Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΦΑΝΟΥΡΟΠΙΤΑΣ

Η Φανουρόπιτα, είναι μια νηστίσιμη πίτα που φτιάχνεται στην μνήμη του Αγίου Φανουρίου και προσφέρεται στους πιστούς ως ευλογία.
Σίγουρα είναι ένα έθιμο που ξεκίνησε από μια ευλαβική χειρονομία των πιστών (κυρίως από το γυναικείο φύλλο και το όνομα του έχει συνδεθεί με την εύρεση απολεσθέντων αντικειμένων αλλά και προσώπων) και δεν νομίζουμε ότι υποκρύπτει κάτι το αντικανονικό ή το άσχημο. Άλλωστε αν επρόκειτο για κάτι το οποίο αλλοίωνε την λατρευτική τάξη και ήταν αντίθετο με την εκκλησιαστική μας παράδοση, η εκκλησία είχε τον χρόνο και τον τρόπο να το διορθώσει και να το αποτρέψει.
Η παράδοση λέει ότι η Μητέρα του Αγίου Φανουρίου ήταν αμαρτωλή. Ήταν σκληρή, άπονη και αυστηρή με τους φτωχούς και τους συμπεριφερόταν πολύ σκληρά και απάνθρωπα. Μάλιστα για τον αμετανόητο χαρακτήρα της πήγε στην κόλαση. Προσπάθησε να τη σώσει ο γιος της, αλλά η κακία της δεν τον άφησε.
Αυτός λοιπόν είναι ο λόγος που οι νοικοκυρές φτιάχνουν την ημέρα αυτή γλυκές πίτες (Φανουρόπιτες) και αφού τις πάνε στην εκκλησία και ευλογηθούν τις μοιράζουν στη γειτονιά, με τη σύσταση να κάνουμε το Σταυρό μας και να ευχηθούμε να συγχωρεθεί η μάνα του Αγίου «Θεός σχωρεσ’ τη μάνα του Αγίου Φανουρίου». Την Φανουρόπιτα δεν την χαράσσουμε. Το πρώτο χάραγμα το κάνει ο Ιερέας στην εκκλησία, σχηματίζοντας ένα Σταυρό, όταν διαβάζει τις πίτες.
Συνταγή Φανουρόπιτας:
Υλικά
6 φλυτζάνια αλεύρι

Αυτοί που έχουν το παιδικό θράσος να ζητάνε με ένα κομμάτι (Φανουρό)πιτα, ολόκληρο τον Παράδεισο... |Ποιος αισθάνεται τόσο αυτάρκης, ώστε να μην έχει ζητήσει κάτι το παράλογο στις προσευχές του, έστω για μια φορά; Ποιος μπορεί να είναι τόσο επικριτικός με τα τάματα, χωρίς να ελέγχεται από την συνείδησή του;

Ο Θεός Μόνος γνωρίζει τα κίνητρα για την κάθε πράξη της επί γης ζωής μας.

   Γι΄αυτό, ποτέ να μην ξεχνώ: 

Να μη βιάζομαι να κρίνω όλους όσους δεν καταλαβαίνω...

    ~ από τον "αμΦ." & τους "συν αυτώ"...

        |γράφει ο εκ των παλαιοτέρων "συν αυτώ", π.Παντελεήμων Κρούσκος

  ✔ Οι «άνθρωποι της φανουρόπιτας» δεν είναι απαλλαγμένοι από αμαρτίες και από προλήψεις.  

Είναι όμως πλούσιοι και δυνατοί σε πίστη, σε θάρρος και σε δύναμη.  

Γιατί μπορούν να βιώσουν την διαδικασία της αγωνίας, της αποδοχής ή της απόρριψης τους από το Θείο. 

Ο Μητροπολίτης Κερκύρας Νεκτάριος αποκλειστικά στον «Ε.Κ.» για την επίσκεψή του στην Εκκλησία της Ρωσίας

ΤΟΥ ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΚΑΛΜΟΥΚΟΥ

ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ

ΒΟΣΤΩΝΗ. Ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων κ. Νεκτάριος, αμέσως μετά την επιστροφή στην Αθήνα από την Ρωσία όπου κόμισε στις 18 Αυγούστου την δεξιά χείρα του Αγίου Σπυρίδωνος προς ασπασμό και ευλογία από τον Ρωσικό λαό, παραχώρησε αποκλειστική συνέντευξη στον «Εθνικό Κήρυκα», στην οποία διευκρίνισε ότι δεν πήγε αυτονομημένα από μόνος του, αλλά με την κανονική άδεια και έγκριση της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος και του Προκαθημένου της Μακαριοτάτου Αρχιεπισκόπου κ. Ιερωνύμου.

Όπως είναι γνωστό, ο Πατριάρχης Μόσχας κ. Κύριλλος έχει διακόψει την Ευχαριστιακή Κοινωνία τόσο με τον Αρχιεπίσκοπο κ. Ιερώνυμο, όσο και  με τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίο, λόγω της ανακήρυξης της Αυτοκεφαλίας στην Εκκλησία της Ουκρανίας το 2019, δηλαδή τους έχει θέσει εκτός Δίπτυχων.

Αυτό σημαίνει πως όταν ιερουργεί ο Πατριάρχης κ. Κύριλλος δεν τους μνημονεύει ανάμεσα στους υπόλοιπους Προκαθημένους.

π. Γεώργιος Μεταλληνός: ''Ζούμε στην εποχή που οι Θεολογικές σχολές βγάζουν άθεους, οι Φιλοσοφικές σχολές αγράμματους και οι Νομικές σχολές άδικους..."

'Ζούμε στην εποχή που οι Θεολογικές σχολές βγάζουν άθεους, οι Φιλοσοφικές σχολές αγράμματους και οι Νομικές σχολές άδικους..."  ~ π. Γεώργιος Μεταλληνός † 19.12.2019

Γράφει ο Στυλιανός Καβάζης

Η παραπάνω φράση του μακαριστού π. Γεωργίου Μεταλληνού αποτελεί μια βαθιά κριτική της σύγχρονης παιδείας και, ευρύτερα, του πολιτισμού μας. Δεν αφορά απλώς την εκπαίδευση, αλλά την απομάκρυνση της γνώσης από το ήθος, της θεωρίας από το βίο και της επιστήμης από τη σοφία. Η παρατήρηση αποκτά μεγαλύτερη σημασία αν αναλογιστούμε πόσο έχουμε απομακρυνθεί από το Βυζαντινό μας παρελθόν, μια παράδοση όπου η παιδεία και η πίστη ήταν αλληλένδετες και μορφοποιούσαν τον άνθρωπο ολοκληρωμένα.

Η Ορθόδοξη θεολογία δεν είναι απλή επιστήμη είναι βίωμα σχέσης με τον Θεό. Ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος υπενθυμίζει ότι ο αληθινός θεολόγος είναι αυτός που «κεκαθαρμένος τω σώματι και ψυχή» γνωρίζει τον Θεό.

“Τον πάπα να καταράσθε”. Το είπε ο Άγιος Κοσμάς; [ΒΙΝΤΕΟ 2014]

Ὁμιλία τοῦ πρωτοπρεσβυτέρου Θεοδώρου Ζήση

“Η ρήση αυτή του Αγίου ενοχλεί τους φιλοπαπικούς οικουμενιστές και έχουν προσπαθήσει να αποδείξουν ότι δεν το είπε αυτό ο Άγιος Κοσμάς”

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Στο βίντεο που ακολουθεί ο π.Θεόδωρος μας διαβάζει ένα απόσπασμα από την εισήγησή του για τον Άγιο Κοσμά τον Αιτωλό και έχει σχέση με το θέμα με το οποίο ασχολείται στη συνέχεια, θέμα που ενδεχομένως να γίνει και ένα μικρό βιβλίο με τίτλο: “Τον πάπα να καταράσθε”. Το είπε ο Άγιος Κοσμάς;

ΧΡΗΣΤΟΣ ΓΙΑΝΝΑΡΑΣ

~Αντί μνημοσύνου~

«Ο ελληνισμός σώθηκε στα 400 χρόνια σκλαβιάς, όχι επειδή κάναμε κατήχηση, αλλά γιατί ανάβανε το καντήλι, ζυμώνανε πρόσφορο, κάνανε αγιασμό και κυρίως πήγαιναν στην εκκλησιά, ήταν το κεντρικό κοινωνικό γεγονός, ήταν γιορτή, πανήγυρις».

«Αυτό το δίλημμα, του πόσο είμαστε Έλληνες ή Ευρωπαίοι είναι ένα ψευτοδίλημμα που γεννήθηκε τους τελευταίους αιώνες, βέβαια αρκετά εγκαίρως από τον Κοραή. Αυτός είναι ο κακός δαίμων του ελληνισμού, όπως τον χαρακτηρίζει ο Ράνσιμαν, διότι έφτιαξε μια θεωρία ότι την αρχαία Ελλάδα τη διέσωσε η Δύση».

(Χρηστός Γιανναράς,από συνέντευξη του το 2016 στον Δημοσθένη Γκαβέα)

Ισπανία. Ένα γκροτέσκο θέαμα που μεταδόθηκε ζωντανά στην τηλεόραση: αιρετικό κήρυγμα και χορός στην Αγία Τράπεζα.

InfoVaticana

Στη Μεγάλη Λειτουργία της Παναγίας της Κοιμήσεως της Θεοτόκου , που μεταδόθηκε ζωντανά από την Cantabria Televisión , ο εφημέριος της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στην Τορελαβέγκα σχετικοποίησε το δόγμα που όρισε ο Πίος ΙΒ΄, απέδωσε τους τίτλους της Μαρίας στη «μυθολογία» και εισήγαγε έναν «στοχαστικό χορό» γύρω από την Αγία Τράπεζα με χρωματιστές φούστες -συμπεριλαμβανομένων και ανδρών- ανάμεσα στο Ευαγγέλιο και το κήρυγμα, καθώς και γιότες και περικότες κατά τη διάρκεια της προσφοράς.

Η ενορία της Παναγίας της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στην Τορελαβέγκα -την εκκλησία που οι πιστοί αποκαλούν «καθεδρικό μας ναό» και για την οποία ο Επίσκοπος του Σανταντέρ ζητά τον τίτλο της Ενοριακής Βασιλικής από τη Ρώμη- γιόρτασε μια σημαντική ημερομηνία φέτος: την 125η επέτειο των εγκαινίων της στις 15 Αυγούστου 1901.

Πρέπει να προσέχουμε τα όνειρα; (Άγιος Γρηγόριος ο Διάλογος)

Πέτρος: Σου ζητώ να με διδάξεις αν πρέπει να προσέχουμε τα όνειρα.

Γρηγόριος: Πρέπει να ξέρουμε ότι οι εικόνες των ονείρων εμφανίζονται στην ψυχή κατά έξι τρόπους. Τα όνειρα δηλαδή άλλοτε δημιουργούνται όταν η κοιλιά είναι γεμάτη ή άδεια, άλλοτε από τους λογισμούς, άλλοτε από απάτη, άλλοτε από τους λογισμούς μαζί με απάτη, άλλοτε από αποκάλυψη και άλλοτε από τους λογισμούς μαζί με αποκάλυψη. Τα δύο πρώτα από αυτά συνδέονται μ’ εμάς, όπως όλοι γνωρίζουμε από την πείρα, ενώ τα άλλα τέσσερα τα βρίσκουμε γραμμένα στα βιβλία της αγίας Γραφής. 

***

Αν δηλαδή τα όνειρα δεν κινδύνευαν από την απάτη του αόρατου εχθρού, δεν θα τόνιζε κάποιος σοφός το εξής: «Τα όνειρα έκαναν πολλούς να πλανηθούν, οι οποίοι και χάθηκαν με το να ελπίζουν σε αυτά» (Σ. Σειρ. 34:7). Επίσης μας προστάζει μήτε με μαντείες να ασχολούμαστε μήτε να προσέχουμε τα όνειρα (πρβ. Σ. Σειρ. 34:5-6).

Η δικαστική αναβολή για τη Μονή Σινά δείχνει εξελίξεις

Ως ένα ακόμη «νέο παράθυρο στις διαπραγματεύσεις» χαρακτηρίζεται από εκκλησιαστικές και διπλωματικές πηγές η χθεσινή αναβολή της ανακοίνωσης της απόφασης του αιγυπτιακού Ανώτατου Δικαστηρίου, μετά τις προσφυγές που έχουν κατατεθεί επί της προηγούμενης απόφασης του Εφετείου της Ισμαηλίας για το ιδιοκτησιακό καθεστώς της Μονής Αγίας Αικατερίνης στο Σινά. Πρόκειται για την τρίτη αναβολή που έχει δοθεί, εικάζεται ότι είναι και η τελευταία και εκτιμάται ότι δεν θα υπερβεί τον έναν μήνα. Γεγονός που προϊδεάζει για την ανακοίνωση συμφωνίας εντός των προσεχών εβδομάδων. Οι συζητήσεις μεταξύ του ηγουμένου, Αρχιεπισκόπου Σινά, Συμεών και του αιγυπτιακού Δημοσίου για την επίτευξη μιας κοινά αποδεκτής συμφωνίας για το μέλλον της Μονής εξελίσσονται αθόρυβα στο παρασκήνιο μετά την ανάληψη των καθηκόντων από τον Συμεών πριν από έναν χρόνο.

ΑΓΙΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΤΙΤΟΣ: Ο ΠΡΩΤΟΣ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΡΗΤΗΣ

ΑΓΙΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΤΙΤΟΣ: Ο ΠΡΩΤΟΣ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΡΗΤΗΣ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού 

      Ανάμεσα στους πιστούς μαθητές, συνοδούς και συνεργάτες του αποστόλου Παύλου ήταν και ο απόστολος Τίτος, ο πρώτος Επίσκοπος Κρήτης. 

     Δυστυχώς δεν γνωρίζουμε πολλά για τη ζωή του. Τα περισσότερα τα αντλούμε από την Καινή Διαθήκη. Ήταν ελληνικής καταγωγής και καταγόταν από την Αντιόχεια. Σύμφωνα με μεταγενέστερη τοπική παράδοση της Κρήτης, ο Τίτος ήταν Κρητικός, από γένος επισημότατο, που ανήγε την αρχή του στο μυθικό βασιλιά της Κνωσού, το Μίνωα και αναφέρεται ως συγγενής του Ρωμαίου ανθυπάτου της νήσου Ρουστίλλου (Ρουστούλου).

      Γεννήθηκε περί το 20 μ. Χ. από ευκατάστατη οικογένεια, για την οποία δεν γνωρίζουμε τίποτε και η οποία έχοντας την οικονομική δυνατότητα και του έδωσε σοβαρή παιδεία. Καταγόταν από ειδωλολάτρες γονείς και ο ίδιος ήταν συνεπής λάτρης της θρησκείας των γονέων του. Σπούδασε την ελληνική φιλοσοφία και την ποίηση. 

      Έφηβος βρέθηκε, για άγνωστο λόγο, στα Ιεροσόλυμα, όπου σύμφωνα με την παράδοση, έγινε αυτόπτης μάρτυρας των Παθών και της Αναστάσεως του Κυρίου, τα οποία τον συγκλόνισαν και γι’ αυτό ζητούσε να μάθει για τη νέα πίστη. Προφανώς γνωρίστηκε με τον απόστολο Παύλο, στον οποίο άσκησε μεγάλη επιρροή η προσωπικότητα του μεγάλου αποστόλου και από τον οποίο κατηχήθηκε και βαπτίστηκε. Έκτοτε προσκολλήθηκε  σε αυτόν και τον υπηρέτησε πιστά ως γραμματέας και διερμηνέας του και γενικά ως υποστηρικτής του ιεραποστολικού του έργου 

       Για πρώτη φορά αναφέρεται στην Καινή Διαθήκη, ακολουθώντας τον Παύλο και τον Βαρνάβα στην Αποστολική Σύνοδο των Ιεροσολύμων, η οποία πραγματοποιήθηκε το 49 μ. Χ. και είχε ως θέμα την εισδοχή των εθνικών (ειδωλολατρών μη Ιουδαίων) στην Εκκλησία, κατά την οποία επικράτησε η θέση του Παύλου, ότι δεν χρειαζόταν να γίνει κάποιος ειδωλολάτρης πρώτα ιουδαίος, δηλαδή να περιτμηθεί και κατόπιν να βαπτιστεί. 

Ορθοδοξία: Η Μεγαλομάρτυς του Χριστού (Φ. Κόντογλου)

Του Φώτη Κόντογλου

“Η Εκκλησία είναι το σώμα του Χριστού κι απαρτίζεται από όσους ανθρώπους πιστεύουνε σ’ Αυτόν ορθά κι αληθινά όπως εδίδαξε Εκείνος”

Η Ορθόδοξος Εκκλησία είναι «η Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία», όπως λέγει το Σύμβολον της Πίστεως. Λέγει «Μία», που θα πη πως δεν υπάρχουν άλλες Εκκλησίες. Κι αυτή η Μία Εκκλησία είναι η Ορθόδοξος. Οι άλλες που παρουσιάζονται σαν Εκκλησίες δεν είναι εκκλησίες, αλλά είναι αιρέσεις. 

Η Ορθόδοξος Εκκλησία είναι η μόνη που κράτησε έως σήμερα όσα παρέλαβε από τους Αποστόλους κι από τους διαδόχους των, τους αγίους Πατέρας. Η Παπική, η Προτεσταντική κι οι άλλες, μικρότερες, λεγόμενες Εκκλησίες, δεν κρατήσαμε ανάλλαχτα όσα παραλάβανε από καταβολής της Χριστιανικής Εκκλησίας, αλλά τα αλλάξανε, κατά τις γνώμες και κατά τα θελήματα των ανθρώπων, και γι’ αυτό σήμερα είναι παραμορφωμένες, σε πολλά μάλιστα σε τέτοιο σημείο που να αναρωτιέται κανείς τι σχέση έχουνε με τη διδασκαλία του Χριστού ορισμένα πράγματα που διδάσκουνε και κάνουνε.

Ο πειρασμός ισχύος της εξουσίας. Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Ο πειρασμός ισχύος της εξουσίας

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

 

Ο πειρασμός της εξουσίας να εφαρμόζει την  ισχύν της για επίλυση ζητημάτων έχει πηγή τον εγωισμό και δελεάζει ιδιαίτερα τους ηγέτες των  ισχυρών κρατών, αλλά και γενικά όσους κατέχουν εξουσία. Η καταπολέμησή αυτού του πειρασμού θα ήταν απλή αν οι κατέχοντες την εξουσία ακολουθούσαν μιαν απλή συνταγή. Αυτή όμως στην πράξη  αποδεικνύεται ανεφάρμοστη από τον Κάιν έως σήμερα. Το δέλεαρ  είναι τόσο ισχυρό που αυτή η συνταγή αγνοείται, παραβλέπεται, περιφρονείται. Η γλύκα της εξουσίας, ο πειρασμός της κατάληψης  της, η επιβολή δια της ισχύος ή της διαβολής είναι πειρασμοί ανίκητοι στον κοσμικό άνθρωπο. Για την  ψυχική αυτή κατάσταση ο Θεάνθρωπος Χριστός απευθυνόμενος στους μαθητές Του, τους είπε: «Γνωρίζετε ότι οι άρχοντες που ηγεμονεύουν στα έθνη συμπεριφέρονται ως εξουσιαστές τους, σα να τους ορίζουν και σα να είναι κτήματά τους, δούλοι τους. Όποιος όμως από εσάς θέλει να είναι μέγας να είναι ευεργετικός στους άλλους και όποιος θέλει να είναι πρώτος να ασκεί την εξουσία του με ταπεινοφροσύνη σα να είναι δούλος τους». Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Τζον Κένεντι είχε καλές ιδέες για την εφαρμογή της εξουσίας του, αλλά δολοφονήθηκε περίπου τρία χρόνια μετά την ανάληψη των καθηκόντων του...

O αχτιναμές του Μωάμεθ για την Ι. Μονή Σινά

Τα του Αχτιναμέ του Προφήτου του Ισλάμ Μωάμεθ για την Μονή Σινά , τους εν αυτή ενασκουμένους μοναχούς και τους χριστιανούς

«Ἐν ὀνόματι τοῦ Θεοῦ τοῦ Ἐλεήμονος, τοῦ Οἰκτίρμονος.

Οὗτος εἶναι ὁ Ἀχτιναμές (διαθήκη / συνθήκη), τὸν ὁποῖον ἔγραψεν ὁ Μωάμεθ, ὁ υἱὸς τοῦ Ἀμπντουλλάχ, ὁ Ἀπόστολος τοῦ Θεοῦ, πρὸς πάντας τοὺς ἀνθρώπους ὡς διαθήκην καὶ ἀσφάλειαν διὰ τοὺς Χριστιανοὺς τοὺς κατοικοῦντας ὑπὸ τὴν προστασίαν τοῦ Ἰσλάμ, εἴτε ἐγγὺς εἴτε μακράν.

Ἔδωκα εἰς τοὺς μοναχοὺς τῆς Μονῆς τοῦ Ἁγίου Ὄρους Σινᾶ καὶ εἰς πάντας τοὺς Χριστιανοὺς τὴν προστασίαν μου καὶ τὴν προστασίαν τοῦ Θεοῦ.

Οἱ μοναχοὶ καὶ οἱ Χριστιανοὶ εἶναι ὑπὸ τὴν προστασίαν μου.

Δὲν θὰ ἐπιτραπῇ εἰς οὐδένα νὰ τοὺς βλάψῃ, νὰ τοὺς καταδιώξῃ, νὰ τοὺς ἀφαιρέσῃ τὴν περιουσίαν των, νὰ καταστρέψῃ τὰς ἐκκλησίας ἢ τὰ μοναστήριά των, ἢ νὰ μεταφέρῃ τι ἐξ αὐτῶν εἰς οἴκους Μουσουλμάνων.

Ο μέγας Παλάμων, ο διδάσκαλος του οσίου Παχωμίου. Από τον Ευεργετινό

Ο μέγας Παλάμων, ο διδάσκαλος του οσίου Παχωμίου Από τον Ευεργετινό 

Ο άγιος Παχώμιος ήταν ακόμη νέος όταν η καρδιά του φλογίστηκε από την αγάπη του Θεού και ήθελε να γίνει μοναχός. Άκουσε τότε για κάποιον αναχωρητή, ο οποίος λεγόταν Παλάμων και ζούσε στη μόνωση, και πήγε σε αυτόν θέλοντας να ζήσει μαζί του. Φτάνοντας στο κελλί του, που ήταν κοντά στην έρημο, άρχισε να χτυπά την πόρτα. Ο γέροντας άνοιξε λίγο και τον ρώτησε: «Τι θέλεις και ποιον ζητάς;» –γιατί από την πολύκαιρη άσκηση στη μόνωση είχε γίνει αυστηρός. Ο Παχώμιος του αποκρίθηκε: «Ο Θεός με έστειλε σ’ εσένα, για να με κάνεις μοναχό». Είπε τότε ο γέροντας: «Δεν μπορείς να γίνεις μοναχός. Το έργο του μοναχού δεν είναι μικρό πράγμα· γι’ αυτό και πολλοί που ήρθαν εδώ, λύγισαν και δεν έμειναν».

Ο Παχώμιος απάντησε: «Δεν είναι ίδιες οι διαθέσεις όλων των ανθρώπων. Δέξου με και ο χρόνος θα σε πείσει». «Σου είπα ότι δεν μπορείς», επέμενε ο γέροντας. «Πήγαινε αλλού να ασκηθείς για κάποιο διάστημα και μετά έλα, και θα σε δεχτώ. Γιατί εγώ που ζω εδώ, κάνω σκληρή άσκηση και με τη χάρη του Θεού τίποτε άλλο δεν τρώω, εκτός από ψωμί και αλάτι. Από λάδι και κρασί απέχω εντελώς. Αγρυπνώ τη μισή νύχτα με προσευχές και μελέτη των λόγων του Θεού, μερικές φορές μάλιστα και όλη τη νύχτα».

Ανθρωπολογία και Θεοδικία

Γιώργος Βαρδαβάς

[Για το βιβλίο του Βασιλείου Π. Γούλα Περί πτώσεως του ανθρώπου και αινίγματος του κακού, εκδόσεις Γρηγόρη, Αθήνα 2026]

Στο βιβλίο του Περί πτώσεως του ανθρώπου και αινίγματος του κακού ο Βασίλειος Π. Γούλας καταπιάνεται και ανατέμνει δύο κεφαλαιώδη -και ακανθώδη συνάμα- ζητήματα της χριστιανικής ανθρωπολογίας: το πρόβλημα του κακού και το ζήτημα της Πτώσης.

Ο συγγραφέας ανέλαβε ένα ιδιαίτερα δύσκολο εγχείρημα, δοθέντος του γεγονότος ότι ομού με την πατερική σκέψη συμπεριέβαλε στη θεματική του και την αναμέτρηση με τη σκέψη ενός εκ των κορυφαίων ορθοδόξων διανοουμένων: του χαλκέντερου Χρήστου Γιανναρά. Οπωσδήποτε ένα τέτοιο εγχείρημα προϋποθέτει διαρκή και ανεξάντλητη μελέτη και μεγάλο πνευματικό μόχθο. Ο συγγραφέας ανταποκρίθηκε επαρκώς και μας δίδει μια διατριβή συστηματική, γραμμένη με επιμέλεια, ενάργεια και σαφήνεια. Πρόκειται αναντίλεκτα για ένα οιονεί “τεχνούργημα”, για ένα τεχνικό έργο/ανάγνωσμα, το οποίο εντούτοις δεν κουράζει τον αναγνώστη. Φυσικά, αυτό προϋποθέτει ότι ο τελευταίος διαθέτει μια βασική θεολογική σκευή, ειδάλλως θα “χαθεί στη μετάφραση”, κατά το κοινώς λεγόμενον.

Δεν θα προβούμε σε μια οιονεί “τεχνική” ανάγνωση. Αυτό θα το αφήσουμε στους πλέον και καθ' ύλην ειδικούς αλλά και στον φιλέρευνο αναγνώστη. Στο δικό μας σύντομο σημείωμα θα αναφερθούμε σε ορισμένα -ελάχιστα θα λέγαμε σε σχέση με τον πλούτο του βιβλίου- σημεία, που θεωρούμε πως πρέπει να βγούν στο προσκήνιο διότι αναδεικνύουν εναργώς τη σκέψη και τη στοχοθεσία του συγγραφέα:

Η ώρα της κρίσης για το Πολλαπλό Βιβλίο

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΟΛΕΒΑΣ

Κάθε διαφωνία πρέπει να συζητείται µε σεβασµό, αρκεί να τεκµηριώνεται. Να µη γίνεται η Εκπαίδευση πεδίο ανταγωνισµού για πρόκληση εντυπώσεων

Με την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς το Πολλαπλό Βιβλίο µπαίνει στη ζωή µαθητών και διδασκόντων (από Α’ ∆ηµοτικού µέχρι Α’ Λυκείου) σε ηλεκτρονική µορφή. Από τον επόµενο Σεπτέµβριο θα είναι παρόν σε έντυπη µορφή και θα αποτελέσει αντικείµενο συζητήσεων, είτε θετικών είτε αρνητικών. Για να γίνω κατανοητός από µη ειδικούς, θυµίζω ότι:

Το Πολλαπλό Βιβλίο, δηλαδή η δυνατότητα των εκπαιδευτικών να επιλέγουν µεταξύ δύο ή περισσοτέρων σχολικών βιβλίων για ένα µάθηµα, υπήρχε και στο παρελθόν. Στη δεκαετία του 1950 και στα πρώτα επτά έτη της δεκαετίας του 1960 (πριν από τη ∆ικτατορία) οι δάσκαλοι και οι καθηγητές µπορούσαν να επιλέξουν µεταξύ διαφόρων, εγκεκριµένων από το υπουργείο Παιδείας, εγχειριδίων. Προσωπικά είχα τέτοια εµπειρία στο ∆ηµοτικό. Ο Οργανισµός (ΟΕ∆Β ή ΟΕΣΒ) εξέδιδε µόνο το Αναγνωστικό, το βιβλίο εκµάθησης της ελληνικής γλώσσας. Η διαφοροποίηση µεταξύ συγγραφικών οµάδων θα είναι αισθητή µόνον όσον αφορά στον τρόπο γραφής και στα κείµενα αναφοράς, κυρίως στο διαδικτυακό υλικό. Το Αναλυτικό Πρόγραµµα είναι ένα και υποχρεωτικό για όλους. Η ύλη, δηλαδή, που θα διδαχθεί σε κάθε µάθηµα είναι δεδοµένη ανά ενότητες και διδακτικές ώρες και µε αυτό το κριτήριο εγκρίθηκαν όσα βιβλία εγκρίθηκαν - ή τουλάχιστον έτσι θα έπρεπε να γίνει.

Το θέμα της Μονής Σινά εξακολουθεί να μας απασχολεί γιατί εξακολουθεί να παραμένει άλυτο. Αν οι εξελίξεις γύρω από την Ι. Μονή Αγίας Αικατερίνης στο Σινά είχαν ληφθεί υπόψη πριν από τη συνέχιση της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης προς την Αίγυπτο καλείται να απαντήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μετά την κοινή τους παρέμβαση.

Οι Ευρωβουλευτές Γιάννης Μανιάτης, Νίκος Παπανδρέου, Σάκης Αρναούτογλου και Νικόλας Φαραντούρης κατέθεσαν στις 19 Αυγούστου κοινή γραπτή ερώτηση, τέσσερις ημέρες πριν από την εκδίκαση, στις 23 Αυγούστου, της υπόθεσης για το ιδιοκτησιακό καθεστώς της Μονής ενώπιον του Αιγυπτιακού Ακυρωτικού Δικαστηρίου.

Στο κείμενό τους θέτουν το ζήτημα της νομικής προσωπικότητας της Μονής, της πολιτειακής αναγνώρισης του κανονικώς εκλεγμένου Αρχιεπισκόπου και Ηγουμένου της Συμεών, αλλά και της δυνατότητάς του να εκπροσωπεί τη Μονή αποτελεσματικά ενώπιον των δικαστηρίων για την προστασία των περιουσιακών της δικαιωμάτων αλλά και όλων των υφιστάμενων εκκρεμοτήτων.

Επικαλούμενοι την Απόφαση (ΕΕ) 2025/1267 για τη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή προς την Αίγυπτο, οι τέσσερις ευρωβουλευτές θέτουν στην Κομισιόν και το ζήτημα της πρόσφατης θετικής αξιολόγησης της χώρας.

Μητρ. Φλωρίνης Αυγουστίνος Καντιώτης, Ο άγιος Κοσμάς ως ιεροκήρυκας

Του μακαριστού επισκόπου Φλωρίνης Αυγουστίνου Καντιώτη

«Δὲν εἶνε ὑπερβολὴ ὅμως ἂν ποῦμε ὅτι ἀπὸ ὅσους ἀναφέραμε καν­είς δὲν εὐεργέτησε τὸ ἔθνος τόσο ὅσο ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός»…

Τοῦ ἁγίου Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ

Χαίρει καὶ ἀγάλλεται, ἀγαπητοί μου, σήμερα – ἑορτὴ τοῦ ἁγίου Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία, γιατὶ αὐτὴ ἀνέδειξε τέτοιον ἥρωα καὶ γίγαντα τῆς πίστεως.

Δὲν εἶνε δυνατὸν ἐδῶ νὰ ἐξιστορήσουμε ὅλους τοὺς ἄθλους του, τὰ ἡρωικὰ κατορθώ­ματα, τὸ μαρτυρικὸ θάνατο, τὶς προφητεῖες καὶ τὰ θαύματά του. Λέω μόνο, ὅτι ὁ ἐθνομάρ­τυς καὶ ἱερομάρτυς αὐτὸς ἔζησε μέσα στὰ σκοτεινὰ χρόνια τῆς τουρκοκρατίας.

ΑΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ: ΕΝΑΣ ΑΓΙΟΣ ΜΠΡΟΣΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ (Το ανατρεπτικό για την εποχή του κήρυγμα για την πίστη, την παιδεία και την κοινωνική ευθύνη»)

ΑΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ: ΕΝΑΣ ΑΓΙΟΣ ΜΠΡΟΣΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ

(Το ανατρεπτικό για την εποχή του κήρυγμα για την πίστη, την παιδεία και την κοινωνική ευθύνη»)

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού 

 

       Ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, ο μεγάλος ιεραπόστολος και διδάχος του Γένους, υπήρξε μία από τις σημαντικότερες μορφές της Ορθόδοξης Εκκλησίας κατά τους δύσκολους χρόνους της Τουρκοκρατίας. Η δράση του δεν περιορίστηκε στην ανανέωση της πνευματικής ζωής των ανθρώπων, αλλά επεκτάθηκε και σε ζητήματα παιδείας, κοινωνικής ευθύνης, οικογενειακής ζωής και ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Μέσα από το απλό και άμεσο κήρυγμά του, ο Άγιος Κοσμάς ανέδειξε μια μορφή «προοδευτικότητας» βαθιά ριζωμένη στην παράδοση της Εκκλησίας.

      Η λέξη «προοδευτικότητα» χρειάζεται, βέβαια, προσοχή όταν χρησιμοποιείται για έναν άγιο του 18ου αιώνα. Δεν θα ήταν ιστορικά ακριβές να μεταφέρουμε αυτούσιες σύγχρονες πολιτικές ή κοινωνικές αντιλήψεις στην εποχή του. Ωστόσο, μπορούμε να μιλήσουμε για προοδευτικό πνεύμα με την έννοια της προσπάθειας του Αγίου να υπερβεί την αμάθεια, την κοινωνική αδικία, τις προκαταλήψεις και την πνευματική αδιαφορία, οδηγώντας τον άνθρωπο σε μια ζωή φωτισμένη από το Ευαγγέλιο.

Σιούλης Τριαντάφυλλος: “Ο Κολλυβαδισμός του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού και η επανάσταση του 1821”

Σιούλης Τριαντάφυλλος: “Ο Κολλυβαδισμός του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού και η επανάσταση του 1821”*

Εισαγωγικά

Ο 18^ος αιώνας, κατά τον οποίο έζησε και έδρασε ο άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, είναι ένας αιώνας πολύ σημαντικός, κομβικός θα λέγαμε, για την αφύπνιση και τον ξεσηκωμό του υπόδουλου γένους των Ορθοδόξων Ελλήνων, εθνικά-πολιτικά και πνευματικά.

Αυτό αποδεικνύεται από τη μια μεριά από τα πολλά επαναστατικά κινήματα εναντίον των Τούρκων που έχουν προηγηθεί, όπως για παράδειγμα οι εξεγέρσεις στη Θεσσαλία το 1600, η Επανάσταση του Διονυσιου του Φιλοσόφου στην Ήπειρο το 1611, αλλά και τα πνευματικά κινήματα-ρεύματα που επηρεάζουν τις πνευματικές εξελίξεις από την άλλη μεριά, όπως για παράδειγμα ο Ευρωπαϊκός και κατ’ επέκταση ο Νεοελληνικός Διαφωτισμός και το Κολλυβαδικό κίνημα στο Άγιον Όρος.