«ΜΕΤΕΣΤΗΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΖΩΗΝ ΜΗΤΗΡ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ»

(Εόρτιο αφιέρωμα στη μεγάλη θεομητορική εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Σύντομη θεολογική προσέγγιση της υπέρτατης συμβολής της Θεομήτορος στη σωτηρία του κόσμου)

   ΛΑΜΠΡΟΥ ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - καθηγητού

       Μέσα στην σωματική και πνευματική νωχέλεια του καλοκαιριού η Εκκλησία μας προβάλει, ως μια δροσερή νοητή όαση και πνευματική ανάταση, τη μεγάλη εορτή της Παναγίας μας. Το δεκαπενταύγουστο, ή όπως το ονομάζουν πολλοί «το Πάσχα του καλοκαιριού», αποτελεί έναν σπουδαίο εορτολογικό σταθμό του εκκλησιαστικού ενιαυτού. Η κορυφαία αυτή εορτή είναι  για ολόκληρη την Ορθοδοξία και ιδιαίτερα για μας του Έλληνες, που ευλαβούμαστε τη Θεοτόκο κατά τρόπο ξεχωριστό, μια ευκαιρία να εκφράσουμε ολόθυμα την τιμή μας προς το ιερό Της πρόσωπο, κι αυτό διότι η προσωπική και εθνική μας ζωή είναι συνυφασμένη με την υψηλή σκέπη και προστασία της Μεγάλης Μάνας, του κόσμου. Μεγάλα προσκυνηματικά κέντρα της χάρης Της (Τήνος, Πάρος, Βέρμιο, κ.α.) θα γίνουν και φέτος πόλοι έλξης χιλιάδων πιστών. Ακόμα πλήθος άλλων ναών αφιερωμένοι στην σεπτή Της Κοίμηση θα πανηγυρίσουν λαμπρά και θα τιμήσουν όπως πρέπει την έξοδό Της από τον κόσμο και την είσοδό Της στην ατέρμονη αιωνιότητα και την περίλαμπρη δόξα.   

Περὶ λύπης καὶ ἡδονῆς καὶ ἐπιθυμίας τε καὶ φόβου. Μάξιμος ο Ομολογητής

ΑΓΙΟΥ ΜΑΞΙΜΟΥ ΤΟΥ ΟΜΟΛΟΓΗΤΟΥ

ΠΡΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΟΝ, ΠΕΡΙ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΑΠΟΡΙΩΝ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΓΡΑΦΗΣ

Είναι τα πάθη κακά από τη φύση τους ή γίνονται κακά εξαιτίας της χρήσης τους; Εννοώ δηλαδή την ηδονή και τη λύπη, την επιθυμία και τον φόβο, καθώς και όλα όσα ακολουθούν αυτά.

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΑΓΙΟΥ ΜΑΞΙΜΟΥ:

    Αυτά τα πάθη, όπως και τα υπόλοιπα, δεν δημιουργήθηκαν εξαρχής μαζί με την ανθρώπινη φύση· γιατί, αν είχαν δημιουργηθεί μαζί της, θα αποτελούσαν στοιχείο του ίδιου του ορισμού της φύσεως.

      Λέω, λοιπόν, έχοντας διδαχθεί αυτό από τον μέγα Γρηγόριο Νύσσης, ότι τα πάθη εισήχθησαν εξαιτίας της πτώσεως από την τελειότητα [Αγίου Γρηγορίου Νύσσης, Περί παρθενίας, κεφ. 12,2: «Ὁ ἄνθρωπος, οὐ κατὰ φύσιν οὐδὲ συνουσιωμένον ἔσχεν ἐν ἑαυτῷ παρὰ τὴν πρώτην γένεσιν τὸ παθητικόν τε καὶ ἐπίκηρον […] ἀλλ’ ὕστερον ἐπεισήχθη τὸ πάθος αὐτῷ μετὰ τὴν πρώτην κατασκευήν (:Ο άνθρωπος κατά την αρχική δημιουργία του δεν ήταν από τη φύση του υποκείμενος στα πάθη και στη φθορά, ούτε τα είχε ως αναπόσπαστο  στοιχείο της ύπαρξής του· αυτή η κατάσταση εισήλθε σ’ αυτόν αργότερα, μετά την αρχική του δημιουργία)»], προσκολλήθηκαν δηλαδή στο πιο άλογο μέρος της ανθρώπινης φύσεως· μέσω αυτών, αντί της θείας και μακαρίας εικόνας, αμέσως μετά την παράβαση έγινε φανερή και ολοκάθαρη στον άνθρωπο η ομοίωσή του με τα άλογα ζώα. 

Ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής: Ἡ Κοίμησις τῆς Θεοτόκου

Ἀπό τό βιβλίο: «Ὁ Βίος τῆς ὑπερευλογημένης Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου καί Ἀειπαρθένου Μαρίας», Ἱερόν Κελλίον Ἁγίου Νικολάου «Μπουραζέρη», Ἅγιον Ὄρος, 2010

Ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής

Tώρα μὲ τὴν Χάριν της θὰ ὁμιλήσωμε περὶ τῆς ἐξόδου καὶ τῆς Μεταστάσεως αὐτῆς ἀπὸ τὸν παρόντα κόσμον εἰς τὴν αἰώνιον Βασιλείαν τοῦ Υἱοῦ της. Εἶναι ὄντως φαιδρὰ καὶ χαρμόσυνος γιὰ τὴν ἀκοὴν τῶν φιλοθέων ἡ τοιαύτη διήγησις.

Ὅταν, λοιπόν, ὁ Χριστός, ὁ Θεός μας, εὐδόκησε νὰ μεταθέση τὴν παναγίαν καὶ πανάμωμον μητέρα του ἀπὸ τὸν κόσμον αὐτὸν εἰς τὴν Βασιλείαν του, προκειμένου νὰ λάβη τὸν ἄφθαρτον στέφανον τῶν ὑπερφυῶν ἀγώνων καὶ ἀρετῶν της, νὰ τὴν τοποθετήση θεομητροπρεπῶς «ἐκ δεξιῶν του, περιβεβλημένην μὲ πορφύραν καὶ πεποικιλμένην ἐν ἱματισμῷ διαχρύσῳ» (Ψαλμ. μδ΄, 12) καὶ νὰ τὴν ἀνακηρύξη Βασίλισσαν πάντων τῶν κτισμάτων, ὁδηγῶν αὐτὴν εἰς τὸ...ἐσώτερον τοῦ καταπετάσματος καὶ ἐγκαθιστῶν εἰς τὰ ἐπουράνια Ἅγια τῶν Ἁγίων, τῆς ἐγνωστοποίησε ἐκ τῶν προτέρων τὴν ἔνδοξον αὐτῆς μετάστασιν.

Ἀπέστειλε πάλιν εἰς αὐτὴν τὸν ἀρχάγγελον Γαβριὴλ γιὰ νὰ τῆς ἀναγγείλη τὴν ἔνδοξον ἐκδημίαν της, καθὼς ἄλλοτε τὴν θαυμαστὴν αὐτῆς σύλληψιν.

Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής

Άρθρο της Ελένης Παπασταματάκη

Τη 13η του αυτού μηνός, η ανακομιδή και μετάθεσις του λειψάνου του Οσίου Πατρός ημών Μαξίμου του Ομολογητού

Ο Άγιος Μάξιμος και ο μονοθελητισμός

Ο Άγιος Πατέρας μας Μάξιμος ο Ομολογητής, του οποίου την ανακομιδή του ιερού λειψάνου εορτάζουμε σήμερα, είναι από τις λαμπρότερες μορφές της Εκκλησίας μας. Αναδείχθηκε μέγας θεολόγος, καθώς επέδρασε αποφασιστικά στη διαμόρφωση της θεολογίας, όσο και στην πορεία της εν Χριστώ ζωής. Ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός τον ονομάζει «θεοπρεπές της φιλοσοφίας και σοφόν ενδιαίτημα, των ιερέων κρηπίδα, βάσιν των δογμάτων, σάλπιγγα της σοφίας, Μαρτύρων ακρότητα».

Παναγία – Ἡ Χαρά τῶν Χριστιανῶν. Κόντογλου Φώτης

Ἡ Παναγία εἶναι τό πνευματικό στόλισμα τῆς ὀρθοδοξίας. Γιά μᾶς τούς Ἕλληνες εἶναι ἡ πονεμένη μητέρα, ἡ παρηγορήτρια κ\’ ἡ προστάτρια, πού μᾶς παραστέκεται σέ κάθε περίσταση.

Σέ κάθε μέρος τῆς Ἑλλάδας εἶναι χτισμένες ἀμέτρητες ἐκκλησιές καί μοναστήρια, παλάτια αὐτηνῆς τῆς ταπεινῆς βασίλισσας, κι\’ ἕνα σωρό ρημοκλήσια, μέσα στά βουνά, στούς κάμπους καί στά νησιά, μοσκοβολημένα ἀπό τήν παρθενική καί πνευματική εὐωδία της. Μέσα στό καθένα ἀπό αὐτά βρίσκεται τό παληό καί σεβάσμιο εἰκόνισμά της μέ τό μελαχροινό καί χρυσοκέρινο πρόσωπό της, πού τό βρέχουνε ὁλοένα τά δάκρυα τοῦ βασανισμένου λαοῦ μας, γιατί δέν ἔχουμε ἄλλη νά μᾶς βοηθήσει, παρεκτός ἀπό τήν Παναγία, «ἄλλην γάρ οὐκ ἔχομεν ἁμαρτωλοί πρός Θεόν ἐν κινδύνοις καί θλίψεσιν ἀεί μεσιτείαν, οἱ κατακαμπτόμενοι ὑπό πταισμάτων πολλῶν».

Τό κάλλος τῆς Παναγίας δέν εἶναι κάλλος σαρκικό, ἀλλά πνευματικό, γιατί ἐκεῖ πού ὑπάρχει ὁ πόνος κ\’ ἡ ἁγιότητα, ὑπάρχει μονάχα κάλλος πνευματικό. Τό σαρκικό κάλλος φέρνει τή σαρκική ἔξαψη, ἐνῶ τό πνευματικό κάλλος φέρνει κατάνυξη, σεβασμό κι ἁγνή ἀγάπη. Αὐτό τό κάλλος ἔχει ἡ Παναγία. Κι\’ αὐτό τό κάλλος εἶναι ἀποτυπωμένο στά ἑλληνικά εἰκονίσματά της πού τά κάνανε ἄνθρωποι εὐσεβεῖς ὁπού νηστεύανε καί ψέλνανε καί βρισκόντανε σέ συντριβή καρδίας καί σέ πνευματική καθαρότητα.

Η σχέση του Εσπερινού και του Όρθρου με τη Δημιουργία του Κόσμου και τη Σωτηρία μας (την καθημερινή μας ελπίδα)

Μακαριστός π. αλέξανδρος σμέμαν, για να ζήσει ο κόσμος

Αντίθετα με την κοσμική εμπειρία του χρόνου, η λειτουργική μέρα αρχίζει με τον εσπερινό, και τούτο σημαίνει: αρχίζει το βράδυ. Αυτό φυσικά είναι ανάμνηση του βιβλικού: Και εγένετο εσπέρα, και εγένετο πρωί, ημέρα μία (Γένεσις, 1,5). Ωστόσο είναι κάτι περισσότερο από ανάμνηση. Γιατί αληθινά το τέλος κάθε χρονικής «μονάδας» είναι που φανερώνει το αχνάρι και το νόημα του χρόνου, που χαρίζει στο χρόνο την πραγματικότητά του.

Ο χρόνος πάντα είναι αύξηση, όμως μονάχα στο τέλος μπορούμε να διακρίνουμε την κατεύθυνση αυτής της αύξησης και να παρατηρήσομε τους καρπούς της. Στο τέλος κάθε μέρας, στο βράδιασμα κάθε μέρας, ο Θεός βλέπει τη δημιουργία Του ως καλήν· στο τέλος της δημιουργίας είναι που ο Θεός τη χαρίζει στον άνθρωπο. Και έτσι η Εκκλησια αρχίζει στο τέλος της μέρας τη λειτουργία του καθαγιασμού του καιρού (=χρόνου).

Καθώς ερχόμαστε στην εκκλησία, ο κόσμος και εμείς που βρισκόμαστε στον κόσμο έχομε περάσει πολλές ώρες και αυτές οι ώρες γέμισαν, όπως συνήθως, με δουλειά και ξεκούρασμα, με πόνο και χαρά, με φθόνο και αγάπη. Άνθρωποι πέθαναν και άνθρωποι γεννήθηκαν. Για μερικούς στάθηκε η πλέον ευτυχισμένη μέρα της ζωής τους, μια μέρα που θα τη θυμούνται παντοτινά. Και για μερικούς άλλους έφερε το τέλος σε όλες τις ελπίδες τους, ρήμαξε την ίδια την ψυχή τους. Και ολάκερη η μέρα βρίσκεται τώρα εδώ – μοναδική, αμετάστροφη, ανεπανόρθωτη. Η μέρα διάβηκε, όμως τα αποτελέσματά της, οι καρποί της θα χαρίσουν το σχήμα της στην επόμενη μέρα, γιατί ό,τι κάναμε μια φορά απομένει παντοτινά.

Η διδασκαλία του Οσίου Παϊσίου του Αγιορείτου περί ηλεκτρονικών ταυτοτήτων

Η διδασκαλία του Οσίου Παϊσίου του Αγιορείτου περί ηλεκτρονικών ταυτοτήτων, φωτο: web

Τι είχε πει ο Άγιος Παΐσιος για τις ηλεκτρονικές ταυτότητες, υπό το φως της πατερικής εσχατολογίας

Του Γεωργίου Αποστολάκη, αντιπροέδρου ΑΠ ε.τ.

Η παρούσα μελέτη εξετάζει τη διδασκαλία του Οσίου Παϊσίου του Αγιορείτου σχετικά με τις ηλεκτρονικές ταυτότητες και το ενδεχόμενο του «χαράγματος», υπό το φως της πατερικής εσχατολογικής παραδόσεως. Στόχος της εργασίας δεν είναι η αξιολόγηση σύγχρονων τεχνολογικών εξελίξεων με πολιτικά ή τεχνοκρατικά κριτήρια, αλλά η θεολογική αποτίμηση του πνευματικού νοήματος που αποδίδει ο Άγιος στο ζήτημα της ελευθερίας, της συνείδησης και της σταδιακής αλλοίωσης του ανθρώπου.

ΑΓΙΑ ΕΥΔΟΚΙΑ Η ΦΩΤΙΣΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΕΙΡΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ

ΑΓΙΑ ΕΥΔΟΚΙΑ Η ΦΩΤΙΣΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΕΙΡΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - Καθηγητού

       Η εξουσία γενικά φθείρει και διαφθείρει. Χειρότερη απ’ όλες η απολυταρχική εξουσία και ιδιαίτερα η βασιλική, η οποία σε παλιότερες εποχές, ήταν εστία διαφθοράς και ηθικής καταπτώσεως. Υπάρχουν όμως και οι εξαιρέσεις. Στο χιλιόχρονο Βυζάντιο, την χριστιανική Ρωμανία, οι αυτοκρατορικοί οίκοι ανάδειξαν, πέρα από την όποια κατάπτωση και μια πληθώρα αγίων ανάκτων, ανδρών και γυναικών, οι οποίοι λαμπρύνουν το αγιολογικό στερέωμα της Εκκλησία μας. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει η αγία Ευδοκία, η αυτοκράτειρα και φιλόσοφος, η οποία προσέφερε πολύτιμες υπηρεσίες στο κράτος, την Εκκλησία και τον πολιτισμό.

      Γεννήθηκε το 401 στην Αθήνα και ήταν κόρη του ονομαστού φιλοσόφου και καθηγητή της ρητορικής, Λεοντίου. Το αρχικό όνομά της ήταν Αθηναΐς. Τόσο ο πατέρας της, όσο και η ίδια ήταν εθνική στο θρήσκευμα (ειδωλολάτρισσα). Ο πατέρας της φρόντισε να της δώσει αξιόλογη μόρφωση και παιδεία. Σπούδασε φιλοσοφία και φιλολογία. Ιδιαίτερα μελέτησε τον Όμηρο, τον Λυσία και τον Δημοσθένη. Σπούδασε επίσης αστρονομία και γεωμετρία. Κυρίως ασχολήθηκε με την νεοπλατωνική φιλοσοφία, η οποία μεσουρανούσε την εποχή εκείνη. Η ίδια ήταν στολισμένη με ευγένεια αισθημάτων και ψυχικό μεγαλείο. Επίσης διέθετε σπάνια σωματική ομορφιά.

[Αναφέρει ο μακαριστός Γέροντας π. Ανανίας]: Άμα ήταν κανένας πολύ μελαγχολικός [ο όσιος Πορφύριος του έλεγε]:

[Αναφέρει ο μακαριστός Γέροντας π. Ανανίας]: Άμα ήταν κανένας πολύ μελαγχολικός [ο όσιος Πορφύριος του έλεγε]:

– Σ’ αρέσουν τα ποιήματα, παιδί μου; Πάμε στο δάσος, στα πεύκα, να κάνουμε μια βόλτα. Να δούμε το δάσος, να δούμε όλα τα ωραία της γης.

Αφού ο Θεός «τα εποίησεν όλα τα ωραία της γης, και θέρος και έαρ», που λέει ο προφήτης Δαυίδ. Κι εκεί που ήτανε με τον νεαρό, που ήτανε μελαγχολικός και ο οποίος είχε φοβερό ορθολογισμό και δεν μπορούσε να πιστέψει, του λέει:

– Ο Χριστός, παιδί μου, δίπλα σου είναι, εσύ Τον γυρεύεις, αλλά έχεις φοβερό ορθολογισμό και δεν Τον αφήνεις να μπει».

Άκου, τώρα, τι του είπε! Δεν το κατάλαβε. Αφού το ‘πε αυτό, ισχύει.

– Αλλά πού θα πάει»; του λέει. Γύρω-γύρω σε φέρνει. Γύρω-γύρω σε φέρνει!

«Ιδού έστηκα επί την θύραν και κρούω», 3 κεφάλαιο της Αποκαλύψεως.

– Γύρω-γύρω σε φέρνει!

Βγήκαν εκεί, είπανε διάφορα, και του λέει ο Γέροντας:

Γλώσσα και παράδοση: Μνήμη Στέλιου Ράμφου

Κωνσταντίνος Χολέβας

Είχε ιδεολογικές μετακινήσεις και διαφοροποιήσεις κατά περιόδους

Στις 10 Αυγούστου έφυγε από τη ζωή ο φιλόσοφος και συγγραφέας Στέλιος Ράμφος. Τον είχα γνωρίσει και είχα ακούσει από κοντά τις απόψεις του για τον Ελληνισμό, την Ορθοδοξία, την πολιτική ζωή. Δεν συμφωνούσα σε όλα. Όμως κάθε συζήτηση και κάθε ανάγνωση βιβλίου του ήταν ένα ωφέλιμο πνευματικό γύμνασμα, είτε συμφωνούσες είτε διαφωνούσες.

Είχε ιδεολογικές μετακινήσεις και διαφοροποιήσεις κατά περιόδους. Αλλά δεν μπορεί κανείς να αμφισβητήσει ότι διάβαζε κλασικά κείμενα και παρέπεμπε σε πρωτογενείς πηγές. Είχε μελετήσει τους αρχαίους Έλληνες κλασικούς, τους Πατέρες της Εκκλησίας, τη δυτική φιλοσοφία και προέτρεπε να εκδίδονται και να διαβάζονται οι πρωτογενείς πηγές του ελληνορθόδοξου πολιτισμού: Πλάτων, Αριστοτέλης, Καινή Διαθήκη, Μέγας Βασίλειος κ.ά.

Ἡ Θεοσκέπαστη, Βενέζης Ἠλίας

[…] Ἄξαφνα ψίθυρος σιγονότατος, ψαλμωδία κατανυκτική, φωνὴ ἱκέτις, μπερδεύοντας μὲ τὴ φωνὴ τῆς ἐρημίας καὶ τῆς θαλάσσης, ἔφτασε στ᾿ αὐτιά μας. Χείλη γυναικεία ἔψελναν ὕμνους χριστιανικούς. Κάτω ἀπ᾿ τὰ ἐρείπια τοῦ κάστρου τῶν Φράγκων, ἡ ταπεινὴ μελωδία τῆς Ὀρθοδοξίας, βεβαίωση τῆς συνέχειας, τί συγκίνηση ποὺ ἦταν!

Σὰν νὰ μᾶς ἔσεισε ἀγέρας βίαιος. Κάμαμε ἀκόμα λίγα βήματα. Καὶ τότε πρόβαλε μπρὸς στὰ μάτια μας, ὅραμα θαμπωτικό, ἀλησμόνητο γιὰ πάντα, ἄσπρο, πάλλευκο: ἡ «Θεοσκέπαστη». Πάνω ἀπ᾿ τὰ κρεμαστὰ νερά, στὸν ἄγριο βράχο, πάνω ἀπ᾿ τὸ ἡφαίστειο.

Οἱ ὕμνοι τώρα ἔρχονται πιὸ καθαροί. Προχωρήσαμε, μπήκαμε στὴ Θεοσκέπαστη. Κατακάθαρο, γυμνό, κατάγυμνο ἦταν τὸ ξωκκλήσι, καθὼς ὅλα τὰ ξωκκλήσια τῶν Ἑλλήνων. Μονάχα ἕνα ξυλόγλυπτο, παλιό, παμπάλαιο τέμπλο. Καὶ μπρὸς στὸ Ἱερό, κάτω ἀπ᾿ τὸ φαγωμένο τέμπλο, γονατισμένες πάνω στὶς πλάκες, μὲ σκυφτὸ κεφάλι, ἀποτραβηγμένες στὴ δέησή τους, μονάχες μὲ τὸν ἑαυτό τους καὶ μὲ τὸ Θεό, ξιπόλυτες, οἱ μαυροφορεμένες γυναῖκες, ποὺ εἴχαμε δεῖ ἀπὸ μακριά, ἔψελναν. Ἡ μιὰ διάβαζε τὰ τροπάρια ἀπ᾿ τὴ Σύνοψη, οἱ ἄλλες, οἱ ἀγράμματες, μουρμούριζαν μαζί της. Εἶχαν ἀνάψει τὰ καντήλια, ἔξω ἦταν τὸ πέλαγο, τὰ «συστήματα τῶν ὑδάτων» ὅλα ἦταν κατάνυξη κ᾿ ἐρημιά. Οἱ γυναῖκες λέγαν τὴν Ἀκολουθία τοῦ Μικροῦ Παρακλητικοῦ Κανόνος:

Ἐπί σοὶ χαίρει, Κεχαριτωμένη, πᾶσα ἡ κτίσις, Κόντογλου Φώτης

«Ἐσένα πού εἶσαι ζωντανή κιβωτός τοῦ Θεοῦ, ἄς μή σέ ἀγγίζει ὁλότελα χέρι ἄπιστο, ἀλλά χείλια πιστά ἄς ψάλλουνε δίχως νά σωπάσουνε τή φωνή τοῦ ἀγγέλου (ὁ ὑμνωδός θέλει νά πεῖ τή φωνή τοῦ ἀρχαγγέλου Γαβριήλ, πού εἶπε «εὐλογημένη σύ ἐν γυναιξί») κι ἄς κράζουνε: «Ἀληθινά, εἶσαι ἀνώτερη ἀπ’ ὅλα Παρθένε ἁγνή».

(«Ὡς ἐμψύχῳ Θεοῦ κιβωτῷ ψαυέτω μηδαμῶς χείρ ἀμυήτων· χείλη δέ πιστῶν τῇ Θεοτόκῳ ἀσιγήτως φωνήν τοῦ ἀγγέλου ἀναμέλποντα, ἐν ἀγαλλιάσει βοάτω: Ὄντως ἀνωτέρα πάντων ὑπάρχεις, Παρθένε ἁγνή»)

Ἀλλοίμονο! Ἀμύητοι, ἄπιστοι, ἀκατάνυχτοι, εἴμαστε οἱ πιό πολλοί σήμερα, τώρα πού ἔπρεπε νά προσπέσουμε μέ δάκρυα καυτερά στήν Παναγία καί νά ποῦμε μαζί μέ τό Θεόδωρο Δούκα τό Λάσκαρη, πού σύνθεσε μέ συντριμμένη καρδιά τόν παρακλητικό κανόνα: «Ἐκύκλωσαν αἱ τοῦ βίου με ζάλαι ὥσπερ μέλισσαι κηρῖον, Παρθένε». «Σάν τά μελίσσια πού τριγυρίζουνε γύρω στήν κερήθρα, ἔτσι κ’ ἐμένα μέ ζώσανε οἱ ζαλάδες τῆς ζωῆς καί πέσανε ἀπάνω στήν καρδιά μου καί τήν κατατρυπᾶνε μέ τίς φαρμακερές σαΐτες τους. Ἄμποτε, Παναγία μου, νά σέ βρῶ βοηθό, νά μέ γλυτώσεις ἀπό τά βάσανα».

Ἡ Θεοτόκος στοὺς νηπτικοὺς πατέρες, Coman Constantin Πρωτοπρεσβύτερος, Καθηγητής Πανεπιστημίου Βουκουρεστίου

Ἡ Θεοτόκος καὶ τὸ μυστήριο τῆς ἐνσάρκου οἰκονομίας στὴν ἑρμηνεία τῶν νηπτικῶν πατέρων

Θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε μία πιὸ προσωπική, πιὸ ἀνθρώπινη προσέγγιση τοῦ θέματος, παρ’ ὅλο ποὺ βρισκόμαστε σ’ ἕνα αὐστηρὰ ἐπιστημονικὸ συνέδριο.

Ἔχω ἰδιαίτερους λόγους νὰ τὸ κάνω. Ὁ σημαντικότερος ἀπ’ αὐτοὺς εἶναι ἡ ἴδια ἡ ἐπαφὴ μὲ τοὺς νηπτικοὺς πατέρες, μὲ τὰ συγγράμματά τους, πού μοῦ ὑπαγόρευσε κατὰ κάποιο τρόπο αὐτὸ τὸ προσωπικὸ τόνο στὴν διαπραγμάτευση τοῦ θέματος.

Γι\’ αὐτὸ ἀκριβῶς, πρὶν περάσω στὴν διαπραγμάτευση τοῦ θέματος, θὰ ἤθελα νὰ ἐκφράσω τὴν βαθειὰ συγκίνηση τὴν ὁποία αἰσθάνομαι βρισκόμενος γιὰ πρώτη φορὰ στοὺς Ἁγίους Τόπους, στὰ Θεοβάδιστα αὐτὰ μέρη, ὅπου βάδισαν ὄχι μόνο τὰ οὐράνια βήματα τοῦ Ἀρχαγγέλου Γαβριήλ, τὰ ἄχραντα βήματα τῆς Παναγίας καὶ τῶν ἄλλων προσωπικοτήτων τῆς Ἱερᾶς Βιβλικῆς Ἱστορίας, ἀλλὰ ἀκόμη ἐκεῖνα τοῦ Ἰδίου τοῦ Θεανθρώπου, τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Δοξάζω τὸν Πανάγαθο Θεὸ γιὰ τὸ μεγάλο αὐτὸ δῶρο καὶ εὐχαριστῶ θερμότατα τοὺς ὀργανωτὲς τοῦ παρόντος πανορθοδόξου ἐπιστημονικοῦ συνεδρίου.

Η πανσεβάσμια κοίμηση της Υπεραγίας Θεοτόκου (Γέροντας Φιλόθεος Ζερβάκος)

“Ας επικαλούμαστε πάντοτε την Παναγία, γέροντες, νέοι, γυναίκες, παιδιά. Όλοι στο στόμα μας ας έχουμε το όνομα της Παναγίας”

Όταν ο πατριάρχης Ιακώβ, αναχωρώντας από τη πατρική εστία, εξαιτίας της κατ’ αυτού απειλής του αδελφού του Ησαύ, έφθασε κοντά στη δύση του ηλίου σε έρημο τόπο, πήρε έναν λίθο, τον έβαλε κάτω από το κεφάλι του και κοιμήθηκε. 

Είδε τότε σκάλα στηριγμένη στη γη, της οποίας η κεφαλή έφθανε στον ουρανό και οι Άγγελοι του Θεού ανέβαιναν και κατέβαιναν σε αυτήν, ο δε Κύριος στηριζόταν πάνω της… Όταν σηκώθηκε ο Ιακώβ από τον ύπνο, είπε: «Ως φοβερός ο τόπος ούτος! Ουκ έστι τούτο αλλ’ ή οίκος Θεού και αύτη η πύλη του ουρανού» (Γεν. 28:17).

Η σκάλα εκείνη η μυστική ήταν τύπος και εικόνα της νοητής κλίμακας, της Υπεραγίας Θεοτόκου και Αειπαρθένου Μαρίας, της οποίας την σεβάσμια Κοίμηση περιχαρώς εορτάζουμε.

Ο Κόσμος έγινε διά την Κυρίαν Θεοτόκον και η Κυρία Θεοτόκος έγινε διά τον Κύριον ημών Ιησούν Χριστόν

Ὁσίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου

“Μὲ κάθε δίκαιον ἔχαιρε καὶ ὑπερέχαιρε πρὸ τοῦ αἰῶνος ἡ Ἁγία Τριάς, προγινώσκουσα κατὰ τὴν θεαρχικήν Της ἰδέαν, τὴν ἀειπάρθενον Μαριάμ”…

Ὕψωσε τὸν λογισμόν σου ὑπεράνω ἀπὸ κάθε καιρὸν καὶ χρόνον, καὶ ὑπεράνω ἀπὸ κάθε κτίσμα νοητὸν καὶ αἰσθητόν. Καὶ ἐμβαίνων (διὰ νὰ εἰπῶ ἔτσι) μέσα εἰς τὴν ἰδίαν αἰωνιότητα καὶ εἰς τὸν νοῦν τοῦ Θεοῦ, συλλογίσου τὰς τρυφὰς καὶ ἀρρήτους ἀγαλλιάσεις ὁπού ἐλάμβανεν ἐν ἑαυτῷ ὁ Θεὸς διὰ τὴν ἀειπάρθενον Μαρίαν…

Μὲ κάθε δίκαιον ἔχαιρε καὶ ὑπερέχαιρε πρὸ τοῦ αἰῶνος ἡ Ἁγία Τριάς, προγινώσκουσα κατὰ τὴν θεαρχικήν Της ἰδέαν, τὴν ἀειπάρθενον Μαριάμ. Διότι, εἶναι γνώμη τινῶν Θεολόγων, ὅτι ἂν καθ’ ὑπόθεσιν ὅλα τὰ ἐννέα τάγματα τῶν Ἀγγέλων ἤθελαν κρημνισθῇ ἀπὸ τοὺς οὐρανοὺς καὶ νὰ γίνουν δαίμονες· ἂν ὅλοι οἱ ἀπὸ τοῦ αἰῶνος ἄνθρωποι ἤθελαν γίνῃ κακοὶ καὶ ὅλοι νὰ ὑπάγουν εἰς τὴν κόλασιν χωρὶς νὰ γλυτώσῃ τινάς· ἂν ὅλα τὰ κτίσματα, οὐρανός, φωστῆρες, ἄστρα, στοιχεῖα, φυτά, ζῶα, ἤθελαν ἀποστατήσῃ κατὰ τοῦ Θεοῦ, νὰ εὔγουν ἀπὸ τὴν τάξιν των καὶ νὰ ὑπάγουν εἰς τὸ μὴ ὄν· μ’ ὅλον τοῦτο, ὅλες αὐτὲς οἱ κακίες τῶν κτισμάτων, συγκρινόμεναι μὲ τὸ πλήρωμα τῆς ἁγιότητος τῆς Θεοτόκου, δὲν ἠδύναντο νὰ λυπήσουν τὸν Θεόν. Διότι, μόνη ἡ Κυρία Θεοτόκος ἦτον ἱκανὴ νὰ Τὸν εὐχαριστήση κατὰ πάντα καὶ διὰ πάντα καὶ νὰ μὴ Τὸν ἀφήση τόσον νὰ λυπηθῆ διὰ τὸν χαμὸν καὶ τὴν ἀπώλειαν τῶν τόσων καὶ τόσων κτισμάτων Του, ὅσον ἤθελε Τὸν κάμει νὰ χαίρη ὑπερβαλλόντως διὰ λόγου Της μόνον.

Ἔτσι ἑορτάζουν οἱ Χριστιανοί. Ἑορτή δική μας εἶναι ἡ ἑορτή τοῦ Ἁγίου μας καί ὄχι τά γενέθλια.

Ἔτσι ἑορτάζουν οἱ Χριστιανοί.

Ἑορτή δική μας εἶναι ἡ ἑορτή τοῦ Ἁγίου μας καί ὄχι τά γενέθλια.

Ἀπόσπασμα ἀπό ὁμιλία στήν Κοίμηση τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου (1981) τοῦ μακαριστοῦ Ἀρχιμανδρίτου Γεωργίου Καψάνη, καθηγουμένου τῆς Ἱ. Μ. Ὁσίου Γρηγορίου Ἁγίου Ὄρους.

Πατέρες καί ἀδελφοί μου, ἔχουμε ὅλοι χαρά. Καί ἔχουμε χαρά, διότι σήμερα εἶναι ἡ πραγματική ἑορτή τῆς μητέρας. Διότι μόνον ἡ Κυρία Θεοτόκος εἶναι ἡ ὄντως μητέρα μας, ἐπειδή μᾶς μεταδίδει τήν ὄντως Ζωή μας, πού εἶναι ὁ Χριστός μας. Καί σήμερα θά ἔπρεπε ὅλες οἱ μητέρες νά ἑορτάζουν τήν ἑορτή τῆς μητέρας Ὀρθοδόξως. 

Ἀλλά ὁ κόσμος μέ τό κοσμικό πνεῦμα, μἐ τήν ἐκκοσμἰκευση, ἡ ὁποία προχωρεῖ καί διαβιβρώσκει τήν ψυχή καί τήν καρδιά καί τό φρόνημα τοῦ λαοῦ μας, ἔχει ἀρχίσει νά ἀντικαθιστᾶ καί νἀ ὑποκαθιστᾶ μᾶλλον τεχνηέντως τίς ἑορτές τῆς Ὀρθοδοξίας μέ ἑορτές κοσμικές, ὅπως εἶναι ἡ ἑορτή τῆς μητέρας, ἡ ἑορτή τοῦ παιδιοῦ καί ἄλλες παρόμοιες, ὅπως τά γενέθλια, πού ἑορτάζουν οἱ ἄνθρωποι, ἐνῶ πρέπει νά ἑορτάζουμε τίς μνῆμες τῶν Ἁγίων, τῶν ὁποίων φέρουμε τά ὀνόματα. 

Η αγνότητα, φωτεινότητα και αγιότητα του οσίου Γεωργίου Καρσλίδη. Μοναχός Μωυσής Αγιορείτης (†)

Η αγνότητα, φωτεινότητα και αγιότητα του οσίου Γεωργίου Καρσλίδη

Μοναχός Μωυσής Αγιορείτης (†) 

Ένας κύριος από τη Δράμα διηγήθηκε πως ως νέος ανήκε σε μία χριστιανική αδελφότητα κι εξομολογείτο εκεί. Όταν ο πνευματικός τους ασθένησε και αναχώρησε, περίμεναν να έλθει ο αντικαταστάτης του, για να εξομολογηθούν μόνο σ’ εκείνον. Θεωρούσαν ότι οι πνευματικοί τής αδελφότητος ήταν σπουδαιότεροι των άλλων. Επειδή όμως καθυστερούσε να έλθει ο αντικαταστάτης του εξομολόγου, πήγε μαζί μ’ ένα φίλο του να εξομολογηθούν στον όσιο Γεώργιο (Καρσλίδη). Αυτό συνέβη το 1946.

Ο όσιος καθόταν μόνος στην είσοδο. Τους κοίταξε μία φορά και τους είπε: «Καλώς τους. Ήρθατε για εξομολόγηση;». Αφού πήραν την ευχή του και απάντησαν καταφατικά, τους είπε: «Εσάς δεν σας εξομολογώ». Εκείνοι απόρησαν. Συνέχισε: «Εσείς έχετε καλούς πνευματικούς, μορφωμένους, εγώ είμαι ένας αγράμματος. Εδώ έρχονται απλοί άνθρωποι… Την άλλη εβδομάδα θα έρθει ο πνευματικός σας».

Με φόβο Θεού, με πίστη, με αγάπη π. Συμεών Κραγιόπουλος (†)

Με φόβο Θεού, με πίστη, με αγάπη

π. Συμεών Κραγιόπουλος (†) 

Εξαρτάται από μας, εάν θα γίνουμε κοινωνοί όλων αυτών που έχουμε μέσα στη λατρεία, μέσα στο μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας. Τα θεία πράγματα δεν μπορεί κανείς να τα πλησιάζει όπως όπως. Και μακριά κανείς να είναι από τα θεία πράγματα είναι κακό μεγάλο και κοντά να είναι, εάν δεν είναι όπως πρέπει, είναι επίσης κακό.

Γι’ αυτό ο απόστολος Παύλος, που γνώριζε τι είναι το μυστήριο, αλλά και πώς πρέπει να πλησιάζει κανείς το μυστήριο, είπε να δοκιμάζει ο καθένας, να εξετάζει, να μελετά τον εαυτό του και το όλο μυστήριο και μετά να πλησιάζει, γιατί αλλιώς «κρίμα εαυτώ εσθίει και πίνει» (Α’ Κορ. 11:30). Παρακαλώ, να το προσέξουμε αυτό.

Μπορεί ένας άνθρωπος να περάσει ολόκληρη τη ζωή του μέσα στην Εκκλησία χωρίς να αφήσει ποτέ την Εκκλησία να περάσει μέσα του.

Μπορεί ένας άνθρωπος να περάσει ολόκληρη τη ζωή του μέσα στην Εκκλησία χωρίς να αφήσει ποτέ την Εκκλησία να περάσει μέσα του.

μ. Θεόκτιστος ο Κρης 

«Ζητάμε πολλά από τον Χριστό. Ζητάμε υγεία, εργασία, προστασία, να πάνε καλά τα παιδιά μας, να θεραπευθεί ένας άρρωστος, να σωθεί ένας γάμος, να λυθεί μια οικονομική δυσκολία, να ανοίξει ένας δρόμος που έκλεισε, να φύγει ένας πειρασμός.

Τρέχουμε στην Παναγία, επικαλούμαστε τους Αγίους, κάνουμε Παρακλήσεις, ανάβουμε κεριά, γράφουμε ονόματα, κάνουμε τάματα, πηγαίνουμε σε προσκυνήματα, παρακαλούμε, κλαίμε, επιμένουμε. Και καλά κάνουμε. Παιδιά του Θεού είμαστε και στον Θεό θα προστρέξουμε. Αλλά μέσα σε αυτή την αδιάκοπη ροή των αιτημάτων μας αποφεύγουμε συνήθως μια πολύ απλή και πολύ δύσκολη ερώτηση. Εμείς τι είμαστε διατεθειμένοι να προσφέρουμε στον Χριστό; Τι προσφέρουμε στην Παναγία; Τι δίνουμε στους Αγίους, τους οποίους τόσο εύκολα επικαλούμαστε; Γιατί πολλές φορές η σχέση μας με τον Θεό καταντά μια παράξενη πνευματική συναλλαγή. Εμείς υποβάλλουμε το αίτημα και περιμένουμε από τον Θεό να το ικανοποιήσει. Αν γίνει αυτό που ζητήσαμε, λέμε «Δόξα τω Θεώ». Αν δεν γίνει, αρχίζουν τα παράπονα. «Γιατί δεν με άκουσε ο Θεός;». Εσύ άκουσες ποτέ τον Θεό; Αυτό δεν το ρωτάμε. Ο Χριστός σου είπε να συγχωρήσεις. Συγχώρησες; Σου είπε να μην κατακρίνεις. Έπαψες να κατακρίνεις; Σου είπε να αγαπήσεις τον εχθρό σου. Τον αγάπησες; Σου είπε να μετανοήσεις. Μετανόησες; Σου είπε να σηκώσεις τον σταυρό σου. Τον σήκωσες; Σου είπε να κόψεις το θέλημά σου. Το έκοψες; Και ύστερα στεκόμαστε μπροστά στην εικόνα Του και λέμε με παράπονο «Χριστέ μου, γιατί δεν με ακούς;». Μα, βρε παιδί μου, εσύ πότε Τον άκουσες; Θέλουμε έναν Χριστό που να ακούει αδιαλείπτως εμάς, ενώ εμείς επιφυλάσσουμε στον εαυτό μας το δικαίωμα να μην ακούμε σχεδόν ποτέ Εκείνον.

Ο Δημήτρης Τσίρκας για τον Στέλιο Ράμφο

Ο Στέλιος Ράμφος υπήρξε ο αγαπημένος διανοούμενος των λεγόμενων εκσυγχρονιστικών ελίτ. Τις τίμησε και τον τίμησαν δεόντως. 

Ο Ράμφος έβλεπε την ελληνική κοινωνία ως μια καθυστερημένη κοινωνία – οικονομικά, πολιτικά, πολιτισμικά - και τον Έλληνα ως μια ανώριμη προσωπικότητα, καθηλωμένο σε μια μόνιμη νηπιακότητα.

Αντί όμως να αναλύσει αυτή την υστέρηση με βάση οικονομικές και κοινωνικές δυναμικές, τους πολιτικούς θεσμούς, τη θέση της χώρας στον παγκόσμιο καταμερισμό εργασίας, ο Ράμφος την απέδιδε στην ημιτελή Αναγέννηση του Βυζαντίου και την Τουρκοκρατία που πάγωσε περαιτέρω την είσοδο της Ελλάδας στη νεωτερικότητα.

Αυτό με τη σειρά του παρήγαγε ανώριμους ανθρώπους, χωρίς στέρεη και επεξεργασμένη εσωτερικότητα.

Οι Έλληνες ουδέποτε έγιναν άτομα – με τη δυτική, φιλοσοφική έννοια – δηλαδή αυτόνομα, συνειδητά υποκείμενα. Η δε συλλογική συμπεριφορά τους παραμένει έρμαιο των συγκυριών, διακατεχόμενη από έντονη αστάθεια και συναισθηματική μεταβλητότητα.