Ἡ ἐκκλησιαστικὴ κρίση ποὺ συγκλονίζει τὸν Ὀρθόδοξο κόσμο τὰ τελευταῖα χρόνια δὲν ἀποτελεῖ μιὰ ἐπιδερμικὴ διοικητικὴ διαμάχη, οὔτε μιὰ τοπικὴ διαφωνία γύρω ἀπὸ τὰ πρεσβεῖα τιμῆς. Πρόκειται γιὰ μιὰ βαθειά, δομικὴ καὶ θεολογικὴ μετάλλαξη τῆς ἐκκλησιολογίας, ὅπου τὸ Πατριαρχεῖο Μόσχας περιφρονεῖ ἀπροκάλυπτα τοὺς Ἱεροὺς Κανόνες καὶ τὶς ἀποφάσεις τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων, ὑποτάσσοντας τὸ Εὐαγγέλιο στὴν ὑπηρεσία μιᾶς κρατικῆς, ἐπεκτατικῆς ἰδεολογίας. Ἡ πλήρης περιφρόνηση τῆς σχέσης ἐδάφους καὶ ἐκκλησιαστικῆς δικαιοδοσίας —ὅπως αὐτὴ καθορίστηκε ἀπὸ τὸν 28ο Κανόνα τῆς Δ΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου τῆς Χαλκηδόνας— δὲν εἶναι σύμπτωμα ἄγνοιας, ἀλλὰ τὸ ἀναγκαῖο ἐργαλεῖο μιᾶς συστηματικῆς ἐκτροπῆς. Ἡ ζωντανή, ἔντυπη ἀποτύπωση αὐτῆς τῆς ἐκτροπῆς συμπυκνώνεται πλέον στὸ νέο βιβλίο τοῦ Πατριάρχη Μόσχας Κυρίλλου, με τὸν χαρακτηριστικὸ καὶ ἀπόκοσμο τίτλο «Πόλεμος. Πέρα ἀπὸ τὶς ὁρατὲς αἰτίες καὶ συνέπειες».
Ἡ κατάλυση τῆς κανονικῆς τάξης: ἐθνοφυλετισμὸς καὶ «Τρίτη Ρώμη»
Γιὰ νὰ κατανοήσει κανεὶς τὸ περιεχόμενο τοῦ βιβλίου τοῦ Κυρίλλου, πρέπει πρῶτα νὰ ἀναλύσει τὸ ἰδεολογικὸ ὑπόβαθρο πάνω στὸ ὁποῖο οἰκοδομήθηκε ἡ σύγχρονη τακτικὴ τοῦ Πατριαρχείου Μόσχας. Οἰκουμενικὰ ἀποδεκτὲς ἀρχές, ὅπως ἡ αὐστηρὴ ἀντιστοίχιση μιᾶς Ἐκκλησίας σὲ συγκεκριμένα γεωγραφικὰ ὅρια, ἀποσαρθρώνονται χάριν τῆς ἰδεολογίας τοῦ «Ρωσικοῦ Σύμπαντος» (Russkiy Mir). Πρόκειται γιὰ μιὰ σύγχρονη ἀναβίωση τοῦ ἐθνοφυλετισμοῦ —τῆς αἵρεσης ποὺ καταδικάστηκε ρητὰ ἀπὸ τὴ Μεγάλη Σύνοδο τῆς Κωνσταντινούπολης τὸ 1872— σύμφωνα μὲ τὴν ὁποία ἡ ἐκκλησιαστικὴ δικαιοδοσία δὲν ὁρίζεται ἀπὸ κανόνες, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν παρουσία ρωσόφωνου πληθυσμοῦ, ρωσικοῦ πολιτισμοῦ ἢ γεωπολιτικῆς ἐπιρροῆς.
Αὐτὴ ἡ θεώρηση ὁδήγησε τὴ Μόσχα νὰ θεωρεῖ τὴν Οὐκρανία ὡς «ἀπαράγραπτο κανονικό της ἔδαφος», ἀγνοώντας τὴν ἱστορικὴ καὶ κανονικὴ πραγματικότητα τῆς ἐκχώρησης καὶ τῆς μετέπειτα ἀνασύστασης τῆς Αὐτοκεφαλίας ἀπὸ τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο. Παράλληλα, ἡ θεωρία τῆς «Τρίτης Ρώμης» ἀντικατέστησε τὴν ἐκκλησιολογία τῆς ἀγάπης καὶ τῆς συνοδικότητας μὲ μιὰ ἐκκλησιολογία ἀριθμῶν, πλούτου καὶ πολιτικῆς ἰσχύος. Ἡ Μόσχα θεωρεῖ πώς, ἐπειδὴ διαθέτει τὸν μεγαλύτερο ἀριθμὸ πιστῶν καὶ τὴν προστασία ἑνὸς ἰσχυροῦ κράτους, νομιμοποιεῖται νὰ παραβιάζει τὰ ὅρια ἄλλων Πατριαρχείων —ὅπως συνέβη μὲ τὴν ἀντικανονικὴ εἰσβολή της στὴν Ἀφρικὴ καὶ τὴν ἵδρυση τῆς λεγόμενης «Ἐξαρχίας», ὡς ἀντεκδίκηση πρὸς τὸ Πατριαρχεῖο Ἀλεξανδρείας.
Σὲ αὐτὸ τὸ πλαίσιο, ὁ νεο-εὐρασιανισμός, ὅπως διαμορφώθηκε ἀπὸ κύκλους τοῦ Κρεμλίνου καὶ ἐνσωματώθηκε στὴν ἐκκλησιαστικὴ ρητορική, βλέπει τὴ Ρωσία ὄχι ὡς ἕνα ἔθνος μεταξὺ ἄλλων, ἀλλὰ ὡς ἕναν αὐτόνομο «πολιτισμό-ἤπειρο», ταγμένο νὰ ἀντιπαρατεθεῖ μὲ τὴν «παρακμασμένη Δύση». Τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο ἀντιμετωπίζεται ἐχθρικὰ ἀκριβῶς ἐπειδὴ ὑπερασπίζεται τὴν ὀρθόδοξη κανονικότητα καὶ ἀρνεῖται νὰ ὑποταχθεῖ στὴν ἡγεμονικὴ αὐτὴ φαντασίωση.
Τὸ βιβλίο τοῦ Κυρίλλου: Ὁ πόλεμος ὡς «μυσταγωγία» καὶ σωτηρία
Ὅλη αὐτὴ ἡ ἰδεολογικὴ κατασκευὴ μετατρέπεται σὲ πολεμικὸ κήρυγμα μέσα στὶς 240 σελίδες τοῦ νέου συγγράμματος τοῦ Προκαθημένου τῆς Ρωσικῆς Ἐκκλησίας. Τὸ βιβλίο, τὸ ὁποῖο φέρει τὸ αὐτοκόλλητο «12+» λόγω τῆς ρωσικῆς νομοθεσίας γιὰ τὴν προστασία τῶν ἀνηλίκων, ἀποτελεῖ ἕνα ἀνοικτὸ προσκλητήριο νίκης καὶ πολεμικῆς ἐπιστράτευσης στὸν πόλεμο κατὰ τῆς Οὐκρανίας.
Ὁ Πατριάρχης Κύριλλος δὲν διστάζει νὰ παρουσιάσει τὸν πόλεμο ὄχι ὡς μιὰ τραγικὴ ἀποτυχία τοῦ ἀνθρώπου, ἀλλὰ ὡς μιὰ θεία ἀποστολή. Στὸ ὀπισθόφυλλο ἀναγράφεται κατηγορηματικὰ ὅτι τὴν ἔκβαση τῆς σύγκρουσης τὴν ὁρίζει ὁ Θεὸς καὶ ὅτι νικητὴς θὰ εἶναι ὅποιος βρίσκεται «στὴν πλευρὰ τοῦ φωτός». Ἡ γήινη ἀποστολὴ τῶν Ρώσων, σύμφωνα μὲ τὸ κείμενο, εἶναι νὰ γίνουν «πολεμιστὲς τοῦ Κυρίου», νὰ ἀντιταχθοῦν στὸ κακὸ καὶ νὰ ὑπερασπιστοῦν ὑψηλὰ ἠθικὰ ἰδεώδη.
Ἡ δομὴ τοῦ βιβλίου ἀποδιοργανώνει κάθε χριστιανικὴ ἐννοιολόγηση. Κεφάλαια ὅπως «Ἡ λυτρωτικὴ σημασία τοῦ πολέμου», «Ἡ φυλετικὴ ὄψη τοῦ πολέμου» καὶ, τελικά, «Ὁ Ἅγιος Πόλεμος», φανερώνουν τὴν πλήρη ὑποταγὴ τοῦ Εὐαγγελίου στὴ στρατιωτικὴ προπαγάνδα. Ὁ Κύριλλος διακηρύσσει ὅτι ὁ ρωσικὸς λαὸς ἔχει τὴ δύναμη νὰ νικήσει καὶ ὀφείλει νὰ μὴν ἀποποιηθεῖ τὸ «ἱστορικό του καθῆκον». Πρόκειται γιὰ τὴ φυσικὴ ἐξέλιξη τῶν δηλώσεών του ἀπὸ τὸ 2022, ὅταν ὑποσχόταν στους Ρώσους στρατιῶτες ὅτι ἡ θυσία τους στὸ μέτωπο θὰ τοὺς καθάριζε αὐτόματα ἀπὸ ὅλες τὶς ἁμαρτίες —μιὰ ἰδέα παντελῶς ξένη πρὸς τὴν Ὀρθόδοξη Θεολογία.
Συνωμοσιολογία, εἰκονογραφία καὶ ἐθνικοσοσιαλιστικὲς ἀναλογίες
Ὁ ἴδιος ὁ τίτλος τοῦ βιβλίου ἀποκαλύπτει τὸ συνωμοσιολογικὸ πλαίσιο στὸ ὁποῖο κινεῖται ὁ Πατριάρχης. Ὁ Κύριλλος παρουσιάζει τὸν ἑαυτό του καὶ τὴν ἐκκλησιαστική του παράδοση ὡς τοὺς μοναδικοὺς ἱκανοὺς νὰ ἑρμηνεύσουν τὰ γεγονότα. Τὸ διακύβευμα τοῦ πολέμου δὲν εἶναι ἡ πολιτική, οὔτε οἱ ἀνθρώπινες ζωές, ἡ καταστροφὴ τῆς φύσης ἢ οἱ οἰκονομικὲς συνέπειες —ὅλα αὐτὰ θεωροῦνται παντελῶς ἀμελητέα. Τὸ πραγματικὸ διακύβευμα, κατὰ τὸν Κύριλλο, εἶναι ἡ μεταφυσικὴ διάσταση καὶ ἡ σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου.
Ἰδιαίτερα ἀποκαλυπτικὴ εἶναι ἡ χρήση ἀσπρόμαυρων εἰκονογραφιῶν μέσα στὸ βιβλίο, οἱ ὁποῖες συνδέουν ἱστορικὲς θρησκευτικὲς παραστάσεις μὲ τὶς σημερινὲς πολεμικὲς ἐπιχειρήσεις. Μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο, ἐπιχειρεῖται ἡ ἔνταξη τῆς εἰσβολῆς στὴν Οὐκρανία μέσα στὸ ἴδιο τὸ «εἰκονικὸ ἀφήγημα τῆς θείας οἰκονομίας». Ὁ πόλεμος ἁγιοποιεῖται, οἱ σφαῖρες καὶ οἱ πύραυλοι βαπτίζονται ὄργανα τῆς Θείας Βούλησης καὶ ἡ πολιτικὴ ἀτζέντα τοῦ Κρεμλίνου μετατρέπεται σὲ δόγμα πίστεως.
Αὐτὴ ἡ ἐπικίνδυνη ἐκτροπὴ προκάλεσε ἔντονες ἀντιδράσεις. Ὁ ἐκτοπισμένος στὸ ἐξωτερικὸ Ρῶσος Ὀρθόδοξος διάκονος Andrej Kurajew, διαβάζοντας τὸ βιβλίο, δήλωσε χαρακτηριστικὰ πὼς ἔνιωσε σὰν νὰ διαβάζει «τὸν κομματικὸ τύπο τοῦ NSDAP» (τοῦ Ἐθνικοσοσιαλιστικοῦ Κόμματος τῆς Γερμανίας). Ὁ Kurajew σημείωσε ὅτι τὰ γραφόμενα τοῦ Πατριάρχη θυμίζουν προσαρμοσμένη μετάφραση τῶν ὁδηγιῶν τοῦ γερμανικοῦ προτεσταντικοῦ κινήματος τῶν “Deutsche Christen” («Γερμανοὶ Χριστιανοί»), οἱ ὁποῖοι εἶχαν ὑποτάξει τὴ χριστιανικὴ διδασκαλία στὴ ναζιστικὴ ἰδεολογία. «Αὐτὴ ὅμως δὲν εἶναι ἡ ἀποστολὴ τοῦ Χριστιανισμοῦ», ὑπογραμμίζει.
Ἐκκλησιαστικὴ εὐθύνη
Ἡ στάση τοῦ Πατριάρχη Μόσχας δὲν εἶναι ἁπλῶς μιὰ θεωρητικὴ παρέκκλιση, ἀλλὰ μιὰ ἐνεργὸς πολιτικὴ καὶ πολεμικὴ ἀτζέντα. Ἡ ἐκκλησιαστικὴ αὐθεντία τοῦ Κυρίλλου κινητοποιεῖ πολλοὺς ἀνθρώπους καὶ, κυρίως, ἀποτρέπει κάθε ἀποτελεσματικὴ ἀμφισβήτηση τοῦ πολέμου ἐντὸς τῆς Ρωσίας καὶ ἐντὸς τῆς Ἐκκλησίας. Ὁ Πατριάρχης φέρει ἄμεση καὶ ἀκέραια εὐθύνη γιὰ τὴν αἱματοχυσία.
Γιὰ τὸν λόγο αὐτὸ εἶναι παντελῶς καθυστερημένη ἡ ἐπιβολὴ αὐστηρῶν πολιτικῶν καὶ οἰκονομικῶν κυρώσεων ἐναντίον του, ἀλλὰ πρέπει νὰ ὑπάρξει ἄμεση, ξεκάθαρη θεολογικὴ καὶ ἐκκλησιαστικὴ καταδίκη του ἀπὸ τὸ σύνολο τῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν.
Δυστυχῶς, ἡ ἀντίδραση ἐντὸς τῶν κόλπων τῆς ἴδιας τῆς Ρωσικῆς Ἐκκλησίας στὸ ἐξωτερικὸ παραμένει χαλαρή. Χαρακτηριστικὴ εἶναι ἡ στάση τῆς Ρωσικῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας τῆς Διασπορᾶς στὴ Γερμανία. Ὁ πρωτοπρεσβύτερος Nikolai Artemoff ἀπὸ τὸ Μόναχο, ὑποβάθμισε τὴ σημασία τοῦ βιβλίου, δηλώνοντας προκλητικὰ πὼς δὲν ἔχει διαβάσει κανένα βιβλίο τοῦ Κυρίλλου, δὲν κατέχει τὸ συγκεκριμένο σύγγραμμα καὶ συνεπῶς θεωρεῖ «μὴ σοβαρή» κάθε ἀξιολόγησή του χωρὶς προηγούμενη μελέτη. Αὐτὴ ἡ τακτικὴ τῆς ἐθελοτυφλίας καὶ τῆς σιωπηρῆς κάλυψης ἐπιτρέπει στὴν ἡγεσία τῆς Μόσχας νὰ συνεχίζει ἀνεμπόδιστη τὸ ἔργο της. Τὸ αἷμα νερὸ δὲ γίνεται.
Ἡ σύγκλιση τῆς ἐκκλησιολογικῆς αὐθαιρεσίας τοῦ Πατριαρχείου Μόσχας μὲ τὸ νέο σύγγραμμα τοῦ Κυρίλλου ἀποκαλύπτει τὸ μέγεθος τοῦ πνευματικοῦ ναυαγίου. Ὅταν ἡ Ἐκκλησία ἀπεμπολεῖ τὴν οἰκουμενικότητά της, περιφρονεῖ τοὺς Ἱεροὺς Κανόνες τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων καὶ ἀρνεῖται τὴ γεωγραφικὴ κανονικότητα γιὰ νὰ ὑπηρετήσει τὰ σύνορα μιᾶς αὐτοκρατορίας, τότε ὁ Χριστιανισμὸς μεταλλάσσεται σὲ ἐπικίνδυνη ἰδεολογία.
Τὸ βιβλίο «Πόλεμος. Πέρα ἀπὸ τὶς ὁρατὲς αἰτίες καὶ συνέπειες» δὲν εἶναι τίποτα ἄλλο παρὰ τὸ μανιφέστο αὐτῆς τῆς μετάλλαξης. Ἀποδεικνύει ὅτι ἡ Μόσχα δὲν ἀγνοεῖ τοὺς κανόνες ἀπὸ ἄγνοια, ἀλλὰ ἐπειδὴ ἔχει ἀντικαταστήσει τὸν Ἄρχοντα τῆς Εἰρήνης μὲ τὸν θεὸ τοῦ πολέμου, μετατρέποντας τὴν Ἁγία Γραφὴ σὲ ἐγχειρίδιο γεωπολιτικοῦ ἐπεκτατισμοῦ. Ἡ Ὀρθοδοξία καλεῖται πλέον νὰ ἀντιμετωπίσει αὐτὴ τὴν πρόκληση ὄχι μόνο ὡς διοικητικὸ πρόβλημα, ἀλλὰ ὡς μιὰ μείζονα πνευματικὴ αἵρεση ποὺ ἀπειλεῖ τὴν ἴδια τὴν ὑπόσταση τῆς ἐκκλησιαστικῆς της συνείδησης.
ΥΓ. Να θυμίσουμε και στους εν Ελλάδι φίλους του ρωσικού επεκτατισμού πως σε ποσοστά «δυτικής παρακμής» ο Βερνάρδος του Κλαιρβώ μοιάζει να ανήκει στους Κολλυβάδες (!!) σε σχέση με τον Κύριλλο. Αυτά τα «στρατιώτες του φωτός» κ.λπ. στο βιβλίο του Ρώσου Πατριάρχη είναι απευθείας κλοπι πέηστ από τα κηρύγματα του πρώτου τον 11ο αιώνα!
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου