
Δευτέρα 16 Νοεμβρίου 2026
Λόγοι του π. Παϊσίου Ολάρου περί ευτυχίας

Ο Θεός μάς δίνει περιθώρια χρόνου. π. Συμεών Κραγιόπουλος (†)

Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2026
Στὶς θλίψεις νὰ ἐμπιστευόμαστε στὴ σοφία καὶ στὴ δύναμη τοῦ Θεοῦ. Ἅγιος Ἰσαάκ ὁ Σῦρος

Καὶ πάλι νὰ λὲς στὸν ἑαυτό σου: ἐὰν εἶναι θέλημα τοῦ Κυρίου μου νὰ ἐξουσιάσουν τὸ πλάσμα του οἱ πονηροὶ δαίμονες καὶ ἄνθρωποι, κι αὐτὸ τὸ δέχομαι μὲ χαρά, σὰν τὸν ἄνθρωπο ποὺ δὲ θέλει νὰ καταργήσει τὸ θέλημα τοῦ Κυρίου του. Καὶ ἔτσι στοὺς πειρασμούς σου θὰ γεμίσεις ἀπὸ χαρά, γνωρίζοντας μὲ βεβαιότητα, ὅτι σὲ κυβερνᾶ καὶ σὲ κατευθύνει μέσα στοὺς πειρασμοὺς τὸ νεῦμα τοῦ Κυρίου. Λοιπόν, στήριξε τὴν καρδιά σου ἔχοντας ἐμπιστοσύνη στὸν Κύριο, καὶ μὴ φοβηθεῖς οὔτε ἀπὸ φόβο νυχτερινό, οὔτε ἀπὸ βέλος ποὺ ἐκτοξεύεται τὴν ἡμέρα· γιατί λέει ἡ Γραφὴ, πὼς ἡ πίστη τοῦ δικαίου στὸ Θεὸ ἐξημερώνει τὰ ἄγρια θηρία καὶ τὰ κάνει σὰν τὰ πρόβατα. (12).
Για τους κακούς λογισμούς και τις σωματικές αρρώστιες. Άγιος Διάδοχος

Ἡ νέα ἱερωσύνη τῆς ἐμμένειας: Κριτικὴ εἰς τάς θέσεις τοῦ π. Φιλοθέου Φάρου

Στὸ παρὸν κείμενο θὰ σχολιάσουμε ὁρισμένες ἀπὸ τὶς ἀπαντήσεις ποὺ ἔδωσε ὁ π. Φιλόθεος Φάρος στὴν ἐκπομπὴ «Στούντιο 4» τῆς ΕΡΤ1, πρὶν ἀπὸ περίπου ἕνα χρόνο. Γνωρίζουμε ἀσφαλῶς ὅτι ὁ π. Φιλόθεος βρίσκεται πλέον σὲ πολὺ προχωρημένη ἡλικία καὶ γι’ αὐτὸ ὀφείλουμε ἐξαρχῆς νὰ διευκρινίσουμε ὅτι ἡ κριτική μας δὲν στρέφεται ἐναντίον τοῦ προσώπου του. Δὲν μᾶς ἐνδιαφέρει νὰ κρίνουμε τὶς προθέσεις του οὔτε νὰ προβοῦμε σὲ προσωπικοὺς χαρακτηρισμούς. Μᾶς ἐνδιαφέρουν οἱ ἰδέες ποὺ δημοσίως ἐκφράζει καί, κυρίως, ἡ θεολογικὴ ἀντίληψη ποὺ φαίνεται νὰ βρίσκεται πίσω ἀπὸ αὐτές. Καὶ τοῦτο διότι ὁ π. Φιλόθεος Φάρος δὲν εἶναι ἕνας ἄγνωστος ἄνθρωπος ποὺ ἐξέφρασε ἁπλῶς κάποιες προσωπικὲς σκέψεις. Εἶναι ἱερέας, συγγραφέας μὲ πολυετῆ παρουσία στὸν ἐκκλησιαστικὸ χῶρο καὶ τὰ βιβλία του, τὰ ὁποῖα κυκλοφοροῦν, μεταξὺ ἄλλων, ἀπὸ τὶς ἐκδόσεις Ἁρμός, ἔχουν διαβαστεῖ ἀπὸ εὐρὺ κοινό. Ἑπομένως, οἱ δημόσιες τοποθετήσεις του ἔχουν ἀναπόφευκτα ποιμαντικὴ καὶ θεολογικὴ βαρύτητα.
ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΒΕΛΙΜΙΡΟΒΙΤΣ: ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΑΡΠΟΥΣ ΤΗΣ ΝΗΣΤΕΙΑΣ!

Το Ευαγγέλιο για τον ελεήμονα Σαμαρείτη-Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς

Λουκ. 10:25–37.
Σάββατο 14 Νοεμβρίου 2026
Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, η θεολογία του και η σημασία αυτής (π. Αθανάσιος Μυτιληναίος)

Σήμερα η Εκκλησία μας, αγαπητοί μου, δευτέρα Κυριακή των Νηστειών, εορτάζει τη μνήμη του μεγάλου πατρός και θεολόγου του 14ου αιώνος, του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης.
Εάν η Κυριακή της Ορθοδοξίας, που εορτάσαμε την περασμένην Κυριακήν, είναι η εορτή κατά την οποίαν οι Πατέρες της Εκκλησίας μας, στην 7η Οικουμενική Σύνοδο έδειξαν ότι ο Υιός του Θεού αληθινά έγινε άνθρωπος, για να θεωθεί ο άνθρωπος, αυτό με τη σημερινή Κυριακή και την προβολή του μεγάλου προσώπου και αγίου, του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, που δεν είναι βεβαίως σήμερα η κανονική του μνήμη, αλλά η προβολή του, ως θεολόγου και μαχητού υπέρ της Ορθοδοξίας, με τον άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά έγινε αυτό πολύ σαφές. Διότι ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς ηγωνίσθη ως μοναχός και ως επίσκοπος, ακριβώς να δείξει ότι είναι δυνατόν αυτό να γίνει. Ποιο; Αυτό που η 7η Οικουμενική Σύνοδος ήδη είχε θεμελιώσει: ότι ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο ἵνα ἡ σάρξ γένηται λόγος. Αυτό που όλοι οι Πατέρες της Εκκλησίας μας, σε μια ολοσύμφωνη γραμμή ετήρησαν μέσα στη διαδρομή της Εκκλησίας: ότι ο Θεός έγινε άνθρωπος, για να γίνει ο άνθρωπος Θεός. Και δύο μεγάλες Οικουμενικές Σύνοδοι, που έγιναν στην Κωνσταντινούπολη το 1341 και το 1351, κατοχύρωσαν αυτήν την μεγάλη αλήθεια. Είναι οι τελευταίες μεγάλες Σύνοδοι που έγιναν στην Κωνσταντινούπολη, που έγιναν στην Ανατολή, 100 χρόνια πριν πέσει η Κωνσταντινούπολις και η Ανατολή πια βρίσκεται κάτω από την κυριαρχία αλλοθρήσκων. Αλλά όμως, θείω Πνεύματι, έγιναν αυτές οι δύο Σύνοδοι και ενεφανίσθη αυτός ο Άγιος μεγάλος πατήρ, ο οποίος και προκάλεσε τας Συνόδους, σημειώσατέ το αυτό, εξ αφορμής της Δύσεως, η οποία υπεστήριζε τα εναντία, στο πρόσωπο του Βαρλαάμ, ότι δεν είναι δυνατόν ο άνθρωπος να φθάσει στη θέωση, και θα δούμε τι ακριβώς σημαίνει αυτό, ο άγιος αυτός πατήρ που τόσο ηγωνίσθη, με τας Συνόδους αυτάς έθεσαν το θεμέλιον της Ανατολής, της Ορθοδόξου Ανατολικής Θεολογίας, ώστε όταν θα ήρχοντο τα μεγάλα κύματα της Δύσεως να την καταποντίσουν, αυτή να είναι θεμελιωμένη.
Ἰδοὺ ἡ βασικὴ διαφορὰ οἰκουμενικότητος τῆς Ἐκκλησίας καὶ οἰκουμενισμοῦ

Η ΑΓΑΠΗ ΣΕ ΠΛΟΥΤΙΖΕΙ (Κυριακή Η΄Λουκά)

Η παραβολή του καλού Σαμαρείτου δεν είναι απλώς μια όμορφη διδακτική ιστορία του Χριστού, αλλά μια παραβολή-ορόσημο. Πέρα από τους βαθείς συμβολισμούς της, αποτελεί την ωραιότερη έκφραση της θεϊκής αγάπης για τον άνθρωπο. Στο πρόσωπο του Σαμαρείτη ο Χριστός κατέρχεται αυτοπροσώπως από το μεγαλείο του, έρχεται με έκδηλο ενδιαφέρον κοντά στον ημιθανή άνθρωπο και φροντίζει για τη θεραπεία του με ιδιαίτερη επιμέλεια (Κυριακή Η΄Λουκά).
Όλα αυτά από καθαρή αγάπη. Εξ αρχής φέρνει τον κόσμο σε ύπαρξη από αγάπη και μόνο, για να δοθεί ευκαιρία και σε άλλα όντα να ζήσουν μέσα στην ανέκφραστη χαρά της δικής του ζωής. Ακολουθεί τον άνθρωπο σε όλη την πορεία της πτώσης του, βοηθώντας τον και δημιουργώντας τις συνθήκες για σωτηρία και αποκατάστασή του.
ΑΓΙΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΣ: Ο ΕΝΘΟΥΣΙΩΔΗΣ ΜΑΘΗΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - Καθηγητού
Στην ευλογημένη χωρία των δώδεκα μαθητών του Χριστού ανήκε και ο απόστολος Φίλιππος, ένας από του πλέον αφοσιωμένους και ενθουσιώδεις μαθητές Του.
Οι μαρτυρίες για το πρόσωπό του και το έργο του είναι λίγες και αναφέρονται στην Καινή Διαθήκη. Τις πληροφορίες λαμβάνουμε από το κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο και από τα συμπεράσματα από στιγμιότυπα της ζωής του κοντά στο Χριστό. Ο Φίλιππος συγκαταλέγεται και από τους τέσσερις ευαγγελιστές, ως πέμπτος μαθητής κατά σειρά, στον κύκλο του Ιησού. Οι συνοπτικοί ευαγγελιστές, πλην της αναφοράς αυτής, δε αναφέρουν τίποτε άλλο γι’ αυτόν. Πιο αναλυτικός είναι ο ευαγγελιστής Ιωάννης.
Πατρίδα του ήταν η Βησθαϊδά της Γαλιλαίας, από όπου καταγόταν ο Ανδρέας και ο Πέτρος, ίσως και ο Βαρθολομαίος (Ιωάν.1,44). Μια περιοχή, όπου κυριαρχούσε το ελληνικό στοιχείο, οι κάτοικοι μιλούσαν ελληνικά, βίωναν τον ελληνικό πολιτισμό, λάμβαναν ελληνικά ονόματα και θεωρούνταν οι πλέον μορφωμένοι κάτοικοι της Παλαιστίνης. Ανάμεσά τους υπήρχαν και πολλοί ελληνικής καταγωγής προσήλυτοι, δηλαδή είχαν ασπασθεί την ιουδαϊκή θρησκεία. Υπήρχαν και εκείνοι οι οποίοι, ενώ παρέμειναν εθνικοί στο θρήσκευμα, σέβονταν τον Θεό του Ιουδαϊσμού, πρόκειται για τους «σεβομένους τον Θεόν» και είχαν αγαθές σχέσεις με τους Ιουδαίους. Αντίθετα οι Ιουδαίοι έδειχναν την απέχθειά τους, για τον εξελληνισμό των Ιουδαίων της περιοχής, αποκαλώντας περιπαικτικά ως «Γαλιλαία των Εθνών». Δεν είναι καθόλου τυχαίο πως ο Χριστός άρχισε το έργο του στην Γαλιλαία και αφιέρωσε τον περισσότερο χρόνο εκεί, διότι οι Γαλιλαίοι, με την ελληνική παιδεία και τον ελληνικό κοσμοπολιτισμό, ήταν πιο δεκτικοί στο κήρυγμά Του, με τις παγκόσμιες διαστάσεις του.
ΑΓΙΟΣ ΝΕΟΜΑΡΤΥΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Ο ΥΔΡΑΙΟΣ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού
Ένας από τους εξισλαμισμένους χριστιανούς αγίους Νεομάρτυρες είναι και ο άγιος Νεομάρτυρας Κωνσταντίνος ο Υδραίος, ο οποίος πλήρωσε με το μαρτυρικό του θάνατο την απόφασή του να εγκαταλείψει το Ισλάμ και να επιστρέψει στην Εκκλησία.
Γεννήθηκε στην Ύδρα το 1770, από ευσεβείς γονείς, τον Μιχαήλ και την Μαρίνα Δημαρά. Όταν έγινε δεκαοχτώ χρονών αποφάσισε να φύγει από το άγονο νησί και να πάει στη Ρόδο για καλλίτερη ζωή, παρ’ όλες τις αντιρρήσεις της μητέρας του. Εκεί συνάντησε κάποιους πατριώτες του και άλλαξε διάφορες εργασίες. Κατέληξε στη δούλεψη ενός παντοπώλη, όπου είχε την ευκαιρία να γνωρίσει πολλούς Τούρκους και Εβραίους και έκανε μαζί τους παρέα. Μάλιστα ένας τούρκος, ονόματι Χασάν Κιρζά, του πρότεινε να παντρευτεί την αδελφή του Μενιρέμ. Ύστερα από αυτό ο παντοπώλης τον απέλυσε και ο Κωνσταντίνος έμεινε άνεργος. Ένας φίλος του Τούρκος μεσολάβησε να γνωρισθεί με τον Τούρκο διοικητή της νήσου Χασάν Καπιτάν, να τον πάρει στην υπηρεσία του στο αρχοντικό του. Ο εργοδότης του εκτίμησε τα χαρίσματά του και τον έκαμε ιπποκόμο του.
Έμεινε κοντά του τρία χρόνια, όπου έζησε στην τρυφή, με τιμές και απολαύσεις. Σε ένα τρικούβερτο γλέντι, κατά τη διάρκεια ενός Ραμαζανιού, μέθυσε και τότε βρήκαν την ευκαιρία οι τούρκοι να τον ντύσουν μουσουλμάνο και να του κάμουν περιτομή, δίνοντάς του το μουσουλμανικό όνομα Χασάν. Το γεγονός μαθεύτηκε σε όλη τη Ρόδο και έφτασε μέχρι την Ύδρα, γεμίζοντας με πίκρα τους γονείς του. Ο πατέρας του δεν άντεξε και πέθανε σε λίγο καιρό και έμεινε η μητέρα του μόνη να θρηνεί μέρα και νύχτα το χαμένο παιδί της! Κάποια χρήματα που της έστειλε δεν τα δέχτηκε και του τα επέστρεψε.
Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2026
Περί Αποκάλυψης και Αντιχρίστου ολίγα

Θυμήθηκα τα φοιτητικά μου χρόνια. Στο αμφιθέατρο διδάσκων ο μακαριστός πλέον καθηγητής της Θεολογικής Ιωάννης Γαλάνης. Μιλάμε για δεκαετία του 90 και το μάθημα ερμηνεία της Β΄ προς Θεσσαλονικείς του απ. Παύλου. Ο συμπαθής καθηγητής μιλούσε ασαφώς για το πρόσωπο του Αντιχρίστου. Προσπαθούσε να πει στο περίπου πως πρόκειται μάλλον για μια αντίχριστη κατάσταση παρά για συγκεκριμένο πρόσωπο. Προτεσταντικές δηλαδή βιβλικές ερμηνείες κατά βάση.
Πήρα τον λόγο. Διαφώνησα με κάπως διακριτικό τρόπο – σεβόμενος το πρόσωπο του καθηγητού – αναφέροντας τις συγκεκριμένες ερμηνείες Πατέρων περί του προσώπου του Αντιχρίστου των εσχάτων και ειδικότερα την ξεκάθαρη θέση του αγίου Ιωάννου του Δαμασκηνού. Θυμάμαι αμυδρά πως η συζήτηση συνεχίστηκε στο διάλειμμα και πως ξανασυνάντησα τον μακαρίτη μια φορά τυχαία σε ναό της Θεσσαλονίκης και με χαιρέτησε εγκάρδια, δείχνοντάς μου πως με αναγνώρισε. Έκτοτε χαθήκαμε διαπαντός και έμαθα για το τέλος του επίγειου βίου του από το διαδίκτυο. Αιωνία αυτού η μνήμη…
Εξάπαντος θα είναι και διοικητικό σύστημα. Αλλά θα είναι συγκεκριμένη ανθρώπινη υπόσταση ο κυβερνών και δι’ αυτού ο διάβολος, και αυτός υπόσταση διαμονική, πρώην αγγελική. Η Αποκάλυψη σαφέστατα ποιητικότατο βιβλίο. Αλλά κυρίως και προπαντός προφητικό. Προεξαγγελτικό των μελλόντων να συμβώσι. Τώρα μάθαμε πως στον Βόλο σύγχρονοι ποιμένες προσπάθησαν να το παρουσιάσουν μονάχα ποιητικό και να καθησυχάσουν τον λαό για ταυτότητες, χαράγματα και προσωπικούς αριθμούς. Δεν ρωτάνε καλύτερα τον όσιο Πορφύριο τον Καυσοκαλυβίτη που είδε και αυτός στην Πάτμο τα γεγονότα της Αποκάλυψης; Προφητικά οράματα είδε ή ποιητικά;
Κυριακή Η΄ Λουκά: Ομιλία εις την παραβολήν του εμπεσόντος εις τους ληστάς (Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος)
Ἄνθρωπος εἶναι ὁ Ἀδάμ, Ἱερουσαλήμ ἡ πολιτεία τῶν οὐρανῶν καὶ ἡ σύνεση, Ἰεριχῶ ὁ κόσμος. Ὅσο λοιπόν ὁ Ἀδάμ, πρὶν ἀπὸ τὴν παρακοή, εἶχε φρόνημα τῶν οὐρανῶν καὶ ἀγγελικὴ ζωή, εἶχε ἀνεμπόδιστη εἴσοδο στὴν ἐπουράνια πόλη Ἱερουασαλήμ. Κατοικῶντας, ζῶντας μέσα στὶς ἐντολὲς τοῦ Θεοῦ τίποτα δὲν τὸν νικοῦσε οὔτε τὸν τραυμάτιζε. Ὅταν ὅμως παράκουσε στὸ Θεὸ καὶ δὲν φύλαξε τὶς ἐντολὲς του, ἀλλὰ παρασύρθηκε ἀπὸ τό φίδι, τότε κατέβηκε στὴν Ἱεριχὼ δηλαδή στὴ γῆ, κι’ ἀσχολήθηκε μὲ τὰ ἔργα τῆς γῆς. Γιατὶ Ἱερουσαλήμ σημαίνει ἀνάβαση, ἐνῶ Ἱεριχὼ κατακλυσμός. Κατέβηκε λοιπόν ἀπό τὴν Ἰερουσαλήμ στὴν Ἱεριχὼ, ἀπό τὴ ζωὴ δηλαδὴ τῶν οὐρανῶν στὴ ζωὴ ὅπου ἐπικρατεῖ ἡ ἀπάτη τοῦ διαβόλου.
Κάθε πότε νὰ κοινωνοῦμε; Ἅγιος Ἰωάννης Χρυσόστομος

«Ζούμε στην εποχή που οι Θεολογικές σχολές βγάζουν άθεους, οι Φιλοσοφικές σχολές αγράμματους και οι Νομικές Σχολές άδικους».(π. Γεώργιος Μεταλληνός)

Γράφει ο Στυλιανός Καβάζης
«Η Αποκάλυψη είναι ποιητικό βιβλίο που απευθύνεται στα συναισθήματα και στις επιθυμίες και δεν πρέπει να ερμηνεύεται κατά λέξη». Ο Ιωάννης, σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, συνέθεσε δημιουργικά στοιχεία της εποχής του, χωρίς να διατυπώσει προφητεία, μολονότι το βιβλίο είναι Θεόπνευστο και μαρτυρεί την πίστη στον Χριστό, το Εσφαγμένο Αρνί.
Αυτά, ακριβώς ειπώθηκαν σε σύναξη ιερέων της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος στον Βόλο, μιας Μητροπόλεως γνωστής για τις προοδευτικές θεολογικές και εκκλησιαστικές της τοποθετήσεις.
Σε λίγο θα μας πουν ότι ο Ιωάννης ο Θεολόγος ήταν απλώς ένας ποιητής με ζωηρή φαντασία και η Αποκάλυψη ένα λογοτεχνικό δημιούργημα της εποχής του! Γιατί, αν αφαιρέσουμε από το βιβλίο τον προφητικό και αποκαλυπτικό του χαρακτήρα, τότε ίσως θα έπρεπε να πάψει να ονομάζεται «Αποκάλυψη του Ιωάννη» και να μετονομαστεί σε «Ποιητικές σκέψεις και προσωπικοί στοχασμοί του Ιωάννη»!
Αγιορείτικο μπραντς στο ξενοδοχείο Hyatt Regency Θεσσαλονίκη!

Το ξενοδοχείο ‘Hyatt Regency Θεσσαλονίκη’, το οποίο βρίσκεται δίπλα στο ‘Καζίνο Regency Θεσσαλονίκη’, την Κυριακή 29 Νοεμβρίου, προσκαλεί το κοινό σε «Αγιορείτικο μπραντς (brunch)», εδέσματα δηλαδή πρωϊνού και μεσημεριανού με γεύσεις και συνταγές από την «μαγειρική παράδοση του Αγίου Όρους», όπως λέει το δημοσίευμα. [1]
Την προσφορά των εδεσμάτων διοργανώνει η REGENCY ENTERTAINMENT ΨΥΧΑΓΩΓΙΚΗ & ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΕ για την ικανοποίηση της κοιλίας και της ηδονής της γλώσσας των πελατών της στο ξενοδοχείο και στο καζίνο καθώς και των λοιπών επισκεπτών.
Σέ καιρούς δαιμονοκρατίας, τέσσερα βασικὰ Μαθήματα Πολιτικῆς Ἀγωγῆς ἀπὸ δικούς μας Δασκάλους

Γράφει ὁ Φώτιος Μιχαήλ, ἰατρός
ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΩΤΟΝ: Ὁ Νικόλαος Μαυροκορδάτος (1), στὸ βιβλίο του «Πολιτικὸν θέατρον», γράφει: «Οἱ πολῖτες μιμοῦνται τοὺς ἄρχοντές τους. Γι' αὐτὸ καὶ ἐκεῖνοι πρέπει νὰ προσέχουν πάρα πολύ, ὥστε νὰ μὴ τοὺς φθείρουν μὲ τὸ κακό τους παράδειγμα».
ΔΕΥΤΕΡΟΝ: Ὁ γνωστὸς πατὴρ τῆς Ἐκκλησίας Ἰσίδωρος ὁ Πηλουσιώτης (2) δίδασκε σχετικῶς καὶ τὰ ἑξῆς: «Τὸ μέγεθος τοῦ ἁμαρτήματος εἶναι ἀνάλογο πρὸς τὸν βαθμὸ τοῦ ἀξιώματος ποὺ ἔχει ὁ ἁμαρτάνων. Καὶ πολλὲς φορὲς σφάλματα, ποὺ τὰ παραβλέπουμε καὶ τὰ συγχωροῦμε στοὺς ἁπλούς ἀνθρώπους, τὰ θεωροῦμε ἀσυγχώρητα γιὰ τοὺς ἄρχοντες».
Ἡ ψυχικὴ χαύνωση καὶ ἀναισθησία. Ἅγιος Θεοφάνης ὁ Ἔγκλειστος

Τέτοιες καταστάσεις ὀφείλονται εἴτε σὲ δική μας ὑποχώρηση στὸ κακὸ εἴτε σὲ παιδαγωγία τοῦ Θεοῦ. Στὴ δεύτερη περίπτωση ἡ θεία χάρη μᾶς ἐγκαταλείπει ὡς ἕνα βαθμό, γιὰ νὰ διαπιστώσουμε πόσο ἀδύναμοι εἴμαστε χωρὶς αὐτήν.
Ἔτσι ἀπαλλασσόμαστε ἀπὸ τὴν ἐγωιστικὴ αὐτοπεποίθηση, ἀποκτᾶμε ταπείνωση καὶ στηριζόμαστε ἀποκλειστικὰ στὸν παντοδύναμο Θεό.
Πολὺ βαριά, πολὺ κουραστικὴ γιὰ τὴ ψυχὴ εἶναι ἡ ἀναισθησία τούτη, ποὺ συνεπάγεται πνευματικὴ ψυχρότητα, ξηρότητα καὶ ἀθυμία. Ὅσο βαριὰ κι ἂν εἶναι, πάντως, ὀφείλουμε νὰ τὴ σηκώσουμε μὲ καρτερία, πιστεύοντας ἀφ’ ἑνὸς ὅτι εἴμαστε ἄξιοι τῆς ἐγκαταλείψεως τοῦ Θεοῦ καὶ περιμένοντας ἀφ’ ἑτέρου τὴν ἐπίσκεψη τοῦ ἐλέους Του. Γιατί ἡ ἀναζωογόνηση τῆς ψυχῆς καὶ ἡ ἀναθέρμανση τοῦ πνευματικοῦ ζήλου ἐξαρτῶνται ἀπὸ τὴ θεία βούληση, ἀπὸ κανέναν κι ἀπὸ τίποτε ἄλλο. Ἂς κραυγάζουμε, λοιπόν, στὸν Κύριο: «Ἐλέησέ με! Λύτρωσε με!». Παράλληλα, ἂς μὴν ὑποχωροῦμε σὲ καμιὰν ἀδυναμία, γιατί ἀλλιῶς δὲν θὰ πετύχουμε τίποτα.
Ἡ τελευταία Ἐξομολόγηση. Ἄγνωστος συγγραφεύς

Ἀρκετὴ ὥρα μετὰ τὸ κλείδωμα τοῦ θαλάμου ὁ π. Ἀρσένιος στάθηκε πλάι στὰ ξύλινα κρεβάτια καὶ προσευχήθηκε· ἔπειτα ξάπλωσε κι αὐτὸς καὶ συνεχίζοντας τὴν προσευχὴ ἀποκοιμήθηκε.
