Εγκώμιον εις το Γενέσιον του Αγίου Προφήτου Προδρόμου (Όσιος Θεόδωρος ο Στουδίτης)

24 Ιουνίου 

Στην μαρτυρία του Κυρίου και η φωνή του δούλου

Ακόμα κι αν ο λόγος μας έμοιαζε με ανοιξιάτικο ύμνο καλλικέλαδου αηδονιού, πολύ φτωχά θα πετύχαινε να υμνήσει την μεγάλη φωνή της αληθείας, που γεννιέται σήμερα. Αλλά πάλι, αυτός εδώ ο λόγος, έτσι ασθενικός, ξερός και κακόηχος, πως θα υμνήσει την μεγάλη προφητική δόξα; Πως θα αινέσει το εξαίρετο αποστολικό αξίωμα; Πως θα δοξάσει το παράξενο θάμβος των μαρτύρων; Και διαπιστώνω, εξετάζοντας προσεκτικά τούτο, πως ο καθένας από τους υπόλοιπους αγίους εγκωμιάσθηκε από κάποιον άλλον, ο υψηλός στην αρετή από κάποιον επίσης υψηλό, και ο μετριώτερος από κάποιον μέτριο. Γι’ αυτόν, όμως, που τώρα ευφημείται κατ’ εξοχήν, το εγκώμιο προέρχεται από τον ίδιο τον Χριστό τον Θεό, που είναι η αλήθεια. Γιατί αναφέρει: «Κανείς μεταξύ των ανθρώπων δεν έχει αναφανεί ανώτερος από τον Ιωάννη τον Βαπτιστή». Επειδή, λοιπόν, ο Μεγάλος Πρόδρομος έχει επαινεθεί τόσο ανυπέρβλητα από τον Ανώτατο Λόγο (Θεό Λόγο), έχει άραγε, ανάγκη, αγαπητοί ακροατές, από τα δικά μας φτωχά λόγια; Μακριά μια τέτοια σκέψη. Αντίθετα, αποτολμούμε μια τέτοια προσπάθεια ξεπληρώνοντας χρέος δούλου, και κάνοντας υπακοή στον πατέρα και γέροντά μας, με την ελπίδα, πως και μόνη η ενασχόλησή μας με τον Πρόδρομο θα αποβεί προς αγιασμό.

Το πρόβλημα της αθεΐας κατά τον άγιο Αθανάσιο τον Πάριο (Πρωτοπρεσβύτερος Γεώργιος Μεταλληνός, Ομότιμος Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών (+2019))

Η έρευνα της περιόδου του «Ελληνικού Διαφωτισμού» (1700-1821) έχει ήδη στραφεί στη μελέτη της «γλώσσας», του γλωσσικού κώδικα, των εκπροσώ­πων των αντιπάλων παρατάξεων, διότι η ωφέλεια που προκύπτει από τη διακρίβωση του εννοιολογικού περιεχομένου της χρησιμοποιουμένης εκατέρωθεν ορολο­γίας, τόσο της εισαγόμενης από τον ευρωπαϊκό χώρο, όσο και της ελληνικής, συμ­βάλλει στην ορθή κατανόηση και αξιολόγηση της αποφασιστικής για την πορεία του Ελληνισμού ιδεολογικής αυτής διαπάλης. Η μελέτη των πολεμικών κειμένων του αγίου Αθανασίου του Παρίου με έπεισε, ότι κάποιοι όροι, που αναδύονται συνεχώς στο λόγο του ως termini προσφέρονται σε μία παρόμοια ερμηνευτική διερεύνηση, διότι κατέχουν καθοριστική θέση στο πολεμικο-απολογητικό οπλοστάσιό του. Τέτοιοι είναι λ.χ. οι όροι αθεΐα, μακαριότης, ευδαιμονία, ελευθερία, φιλο­σοφία κ.α., που συνιστούν πραγματικά κλειδιά στην προσέγγιση της ιδεολογίας και ευρύτερα της σκέψεώς του. Με τον όρο «αθεΐα» και τα παράγωγά του, αλλά και τις χρηστικές προεκτάσεις και εφαρμογές του θα ασχοληθούμε στη συνέχεια.

Βέβαια, ο Πάριος δεν είναι ο πρώτος που χρησιμοποίησε τον όρο αθεΐα εν αναφορά προς την Ευρώπη ή τους μετακενωτές των ιδεών της στην καθ’ ημάς ανατολή. Στα έργα του όμως καταλαμβάνει κεντρική θέση. Στο βασικό πολεμικό του έργο, την «Απολογία Χριστιανική», η λέξη «αθεΐα» εμφανίζεται με μια εκφραστική διασάφηση στις πρώτες σελίδες: «Εσύνθεσα το βραχύ τούτο βιβλιάριον κατά των αθεωτάτων λεμπερτίνων (…) ωσάν ένα προφυλακτικόν ιατρικόν εις εκείνους, οπού θείω ελέει ακόμα δεν έπιον το βολταιρικόν φαρμάκι». Προλο­γίζοντας δε το έργο του «Αλεξίκακον φάρμακον» διευκρινίζει, ότι «αυτήν δη ταύτην ( = την αθεΐαν) το παρόν εγχειρίδιον (με τη διπλή σημασία της λέξεως!) υπόσχεται να καταπολεμήση».

Οι εχθροί του ζευγαριού. Κωνσταντίνος Γανωτής

Οι εχθροί του ζευγαριού

Κωνσταντίνος Γανωτής 

Η πιο τρυφερή και ευαίσθητη σχέση στη ζωή είναι η σχέση του ζευγαριού. Κι αυτή η σχέση έχει ένα στόχο, που μπορεί κανείς να τον πει και προορισμό· ο προορισμός του είναι να γίνουν ένα σώμα με δύο πρόσωπα, δηλαδή να πραγματώσουν την τέλεια ψυχική και σωματική οντότητα “ασυγχύτως και αδιαιρέτως”, όπως λέμε για τα τρία πρόσωπα-υποστάσεις της Αγίας Τριάδος.

Και όσο τρυφερή, μεγαλειώδης, κεφαλαιώδους σημασίας για την πραγμάτωση του προορισμού και για την ευτυχία του ανθρώπου είναι αυτή η σχέση, τόσο ευαίσθητη είναι σε εξωτερικούς αλλά και σε εσωτερικούς πειρασμούς. Βλέπουμε άλλωστε πόσες αποτυχημένες απόπειρες κάνουν οι νέοι, για να πετύχουν μια καλή σχέση, πόσο βασανίζονται και πληγώνονται συχνά από τις αποτυχίες και διαψεύσεις· και η σχέση κινδυνεύει να διαφθαρεί και διαλύεται πολύ συχνά. Όλες αυτές τις δυσκολίες, εμπόδια, αντιπάλους του ζευγαριού στην πραγμάτωση του προορισμού του ας τα ονομάσουμε εχθρούς του ζευγαριού και πρώτα ας τους επισημάνουμε αυτούς τους εχθρούς.

Η κυριότερη δυσκολία στον γάμο. π. Συμεών Κραγιόπουλος (†)

Η κυριότερη δυσκολία στον γάμο

π. Συμεών Κραγιόπουλος (†) 

Μου δόθηκε κάποιο σημείωμα με την ερώτηση: «Ποια νομίζετε ότι είναι η κυριότερη δυσκολία στον γάμο και ποια στην αγαμία;»

Νομίζω ότι η κυριότερη δυσκολία στον γάμο είναι ο ίδιος ο γάμος και στην αγαμία η ίδια η αγαμία. Όσο κι αν φαίνεται αστείο, έτσι είναι. Ο γάμος έχει μαζί του όλα αυτά που έχει. Θα μπορούσε κανείς να πει κατ’ αρχήν ότι το πιο δύσκολο πρόβλημα σε ένα γάμο είναι αν θα πετύχει ο γάμος. Είναι πάρα πολύ δύσκολο να πετύχει ένας γάμος. Όχι τόσο γιατί αυτός καθ’ εαυτόν ο γάμος δεν μπορεί να πετύχει, αλλά διότι οι δύο άνθρωποι που έρχονται εις γάμου κοινωνίαν δεν παύουν να είναι δύο άνθρωποι, όσο κι αν κάτω από το μυστήριο, αλλά και φυσιολογικά γίνονται ένας. Και αν μεν μέσα στο χωνευτήρι του γάμου μπορέσουν να γίνουν ένας, έχει καλώς. Αν όμως δεν μπορέσουν να γίνουν ένας άνθρωπος, τι γίνεται τότε;

Κόλαση εἶναι τὸ μαρτύριο τοῦ νὰ μὴν ἀγαπάει κανείς. Dostoyefsky Fyodor

Πατέρες καὶ δάσκαλοι, σκέφτομαι:

«Τί εἶναι Κόλαση;»

Καὶ λέω πὼς εἶναι «τὸ μαρτύριο τοῦ νὰ μὴν ἀγαπάει κανείς».

Μιὰ φορά, μέσα στὸ ἄπειρο, τὸ ἄμετρο σὲ χρόνο καὶ σὲ διάστημα, δόθηκε σὲ μιὰ πνευματικὴ ὕπαρξη -μὲ τὴν ἐμφάνισή της στὴ γῆ ἡ δυνατότητα νὰ πεῖ στὸν ἑαυτό της:

«Ὑπάρχω κι ἀγαπῶ».

Μιὰ φορά, μονάχα μιὰ φορά, τῆς δόθηκε μιὰ στιγμὴ ἀγάπης ἐνεργητικῆς, ζώσης, καὶ γι’ αὐτό τῆς δόθηκε ἡ ἐπίγεια ζωὴ καὶ μαζὶ μ’ αὐτὴν ὁ καιρὸς καὶ οἱ διορίες. Καὶ τί ἔγινε λοιπόν; Αὐτὴ ἡ εὐτυχισμένη ὕπαρξη ἀρνήθηκε τὸ ἀνεκτίμητο δῶρο, δὲν τὸ ἐκτίμησε, δὲν τὸ ἀγάπησε, τὸ κοίταξε κοροϊδευτικὰ κι ἔμεινε ἀναίσθητη. Ὅταν μιὰ τέτοια ὕπαρξη φύγει ἀπ’ τὴ γῆ, βλέπει τοὺς κόλπους τοῦ Ἀβραάμ, κουβεντιάζει μὲ τὸν Ἀβραάμ, ὅπως μᾶς λέει ἡ παραβολὴ περὶ Λαζάρου καὶ πλουσίου, ἀτενίζει καὶ τὸν Παράδεισο, μπορεῖ νὰ πλησιάσει καὶ τὸν Kύριο, μὰ αὐτὸ ἀκριβῶς εἶναι τὸ μαρτύριό της, ὅτι ἀνεβαίνει στὸ Θεὸ χωρὶς νά ‘χει ἀγαπήσει, γιατί ἀγγίζει ἐκείνους ποὺ ἔχουν ἀγαπήσει καὶ ποὺ αὐτὴ εἶχε περιφρονήσει τὴν ἀγάπη τους. Γιατί τώρα βλέπει καθαρὰ καὶ θὰ πεῖ μόνος του στὸν ἑαυτό του: «Τώρα πιὰ κατέχω τὴ γνώση καί, ἂν καὶ διψάω ν’ ἀγαπήσω. δὲ θὰ ὑπάρχει πιὰ κανένας ἆθλος στὴν ἀγάπη μου, δὲ θὰ ὑπάρχει οὔτε θυσία γιατί τέλειωσε ἡ ἐπίγεια ζωή μου καὶ δὲ θά ‘ρθει ὁ Ἀβραὰμ νὰ μοῦ δώσει ἔστω καὶ μιὰ σταγόνα ζῶντος ὕδατος (δηλαδὴ νὰ μοῦ ξαναδώσει τὸ δῶρο τῆς ἐπίγειας ζωῆς ποὺ εἶχα πρῶτα) γιὰ νὰ δροσίσει τὴ φλόγα τῆς δίψας μου γιὰ πνευματικὴ ἀγάπη, ποὺ μὲ φλογίζει τώρα καὶ ποὺ τὴν περιφρόνησα ὅσο ἤμουν στὴ γῆ. Δὲν ἔχω πιὰ ζωὴ καὶ δὲ θὰ ὑπάρξει πιὰ καιρός! Κι ἂν ἀκόμα θὰ ‘ μουν πρόθυμος νὰ θυσιάσω τὴ ζωή μου γιὰ τοὺς ἄλλους, εἶναι ἀργὰ πιά, γιατί πέρασε ἐκείνη ἡ ζωὴ ποὺ θὰ μποροῦσα νὰ τὴν κάνω θυσία στὴν ἀγάπη καὶ τώρα μιὰ ἄβυσσος χωρίζει ἐκείνη τὴ ζωὴ ἀπ’ τὴν τωρινή μου ὕπαρξη».

ΑΓΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΑΡΙΟΣ Ο ΚΟΛΛΥΒΑΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΟΣ ΤΟΥ ΓΕΝΟΥΣ

ΑΓΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΑΡΙΟΣ Ο ΚΟΛΛΥΒΑΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΟΣ ΤΟΥ ΓΕΝΟΥΣ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού 

    Το Κολυβαδικό Κίνημα του 18^ου αιώνα υπήρξε ένας σημαντικός ιστορικός σταθμός στην εκκλησιαστική μας ιστορία, καθ’ ότι διαδραμάτισε ισχυρό ανανεωτικό ρόλο στην Ορθοδοξία μας, η οποία ασφυκτιούσε από τις παρεμβάσεις της αιρετικής δυτικής χριστιανοσύνης. Ένα από τα κύρια πρόσωπα αυτού του κινήματος υπήρξε ο άγιος Αθανάσιος ο Πάριος. Ένας μεγάλος άγιος της Εκκλησίας μας και διδάσκαλος του Γένους.

      Γεννήθηκε το 1722 στο Κώστο της Πάρου. Ο πατέρας του ονομαζόταν Απόστολος Τούλος και η μητέρα του Κωστιανή, οι οποίοι του διδάξαν τη ευσέβεια και φρόντισαν να τον σπουδάσουν.  Τα πρώτα γράμματα τα έμαθε στο Κώστο και στη συνέχεια φοίτησε Σχολή της Μονής Αγίου Αθανασίου Ναούσης Πάρου ή στη Σχολή Παναγίου Τάφου στη Σίφνο. Στα 1745, ο ίδιος 23 χρονών πήγε στη Σμύρνη για να ανώτερες σπουδές στην εκεί φημισμένη «Ευαγγελική Σχολή», για έξι χρόνια. Το 1751 πήγε στο Άγιο Όρος και γράφηκε στην περίφημη «Αθωνιάδα Σχολή», όπου δίδασκαν ο ξακουστός δάσκαλος Νεόφυτος Καυσοκαλυβίτης και αργότερα ο μεγάλος Ευγένιος Βούλγαρης. Εκεί σπούδασε Θεολογία, Φιλολογία και τις θετικές επιστήμες. Έχοντας επίσης άσβεστη δίψα για μάθηση, επισκέπτονταν τις βιβλιοθήκες των Μονών  και εμπλούτιζε τις γνώσεις του. 

Περί μισθοδοσίας Αρχιερέων λόγος τρίτος

Περί μισθοδοσίας Αρχιερέων λόγος τρίτος

Είναι εκπληκτικό πως την παρελθούσα εβδομάδα μιλούσαμε για την αύξηση των αρχιερέων και την Κυριακή ακούσαμε το ευαγγελικό: “μηδέν μεριμνάτε”. Αυτοί που κατ’ εξοχήν καλούνται να ερμηνεύσουν το Ευαγγέλιο και να το κηρύξουν πρώτοι δια του παραδείγματός τους, γίνονται η πέτρα του σκανδάλου! Αλλοίμονό μας. Σε κάθε ιστορική περίοδο οι επίσκοποι αποτελούσαν το βασικό αγκάθι για την Εκκλησία του Χριστού. Ακόμη και τα λόγια του Μ. Βασιλείου και άλλων μεγάλων Αγίων για την κατάπτωση του επισκοπικού θεσμού αρκούν και περισσεύουν για την απόδειξη της τραγικής αυτής εικόνας.

Μούγκα στη στρούγκα σημειώθηκε μάλιστα και από επισκόπους με καλή έξωθεν μαρτυρία. Ο λαλίστατος Πειραιώς, ο Μεσογαίας Νικόλαος και δύο τρεις ακόμη στήριξαν τις αρχιεπισκοπικές επιλογές με τη σιωπηρή τους συναίνεση. Καθότι μάς είναι αδιανόητο να δόθηκε αυτή η αύξηση έτσι ξαφνικά και όλως τυχαίως.

ΑΓΙΟΙ ΑΠΟΣΤΟΛΟΙ: ΑΓΩΝΕΣ, ΔΙΩΞΕΙΣ ΚΑΙ ΘΥΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΔΟΣΗ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΑΡΑΘΡΗΣΚΕΙΩΝ

Εν Πειραιεί τη 22α Ιουνίου 2026

 

ΑΓΙΟΙ ΑΠΟΣΤΟΛΟΙ: ΑΓΩΝΕΣ, ΔΙΩΞΕΙΣ ΚΑΙ ΘΥΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΔΟΣΗ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ

(Η νίκη του Ευαγγελίου απέναντι στα εμπόδια του κόσμου- Αφιέρωμα στην ιερή μνήμη τους)

 

       Στις 29 Ιουνίου η Αγία μας Εκκλησία τιμά τη μνήμη των δύο Πρωτοκορυφαίων Αποστόλων, Πέτρου και Παύλου, ενώ την επομένη εορτάζει τη Σύναξη των Δώδεκα Αποστόλων. Η τιμή προς τα ιερά αυτά πρόσωπα είναι αυτονόητη και ανάγεται ήδη στα πρωτοχριστιανικά χρόνια, διότι οι Άγιοι Απόστολοι υπήρξαν οι συνεχιστές του σωτηριώδους έργου του Χριστού στον κόσμο. Εκείνοι διέδωσαν το Ευαγγέλιο στα πέρατα της οικουμένης και θεμελίωσαν την Εκκλησία σε ολόκληρο τον τότε γνωστό κόσμο. Πάνω στη δική τους μαρτυρία και στο δικό τους έργο οικοδομήθηκε η Εκκλησία και γι’ αυτό ονομάζεται «Αποστολική». Κατά τον λόγο του Αποστόλου Παύλου, οι πιστοί είναι «εποικοδομηθέντες επί τω θεμελίω των αποστόλων και προφητών, όντος ακρογωνιαίου αυτού Ιησού Χριστού» (Εφ.2,20).

     Ως ελάχιστη απόδοση τιμής προς τους Αγίους Αποστόλους αφιερώνουμε την παρούσα ανακοίνωση σε αυτούς, εστιάζοντας κυρίως στις μεγάλες δυσκολίες και τις αντιξοότητες που αντιμετώπισαν κατά την επιτέλεση της ιεραποστολικής τους διακονίας.

Φοβού τους Δαναούς και δώρα φέροντας. Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Φοβού τους Δαναούς και δώρα φέροντας

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

 

         Την προώθηση από την κυβέρνηση Μητσοτάκη αύξησης κατά 90% του μισθού των Αρχιερέων, δια άρθρου εις πολυνομοσχέδιο που ετέθη σε δημόσια διαβούλευση, προκάλεσε σκανδαλισμό στους πιστούς, αρνητικά σχόλια στην κοινή γνώμη και διαφοροποιήσεις στην Ιεραρχία ως προς την αντιμετώπιση του ζητήματος. Ορισμένοι Αρχιερείς μάλιστα εξέφρασαν επιφυλάξεις έως και άρνηση στην αύξηση του μισθού τους, με τη λογική του «Φοβού τους Δαναούς και δώρα φέροντας»*.

         

ΑΓΙΟΣ ΒΑΡΒΑΡΟΣ Ο ΜΥΡΟΒΛΗΤΗΣ ΚΑΙ ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΟΣ

ΑΓΙΟΣ ΒΑΡΒΑΡΟΣ Ο ΜΥΡΟΒΛΗΤΗΣ ΚΑΙ ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΟΣ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού 

     Άγιοι της Εκκλησίας μας δεν προέρχονται από πολιτισμένους λαούς, αλλά και από απολίτιστους και βαρβάρους. Άγιοι επίσης αναδείχτηκαν και μεγάλοι κακούργοι, οι οποίοι μετανόησαν και άλλαξαν ζωή. Στην κατηγορία αυτή ανήκει και ο άγιος Βάρβαρος ο Μυροβλήτης.

        Έζησε τον 9^ο αιώνα και καταγόταν από τα μέρη της Αφρικής. Ήταν μεγαλόσωμος, μελαψός στην όψη και θηριώδης στο χαρακτήρα. Προφανώς το θρήσκευμά του ήταν το Ισλάμ, ή η ειδωλολατρία. Από μικρός είχε προσκολληθεί σε μια άγρια πειρατική συμμορία, η οποία έκανε επιδρομές σε παραλιακές περιοχές της μεσογείου, ληστεύοντας, λεηλατώντας και σκορπίζοντας τον τρόμο και το θάνατο, όπου περνούσαν. Συχνά λεηλατούσαν και μέρη της Ελλάδος, κύρια της Ηπείρου και της Δυτικής Στερεάς.  

Κάθε στιγμή νά περιμένετε κάποια δοκιμασία... ~ Όσιος Θεοφάνης ο Έγκλειστος

Κάθε στιγμή νά περιμένετε κάποια δοκιμασία. Καί ὅταν ἔρχεται, νά τήν ὑποδέχεσθε ὡς εὐπρόσδεκτο ἐπισκέπτη...

Ὅταν συμβαίνῃ κάτι ἀντίθετο εἰς τὸ θέλημά σας, κάτι ποὺ σᾶς προκαλεῖ πίκρα καὶ ταραχή, νὰ συγκεντρώνετε γρήγορα τὴν προσοχή σας εἰς τὴν καρδιὰ καὶ ν’ ἀγωνίζεσθε μὲ ὅλη σας τὴν δύναμι, μὲ βία καὶ προσευχή, ὥστε νὰ μὴ γεννηθῇ ὁποιοδήποτε δυσάρεστο καὶ ἐμπαθὲς αἴσθημα μέσα σας.

Ἂν δὲν ἐπιτρέψετε τὴ γέννησι τέτοιου αἰσθήματος, τότε ὅλα τελειώνουν καλά! Διότι κάθε κακὴ ἀντίδρασις ἢ ἐνέργεια, μὲ λόγια ἢ μὲ ἔργα, εἶναι συνέπεια καὶ ἐπακόλουθο αὐτοῦ τοῦ αἰσθήματος...

Ἂν, πάλι, γεννηθῇ εἰς τὴν καρδιά σας ἕνα ἀσθενικὸ ἐμπαθὲς αἴσθημα, τότε, τοὐλάχιστον, ἂς ἀποφασίσετε σταθερά, νὰ μὴν πεῖτε καὶ νὰ μὴν κάνετε τίποτε, ὥσπου νὰ φύγῃ αὐτὸ τὸ αἴσθημα. 

Ἐὰν, τέλος, εἶναι ἀδύνατο νὰ μὴ μιλήσετε ἢ νὰ μὴν ἐνεργήσετε μὲ κάποιον τρόπο, τότε ὑπακούσατε, ὄχι εἰς τὰ αἰσθήματά σας, ἀλλὰ εἰς τὸν Θεῖο Νόμο. Φερθῆτε μὲ πραότητα, ἠρεμία καὶ φόβο Θεοῦ!

Αυτογνωσία και θεογνωσία. Γεώργιος Ι. Μαντζαρίδης, Ομότιμος καθηγητής Θεολογικής σχολής ΑΠΘ

Αυτογνωσία και θεογνωσία

Γεώργιος Ι. Μαντζαρίδης, Ομότιμος καθηγητής Θεολογικής σχολής ΑΠΘ 

Η μεγαλύτερη επιστήμη για τον άνθρωπο, γράφει ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς, είναι η γνώση του εαυτού του (1). Όποιος γνωρίζει τον εαυτό του, φτάνει στο πλήρωμα της γνώσεως. Ο όσιος Ισαάκ ο Σύρος παρατηρεί: «Τω γνόντι εαυτόν, η γνώσις των πάντων δέδοται αυτώ. Το γαρ γινώσκειν εαυτόν, πλήρωμα της γνώσεως των απάντων εστί» (2). Χωρίς την αυτογνωσία κάθε άλλη γνώση παραμένει μετέωρη και άσκοπη. Με την αυτογνωσία ο άνθρωπος γνωρίζει τον εαυτό του, αναγνωρίζει τη φύση του, τα όρια και τις δυνατότητες τής υπάρξεώς του, και μπορεί να τοποθετηθεί σωστά απέναντι στο Θεό, τον πλησίον και τον εαυτό του.

Ὁ ἅγιος ἱερομάρτυς Εὐσέβιος μπροστά στήν αἵρεση καί τούς αἱρετικούς δέν κράτησε τό στόμα του ἑφτασφράγιστο. Δέν πρόδωσε τήν εὐσέβεια, τήν Ὀρθοδοξία.

Ὁ ἅγιος ἱερομάρτυς Εὐσέβιος μπροστά στήν αἵρεση καί τούς αἱρετικούς δέν κράτησε τό στόμα του ἑφτασφράγιστο. Δέν πρόδωσε τήν εὐσέβεια, τήν Ὀρθοδοξία. 

Στίς 22 Ἰουνίου τιμᾶται ἡ μνήμη τοῦ ἱερομάρτυρος Εὐσεβίου, Ἐπισκόπου Σαμοσάτων. 

Ἔζησε στά χρόνια τοῦ Ἄρειανιστή αὐτοκράτορα Κωνσταντίου (338), σέ ἡμέρες δηλαδή κατά τίς ὁποῖες ὁ Ἀρειανισμός εἶχε ἐξαπλωθεῖ πάρα πολύ στήν Βασιλεύουσα.

 

Ὁ ἅγιος ἱερομάρτυς Εὐσέβιος μπροστά στήν αἵρεση καί τούς αἱρετικούς δέν κράτησε τό στόμα του ἑφτασφράγιστο. Δέν πρόδωσε τήν εὐσέβεια, τήν Ὀρθοδοξία. Μέ μεγάλη ἀνδρεία καί μέ περιφρόνηση τῶν παρόντων ἀγωνίσθηκε γιά τήν καταπολέμηση τῆς αἱρέσεως τοῦ Ἀρείου καί τήν ἀνάδειξη τῆς εὐσέβειας καί τῆς Ὀρθοδόξου Πίστεως. 

Ὁ αὐτοκράτορας Κωνστάντιος, ὡς Ἀρειανιστής, πρόβαλε πολλά ἐμπόδια στό ἔργο τοῦ ἁγίου Εὐσεβίου, καί μάλιστα κάποια ἡμέρα τόν ἀπείλησε ὅτι θά τοῦ κόψει τό χέρι τό δεξί, γιά νά σταματήσει νά γράφει καί νά μιλάει κατά τοῦ αἱρεσιάρχη Ἀρείου. Ὁ ἅγιος Εὐσέβιος ὄχι μόνον δέν ἐδειλίασε, ἀλλά ἀτρόμητος ἅπλωσε νά τοῦ κόψει καί τά δύο χέρια, δηλώνοντας ὅτι τήν Ὀρθοδοξία δέν θά τήν προδώσει ποτέ. 

Κυριακή Γ΄ μετά την Πεντηκοστή — Ομιλίες — Άγιος Νικόλαος Αχρίδος και Ζίτσης (Βελιμίροβιτς) Ευαγγέλιο περί της καθαρότητας του νου

Κυριακή Γ΄ μετά την Πεντηκοστή — Ομιλίες — Άγιος Νικόλαος Αχρίδος και Ζίτσης (Βελιμίροβιτς) 

Ευαγγέλιο περί της καθαρότητας του νου

Από όλους τους ανθρώπους επάνω στη γη, τη μεγαλύτερη ευθύνη ενώπιον του Θεού τη φέρει ο άνθρωπος που ονομάζεται χριστιανός. Διότι στον χριστιανό ο Θεός έδωσε τα περισσότερα, και γι’ αυτό από αυτόν θα ζητήσει και τα περισσότερα. Στους λαούς που απομακρύνθηκαν από την αρχέγονη αποκάλυψη του Θεού, ο Θεός άφησε τη φύση και τον λόγο: τη φύση ως βιβλίο και τον λόγο ως οδηγό μέσα σε αυτό το βιβλίο. Στους χριστιανούς όμως, εκτός από τη φύση και τον λόγο, αποδόθηκε εκ νέου η αρχέγονη αποκάλυψη του Θεού και δόθηκε νέα αποκάλυψη της αλήθειας διά του Κυρίου Ιησού Χριστού. Επιπλέον, οι χριστιανοί έχουν και την Εκκλησία, η οποία είναι φύλακας, ερμηνεύτρια και οδηγός και των δύο αυτών αποκαλύψεων· και τέλος οι χριστιανοί έχουν τη δύναμη του Αγίου Πνεύματος, το οποίο από την αρχή ζωοποιεί την Εκκλησία, τη διδάσκει και την οδηγεί. 

Και έτσι, ενώ οι μη χριστιανοί έχουν ένα μόνο τάλαντο, τον λόγο, ο οποίος τους οδηγεί και τους διδάσκει μέσα στο βιβλίο της φύσεως, οι χριστιανοί έχουν πέντε τάλαντα: τον λόγο, την παλαιά αποκάλυψη, τη νέα αποκάλυψη, την Εκκλησία και τη δύναμη του Αγίου Πνεύματος. Όταν ο μη χριστιανός εισέρχεται στη φύση για να τη διαβάσει και να την ερμηνεύσει, μπροστά του φωτίζει μόνο ένα κερί, ο λόγος· όταν ο Ιουδαίος εισέρχεται στη φύση για να τη διαβάσει και να την ερμηνεύσει, μπροστά του φωτίζουν δύο κεριά, ο λόγος και η παλαιά αποκάλυψη· ενώ όταν ο χριστιανός εισέρχεται στη φύση για να τη διαβάσει και να την ερμηνεύσει, μπροστά του φωτίζουν πέντε κεριά: ο λόγος, η παλαιά αποκάλυψη, η νέα αποκάλυψη, η Εκκλησία και η δύναμη του Αγίου Πνεύματος. 

Άγιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης: Όσοι αγάπησαν και προσκολλήθηκαν στον Γέροντά τους πήραν το χάρισμα που είχε

Ο Άγιος Πρόχορος από τον Άγιο Ιωάννη τον Θεολόγο, ο Άγιος Πρόκλος από τον Άγιο Χρυσόστομο, ο Άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος από τον Γέροντά του…

Αγίου Γέροντος Πορφυρίου Καυσοκαλυβίτου

Ο Θεός μου έδωσε αυτή την χάρι απ’ την υπακοή μου στους Γέροντές μου. Όσοι αγάπησαν και προσκολλήθηκαν στον Γέροντά τους πήραν το χάρισμα που είχε ο ίδιος. Ο Άγιος Πρόχορος από τον Άγιο Ιωάννη τον Θεολόγο, ο Άγιος Πρόκλος από τον Άγιο Χρυσόστομο, ο Άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος από τον Γέροντά του. Και στην Παλαιά Διαθήκη βλέπουμε ότι ο Προφήτης Ηλίας έδωσε το χάρισμα της προφητείας στον μαθητή του, Προφήτη Ελισσαίο.

Ο Κύριος μας ανασταίνει με τη μετάνοια. Αββάς Ισαάκ ο Σύρος

Ο Κύριος μας ανασταίνει με τη μετάνοια

Αββάς Ισαάκ ο Σύρος

Τι θαυμαστή που είναι η ελεημοσύνη του Θεού! Πόσο εκπληκτική είναι η χάρη του Θεού που μας έκτισε! Τι δύναμη μας έδωσε και μας έκανε ικανούς για όλα! Πόσο άμετρη είναι η καλοσύνη Του, που εισάγει την αμαρτωλή μας φύση στην ανάπλαση! Ποιος μπορεί να εξυμνήσει τη δόξα Του; Τον παραβάτη των εντολών Του και τον βλάσφημο τον ανασταίνει με τη μετάνοια· τον άνθρωπο που ήταν άμυαλο χώμα τον ανακαινίζει και τον κάνει συνετό και λογικό· τον διασκορπισμένο και αναίσθητο νου και τις διασκορπισμένες λόγω των αμαρτιών μας αισθήσεις, όλα αυτά, τα κάνει με την αγάπη Του λογική φύση, άξια να εννοεί σωστά τα θεία και τα ανθρώπινα. Γιατί αυτός που ζει ακόμη στις αμαρτίες του δεν είναι ικανός να εννοήσει τη χάρη της προσωπικής του ανάστασης. Πού είναι, λοιπόν, η κόλαση που θα μας γεμίσει με θλίψη; Και πού είναι η κόλαση που μας εκφοβίζει από παντού και υπερνικά την αγάπη του Θεού; Ποια κόλαση και ποια γέεννα του πυρός μπορεί να σταθεί μπροστά στη χάρη της ανάστασης, όταν ο Θεός μας αναστήσει εν δόξη από τον άδη και κάνει τούτο το φθαρτό σώμα μας να ντυθεί την αφθαρσία;

ΟΚΤΩ ΧΡΟΝΙΑ ΠΡΕΣΠΕΣ: Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΚΑΤΑΡΡΕΕΙ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΟΛΕΒΑΣ

Στις 17 Ιουνίου συμπληρώθηκαν οκτώ χρόνια από την υπογραφή της Συμφωνίας των Πρεσπών. Η κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα παραχώρησε στα Σκόπια «Μακεδονική» εθνότητα, ταυτότητα και γλώσσα και δεν προστάτευσε τη διαχρονική ελληνική Ιστορία της Μακεδονίας.

Σήμερα πλέον η Συμφωνία έχει καταρρεύσει και όσοι δεν το βλέπουν εθελοτυφλούν.

Η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Γκορντάνα Σιλιάνοφσκα και ο Πρωθυπουργός των Σκοπίων Χρίστιαν Μίτσκοσκι συστηματικά παραβιάζουν τη Συμφωνία. Ονομάζουν τη χώρα τους Δημοκρατία της Μακεδονίας καταργώντας τον προσδιορισμό Βόρεια.

Η Ακαδημία Επιστημών και Τεχνών παραμένει Μακεδονική, ενώ και οι αθλητικές Ομοσπονδίες χρησιμοποιούν τον όρο Μακεδονική χωρίς προσδιορισμό.

Κυριακή Γ’ Ματθαίου: Ερμηνεία ευαγγελικής περικοπής (Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος)

(Ματθ. 6, 22-33)

Eπιλεγμένα αποσπάσματα από τον υπομνηματισμό του αγίου Ιωάννου, αρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως του Χρυσοστόμου (ομιλίες Κ΄ και ΚΑ’ από το υπόμνημα του αγίου στο Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο)

Υπομνηματισμός των εδαφίων Ματθ. 6, 22-23

«Ὁ λύχνος τοῦ σώματός ἐστιν ὁ ὀφθαλμός· ἐὰν οὖν ὁ ὀφθαλμός σου ἁπλοῦς ᾖ, ὅλον τὸ σῶμά σου φωτεινόν ἔσται· ἐὰν δὲ ὁ ὀφθαλμός σου πονηρὸς ᾖ, ὅλον τὸ σῶμά σου σκοτεινὸν ἔσται. εἰ οὖν τὸ φῶς τὸ ἐν σοὶ σκότος ἐστί, τὸ σκότος πόσον; (: Ο λύχνος, που φωτίζει και εξυπηρετεί το σώμα, είναι το μάτι [λύχνος που φωτίζει την ψυχή είναι ο νους, το λογικό που σας έχει δώσει ο Θεός]. Εάν λοιπόν το μάτι είναι γερό και καθαρό, όλο το σώμα θα φωτίζεται, θα είναι φωτεινό [έτσι θα φωτίζεται και η ψυχή σου, εάν ο νους και η καρδιά σου δεν έχουν τυφλωθεί από την προσκόλληση στους επίγειους θησαυρούς]. Εάν όμως το μάτι σου είναι κατεστραμμένο και ανίκανο να δει το φως, όλο το σώμα σου θα είναι βυθισμένο στο σκοτάδι. Εάν λοιπόν το φως, που σου έδωσε ο Θεός [ο νους δηλαδή και η συνείδηση, εξαιτίας της προσκολλήσεως στα υλικά αγαθά] είναι σκοτάδι, τότε το ηθικό σκοτάδι της ψυχής σου πόσο πυκνό και αδιαπέραστο θα είναι;)» [Ματθ. 6, 22-23] [ερμην. απόδοση Ιω. Κολιτσάρα].

Μια απογοητευτική ανακοίνωση

Μια απογοητευτική ανακοίνωση

Η γυναίκα του Καίσαρα δεν αρκεί να είναι τίμια, πρέπει και να φαίνεται τίμια. Αρμόζει θεωρώ στην πρόσφατη ανακοίνωση του εκπροσώπου τύπου της Ιεράς Συνόδου αναφορικά με τη μισθοδοσία των αρχιερέων[1]. Μια απογοητευτική, να μην πω ντροπιαστική ανακοίνωση. Φάνηκε βέβαια προκαταβολικά πως κάτι τέτοιο θα ακούγαμε, αφού ήδη ο αρχιεπίσκοπος είχε δηλώσει πως μόλις και μετά βίας βγάζει τον μήνα με δυόμιση χιλιάρικα…

Είναι πολλά τα λεφτά, Άρη… Μονάχα τρεις επίσκοποι έσωσαν μέχρι στιγμής το κύρος του αρχιερατικού αξιώματος. Ο Νέας Σμύρνης, ο Κυθήρων και ένας Κρης. Πάσα άλλη σχετική προσπάθεια έφερε τα αντίθετα αποτελέσματα, όσο καλοπροαίρετη και αν ήταν. Από τις τρεις λοιπόν προτάσεις και τοποθετήσεις η πιο εύστοχη κατά τη γνώμη μου ήταν του Νέας Σμύρνης: να αποσυρθεί εντελώς η νέα αυτή κυβερνητική απόφαση, η οποία έχει πολλαπλές πονηρές στοχεύσεις: να φέρει τον λαό απέναντι στην Εκκλησία, να δεσμεύσει τους ιεράρχες σε κυβερνητικές επιλογές, να αλλοιώσει το εκλογικό αποτέλεσμα και πόσες άλλες…

π. Γεώργιος Μεταλληνός: Ἄς τό καταλάβουμε. Αὐτή εἶναι γιά μᾶς τούς χριστιανούς ἡ λύση τοῦ κοινωνικοῦ προβλήματος: «Ζητεῖτε πρῶτον τήν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ καί τήν δικαιοσύνην αὐτοῦ καί ταῦτα πάντα προστεθήσεται ὑμῖν».

π. Γεώργιος Μεταλληνός: Ἄς τό καταλάβουμε. Αὐτή εἶναι γιά μᾶς τούς χριστιανούς ἡ λύση τοῦ κοινωνικοῦ προβλήματος: «Ζητεῖτε πρῶτον τήν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ καί τήν δικαιοσύνην αὐτοῦ καί ταῦτα πάντα προστεθήσεται ὑμῖν».

Κηρυγματικές σκέψεις στό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα τῆς Κυριακῆς Γ΄Ματθαίου

τοῦ π. Γεωργίου Μεταλληνοῦ

 

1. Ἡ κοινωνική δικαιοσύνη, ἡ δίκαιη κατανομή τῶν ἀγαθῶν, ἡ πραγματοποίηση ἰσότητας μεταξύ τῶν ἀνθρώπων, ἡ ἄρση τῶν διακρίσεων μεταξύ των, ἡ ἐξαφάνιση τῆς ἐκμεταλλεύσεως καί ἀδικίας ἀπό τόν ἕνα ἄνθρωπο στόν ἄλλο καί κάθε τι σχετικό, πού ἀνήκει στή σφαῖρα τοῦ κοινωνικοῦ προβλήματος, εἶναι ἕνας ἀπό τούς βασικότερους ἀγῶνες κάθε ἐποχῆς. 

Τά διάφορα κοινωνικά συστήματα ὄχι σπάνια περιπλέκουν τό ζήτημα, γιατί δέν ξεκινοῦν ἀπό τήν ἐπιθυμία νά δοθεῖ στό πρόβλημα ἡ ὀρθή λύση, ἀλλά ἀπό τό πῶς θά ὠφεληθοῦν αὐτοί, πού ἀναλαμβάνουν τήν λύση. 

2. Ἡ Ἁγία Γραφή ἀρχίζει μέ τόν ἄνθρωπο μέσα σέ ἰδεῶδες περιβάλλον, τόν Παράδεισο. Ἄρα καί στόν κόσμο αὐτό ὁ παράδεισος ἦταν ἡ προορισμένη γιά τόν ἄνθρωπο κατάσταση. Ἡ ζωή δηλαδή τῆς ἰσότητας καί δικαιοσύνης, πού θά ἐξασφαλιζόταν μέ τήν ἀνώδυνη καί ἄκοπη ἐργασία, ἀφοῦ θά ἦταν σύμφωνη μέ τό θέλημα τοῦ Θεοῦ.