“Ἐν Σμύρνην τῇ 25 Αὐγούστου 1922
Ἀγαπητὲ φίλε καὶ ἀδελφὲ κύριε Ἐλευθέριε Βενιζέλε,
Ἐπέστη ἡ μεγάλη στιγμὴ τῆς μεγάλης ἐκ μέρους σας χειρονομίας.
Ὁ Ἑλληνισμὸς τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, ἀλλὰ καὶ σύμπαν τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος, καταβαίνει πλέον εἰς τὸν Ἅδην ἀπὸ τοῦ ὁποίου καμμία πλέον δύναμις δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ τὸ ἀναβιβάσῃ καὶ τὸ σώσῃ.
Τῆς ἀφαντάστου ταύτης καταστροφῆς βεβαίως αἴτιοι εἶναι οἱ πολιτικοὶ καὶ προσωπικοί σας ἐχθροί, πλὴν καὶ ὑμεῖς φέρετε μέγιστον τῆς εὐθύνης βάρος διὰ δύο πράξεις σας:
Πρῶτον, διότι ἀποστείλατε εἰς Μικρὰν Ἀσίαν ὡς Ὕπατον Ἁρμοστὴν ἕνα τοῦτ’ αὐτὸ παράφρονα καὶ ἐγωϊστήν, φλύαρον, ἀπερροφημένον ἐν τῷ αὐτοθαυμασμῷ του καὶ καταφρονοῦντα καὶ ὑβρίζοντα καὶ δέροντα καὶ ἐξορίζοντα καὶ φυλακίζοντα ὅλα τὰ ὑγιῆ καὶ σώφρονα στοιχεῖα τοῦ τόπου, διότι ἐν τῷ φρενοκομείῳ του, βεβαίως δὲν εἶχον τόπον.
Καὶ δεύτερον, διότι πρὶν ἀποπερατώσητε τὸ ἔργον σας καὶ θέσητε τὴν κορωνίδα καὶ τὸ ἐπιστέγασμα ἐπὶ τοῦ ἀναγερθέντος ἀφαντάστως ὡραίου καὶ μεγαλοπρεποῦς δημιουργήματός σας, τῆς καταθέσεως τῶν θεμελίων τῆς περικλεεστάτης ποτὲ Βυζαντινῆς μας Αὐτοκρατορίας, εἴχατε τὴν ἀτυχῆ καὶ ἔνοχον ἔμπνευσιν νὰ διατάξητε ἐκλογὰς κατ’ αὐτὰς ἀκριβῶς τὰς παραμονὰς τῆς εἰσόδου σας εἰς Κωνσταντινούπολιν καὶ τῆς καταλήψεως αὐτῆς ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν ὅρων της – οἴμοι – διὰ παντὸς καταστραφείσης συνθήκης των Σεβρῶν”.
Ὁ Χρυσόστομος τὰ εἶπε ὅλα στὴν τελευταία ἐπιστολή του πρὸς τὸν Βενιζέλο, ἀκριβῶς πρὶν τὸν κομματιάσουν οἱ ὀρδὲς τοῦ τουρκικοῦ ὄχλου.
Στὶς 25 Αὐγούστου 1922, ἡ ὄψις τῆς Σμύρνης ἦταν πένθιμη.
Τὴν εἶχαν ἐγκαταλείψει καὶ τὰ τελευταῖα τμήματα τοῦ ὑποχωροῦντος πρὸς τὴν Ἐρυθραία, Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ καὶ χιλιάδες πολῖτες συνωστίζονταν στὴν προκυμαία γιὰ νὰ τοὺς παραλάβει κάποιο πλοῖο καὶ νὰ τοὺς μεταφέρει στὰ αἰγαιοπελαγίτικα νησιά.
Ἡ ἀνίκανη κυβέρνηση δὲν εἶχε ἐνδιαφερθεῖ καθόλου γιὰ τὴν μεταφορὰ τόσων χιλιάδων ψυχῶν καὶ φυσικὰ τὰ πλοῖα ἦταν ἐλάχιστα. Οἱ πρόσφυγες θὰ δημιουργοῦσαν τόσα ἐμπόδια στὴν Ἀθήνα τους καὶ προτιμοῦσαν νὰ τοὺς ἀφήσουν στὴν μοῖρα τους!
Τὴν ὥρα πού ὁ μητροπολίτης Σμύρνης ἔτρεχε στοὺς πρόξενους ζητῶντας βοήθεια γιὰ τοὺς ἀμάχους ἢ μὲ ἐπιστολές του, ἐκλιπαροῦσε ἀνθρωπισμὸ ἀπὸ τὶς εὐρωπαϊκὲς κυβερνήσεις, ὁ προδότης Στεργιάδης θὰ φυγαδεύονταν ἀπὸ τὰ ἀφεντικά του, τοὺς Ἄγγλους, καὶ μὲ ἀγγλικὸ πολεμικὸ θὰ διέφευγε τῆς ἐκτελέσεως στὸ Γουδί.
Τὸν Κρητικὸ χωροφύλακα πού τὸν εἶχε ὑπασπιστὴ καὶ τοῦ κουβάλησε τὶς βαλίτσες μέχρι τὴν προκυμαία, οὔτε πού θὰ γύριζε τὸ κεφάλι του νὰ τὸν χαιρετίσει.
Λίγο ἀργότερα οἱ Τσέτες θὰ τὸν ξεκοίλιαζαν μαζὶ μὲ τὴν γυναῖκα του γιὰ νὰ μὴν ἐπιστρέψει ποτὲ στὴν ὄμορφη Κρήτη.
Ἀλλὰ οὔτε γιὰ τὸν πρύτανη Καραθεοδωρὴ θὰ ἐνδιαφέρονταν, τὸν ὁποῖο ὁ ἴδιος εἶχε καλέσει στὴ Σμύρνη.
Καὶ ὁ καλύτερος μαθηματικὸς τοῦ κόσμου ἐκείνης τῆς ἐποχῆς καὶ σύμβουλος τοῦ Ἀϊνστάϊν, ἀγωνίζονταν νὰ περισώσει ὅ,τι ἦταν δυνατὸν ἀπὸ τὸ Ἰωνικὸ Πανεπιστήμιο τῆς Σμύρνης.
Καὶ εἶχε μεταφέρει ἀπὸ τὴν Γερμανία χιλιάδες βιβλία καὶ πολύτιμο ἐργαστηριακὸ ὑλικὸ γιὰ τὴν ἐπάνδρωση τοῦ πανεπιστημίου.
Καὶ σώθηκε στὸ παρὰ πέντε ἀπὸ τὸν σμυρναῖο δημοσιογράφο Θεοδόσιο Δανιηλίδη.
Είναι άγιος;
ΑπάντησηΔιαγραφήΔιαβάστε τα πιστεύω του και μετά κρίνετε.
Ο π. Ευθύμιος Τρικαμηνάς έχει αποκαλύψει πολλά. Διαβάστε.