό στην Αθήνα, στη Λευκωσία και σε άλλες χώρες της περιοχής. Δεν υποτιμώ τη γεωπολιτική σημασία της συνεργασίας αυτής, αλλά ας έχουμε υπόψη μας ορισμένες εγγενείς αδυναμίες που προέρχονται από τη διαφορετική αντιμετώπιση των τριών χωρών έναντι σημαντικών θρησκευτικών, ιστορικών και διπλωματικών θεμάτων.

Πρώτον, υπάρχει η γνωστή, έστω και υποβόσκουσα, αντιπαράθεση μεταξύ Τουρκίας και Σαουδικής Αραβίας για την ηγεμονία στο Σουνιτικό Ισλάμ. Ο νέος Οθωμανισμός του Ερντογάν προκαλεί την καχυποψία του Ριάντ. Η Τουρκία συμπαθεί τη Μουσουλμανική Αδελφότητα, ενώ οι Σαουδάραβες είναι επιφυλακτικοί απέναντί της.

ΔΕΚΑΠΕΝΤΑΥΓΟΥΣΤΟΣ: Τό Πάσχα τοῦ καλοκαιριοῦ ἤ Μεγάλη Παρασκευή; (Ἡ παραποίηση τοῦ λειτουργικοῦ τύπου τῆς μεγάλης ἑορτῆς τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου).

ΔΕΚΑΠΕΝΤΑΥΓΟΥΣΤΟΣ: Τό Πάσχα τοῦ καλοκαιριοῦ ἤ Μεγάλη Παρασκευή;

(Ἡ παραποίηση τοῦ λειτουργικοῦ τύπου τῆς μεγάλης ἑορτῆς τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου).

 

Ἀλγεινὰ αἰσθήματα μᾶς προκάλεσε κι ἐφέτος ἡ παραποίηση τοῦ λειτουργικοῦ τύπου τῆς μεγάλης ἑορτῆς τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου. 

Ἐπιτάφιοι νὰ περιφέρονται, σώματα τῆς Θεοτόκου ἀποκομμένα ἀπὸ τὴν εἰκόνα τῆς Κοιμήσεως νὰ ἐναποτίθενται ἐντὸς κι ἐκτὸς ἐπιταφίων, νὰ λιτανεύονται στοὺς ὤμους καί τίς ἀγκαλιές τοῦ ἱερατείου καὶ φυσικὰ τὰ ἀνάλογα ἐγκώμια πρὸς μίμησην τῶν ἐγκωμίων τῆς Μεγάλης Παρασκευῆς εἰς τὴν ταφὴν τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. 

Κι ἔτσι ἐλαφρᾷ τῇ καρδίᾳ παραποιεῖται καὶ διαστρεβλώνεται ἡ ὀντολογικὴ προσέγγιση τῆς ἑορτῆς μὲ κύρια ἐπιδίωξη τὴν πρόκληση συναισθηματικοῦ φόρτου. 

Οι δυσκολίες στον γάμο. π. Συμεών Κραγιόπουλος (†)

Οι δυσκολίες στον γάμο
π. Συμεών Κραγιόπουλος (†) 

Υπάρχουν πολλές δυσκολίες στον γάμο, καθώς μάλιστα και μέσα στον γάμο δεν είναι τα πράγματα ασύδοτα και εντελώς χωρίς όρια. Όχι μόνο διότι δεν είναι κανείς μόνος του, αλλά έχει να κάνει με έναν άλλο άνθρωπο, και ο άλλος είναι μια ξεχωριστή ύπαρξη, και πρέπει να υπάρχει συνεννόηση, κατανόηση, αλλά και διότι δεν παύει κανείς να είναι πάλι ενώπιον του Θεού. Και όχι μόνο δεν παύουν οι έγγαμοι να ζουν ενώπιον του Θεού, αλλά, τρόπον τινά, εισήλθαν στον γάμο, για να είναι ενώπιον του Θεού. Σε τελευταία ανάλυση εισέρχεται κανείς στον γάμο ή μένει στην αγαμία, για να μπορέσει, είτε με τον έναν είτε με τον άλλο τρόπο – διαλέγει, τρόπον τινά, κανείς – να μείνει με τον Θεό ασφαλέστερα.

Πώς θα εναρμονισθεί όμως ο έγγαμος βίος, ώστε να οδηγεί στον Θεό; Είναι, νομίζω, κάτι επίσης δύσκολο. Αυτό οι έγγαμοι μπορούν να μας το πουν καλύτερα. Αλλά νομίζω ότι, ένεκα του ότι υπάρχουν μέσα στον γάμο εκείνα που περισπούν τον άνθρωπο και τον αποσπούν από τον Θεό, είναι αρκετά δύσκολο να είναι τελικά ο γάμος μέσο που οδηγεί στον Θεό.

Άνθρωπος η κορωνίδα της δημιουργίας. Ευχαριστία και δοξολογία πρέπει εις τον Θεό.

Άνθρωπος η κορωνίδα της δημιουργίας.
Ευχαριστία και δοξολογία πρέπει εις τον Θεό.

Ας φέρουμε εις την μνήμη μας δια ολίγον το ιστορικό δημιουργίας του σύμπαντος κόσμου. Αυτό το υπέροχο μεγαλείο το οποίο κάθε μέρα βιώνουμε και ως εκ τούτου δεν μας συγκινεί ιδιαιτέρως. Ας αναλογιστούμε για ποιον το εδημιούργησε ο Κτίστης του παντός. 

Από το τίποτα, από το μηδέν εδημιουργήθηκε αυτό το οποίο ονομάσαμε κόσμο-σύμπαν. Ο παντοδύναμος Θεός, δια μόνης της προσταγής Του, δια μόνου του λόγου Του έκτισε τον κόσμο άπαντα. Η δημιουργία διήρκεσε ημέρας επτά. Την πρώτη ημέρα είπεν ο Θεός «Γεννηθήτω φώς» και «εγένετο φώς». Έτσι, απλά. Ομοίως και τις άλλες ημέρες.

Τρίτη 18 Αυγούστου 2026

Οι προκλήσεις των Καθολικών στη Βόρεια Ήπειρο

Απολύτως προκλητικές είναι οι δραστηριότητες της Αποστολικής Διοίκησης της Νοτίου Αλβανίας (Administratio Apostolica Albaniae Meridionalis – φορέας της Καθολικής Εκκλησίας) – είχε “θεσμοθετηθεί” ήδη από τη φασιστική κατοχική εξουσία προπολεμικά – η οποία έχει προσλάβει διαστάσεις διάρθρωσης, χρηματοδότησης και “ιεραποστολικής” παρουσίας στον χώρο όπου ιστορικά μαρτυρείται η Ορθόδοξος Εκκλησία, αμέσως μετά την πτώση του αθεϊστικού καθεστώτος στην Αλβανία.

Όμως, ειδικά το τελευταίο διάστημα, ενδεχομένως ερμηνεύοντας με τον δικό τους τρόπο την πραγματικότητα που δημιουργεί η εκδημία του Αρχιεπισκόπου Αναστασίου, φαίνεται η κατάσταση να εκτροχιάζεται πλήρως. Ουσιαστικά από την ίδρυση της (τον Νοέμβριο 1939) και άλλο τόσο στην νέα της εκδοχή, η εν λόγω δομή έχει ταυτιστεί πλήρως με βλέψεις και σκοπιμότητες της ιταλικής διπλωματίας και υπηρεσιών. Αυτό αποτελεί ακόμη πιο ανησυχητικό στοιχείο στην όλη υπόθεση. 

Από την ασκητική παραίνεση του αββά Υπερεχίου (Β’) Από το Γεροντικό

Από την ασκητική παραίνεση του αββά Υπερεχίου (Β’)
Από το Γεροντικό 

Η ψαλμωδία στο στόμα του μοναχού είναι ξίφος πάρα πολύ κοφτερό εναντίον του διαβόλου.

Η φιλοξενία που γίνεται με αγάπη από μοναχό με παράθεση χόρτων (Παροιμ. 15:17) είναι πολύ πιο καλή από την παράθεση λιπαρών κομματιών θυσίας.

Όριο για την προσευχή του μοναχού δεν υπάρχει· διότι σε κάθε ώρα είναι καλό να ευλογούμε τον Θεό.

Ο πράος μοναχός θα εξυψωθεί και θα επαινεθεί μπροστά σε άρχοντες.

Πριν από τον πειρασμό να εξοπλίζεις τον εαυτό σου, μοναχέ, – διότι είναι αναπόφευκτος – ώστε στον πειρασμό να φανείς άξιος.

Ἡ παραβολή τοῦ ἀχαρίστου δούλου ἔχει σαφή ἐκκλησιολογικό χαρακτήρα. ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΑ΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ. πατρός Γεωργίου Μεταλληνοῦ

ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΑ΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ

ΣΥΝΔΟΥΛΟΙ

Ἀπό τό θησαυροφυλάκιο τοῦ πατρός Γεωργίου Μεταλληνοῦ

 

 Ἡ παραβολή τοῦ ἀχαρίστου δούλου ἔχει σαφή ἐκκλησιολογικό χαρακτήρα. 

Τό νόημα τῶν λόγων τοῦ Κυρίου: Ἀντί νά ἀσχολεῖται κάποιος μέ τό πόσες φορές πρέπει νά συγχωρεῖ, καλύτερα νά καταλάβει, ποία εἶναι ἡ θέση τοῦ καθενός μας μέσα στήν Ἐκκλησία. Γιατί, ἄν συνειδητοποιήσουμε τί σημαίνει νά εἴμαστε μέλη τοῦ Σώματος τοῦ Χριστοῦ, δέν ὑπάρχει πιά πρόβλημα συγγνώμης. 

Τό ὅλο ζήτημα, ὅπως τίθεται ἀπό τόν Κύριο, ἀφήνει νά ἀποκαλυφθεῖ ἡ σύγχρονός μας ἐκκλησιαστική πράξη, πού κάθε ἄλλο παρά εὐχάριστη εἶναι· θυμίζει περισσότερο κοσμικά πρότυπα, παρά κοινωνία Χριστοῦ. 

Δευτέρα 17 Αυγούστου 2026

Ο άγιος Ιωσήφ ο ησυχαστής, ο εργάτης της ευχής. π. Συμεών Κραγιόπουλος (†)

Ο άγιος Ιωσήφ ο ησυχαστής, ο εργάτης της ευχής π. Συμεών Κραγιόπουλος (†) 

Γνώρισα προσωπικά τον π. Ιωσήφ στο Άγιον Όρος, όπου ασκήτευε, το 1956. Ήταν πολύ δοσμένος στην ευχή. Είχε προχωρήσει, είχε προκόψει πάρα πολύ. Προσευχόταν πολλή ώρα και μέρα και νύχτα. Και αν δεν είχε χρόνο, θα τον δημιουργούσε· τόσο πολύ αγαπούσε την προσευχή. Μάλιστα έβαζε κάπου το ξυπνητήρι, για να χτυπήσει μετά από έξι ώρες. Και αυτός είχε την ευλογία, τη χάρη αυτή από τον Θεό, να αφοσιώνεται στην ευχή έξι ώρες συνεχώς, και με τη χάρη του Θεού όχι απλώς έλεγε την ευχή, όπως κάνουμε εμείς σήμερα, αλλά βυθιζόταν μέσα στην καρδιά και μέσα εκεί στο βάθος της καρδιάς του έλεγε την ευχή. «Και έπειτα χτυπάει –λέει– το ξυπνητήρι και συνέρχομαι από την όλη αυτή αφοσίωση και κάνω τις δουλειές μου». Είχε ιδιαίτερη χάρη. Και ενώ ήταν σχεδόν εντελώς αγράμματος, ανεδείχθη σε μεγάλο άγιο και θεολόγο, προχωρημένο εμπειρικά στα πνευματικά θέματα.

Η γνω­σι­ο­λο­γί­α τού αγί­ου Γρη­γο­ρί­ου του Πα­λα­μά στους Υπέρ των ιε­ρώς ησυχαζόντων λό­γους του (μοναχός Θεολόγος Ιβηρίτης)

«Κα­λὸν χά­ρι­τι βε­βαι­οῦ­σθαι τὴν καρ­δί­αν». Μὲ αὐ­τὴ τὴ φρά­ση τοῦ Ἀ­πο­στό­λου Παύ­λου (Ἑβρ. 13,9) ἀρ­χί­ζει ἡ πρώ­τη Τρι­ά­δα τῶν λό­γων ὑ­πὲρ τῶν ἱ­ε­ρῶς ἡ­συ­χα­ζό­ντων, τοῦ σπου­δαι­ό­τε­ρου ἀ­πὸ τὰ ἔρ­γα τοῦ ἁ­γί­ου Γρη­γο­ρί­ου τοῦ Πα­λα­μᾶ. Στὸ πρό­σω­πο τοῦ μο­να­χοῦ Βαρ­λα­ὰμ τοῦ Κα­λα­βροῦ, τοῦ κυ­ρι­ό­τε­ρου ἀ­ντι­πά­λου του, ἀ­ντι­με­τω­πί­ζει ὁ Ἅ­γι­ος ἕ­ναν ἄθε­ο οὐ­σι­α­στι­κὰ οὑ­μα­νι­σμὸ ποὺ κυ­ρι­άρ­χη­σε στὸν Δυ­τι­κὸ κό­σμο μὲ τὴν Ἀ­να­γέν­νη­ση (ὁ Βαρ­λα­ὰμ ἔ­ζη­σε στὴν ἀ­να­το­λή της καὶ δί­δα­ξε ἑλ­λη­νι­κὰ τὸν Πε­τράρ­χη). Ἀ­ντι­με­τω­πί­ζει μι­ὰ αἵ­ρε­ση, μι­ὰ ἀρ­ρω­στη­μέ­νη νο­ο­τρο­πί­α ποὺ βρί­σκε­ται στὴ ρί­ζα τῶν δει­νῶν τοῦ πο­λι­τι­σμοῦ ποὺ ἐ­πι­κρα­τεῖ πα­γκό­σμι­α σή­με­ρα.

Ὁ Βαρ­λα­άμ, ὄ­ντας ἀλ­λό­τρι­ος τῆς θε­ί­ας χά­ρι­τος καὶ «μη­δέ­πο­τε προ­σευ­χό­με­νος», ὅ­πως ὑ­παι­νίσ­σε­ται ὁ Ἅ­γι­ος (Ὑ­πὲρ τῶν ἱε­ρῶς ἡ­συ­χα­ζό­ντων 1,2,31· στὸ ἑ­ξῆς, πα­ρα­πέ­μπου­με σ᾿ αὐ­τὸ τὸ ἔρ­γο μό­νο μὲ τοὺς ἀ­ριθ­μοὺς τῶν τρι­ά­δων, λό­γων και κεφαλαίων), δὲν μπο­ροῦ­σε νὰ κα­τα­νο­ή­σει τὴ συμ­με­το­χὴ τοῦ σώ­μα­τος τῶν ἡ­συ­χα­ζό­ντων στὴν προ­σευ­χή. Ἐ­πει­δὴ εἶ­χε ἐμ­πι­στο­σύ­νη στὸν ἑ­αυ­τό του καὶ στὶς γνώ­σεις του, θέ­λη­σε νὰ ἐ­λέγ­ξει τοὺς ἐν λό­γῳ μο­να­χούς, τοὺς ὁ­πο­ί­ους πα­ρο­μο­ί­α­σε μὲ τοὺς αἱ­ρε­τι­κοὺς Βο­γό­μιλους. «Δὲν ἀ­πο­κλεί­ε­ται δι­ό­λου νὰ μὴν ἄ­νθε­ξε ὁ δι­α­νο­η­τι­κὸς νοῦς τοῦ Βαρ­λα­ὰμ στὸν κα­θα­ρὰ θε­ω­ρη­τι­κὸ πει­ρα­σμὸ νὰ χτυ­πή­σει ὅ,τι ἔ­κρι­νε ἀ­δι­α­νό­η­το», ση­μει­ώ­νει ὁ Πα­να­γι­ώ­της Καν­ελ­λό­που­λος στὴν Ἱ­στο­ρί­α τοῦ εὐ­ρω­πα­ϊ­κοῦ πνεύ­μα­τος (τ. α’1, σ. 451).

Κυριακή 16 Αυγούστου 2026

«Η οντολογία του Προσώπου»:κριτική στην νεωτερική και μετανεωτερική περσοναλιστική θεολογία. Ένα θεολογικό πόνημα που τολμά να αναμετρηθεί με τα δύσκολα.

Ο Μητροπολίτης Ναυπάκτου Ιερόθεος καταθέτει μια μεγάλη θεολογική μελέτη, ασκώντας κριτική στη σύγχρονη «θεολογία του προσώπου» και επαναφέροντας τη συζήτηση στη Χριστολογία, την πατερική εμπειρία και τη ζωή της Εκκλησίας


Του Σωτήρη Μ. Τζούμα


Υπάρχουν βιβλία που γράφονται για να προστεθούν σε μια βιβλιογραφία. Υπάρχουν όμως και βιβλία που γράφονται επειδή ο συγγραφέας τους αισθάνεται ότι υπάρχει ένα ζήτημα το οποίο δεν μπορεί πλέον να παραμένει εκκρεμές και χωρίς απάντηση.

Στη δεύτερη κατηγορία ανήκει το  θεολογικό πόνημα του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου κ. Ιεροθέου, «Η οντολογία του Προσώπου».

Πρόκειται για ένα πυκνό, απαιτητικό και, σε αρκετά σημεία, τολμηρό θεολογικό έργο. Ένα βιβλίο που δεν γράφτηκε για να χαϊδέψει αυτιά, ούτε για να συμβιβαστεί με θεολογικές «μόδες» και όρους που, μέσα από την πολυχρησία τους, κινδυνεύουν κάποτε να θεωρούνται αυτονόητοι και αδιαμφισβήτητοι.

Ο Ναυπάκτου Ιερόθεος κάνει ακριβώς το αντίθετο.

Σταματά μπροστά σε αυτά που θεωρήθηκαν περίπου δεδομένα στη σύγχρονη θεολογική συζήτηση και θέτει το ερώτημα: είναι πράγματι όλα αυτά πατερική θεολογία ή μήπως, σε ορισμένες περιπτώσεις, πρόκειται για φιλοσοφικές κατασκευές οι οποίες ενδύθηκαν εκ των υστέρων με ορθόδοξη ορολογία;

Τά ἱερά λείψαvα. Ἀλεβιζόπουλος Ἀντώνιος Πρεσβύτερος (+)

Πηγή εικόνας: leipsanothiki.blogspot.com
Πιστεύουμε πὼς τό σῶμα τοῦ ἀνθρώπου, ποὺ προσλαμβάνεται στήν Ἐκκλησία, γίνεται δοχεῖο τῆς ἄκτιστης θείας ἐνέργειας χριστοφόρο καί πνευματοφόρο: «οὐκ οἴδατε ὅτι τά σώματα ὑμῶν μέλη Χριστοῦ ἐστίν; ἤ οὐκ oἴδατε ὅτι τό σῶμα ὑμῶν ναός τοῦ ἐν ὑμῖν Ἁγίου Πνεύματος ἐστίν, οὗ ἔχετε ἀπό Θεοῦ, καί οὐκ ἐστὲ ἑαυτῶν;… δοξάσατε τόν Θεόν ἐν τῷ σώματι ὑμῶν καί ἐν τῷ πνεύματι ὑμῶν, ἅτινά ἐστι τοῦ Θεοῦ» (Α’ Κορ. στ’ 15-20). «Αὐτός δέ ὁ Θεός τῆς εἰρήνης ἁγιάσαι ὑμᾶς ὁλοτελεῖς, καί ὁλόκληρον ὑμῶν τό πνεῦμα καί ἡ ψυχή καί τό σῶμα ἀμέμπτως ἐν τῇ παρουσίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τηρηθείη. Πιστός ὁ καλῶν ὑμᾶς, ὅς καί ποιήσει» (Α’ Θεσ. ε’ 23-24).

Τό ἀνθρώπινο σῶμα ἐξυψώνεται μέσα στήν Ἐκκλησία καί ἔχει αἰώνιο προορισμό. Ὁ Χριστός θά «μετασχηματίσει», δηλαδή θά μεταμορφώσει τό ταπεινό μας σῶμα, ὥστε νά γίνει «σύμμορφον τῷ σώματι τῆς δόξης αὐτοῦ», νά λάβει τήν ἴδια μορφή πρός τό ἔνδοξο σῶμα τοῦ Κυρίου καί αὐτό θά γίνει κατά τή δευτέρα παρουσία, «μέ τήν ἐνέργειαν, μέ τήν ὁποία δύναται καί νά ὑποτάξει τά πάντα εἰς τόν ἑαυτόν Του» (Φιλιπ. γ’ 21).

ΑΓΙΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΣ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΕΥΡΙΠΟΥ Ο ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΟΣ

ΑΓΙΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΣ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΕΥΡΙΠΟΥ Ο ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΟΣ


ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού 


        Η αττική γη, αφότου κηρύχτηκε το ευαγγέλιο του Χριστού, ανάδειξε μια πλειάδα αγίων, οι οποίοι λαμπρύνουν το αγιολογικό στερέωμα της Εκκλησίας μας. Ένας από αυτούς υπήρξε ο άγιος Τιμόθεος Επίσκοπος Ευρίπου. Ένας ολόφωτος αστέρας, μια μεγάλη πνευματική προσωπικότητα, σε δύσκολους καιρούς για την Εκκλησία και το Έθνος μας.

       Γεννήθηκε το έτος 1510 στον Κάλαμο Αττικής. Το όνομά του ήταν Τάσος Καλαμιώτης. Ο πατέρας του ήταν ιερέας του χωριού, ο οποίος του δίδαξε τα πρώτα γράμματα. Προπαντός του ενέπνευσε την πίστη στο Θεό και την ενάρετη ζωή. Τόσο ο ιερέας πατέρας του, όσο και η ευσεβής πρεσβυτέρα μητέρα του, γέμισαν την παιδική του ψυχή από αγάπη για την Ορθοδοξία, την μόνη αληθινή πίστη. Από μικρό παιδί έδειξε μεγάλη έφεση στα γράμματα, για τούτο οι γονείς του τον έστειλαν στα σχολεία των Αθηνών, όπου έλαβε την καλλίτερη δυνατή μόρφωση της εποχής του. Κύριος δάσκαλός του υπήρξε ο Επίσκοπος Ωρεού της Βόρειας Εύβοιας, ο οποίος και χρηματοδότησε τις σπουδές του. Μετά το πέρας των σποδών του γύρισε για λίγο καιρό στον Κάλαμο.

ΑΓΙΟΣ ΝΕΟΜΑΡΤΥΣ ΣΤΑΜΑΤΙΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΠΗΛΙΟ

ΑΓΙΟΣ ΝΕΟΜΑΡΤΥΣ ΣΤΑΜΑΤΙΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΠΗΛΙΟ


ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού 

 

       Η περιοχή του Πηλίου στη Μαγνησία έδωσε μια σειρά από μεγάλες προσωπικότητες στην Εκκλησία και το Έθνος μας στα δύστηνα χρόνια της τουρκοκρατίας. Ο ευλογημένος και προικισμένος από το Θεό εκείνος τόπος ανάδειξε φωτεινές πνευματικές μορφές και αγίους, οι οποίοι συνέβαλαν τα μέγιστα στην εθνική μας υπόθεση και στη διατήρηση της ορθοδόξου πίστεώς μας. Ανάδειξε επίσης και πολλούς Νεομάρτυρες, οι οποίοι για την μαρτυρία τους στο Χριστό και την σώζουσα αλήθεια της Εκκλησίας μας, θυσίασαν τη ζωή τους. Ένας από αυτούς υπήρξε και ο άγιος Νεομάρτυς Σταμάτιος, ένας ένδοξος στρατιώτης του Χριστού.

     Γεννήθηκε στα μισά του 17ου αιώνα στο χωριό Άγιος Γεώργιος Νηλείας του μαγευτικού Πηλίου, κτισμένο σε υψόμετρο 620 μέτρων. Ο ακριβής χρόνος της γέννησής του δεν μας είναι γνωστός. Εκείνο όμως που γνωρίζουμε είναι ότι υπήρξε γόνος της μεγάλης και ξακουστής οικογένειας των Σταματοπούλων. Επίσης οι κάτοικοι του χωριού του υποδεικνύουν τα ερείπια του πατρικού του σπιτιού, κι ακόμα υποδεικνύουν και μια βρύση, η οποία φέρει το όνομα «Βρύση του Σταματόπουλου» ή «Βρύση του Αγίου Σταματίου». Αυτό σημαίνει πως η μνήμη του αγίου παραμένει ζωντανή στους ευσεβείς κατοίκους της ιδιαιτέρας πατρίδος του. 

Άγιος Απόστολος ο Νεομάρτυς.

Άγιος Απόστολος ο Νεομάρτυς.

Η Αγία μας Εκκλησίας σε μια ομάδα Αγίων έχει δώσει τον τίτλο Νεομάρτυρας . Τον τίτλο αυτό έλαβαν άνδρες και γυναίκες που μαρτύρησαν για τον Χριστό στα δύσκολα χρόνια της οθωμανικής σκλαβιάς. Δεν επέτρεπαν οι οθωμανικοί κατακτητές οι σκλαβωμένοι Έλληνες να πιστεύουν και να λατρεύουν τον Σωτήρα Χριστό. Τους τιμωρούσαν αυστηρά και τις περισσότερες φορές τους θανάτωναν. Πολλοί από τους Νεομάρτυρες είναι συγχρόνως και εθνομάρτυρες, δηλαδή αγωνίζονταν και για την Ελευθερία του υπόδουλου γένους. Κάποιοι προσποιούνται ότι το ξέχασαν. Eμείς, βροντοφωνάζουμε τα λόγια του Θεοδώρου Κολοκοτρώνη‧ «η επανάσταση του 1821 έγινε για την πίστη του Χριστού και της Ελλάδος την ελευθερία».

Πολλοί είναι οι Άγιοι Νεομάρτυρες των οποίων γνωρίζουμε τα ονόματά τους, ακόμα περισσότεροι όσοι τα ονόματά τους δεν γνωρίζουμε. Τα ονόματα όλων αυτών τα γνωρίζει ο Θεός και τους έχει στεφανώσει με το αμάραντο στεφάνι της δόξης Του και απολαμβάνουν την αιώνια Ζωή. Στο νέφος αυτό των Νεομαρτύρων περίοπτη θέση κατέχει ο Άγιος Απόστολος ο Νέος, με τον βίο του θα ασχοληθούμε.