Του Σωτήρη Μ. Τζούμα
Σε μια περίοδο που η κοινωνία δοκιμάζεται από κρίσεις, αβεβαιότητα και διάχυτη δυσπιστία απέναντι στους θεσμούς, οι παρεμβάσεις της Εκκλησίας αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα. Ωστόσο, η πρόσφατη τοποθέτηση του Μητροπολίτη Κοζάνης Παύλου, κατά την εκδήλωση για τον Άγιο Αρτέμιο, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και προβληματισμό, όχι μόνο για το περιεχόμενο, αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο εκφράστηκε.
«Ψυχοπαθείς ζηλωτές» και η σκιά του διχασμού
Ο Μητροπολίτης Παύλος δεν μάσησε τα λόγια του. Χαρακτήρισε «ψυχοπαθείς ζηλωτές» όσους κληρικούς και μοναχούς αντιδρούν στις νέες ταυτότητες, καταγγέλλοντας την υποκρισία εκείνων που, ενώ καταδικάζουν την τεχνολογία, τη χρησιμοποιούν καθημερινά. Με την εικόνα του «ταγαριού με τα δέκα κινητά και τα λάπτοπ», θέλησε να αναδείξει την αντίφαση ανάμεσα στην άρνηση της προόδου και την κρυφή εξάρτηση από αυτήν.
Η φρασεολογία του ωστόσο —έντονη, ίσως και προσβλητική για μέρος του εκκλησιαστικού σώματος— προκάλεσε αντιδράσεις. Σε μια εποχή όπου η Εκκλησία καλείται να λειτουργήσει ως παράγοντας ενότητας και όχι πόλωσης, η σκληρή γλώσσα του Μητροπολίτη κινδυνεύει να εντείνει το ρήγμα ανάμεσα στους «προοδευτικούς» και τους «παραδοσιακούς» του κλήρου.
Η παραβολή του γαϊδάρου: από την ουσία στο περιτύλιγμα
Για να στηρίξει τη θέση του, ο Σεβ. Κοζάνης κ.Παύλος χρησιμοποίησε μια εύστοχη, αν και αιχμηρή, παραβολή. Αναφέρθηκε σε έναν γάιδαρο που έπεσε σε πηγάδι και βρόμισε το νερό, ενώ οι γύρω διαμαρτύρονταν μόνο για την ουρά του που έσταζε. Με αυτόν τον τρόπο θέλησε να δείξει πως ορισμένοι επικεντρώνονται στα δευτερεύοντα, παραβλέποντας την ουσία της πίστης και της πνευματικής ζωής.
Πίσω από τη σκληρή έκφραση, ωστόσο, διακρίνεται μια υπαρκτή αγωνία: πώς μπορεί η Εκκλησία να σταθεί σύγχρονη και αληθινή χωρίς να εγκλωβίζεται σε τύπους και φοβίες.
Οι μεταμοσχεύσεις και η θεολογική συνέπεια
Η παρέμβαση του Μητροπολίτη Κοζάνης κ.Παύλου δεν περιορίστηκε στο ζήτημα των ταυτοτήτων. Θίγοντας το θέμα της αιμοδοσίας και των μεταμοσχεύσεων, στάθηκε απέναντι στους ζηλωτές που τις απορρίπτουν, υπενθυμίζοντας ότι ήδη από τους πρώτους αιώνες του Χριστιανισμού η ιατρική πράξη δεν θεωρείτο ασύμβατη με την πίστη.
Η αναφορά του στους Αγίους Αναργύρους, που απεικονίζονται σε αρχαίο ψηφιδωτό να πραγματοποιούν μεταμόσχευση, υπογράμμισε αυτήν ακριβώς τη θεολογική συνέχεια.
Το παράδοξο της ελληνικής ενότητας
Κλείνοντας την ομιλία του, ο κ. Παύλος στράφηκε σε μια εθνική νότα, τονίζοντας τη μοναδικότητα του Ελληνισμού: «ομόγλωσσο, ομοεθνές, ομόθρησκο». Παρ’ όλα αυτά, δεν έκρυψε την απογοήτευσή του για τη διχόνοια που εξακολουθεί να ταλανίζει τους Έλληνες.
Το σχόλιο αυτό, αν και πατριωτικό, έρχεται να επιβεβαιώσει πως ο μεγαλύτερος αντίπαλος του Έθνους —και της Εκκλησίας— δεν είναι ο «άλλος», αλλά η εσωτερική διαίρεση.
Ένα μήνυμα που χάνεται στον θόρυβο
Οι δηλώσεις του Μητροπολίτη Παύλου, όσο αμφιλεγόμενες κι αν ακούστηκαν, φέρουν έναν πυρήνα αλήθειας: η Εκκλησία δεν μπορεί να πολεμά την εποχή της, ούτε να υποτάσσεται άκριτα σε αυτήν. Χρειάζεται μέτρο, διάκριση και κυρίως ενότητα.
Ωστόσο, όταν η κριτική εκφράζεται με οξύτητα και χαρακτηρισμούς, το μήνυμα χάνεται μέσα στον θόρυβο. Σε εποχές δύσκολες, ο λόγος των πνευματικών ηγετών οφείλει να θεραπεύει, όχι να πληγώνει και να διχάζει.
Ο Κοζάνης με εξέπληξε ευχάριστα αυτή την φορά. Μπράβο του.
ΑπάντησηΔιαγραφήΝομίζω πώς από τους περισσότερους και συμφωνούντες και διαφωνούντες, παρερμηνεύτηκαν εντελώς τα λόγια του Κοζάνης Παύλου.
ΑπάντησηΔιαγραφήΟ μητροπολίτης Κοζάνης Παύλος δεν είπε πουθενά ότι όλοι όσοι αντιδρούν στις νέες ταυτότητες είναι ψυχοπαθείς κ.α.
Αλλά ΚΑΠΟΙΟΙ ψυχοπαθείς που έχει αυτός στον νου του, γυρίζουν με το ταγάρι τους που έχει "δέκα κινητά και τα λάπτοπ". Αυτούς και μόνο αφορούν οι αρνητικοί χαρακτηρισμοί του Κοζάνης Παύλου και κανένα άλλον. Αυτούς που έχει στον νου του και γυρίζουν με το ταγάρι τους που έχει πολλά κινητά μέσα και ταυτόχρονα εναντιώνονται στον προσωπικό αριθμό.
ΔΕΝ ΑΦΟΡΑ αυτούς που δεν έχουν ταγάρια με δέκα κινητά και τα λάπτοπ και δεν είναι ψυχοπαθείς, δηλαδή ΔΕΝ ΑΦΟΡΑ τους ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΥΣ, ΣΧΕΔΟΝ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΠΙΣΤΟΥΣ από όσους αντιδρούν στην ηλεκτρονική ταυτότητα.