Το νόημα του Πολυτεχνείου σήμερα

του Γιώργου Καραμπελιά από το Άρδην τ. 17 που κυκλοφόρησε τον Ιανουάριο του 1998

Ένα ε­ρώ­τη­μα που μου έ­χουν θέ­σει συ­χνά πολ­λοί ξέ­νοι φί­λοι –ι­διαί­τε­ρα στην πρώ­τη με­τα­πο­λι­τευ­τι­κή πε­ρί­ο­δο– εί­ναι το για­τί οι Έλ­λη­νες ε­ξα­κο­λου­θούν να α­πο­δί­δουν τό­σο με­γά­λη ση­μα­σί­α στην ε­πέ­τειο του Πο­λυ­τε­χνεί­ου και ε­πι­κε­ντρώ­νουν, ή του­λά­χι­στον ε­πι­κέ­ντρω­ναν μέ­χρι τα μέ­σα της δε­κα­ε­τί­ας του 1980, γύ­ρω α­πό αυ­τή την ε­πέ­τειο τη διά­θε­σή τους για κι­νη­το­ποί­η­ση και α­ντι­πα­ρά­θε­ση με την κυ­βέρ­νη­ση.

Και το ε­ρώ­τη­μά τους έ­μοια­ζε σχε­τι­κά εύ­λο­γο: για­τί δεν συμ­βαί­νει το ί­διο σε άλ­λες χώ­ρες. Για­τί δεν συμ­βαί­νει το ί­διο π.χ. στη Γαλ­λί­α με την 3η του Μά­η, την «ε­πέ­τειο» της έ­ναρ­ξης της φοι­τη­τι­κής ε­ξέ­γερ­σης στη Γαλ­λί­α το 1968; Ή α­κό­μα και με την ε­πέ­τειο της α­πε­λευ­θέ­ρω­σης α­πό τους Γερ­μα­νούς στις πε­ρισ­σό­τε­ρες ευ­ρω­πα­ϊ­κές χώ­ρες;

Ποιο εί­ναι το νό­η­μα και η ι­διαι­τε­ρό­τη­τα αυ­τής της ε­πε­τεί­ου που εί­ναι ταυ­τό­χρο­να μια η­μιε­πί­ση­μη ε­θνι­κή γιορ­τή και έ­να έ­ναυ­σμα κι­νη­το­ποι­ή­σε­ων και διεκ­δι­κή­σε­ων;

47 χρόνια από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο - Κανένας δεν ξεχνά, τίποτα δεν ξεχνιέται!

Παρελάσεις και φανφάρες στα Κατεχόμενα, μνημόσυνα και δάκρυα στην ελεύθερη Κύπρο

Όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος οι σειρήνες σε ολόκληρη την ελεύθερη Κύπρο ήχησαν στις 5:30 τα ξημερώματα, προκαλώντας την ίδια ανατριχίλα που προκαλεί κάθε ξημέρωμα 20ης Ιουλίου από το 1974 και σήμερα.

Η 47η επέτειος της τουρκικής εισβολής θα γιορταστεί με παρελάσεις και φανφάρες στη παρουσία του Ταγίπ Ερντογάν στα κατεχόμενα, και με πολλαπλές παραβιάσεις του εναέριου και θαλάσσιου χώρου της Κυπριακής Δημοκρατίας από το τουρκικό ναυτικό και αεροπορία.

Στις ελεύθερες περιοχές μνημόσυνα και δάκρυα, με όσες μανάδες αγνοουμένων ζουν ακόμα να ζητούν να μάθουν για τα παιδιά τους.

«Εμπρός για της γενιάς μας τα Πολυτεχνεία»

«Τα γεγονότα δεν έχουνε διαστάσεις την ώρα που τελούνται/τις αποχτούνε με τον χρόνο κι όλα είναι γύρω σου σαν να μην είναι»

Κλείτος Κύρου

Του Γιώργου Ρακκά

Τις τελευταίες μέρες οι νεολαίες ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΤΑΡΣΥΑ, κυκλοφόρησαν σε αναφορά των γεγονότων της ΑΣΟΕΕ αφίσες με το γνωστό σύνθημα που ακούγεται τελετουργικά κάθε 17η Νοέμβρη, εδώ και δεκαετίες.

Με αυτό προφανώς εννοείται ότι το Πολυτεχνείο υπήρξε ανολοκλήρωτο, αφήνοντας πίσω του ανοιχτούς λογαριασμούς. Η έμφαση από τους επίδοξους συνεχιστές δεν δίνεται, ωστόσο, στο «ψωμί» ή την «παιδεία», αλλά στην «ελευθερία». Όταν λένε η «Χούντα δεν τελείωσε το 1973», εννοούν ότι η φιλελευθεροποίηση στην Ελλάδα ήταν και παραμένει λειψή, αναστέλλεται από την παρουσία μιας κοινωνικής και πολιτικής «δεξιάς» που πιέζει για περιστολή των νεολαιίστικων δικαιωμάτων, και ιδίως όταν ανέρχεται στην εξουσία στοχοποιεί την ίδια ανοιχτά με ολική επαναφορά του κρατικού αυταρχισμού.

ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΥΠΠΕΘ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ

Μήνυμα του Υπουργού Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, Κ. Γαβρόγλου, για την επέτειο του Πολυτεχνείου 

Μέσα σε τρεις μόνο λέξεις, οι νέοι της γενιάς του Πολυτεχνείου κατάφεραν να αφήσουν την πιο ισχυρή παρακαταθήκη αγώνα για τις γενιές του αύριο, για τους λαούς που διεκδικούν ένα καλύτερο και δικαιότερο μέλλον. 

«Ψωμί – Παιδεία - Ελευθερία», το σύνθημα που η ορμή του συνέθλιψε τη βάναυση καταπίεση του καθεστώτος των συνταγματαρχών, έδωσε πνοή στον πόθο των πολιτών για δημοκρατία και νοηματοδότησε ξανά την «αρετή» και την «τόλμη» ως έννοιες αναπόσπαστες της ελευθερίας. 

To μήνυμα του Υπουργού Παιδείας Κώστα Γαβρόγλου για την επέτειο του Πολυτεχνείου

Μήνυμα του Υπουργού Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, Κ. Γαβρόγλου, για την επέτειο του Πολυτεχνείου

Δεν μπορεί να νοηθεί καλή παιδεία χωρίς δημοκρατία, και δεν μπορεί να νοηθεί δημοκρατία χωρίς ουσιαστική παιδεία. Αυτό είναι το μήνυμα Πολυτεχνείου, την σπουδαιότητα του οποίου μας θυμίζει κάθε επέτειός του. Μας θυμίζει δηλαδή ότι στον τόπο μας οι αγώνες για την παιδεία συνδέθηκαν πολύ γρήγορα με τη διεκδίκηση της δημοκρατίας και της ελευθερίας και ότι τα αγαθά αυτά ποτέ δεν ήταν και ποτέ δεν θα πρέπει να θεωρούνται δεδομένα. Χρειάζονται συνεχή επαγρύπνηση.

Το Πολυτεχνείο έγινε σύμβολο της νεολαίας που εξεγείρεται ενάντια στην καταπίεση και διεκδικεί ένα καλύτερο και δικαιότερο μέλλον. Και έγινε σύμβολο, επειδή αποτελεί την αποκορύφωση μιας σειράς δυναμικών διεκδικήσεων για την παιδεία που σημάδεψαν τον ελληνικό 20ο αιώνα. Η διεκδίκηση της εκπαίδευσης ως δημοκρατικού αγαθού εντάχθηκε αρκετά νωρίς στο πρόγραμμα των προοδευτικών δυνάμεων του τόπου. Η νεολαία διεκδίκησε το δικαίωμά της για μόρφωση και ελευθερία. Με αιχμή το δικαίωμα στην εκπαίδευση και με σύνθημα το 114, το ακροτελεύτιο άρθρο του συντάγματος που ορίζει ότι η διαφύλαξή του εναπόκειται στον πατριωτισμό των Ελλήνων, οι νέοι και οι νέες των αρχών της δεκαετίας του 1960 ζήτησαν να αλλάξουν ριζικά την παιδεία και την κοινωνία. Ο αγώνας τους στέφθηκε με επιτυχία. Λίγα μόλις χρόνια αργότερα, έπνευσε αέρας δημοκρατικής πνοής στα σχολεία και στα πανεπιστήμια και καθιερώθηκε η δωρεάν παιδεία.

Το νόημα του Πολυτεχνείου σήμερα

του Γιώργου  Καραμπελιά από το Άρδην τ. 17 που κυκλοφόρησε τον Ιανουάριο του 1998

Ένα ε­ρώ­τη­μα που μου έ­χουν θέ­σει συ­χνά πολ­λοί ξέ­νοι φί­λοι –ι­διαί­τε­ρα στην πρώ­τη με­τα­πο­λι­τευ­τι­κή πε­ρί­ο­δο– εί­ναι το για­τί οι Έλ­λη­νες ε­ξα­κο­λου­θούν να α­πο­δί­δουν τό­σο με­γά­λη ση­μα­σί­α στην ε­πέ­τειο του Πο­λυ­τε­χνεί­ου και ε­πι­κε­ντρώ­νουν, ή του­λά­χι­στον ε­πι­κέ­ντρω­ναν μέ­χρι τα μέ­σα της δε­κα­ε­τί­ας του 1980, γύ­ρω α­πό αυ­τή την ε­πέ­τειο τη διά­θε­σή τους για κι­νη­το­ποί­η­ση και α­ντι­πα­ρά­θε­ση με την κυ­βέρ­νη­ση.

Και το ε­ρώ­τη­μά τους έ­μοια­ζε σχε­τι­κά εύ­λο­γο: για­τί δεν συμ­βαί­νει το ί­διο σε άλ­λες χώ­ρες. Για­τί δεν συμ­βαί­νει το ί­διο π.χ. στη Γαλ­λί­α με την 3η του Μά­η, την «ε­πέ­τειο» της έ­ναρ­ξης της φοι­τη­τι­κής ε­ξέ­γερ­σης στη Γαλ­λί­α το 1968; Ή α­κό­μα και με την ε­πέ­τειο της α­πε­λευ­θέ­ρω­σης α­πό τους Γερ­μα­νούς στις πε­ρισ­σό­τε­ρες ευ­ρω­πα­ϊ­κές χώ­ρες;
Ποιο εί­ναι το νό­η­μα και η ι­διαι­τε­ρό­τη­τα αυ­τής της ε­πε­τεί­ου που εί­ναι ταυ­τό­χρο­να μια η­μιε­πί­ση­μη ε­θνι­κή γιορ­τή και έ­να έ­ναυ­σμα κι­νη­το­ποι­ή­σε­ων και διεκ­δι­κή­σε­ων;

Εκπαιδευτικό υλικό για την 17η Νοέμβρη

Από τον Α Σύλλογο Αθηνών Εκπαιδευτικών Π.Ε.

Αφιέρωμα στην επτάχρονη δικτατορία, τον αντιδικτατορικό αγώνα και την εξέγερση του Πολυτεχνείου
Σε αυτό το αφιέρωμα συγκεντρώνουμε υλικό, σχολικές γιορτές συναδέλφων, χρονικά, δραστηριότητες, ποιήματα, πεζά, ταινίες, κείμενα, βιβλιογραφία, για την επτάχρονη δικτατορία, τον αντιδικτατορικό αγώνα και την εξέγερση του Πολυτεχνείου

Το υλικό μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την οργάνωση σχολικών γιορτών την 17^ης Νοέμβρη, για την καλύτερη οργάνωση της διδασκαλίας που αφορά τα συγκεκριμένα γεγονότα αλλά και για την καλύτερη ενημέρωση των συναδέλφων για τα γεγονότα της εποχής.

Εννοείται πως η ποικιλότροπη αξιοποίηση ή διασκευή των υλικών που δημοσιεύονται εδώ είναι ελεύθερη από όλες και όλους τους συναδέλφους, με μοναδικό περιορισμό να μην γίνεται χρήση για εμπορικούς λόγους.

Αναμένουμε τις προτάσεις και το υλικό των συναδέλφων, καθώς το αφιέρωμα θα εμπλουτίζεται διαρκώς.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ:

Ξυλούρης, Καρέζη - ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΜΑΣ ΤΣΙΡΚΟ (Πολυτεχνείο 1973)

"Το Μεγάλο Μας Τσίρκο", Στίχοι: Ιάκωβος Καμπανέλλης, Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος, Ερμηνεία: Νίκος Ξυλούρης & Τζένη Καρέζη, 1974. 

ΣΤΙΧΟΙ:

«Πολυτεχνείο» και (ιδιωτικά) κανάλια

Του Θανάση Νικολαΐδη

ΕΙΧΑΜΕ τις αντιρρήσεις μας για την ιδιωτική τηλεόραση. Στο βάθος…καμαρώναμε. Για τα μονοπώλια της αποκλειστικής ενημέρωσης με την…κρατική ύλη και την προπαγάνδα που θα ‘ταν παρελθόν. Έπεσαν στις χώρες του (αν)υπαρκτού σοσιαλισμού, σηκώθηκαν και οι απαιτήσεις μας για ελεύθερη(;) έκφραση. Στην ψυχαγωγία που θα ‘φερνε πολιτισμό και τον πλουραλισμό.

ΣΤΗΝ πατρίδα μας των άκρων και της υπερβολής, η ιδιωτική μας τηλοψία ανέβηκε τα σκαλιά, κατεβάζοντας τον πήχη. Στην ψυχαγωγία και την ενημέρωση και με......τα ραδιοτηλεοπτικά συμβούλια ανενεργά. Για υπερβάσεις επιτήδειων που είχαν στην άκρη το πρόστιμο-πρόβλεψη. Το’ βγαζαν από μερικών δευτερολέπτων διαφήμιση, για αυτό και είχαν ξεσαλώσει. Καναλάρχες και «δημιουργοί». 

ΝΑ’ ρθουμε στα χτεσινά της γιορτής για το Πολυτεχνείο. Άλλοτε κάτι μας παρουσίαζαν (και) τα ιδιωτικά κανάλια, μέχρι που εξατμίστηκε το ενδιαφέρον τους, βάσει δαπάνης και τηλεθέασης. Κυρίως, για λόγους …ξεπεσμού. Στηθήκαμε για τα ντοκιμαντέρ που μας ταξίδευαν στο παρελθόν μπολιάζοντας τη σκέψη μας με ό,τι έπρεπε να θυμόμαστε και είδαμε…

ΚΑΙ τι δεν είδαμε, ανήμερα της επετείου. Από ράλι και πλέμπα της κινηματογραφικής μας πινακοθήκης, μέχρι την εξοντωτική σαχλαμάρα της τηλεοπτικής μας καθημερινότητας. Με τις «θεές» να επιδεικνύουν τα κάλλη τους και τους μαντράχαλους να φλυαρούν, ένα…κουπάκι του τηλεκοντρόλ δρόμο από κίναιδους αραδιαστούς για κουτσομπολιό και…μηνύματα κωδικοποιημένης ανωμαλίας.

Πολυτεχνείο 1973

1967 - 1973 Εκκλησία και Χούντα οι δύο όψεις

Το ποστ αυτό χαρίζεται ειδικά στον από τροχαίο «χαμένο» – το πιθανότερο δολοφονημένο - π. Τιμόθεο Λαγουδάκη, τον ανεξάντλητο αγωνιστή π. Γεώργιο Πυρουνάκη και τον εξορισμένο στη Γυάρο αγωνιστή Νίκο Ψαρουδάκη! Όσοι είναι σχετικοί με τον αντιδικτατορικό αγώνα ξέρουν τι εννοώ. Βεβαίως ισχύουν και τα λόγια του π. Γ. Μεταλληνού: ««Δυστυχώς, οι ιεράρχες δεν ετήρησαν δημοκρατική στάση και δεν αφουγκράστηκαν τους παλμούς του λαού κατά την περίοδο της δικτατορίας, όπως το έπραξαν -με πολλούς τρόπους- οι απλοί παπάδες. Το μεγάλο έγκλημα της Ιεράς Συνόδου ήταν που δεν πήγε σύσσωμη στο Πολυτεχνείο. Αν το έκανε, η εξέλιξη θα ήταν βέβαια πολύ διαφορετική. μίζω όμως είχε τόσο ο Ιερώνυμος Α΄, όσο και οι επιλεγέντες έτσι, τέτοια δυνατότητα αντίδρασης για αντίσταση, όπως ο “πλούσιος του Ευαγγελίου”, ώστε τελικά η υπέρβαση αυτή να είναι …αδιανόητη, πλην λίγων τελικά εξαιρέσεων απ΄αυτούς…

Είναι έτσι δύσκολο από τους πολλούς να κατανοηθεί ότι οι όψεις στο ζήτημα αυτό είναι δύο τουλάχιστον. 35 ολόκληρα χρόνια πάνε λοιπόν από το κοινωνικό – πολιτικό ορόσημο του Νοέμβρη του 1973 και 41,5 από τη στυγνή δικτατορία ξημερώνοντας το Σάββατο του Λαζάρου το 1967.

Είχα μια αιτία και τρεις αφορμές για το σημερινό θέμα.

Η αιτία, που χρόνια με απασχολούσε: Η απουσία από το δημόσιο λόγο ως κυρίαρχης άποψης για το τι έκαναν πολλοί χριστιανοί (κληρικοί και λαϊκοί) στα ορόσημα 1967 και 1973. Οι πολλοί γνωρίζουν τον αρνητικό μόνο ρόλο της «θεσμικής εκκλησίας» της Ελλάδος. Δεν γνωρίζουν όμως το πως συγκροτήθηκε, αλλά και πως έδρασαν ή αντέδρασαν άλλα μέλη της ιεραρχίας, απλοί κληρικοί, πολύ δε περισσότερο λαϊκά μέλη.

Οι τρεις αφορμές:

Για την 17η Νοεμβρίου

Πολλά έχουν ειπωθεί και λέγονται για την 17^η Νοεμβρίου, την ημέρα που κορυφώθηκε η δράση των τάνκς στην Αθήνα του 1973 και που τόσες αγνές ψυχές έπεσαν για να πατήσουν επάνω τους καπηλευτές, δοσίλογοι και δολοφόνοι που με τον αέρα της δίψας του Λαού για Δικαιοσύνη, Ψωμί, Παιδεία, Ελευθερία, Δημοκρατία και Εθνική Ανεξαρτησία αναρριχήθηκαν στις ηγεσίες που κονιορτοποίησαν ύπουλα και προδοτικά όλα τα όνειρα μίας γενιάς Ελλήνων που αν και αγωνίστηκε ενάντια στο καθεστώς από την επόμενη ημέρα του Νοεμβρίου του 1973 μέχρι και σήμερα βαρύνεται με το όνειδος που δεν της ανήκει αλλά της φόρτωσαν αυτοί που το δημιούργησαν.

Η γενιά του Πολυτεχνείου ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ Η ΓΕΝΙΑ ΤΩΝ ΔΟΣΙΛΟΓΩΝ ΠΟΥ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ ΑΣΕΛΓΟΥΝ ΕΠΑΝΩ ΤΗΣ ΓΙΑ ΔΙΚΟ ΤΟΥΣ ΚΕΡΔΟΣ ΚΑΙ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΑ. Όπως και η γενιά του 1940 δεν είναι η γενιά του Τσολάκογλου και του Ράλλη και των μαυραγοριτών και κουκουλοφόρων που όμως έζησαν την ίδια εποχή.

Η γενιά του Πολυτεχνείου είναι ο κάθε Έλληνας που δεν δέχτηκε να ξεπουλήσει στους ξένους τα Πάτρια, που δεν δέχτηκε να γίνει μαριονέττα του κάθε ξένου δάχτυλου, τραπεζίτη και μεγαλοκαρχαρία, που δεν δέχτηκε μία κομματική ρητορική χωρίς να εφαρμόζει αυτά που έλεγε στην καθημερινότητα του άσχετα αν οι κομματικοί ταγοί τον κορόιδεψαν και τον κοροϊδεύουν, ο κάθε Έλληνας που άσχετα από ο,τιδήποτε προσωπικό θα σηκώσει το τουφέκι και θα πάει στο μέτωπο υπέρ Πατρίδος όπως σε εκείνη την επιστράτευση υπέρ της Κύπρου μας το 1974 που σύσσωμος ο Ελληνικός Λαός, η γενιά δηλαδή του Πολυτεχνείου, πήγε να καταταγεί εθελοντικά για να την υπερασπίσει και οι προδότες την γύρισαν πίσω επικαλούμενοι ( όπως συνήθως ) έλλειψη όπλων και υποδομών. Και να μην ξεχνάμε ότι επρόκειτο τότε δήθεν για