Σάββατο 23 Μαΐου 2026

Τό Γένος μας πάει νά χαθεῖ. Ὑπάρχει σωτηρία;

Τό Γένος μας πάει νά χαθεῖ. Ὑπάρχει σωτηρία;

Τό Γένος μας πάει νά χαθεῖ. Ὑπάρχει σωτηρία; Ναί, λένε οἱ Πατέρες μας πατρο Κοσμάς καί Μακρυγιάννης, ὑπάρχει καί εἶναι ἡ Ἠσυχαστική μας παράδοση. Δηλαδή, ἡ ἄσκηση τῶν ἀρετῶν καί ἡ ἀπαλλαγή ἀπό τά πάθη μας, μέ τήν τήρηση τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ.  

Ἡ Ἡσυχαστική Πατερική παράδοση ἦταν καί ἐξακολουθεῖ νά εἶναι τό μοναδικό ἀκαταμάχητο ὅπλο ἐναντίον τῶν δαιμονικῶν δυνάμεων ἀλλά καί τῶν λαῶν πού μισοῦν καί ἐχθρεύονται τό Γένος μας. 

Ὁ Ἡσυχασμός συνιστᾶ τήν πεμπτουσία τῆς ρωμαίϊκης (ὀρθοδόξου) παραδόσεως, γράφει ὁ π. Γεώργιος Μεταλληνός καί συμπληρώνει ἐπεξηγηματικά, ὅτι ὁ Ἡσυχασμός νοεῖται κυρίως ὡς πορεία πρός τήν θέωση καί ἐμπειρία θεώσεως.

Τῶν Ἁγίων Πατέρων τῆς Πρώτης Οἰκουμενικῆς Συνόδου, Ἅγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς, Αρχ. Ἀχρίδος

Σήμερα ἡ Ἐκκλησία μας γιορτάζει τὴ μνήμη μίας πολὺ μικρῆς ὁμάδας μαθητῶν καὶ ὀπαδῶν Του. Σήμερα παρουσιάζει μπροστά σου μόνο τριακόσιους δεκαοκτὼ γλυκεῖς, εὐώδεις καὶ ἀμάραντους καρπούς. Μιὰ μικρὴ ἀλλά ἐκλεκτὴ ὁμάδα. Αὐτοὶ εἶναι οἱ τριακόσιοι δεκαοκτὼ ἅγιοι πατέρες τῆς Πρώτης Οἰκουμενικῆς Συνόδου, ποὺ συνῆλθε στὴ Νίκαια τὸ 325 μ. Χ., τὴν ἐποχὴ τοῦ αὐτοκράτορα Κωνσταντίνου τοῦ Μεγάλου, γιὰ τὴν ὑπεράσπιση, ἀποσαφήνιση καὶ βεβαίωση τῆς Ὀρθόδοξης Πίστης.

«ΤΑΣ ΜΥΣΤΙΚΑΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΣΑΛΠΙΓΓΑΣ, ΤΟΥΣ ΘΕΟΦΟΡΟΥΣ ΠΑΤΕΡΑΣ ΑΝΕΥΦΗΜΗΣΩΜΕΝ»

«ΤΑΣ ΜΥΣΤΙΚΑΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΣΑΛΠΙΓΓΑΣ, ΤΟΥΣ ΘΕΟΦΟΡΟΥΣ ΠΑΤΕΡΑΣ ΑΝΕΥΦΗΜΗΣΩΜΕΝ»


(Θεολογικό σχόλιο στην Κυριακή των Αγίων Πατέρων)


ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - Καθηγητού


      Η εβδόμη Κυριακή από του Πάσχα είναι αφιερωμένη στους αγίους και θεοφόρους Πατέρες της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου, η οποία, όπως είναι γνωστό, συγκλήθηκε το 325, στη Νίκαια της Βηθυνίας, για να αντιμετωπίσει μια από τις πλέον δαιμονικές, βλάσφημες και εκθεμελιωτικές αιρέσεις στην ιστορία της Εκκλησίας μας, τον Αρειανισμό. 

      Την ημέρα αυτή υμνείται ο Χριστός, ο Οποίος, «φωστήρας επί γης τους Πατέρας ημών θεμελιώσας και δι’ αυτών προς την αλήθινήν πίστιν πάντας ημάς οδηγήσας», καθώς και ο Θεός Παράκλητος, το Πνεύμα της αληθείας, το Οποίο οδηγεί την Εκκλησία «εις πάσαν την αλήθειαν» (Ιωάν.16,13), εκφραζόμενο μέσω των αγίων Πατέρων. Αυτοί είναι το στόμα Του και στην έκφρασή Του στην Εκκλησία.  Έγιναν οι «σάλπιγγες του Πνεύματος», δια των οποίων το Άγιο Πνεύμα φθέγγεται «το μυστήριον της Θεολογίας», το μυστήριο της υποστάσεως του Θεανθρώπου και Σωτήρα μας Χριστού και του απολυτρωτικού Του έργου.  

ΑΓΙΟΣ ΕΥΜΕΝΙΟΣ Ο ΝΕΟΣ (ΣΑΡΙΔΑΚΗΣ)

ΑΓΙΟΣ ΕΥΜΕΝΙΟΣ Ο ΝΕΟΣ (ΣΑΡΙΔΑΚΗΣ)


ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού

 

       Η ανάδειξη αγίων  είναι το διαρκές θαύμα στη ζωή της Εκκλησίας μας, καθότι άλλωστε αυτό είναι το έργο της, να μεταποιεί αμαρτωλούς σε αγίους.  Δεν υπάρχει εποχή, στην δισχιλιόχρονη ιστορική της πορεία, που να μην έχουν αναδειχτεί άγιοι. Ιδιαίτερο θαύμα είναι η ανάδειξη πληθώρας αγίων και στην εποχή μας, όπου έχει περισσέψει το κακό, γιγαντώθηκε η αμαρτία, και ο κόσμος βρίσκεται σε πρωτοφανή ηθική και πνευματική κατάπτωση. Αλλά, «ου δε επλεόνασεν η αμαρτία, υπερεπερίσσευσεν η χάρις (Ρωμ.5,20), σύμφωνα με τον απόστολο Παύλο. Στον ταραγμένο 20οαιώνα έχει αναδειχτεί μία πλειάδα αγίων, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και ο άγιος Ευμένιος ο Νέος (Σαριδάκης),μία πραγματικά οσιακή και αγιασμένη μορφή, ο οποίος έχει καταταχτεί πρόσφατα στους αγιολογικούς δέλτους της Εκκλησίας μας.   

ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΚΕΙΜ (ΠΑΠΟΥΛΑΚΗΣ) Ο ΙΘΑΚΗΣΙΟΣ

ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΚΕΙΜ (ΠΑΠΟΥΛΑΚΗΣ) Ο ΙΘΑΚΗΣΙΟΣ


ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού 


      Στα μαύρα χρόνια της τουρκοκρατίας αναδείχτηκαν σπουδαίες εκκλησιαστικές προσωπικότητες, οι οποίες βοήθησαν το υπόδουλο Γένος μας να κρατήσει την πίστη του στον αληθινό Τριαδικό Θεό και την εθνική του ταυτότητα. Ένας από αυτούς υπήρξε ο άγιος Ιωακείμ ο Ιθακήσιος, ο αποκαλούμενος Παπουλάκης

      Γεννήθηκε στο μικρό χωριό Καλύβια του τότε δήμου Πολυκτορίων Ιθάκης, στα 1786 και το βαφτιστικό του όνομα ήταν Ιωάννης. Πατέρας του ήταν ο Άγγελος Πατρίκιος, ιθακήσιος πλοίαρχος, και η μητέρα του η Αγνή από την Πρέβεζα. Ήταν ευσεβείς άνθρωποι, με ορθόδοξο φρόνημα. Λίγο μετά τη γέννησή του, η μητέρα του πέθανε και ο πατέρας του έκαμε δεύτερο γάμο. 

Η ΘΕΙΑ ΠΑΡΕΜΒΟΛΗ (Κυριακή των Αγίων Πατέρων).

π. Δημητρίου Μπόκου 

Τέσσερις ισχυροί βασιλείς από τον χώρο της αρχαίας Μεσοποταμίας (μεταξύ Ευφράτη και Βαβυλώνας) κήρυξαν τον πόλεμο εναντίον μιας μικρής περιοχής με πέντε πόλεις, τη λεγόμενη Πεντάπολη. Γνωστότερες πόλεις της ήταν τα Σόδομα και Γόμορρα. Η μάχη έλαβε χώρα στην κοιλάδα ή φάραγγα «την αλυκήν». Μια περιοχή γεμάτη αλάτι. Στη θέση της θάλασσας «των αλών», τη σημερινή Νεκρά θάλασσα. 

Οι πέντε βασιλείς της Πεντάπολης κατατροπώθηκαν ολοσχερώς. Οι νικητές συνέλαβαν όλο το ιππικό των Σοδόμων και των άλλων πόλεων με όλα τα εφόδιά τους. Αιχμαλώτισαν και τον Λωτ, ανεψιό του Αβραάμ, με τους δικούς του και όλα τα υπάρχοντά του. 

Όταν έμαθε ο Αβραάμ τα καθέκαστα, συγκέντρωσε αμέσως «τους ιδίους οικογενείς αυτού, τριακοσίους δέκα και οκτώ, και κατεδίωξεν οπίσω αυτών έως Δαν». Οικογενείς ήταν οι έμπιστοι και γενναίοι υπηρέτες του Αβραάμ, γεννημένοι και μεγαλωμένοι στο σπίτι του, που τον ένιωθαν σαν πατέρα τους. 

Τῶν Ἁγίων Πατέρων τῆς Πρώτης Οἰκουμενικῆς Συνόδου

Ἅγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς, Αρχ. Ἀχρίδος

Πολλοὶ νεωτεριστὲς στὴ διαδρομὴ τῆς Ἱστορίας, φυσιωμένοι ἀπὸ τὶς γνώσεις καὶ τὴν ἔπαρσή τους, προσπάθησαν μὲ τὶς θεωρίες τους νὰ φέρουν τὴν εὐτυχία στὸ ἀνθρώπινο γένος μὲ μιὰ κίνηση,[Η ΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΠΤΩΣΕΩΣ,Η ΑΥΤΟΜΑΤΗ ΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΛΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΑΚΟΥ Η ΟΠΟΙΑ ΥΠΟΒΑΣΤΑΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΕΝΑ ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΕΓΩ]  κάνοντας ἔκκληση σ' ὁλόκληρο τὸν κόσμο. οἱ προσπάθειές τους ὅμως γρήγορα ἐκμηδενίστηκαν καὶ χάθηκαν σὰν φουσκάλες τοῦ νεροῦ, ἀφήνοντας τὸν ἀπατημένο κόσμο σὲ ἀκόμα μεγαλύτερη δυστυχία.

Τὰ ἔργα τοῦ Κυρίου ἔχουν μιὰν ἀόρατη, μιὰ δυσθεώρητη ἀρχή, ὅπως ὁ σπόρος τοῦ σιναπιοῦ πού σπέρνεται κάτω ἀπὸ τὴν ἐπιφάνεια τῆς γῆς κι ἀναπτύσσεται ἀργά. Ὅταν μεγαλώσει ὅμως καὶ γίνει δέντρο, δὲν μπορεῖ νὰ τὸ κουνήσει κανένας ἄνεμος. Ὅταν γίνεται σεισμὸς καταστρέφει πύργους ὑψηλούς, κατασκευάσματα ἀνθρώπων, μὰ δὲν μπορεῖ νὰ βλάψει οὔτε ἕνα δέντρο. Σὲ κάθε περίπτωση ὁ Κύριος δὲν μπορεῖ νὰ προσευχήθηκε στὸν Πατέρα Του μόνο γιὰ τοὺς μαθητές Του, ἀλλά ὅπως θὰ δοῦμε ἀργότερα, καὶ περὶ τῶν πιστευὸντων διὰ τοῦ λόγου αὐτῶν εἰς ἐμέ. Καὶ πάλι ὅμως ὄχι γιὰ ὅλους τούς ἄγονους κι ἀκαλλιέργητους ἀγροὺς τοῦ κόσμου, ἀλλά μόνο γιὰ τὸν διευρυμένο ἀγρό, ὅπου οἱ μαθητὲς θὰ σπείρουν τὸν πολύτιμο σπόρο τοῦ εὐαγγελίου.

Παρασκευή 22 Μαΐου 2026

ΑΓΙΟΣ ΝΕΟΜΑΡΤΥΣ ΠΑΥΛΟΣ Ο ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΙΟΣ

ΑΓΙΟΣ ΝΕΟΜΑΡΤΥΣ ΠΑΥΛΟΣ Ο ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΙΟΣ


ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού 


       Οι Νεομάρτυρες λαμπρύνουν την Εκκλησία μας ως αστέρες απαστράπτοντες. Με την αμετακίνητη πίστη τους στον αληθινό Τριαδικό Θεό και την ομολογία τους στην Ορθοδοξία μας, ως τη μόνη αληθινή και σώζουσα πίστη, αναβίωσαν τα μαρτύρια των πρώτων Χριστιανών. Με τα δικά τους μαρτύρια διέσωσαν την Ορθοδοξία και στήριξαν το δοκιμαζόμενο Γένος  μας στα μαύρα χρόνια της τουρκικής δουλείας. Ένας από αυτούς υπήρξε και ο άγιος Νεομάρτυς Παύλος ο Πελοποννήσιος

     Τόπος καταγωγής του το χωριό Σοποτό της Επαρχίας Καλαβρύτων. Γεννήθηκε στα 1790 από γονείς φτωχούς, αλλά ευσεβείς και ενάρετους. Το βαπτιστικό του όνομα ήταν Παναγιώτης. Μέσα στη φτώχεια και την καταπίεση των κατακτητών Τούρκων, φρόντισαν οι γονείς του να τον αναθρέψουν με την πίστη στο Θεό και να τον εμποτίσουν με τις χριστιανικές αρετές, που πρέπει να έχει ένας αληθινός Χριστιανός. 

       Όταν έγινε έφηβος, και μη έχοντας τα μέσα να ζήσει στο φτωχό ορεινό χωριό του, αποφάσισε να πάει στην Πάτρα, για την αναζήτηση καλλίτερης ζωής. Προσκολλήθηκε σε κάποιον βιοτέχνη υποδηματοποιό και έμαθε την τέχνη του σανδαλοποιού, υποδεικνύοντας ενάρετο βίο και σεβασμό προς όλους. 

Από τον βίο του αγίου Αρσενίου, Από το Γεροντικό

Από τον βίο του αγίου Αρσενίου
Από το Γεροντικό

Ο αββάς Δανιήλ διηγήθηκε για τον αββά Αρσένιο: «Ποτέ δεν ήθελε να μιλήσει για κάποιο θέμα από τη Γραφή, παρά το ότι είχε την ικανότητα να μιλήσει, αν ήθελε· αλλά ούτε και επιστολή έγραφε εύκολα. Και όταν ερχόταν στην εκκλησία κατά διαστήματα, καθόταν πίσω από τον στύλο, για να μη δει κανείς το πρόσωπό του, ούτε και ο ίδιος να δει άλλον. Η μορφή του ήταν αγγελική σαν του Ιακώβ· ολόλευκος, με ωραίο παράστημα, αλλά λιπόσαρκος. Είχε μακριά γενειάδα που έφτανε ως την κοιλιά. Οι τρίχες από τα βλέφαρά του είχαν πέσει από τα δάκρυα. Ήταν ψηλός, αλλά κύρτωσε από τα γεράματα. Έγινε ενενήντα πέντε ετών. Στο παλάτι του Θεοδοσίου του Μεγάλου που άφησε μνήμη αγίου έκανε μέχρι τα σαράντα του, ως παιδαγωγός των υψηλοτάτων πριγκίπων Αρκαδίου και Ονωρίου. Στη Σκήτη έκανε σαράντα χρόνια, και δέκα στην Τρώη της άνω Βαβυλώνας (σημ. Καΐρου) απέναντι από τη Μέμφιδα· τρία χρόνια στον Κάνωπο της Αλεξάνδρειας, και τα τελευταία δύο χρόνια ήρθε πάλι στην Τρώη και εκεί κοιμήθηκε, τελειώνοντας με ειρήνη και με φόβο Θεού τον δρόμο του, γιατί ήταν αγαθός άνθρωπος, γεμάτος άγιο Πνεύμα και πίστη. Σ’ εμένα άφησε τον χιτώνα του τον δερμάτινο και ένα τρίχινο πουκάμισο λευκό και σανδάλια σεβένινα (από ίνες φοινικόφυλλων). Και εγώ ο ανάξιος τα φόρεσα για να ευλογηθώ».

Πέμπτη 21 Μαΐου 2026

Δελτίο Τύπου: Η διαχρονική συνέχεια του Ελληνισμού. Κωνσταντίνος Χολέβας

Ο Κωσταντίνος Χολέβας, σε αυτό το δοκίμιο, επιχειρεί ευσύνοπτα, με σύστημα, επιμονή και επάρκεια, να πραγματευτεί το ζήτημα της διαχρονίας του ελληνικού έθνους, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Επιμένει ιδιαίτερα στα ζητήματα της ιστορικής συνέχειας μεταξύ του αρχαίου ελληνικού κόσμου και του Βυζαντίου, καθώς και ανάμεσα στο Βυζάντιο και τον νεότερο ελληνικό κόσμο, υπογραμμίζει τον αποφασιστικό ρόλο της Ορθοδοξίας και της Εκκλησίας, κατ’ εξοχήν στη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, και διερευνά τη μετάβαση από την Τουρκοκρατία στο ελληνικό κράτος. Παράλληλα, μελετά και ζητήματα που αφορούν την εθνική ταυτότητα των Μικρασιατών, του Κυπριακού ελληνισμού, των Ελλήνων της Βορείου Ηπείρου, αλλά και του ελληνισμού της Συρίας και του Λιβάνου.

Ο διασκορπισμός στην προσευχή. Γέροντας Γρηγόριος Παπασωτηρίου (†)

Ο διασκορπισμός στην προσευχή
Γέροντας Γρηγόριος Παπασωτηρίου (†) 

Το πρόβλημα στην προσευχή είναι να μην ξεφεύγει η σκέψη σου, να μην απομακρύνεται από τα λόγια της. Όταν μπορείς στην αρχή και σκέπτεσαι μόνο τα λόγια και σου γίνει αυτό κατάσταση, τότε αρχίζεις και νιώθεις μέσα σου γλύκα, χαρά, ευχαρίστηση. Και έπειτα πια σιγά-σιγά εξοικειώνεσαι, συνηθίζεις, μαθαίνεις να βαδίζεις και το λες άνετα. Δεν φεύγει τόσο εύκολα η σκέψη σου. Και όσο προχωρείς, τόσο δυσκολώτερα φεύγει η σκέψη σου. Και έτσι περιορίζεσαι σε αυτές τις προσευχές. Δεν θέλεις να λες τίποτα άλλο. Όλα τα προβλήματά σου τακτοποιούνται λέγοντας δύο λέξεις, «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με» ή «Ο Θεός, ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ» ή «Δόξα Σοι, ο Θεός». Ή κάποιοι άλλοι έλεγαν έναν στίχο από τον ψαλμό «Μη ημίν, Κύριε, μη ημίν, αλλ’ η τω ονόματί σου δος δόξαν» (Ψαλμ. 113:9). Να, με μερικές λέξεις μόνο έκαναν μια συνεχή προσευχή.

ΛΟΓΟΙ ΑΓΙΟΥ ΠΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ

— Γέροντα, αν ερχόταν σήμερα ο Χριστός, θα Τον αναγνώριζαν οι άνθρωποι;

 Ε, βρε παιδί, δύσκολο. Σήμερα οι άνθρωποι έμαθαν να κοιτάζουν τα φώτα και χάνουν τον ήλιο. Θέλουν πράγματα μεγάλα, εντυπωσιακά. Αν κάτι δεν κάνει θόρυβο, δεν το προσέχουν. Ο Χριστός όμως δουλεύει ήσυχα. Πάει απαλά στην καρδιά του ανθρώπου. Δεν την σπάει την πόρτα. Χτυπάει σιγά. Αλλά σήμερα, με τόση φασαρία που έχουν μέσα τους οι άνθρωποι, πού να ακούσουν;

Θα περνούσε, να πούμε, από έναν δρόμο γεμάτο κόσμο. Όλοι θα έτρεχαν. Άλλος θα μιλούσε μόνος του μ’ ένα μηχάνημα στ’ αυτί, άλλος θα κοίταζε μια οθόνη, άλλος θα είχε μέσα του θυμό, άλλος απελπισία. Και ξέρεις πώς είναι σήμερα οι άνθρωποι; Σαν τα μελίσσια που τα χτύπησαν με ξύλο. Βουίζουν συνέχεια. Δεν αναπαύονται. Και γιατί δεν αναπαύονται; Γιατί έδιωξαν τον Θεό και μετά ζητούν ειρήνη. Γίνεται αυτό; Άμα βγάλεις το καντήλι από το σπίτι, θα σκοτεινιάσει. Δεν φταίει το σπίτι.

— Γέροντα, γιατί κουράστηκε τόσο ο κόσμος;

 Γιατί πήρε πολλές ευκολίες και έχασε το φιλότιμο. Παλιά ο άνθρωπος είχε δυσκολίες, αλλά είχε καρδιά. Τώρα τα έχουν όλα και δεν χορταίνουν. Ξέρεις τι είναι ο σημερινός άνθρωπος; Σαν το παιδάκι που όλο του δίνουν γλυκά και στο τέλος αρρωσταίνει. Έτσι κι αυτοί. Πολλές ανέσεις, πολλές διασκεδάσεις, πολλές πληροφορίες, και μέσα τους άδειοι. Δεν έμαθαν να στερούνται λίγο, να κάνουν υπομονή, να λένε «δόξα τω Θεώ». Γι’ αυτό με το παραμικρό πέφτουν. Ένας λόγος, μια δυσκολία, μια αρρώστια, και διαλύονται. Δεν έχουν μέσα τους αντίσταση πνευματική.

«ΑΝΕΛΗΦΘΗΣ ΕΝ ΔΟΞΗ ΧΡΙΣΤΕ Ο ΘΕΟΣ»

«ΑΝΕΛΗΦΘΗΣ ΕΝ ΔΟΞΗ ΧΡΙΣΤΕ Ο ΘΕΟΣ»   

Αφιέρωμα στην εορτή της Αναλήψεως του Κυρίου

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - Καθηγητή


       Η εορτή της Αναλήψεως του Κυρίου και Θεού μας Ιησού Χριστού αποτελεί έναν χαρμόσυνο εορτολογικό σταθμό μέσα στην όντως ευφρόσυνη αναστάσιμη περίοδο της Εκκλησίας μας. Με αισθήματα αγαλλιάσεως οι ορθόδοξοι πιστοί κατακλύζουμε την ιερή αυτή ημέρα τους ναούς για να αναπέμψουμε ευχαριστήριες ωδές στο Σωτήρα και Λυτρωτή μας Κύριο και να υμνήσουμε την αγία Ανάληψή Του στους ουρανούς, εκεί από όπου καταδέχθηκε να κατέβει, προκειμένου να επιτελέσει το σωτήριο έργο του ανθρωπίνου γένους (Ιωάν.3,13.Φιλιπ.2,6-11). Υμνούμε την επάνοδό Του στο θείο θρόνο της άφατης μεγαλοσύνης Του, στα δεξιά του Θεού Πατέρα, προς τον Οποίο θα είναι εσαεί ο μεγάλος και αιώνιος μεσίτης μας (Α΄Τιμ.2,5). 

ΜΕΓΑΣ ΚΩΝΣΝΤΑΝΤΙΝΟΣ: Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΜΕΓΑΣ ΚΩΝΣΝΤΑΝΤΙΝΟΣ: Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ


ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - Καθηγητού


         Στις 21 Μαΐου η Εκκλησία μας εορτάζει και πανηγυρίζει λαμπρά τη μνήμη των αγίων ισαποστόλων Κωνσταντίνου και Ελένης. Τόσο ο Μέγας Κων/νος, όσο και η αγία μητέρα του Ελένη ανήκουν στις μεγάλες προσωπικότητες της Εκκλησίας μας, διότι η συμβολή τους για την κατάπαυση των τριακοσίων χρόνων διωγμών κατά των Χριστιανών και την εδραίωση της Εκκλησίας υπήρξε καθοριστική. Επίσης ο Μέγας Κωνσταντίνος δεν είναι μεγάλος μόνο για την Εκκλησία μας, αλλά και για την παγκόσμια ιστορία, διότι ανήκει στους μεγάλους ηγέτες όλων των εποχών, έχοντας βάλλει τη δική του σφραγίδα στη ροή των ιστορικών πραγμάτων, και για τούτο δικαία του απονεμήθηκε ο τίτλος του μεγάλου.    

Τετάρτη 20 Μαΐου 2026

Η Ανάληψη του Κυρίου (Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς)

Ὅταν τὰ χελιδόνια μένουν ἀπὸ τροφὴ καὶ τὸ κρύο πλησιάζει, ξεκινοῦν τὸ ταξίδι τους γιὰ τὰ θερμὰ κλίματα. Ἐκεῖ θὰ βροῦν πολὺ ἥλιο καὶ ἀρκετὴ τροφή. Ἕνα χελιδόνι πετᾶ μπροστά, δοκιμάζει τὸν ἀέρα καὶ δείχνει τὸ δρόμο. Ὅλα τὰ ὑπόλοιπα χελιδόνια ἀκολουθοῦν τὴν πορεία του.
Ὅταν οἱ ψυχὲς μας μένουν ἀπὸ τροφὴ στὸν ὑλικὸ κόσμο κι ὅταν ἡ κρυάδα τοῦ θανάτου πλησιάζει, τότε τί καλὰ θὰ ἦταν νὰ ὑπῆρχε ἕνα χελιδόνι σὰν κι ἐκεῖνο, νὰ μᾶς ὁδηγήσει σὲ τόπο θερμό, ὅπου θὰ βρίσκαμε πολλὴ πνευματικὴ ζέστη καὶ τροφή! Ὑπάρχει ἄραγε τέτοιος τόπος; Καὶ μποροῦμε ἄραγε νὰ βροῦμε τέτοιο χελιδόνι;

Ἔξω ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ δὲν ὑπάρχει κανένας πού νὰ μπορεῖ νὰ δώσει ἀξιόπιστη ἀπάντηση στὸ ἐρώτημα αὐτό. Μόνο ἡ Ἐκκλησία γνωρίζει καὶ μάλιστα μὲ βεβαιότητα. Ἡ Ἐκκλησία γνωρίζει τὸ κομμάτι ἐκεῖνο τοῦ παραδείσου πού νοσταλγεῖ ἡ ψυχή μας, τώρα πού ζεῖ στὸ παγωμένο σύθαμπο τῆς ἐπίγειας ὕπαρξής μας. Γνωρίζει ἐπίσης τὸ εὐλογημένο ἐκεῖνο χελιδόνι, τὸ πρῶτο πού πετάει πρὸς τὸν τόπο τῆς νοσταλγίας, τῆς ἐπαγγελίας, πού διαλύει τὸ σκοτάδι, διαπερνᾶ μὲ τὰ δυνατὰ φτερὰ του τὴ βαριὰ ἀτμόσφαιρα ἀνάμεσα σὲ γῆ καὶ οὐρανὸ κι ἀνοίγει τὸ δρόμο γιὰ τὸ σμῆνος πού ἀκολουθεῖ. Κι ἀκόμα ἡ στρατευόμενη Ἐκκλησία στὴ γῆ θὰ σοῦ πεῖ γι’ ἀμέτρητα σμήνη χελιδονιῶν πού ἀκολούθησαν τὸ πρῶτο Χελιδόνι καὶ πέταξαν μαζί Του στὸν εὐλογημένο τόπο, ὅπου ἀφθονοῦν ὅλα τ’ ἀγαθὰ, τὸν τόπο τῆς αἰώνιας ἄνοιξης.

Κωνσταντίνος ο Μέγας και η ιστορική αλήθεια, Του π. Γ. Δ. Μεταλληνού, τ. Κοσμήτορα της Θεολογικής Σχολής του Πανεπ. Αθηνών

Του π. Γ. Δ. Μεταλληνού, τ. Κοσμήτορα της Θεολογικής Σχολής του Πανεπ. Αθηνών
Πηγή: Απομαγνητοφωνημένη ομιλία

Η εορτή του αγίου Κωνσταντίνου και της μητέρας του, της αγίας Ελένης, που είχαμε πριν από δύο μέρες, επικαιροποιεί το θέμα το οποίον εξαγγείλατε προηγουμένως.

Η σωστή χρήση των πηγών

Είναι γεγονός ότι η στάση των ιστορικών απέναντι στο Μέγα Κωνσταντίνο είναι αντιφατική. Για άλλους υπήρξε μέγα αίνιγμα ή στυγνός δολοφόνος και καιροσκόπος, για άλλους δε, το μέγα θαύμα της ιστορίας. Αυτό συμβαίνει διότι επικρατούν συνήθως ιδεολογικά κριτήρια και παραταξιακές εκτιμήσεις ερήμην των πηγών. Ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα στο χώρο της ιστορίας, που οδηγεί αυτόχρημα στην αυτοκατάργηση του ιστορικού και των ερευνών του, είναι η χρησιμοποίηση της ιστορίας με οποιεσδήποτε διασκευές της κατά το δοκούν, ώστε να χρησιμοποιείται για να αποδειχθούν πράγματα που ιστορικά δεν θεμελιώνονται. Ένα άλλο επίσης πρόβλημα είναι όχι μόνον η ιδεολογική χρήση της ιστορίας και των πηγών ακόμη, αλλά είναι και ο ιστορικός αναχρονισμός. Να επιχειρούνται δηλαδή ερμηνευτικές προσβάσεις στα ιστορικά γεγονότα και στα ιστορικά πρόσωπα μέσα από κρίσεις και προϋποθέσεις του παρόντος, του οποιουδήποτε παρόντος. Γνωρίζετε ασφαλώς όλοι ότι όταν συντάσσει κανείς μια ιστορική διατριβή και μάλιστα αν είναι διδακτορική διατριβή που είναι η σημαντικότερη εργασία ενός επιστήμονος, παραθέτει ένα εισαγωγικό ή πρώτο κεφάλαιο που αναφέρεται στην εποχή μέσα στην οποία τοποθετούνται τα θέματα με τα οποία ασχολείται. Αυτή η τοποθέτησις είναι απολύτως αναγκαία, σφαιρική από πάσης πλευράς τοποθέτηση, για να μπορεί κανείς τα συμπεράσματα τα οποία θα συναγάγει, να τα τεκμηριώνει και μάλιστα κατά τρόπον αναμφισβήτητον. Ο ιστορικός αναχρονισμός και η ιδεολογική χρήση της ιστορίας, επαναλαμβάνω, είναι από τις μεγαλύτερες αρρώστιες των ασχολουμένων με την ιστορία, στην εποχή μας περισσότερο. Επίσης, είναι δυνατόν, να στοχάζεται κανείς εις τα ιστορικά γεγονότα ερήμην των πηγών. Αυτό είναι μυθιστόρημα, δεν είναι ιστορία. 

ΣΕΛΙΔΕΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΜΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΟΥ ΑΠΟΣΙΩΠΟΥΝΤΑΙ ΤΕΧΝΗΕΝΤΩΣ

Πῶς εἶναι δυνατόν νά ὀνομάζουμε σήμερα τούς παπικούς «ἀδελφή ἐκκλησία» καί νά πολυχρονίζουμε τόν πάπα μέσα στό ἴδιο μας τό πατριαρχεῖο; 


ΣΕΛΙΔΕΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΜΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ 

ΠΟΥ ΑΠΟΣΙΩΠΟΥΝΤΑΙ ΤΕΧΝΗΕΝΤΩΣ

 

Ὁ διωγμός τοῦ ἁγίου Μεθοδίου ἀπό τούς Φράγκους, οἱ ὁποῖοι, μέ τήν προσθήκη τοῦ Φιλιόγκβε στό Σύβολο τῆς Πίστεως, εἶχαν καταστεῖ αἱρετικοί. 

 

Ὁ π. Γερβάσιος Ραπτόπουλος, ὁ ἅγιος τῶν φυλακισμένων, στό βιβλίο του «Παπισμός καί πρόμαχοι Ὀρθοδοξιας», ἀναφερόμενος στούς ἐνθεώτατους φωτιστές τῶν Σλάβων ἁγίους Κύριλλο καί Μεθόδιο, μεταξύ τῶν ἄλλων γράφει:

Ούτε "ντροπή σου" ούτε "μπράβο που απέτυχες", ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΟΛΕΒΑΣ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΟΛΕΒΑΣ

"Ούτε η υπερβολική αυστηρότητα βοήθησε ούτε η καταφυγή στην ακραία προοδευτικότητα είναι λύση"

Στην Ελλάδα πρέπει να σταματήσει να κινείται μεταξύ των δύο άκρων το εκκρεμές των κοινωνικών αντιλήψεων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η Παιδεία, οι παιδαγωγικές απόψεις, η στάση γονέων και διδασκόντων απέναντι στα παιδιά. Από το αυστηρό κούρεμα, την ποδιά των κοριτσιών και το πηλήκιο των αγοριών φτάσαμε στο άλλο άκρο. Ασέβεια μαθητών προς τους καθηγητές, περιορισμός του διδάσκοντος σε απλό μεταφορέα πληροφοριών, αδυναμία του σχολείου να διαπλάσει χαρακτήρες. Η περίοδος των εξετάσεων προσφέρεται για να δούμε κατάματα τις ευθύνες όλων μας απέναντι στη νέα γενιά. Ορισμένοι γονείς πιέζουν αφόρητα τα αγόρια και τα κορίτσια τους για βαθμούς, για επιδόσεις, για να συνεχισθεί η καλή παράδοση του πατέρα ή της μητέρας που διέπρεπαν στα νιάτα τους. Αυτή η συμπεριφορα μπορεί άλλοτε να ωθήσει το παιδί προς στην εργατικότητα, άλλοτε όμως μπορεί να προκαλέσει άγχος, κατάθλιψη και άλλες δυσάρεστες καταστάσεις. Η βαθμοθηρία δεν πρέπει να είναι ο κύρος στόχος γονέων και νεωτέρων γενεών.

Περί των διαθρησκειακών εκδηλώσεων

†Αρχιμανδρίτης Γεώργιος Καψάνης,
Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Οσίου Γρηγορίου, Αγίου Όρους

“…κάθε παραχώρησις πρός τίς ἄλλες θρησκεῖες ἤ αἱρέσεις ἀποτελεῖ ἄρνησι καί προδοσία τοῦ Χριστοῦ καί γι’ αὐτό ἀκυρώνει τήν σωτηρία τῶν ἀνθρώπων”

Ἡ ἁγία μας Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία εἶναι ἡ Ἐκκλησία τῶν Προφητῶν, τῶν Ἀποστόλων καί τῶν Πατέρων. Γι’ αὐτό στήν Ἐκκλησία μας δέν αὐτοσχεδιάζουμε οὔτε ἀκολουθοῦμε τό λογισμό μας, ἀλλά «ἑπόμεθα τοῖς θείοις Πατράσιν» (Δ΄ Οἰκουμενική Σύνοδος), ὅπως καί ἐκεῖνοι ἥποντο τοῖς ἁγίοις Ἀποστόλοις καί Προφήταις.

Θά πρέπει λοιπόν καί στό θέμα τῶν διαθρησκειακῶν σχέσεων καί ἐκδηλώσεων νά ἀκολουθοῦμε τούς Προφήτας, τούς Ἀποστόλους καί τούς Πατέρας. Ὅπως διδάσκει καί ὁ ἱερός Ἰωσήφ Βρυέννιος: «Ἀμήχανον ἄλλως τήν ἀλήθειαν γνῶναι ἤ θεολογίας ἅπτεσθαι, μή τοῖς ἁγίοις ἑπόμενον».

Φώτης Κόντογλου: Το Θιβέτ, ο παγωμένος δαιμονότοπος

Θιβέτ! Τρομερά μυστήρια. Παγωμένες ερημιές. Μια χώρα που θαρρείς πως βρίσκεται σε κάποιον άλλον κόσμο!

Μα σήμερα ήρθε η σειρά του να το ξεγυμνώσουνε κι’ αυτό από το μυστήριό του οι μηχανικοί άνθρωποι του καιρού μας. Ο πόλεμος το ρημάζει, ο πόλεμος που γίνεται με τις μηχανές, οπού πετούνε στον αγέρα και ρίχνουνε μπόμπες. 

Σε λίγον καιρό δεν θα υπάρχουνε πια τα μοναστήρια του, αυτά τα μυστηριώδη και καταχθόνια εργαστήρια της δαιμονικής μαγείας. Θα γίνουνε ένας σωρός πέτρες το καθένα, ξεχασμένα μέσα σε κείνες τις ατελείωτες ερημιές.