Δεν υποτιμώ τη γεωπολιτική σημασία της συνεργασίας αυτής, αλλά ας έχουμε υπόψη μας ορισμένες εγγενείς αδυναμίες
Η Συμμαχία Τουρκίας–Πακιστάν–Σαουδικής Αραβίας, η γνωστή ως συμμαχία της Μέκκας, έχει προκαλέσει προβληματισμό στην Αθήνα, στη Λευκωσία και σε άλλες χώρες της περιοχής. Δεν υποτιμώ τη γεωπολιτική σημασία της συνεργασίας αυτής, αλλά ας έχουμε υπόψη μας ορισμένες εγγενείς αδυναμίες που προέρχονται από τη διαφορετική αντιμετώπιση των τριών χωρών έναντι σημαντικών θρησκευτικών, ιστορικών και διπλωματικών θεμάτων.
Πρώτον, υπάρχει η γνωστή, έστω και υποβόσκουσα, αντιπαράθεση μεταξύ Τουρκίας και Σαουδικής Αραβίας για την ηγεμονία στο Σουνιτικό Ισλάμ. Ο νέος Οθωμανισμός του Ερντογάν προκαλεί την καχυποψία του Ριάντ. Η Τουρκία συμπαθεί τη Μουσουλμανική Αδελφότητα, ενώ οι Σαουδάραβες είναι επιφυλακτικοί απέναντί της.
Δεύτερον, υπάρχουν ιστορικά προηγούμενα κατακτήσεων και συγκρούσεων. Οι Άραβες γενικά θεωρούν την Οθωμανική τουρκική κατάκτηση ως μία περίοδο εθνικής καταπίεσης και παρακμής του Ισλάμ, όπως υπογραμμίζει ο Γάλλος Αραβολόγος, Μαξίμ Ροντινσόν. Εξάλλου η Αραβική Εξέγερση εναντίον των Οθωμανών στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ξεκίνησε επισήμως στη Μέκκα, στις 10 Ιουνίου 1916.
Τρίτον, η Σαουδική Αραβία δεν φαίνεται να έχει πλήρη εμπιστοσύνη στην πιθανή προστασία που θα της παράσχει η Τουρκία, αν χρειαστεί. Γι΄ αυτό και διατηρεί την ελληνική στρατιωτική παρουσία με την Πυροβολαρχία Ρatriot της Πολεμικής Αεροπορίας μας. Άλλωστε κατά τις πρόσφατες πυραυλικές επθέσεις του Ιράν κατά διαφόρων χωρών της περιοχής η Τουρκία φάνηκε ελλιπώς εξοπλισμένη και μη εκσυγχρονισμένη στην αντιαεροπορική άμυνά της.
Τέταρτον, το Πακιστάν επιθυμεί να διατηρήσει καλές σχέσεις με το Ιράν. Αν η Σαουδική Αραβία δεχθεί επίθεση από το Ιράν, η Τουρκία -έστω και απρόθυμα- θα βοηθήσει. Η αντίδραση του Πακιστάν ποια θα είναι; Άγνωστον.
Πέμπτον, στη συμμαχία δεν μετέχουν δύο σημαντικές χώρες του Σουνιτικού Ισλάμ: Η Αίγυπτος και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Το Κάιρο δέχεται πιέσεις να συμμετάσχει, αλλά τελικά προβλέπω ότι θα μείνει εκτός.
Έκτον, η επισημοποίηση της στενής συνεργασίας Τουρκίας – Πακιστάν ενεργοποιεί τα ανακλαστικά του πληθυσμιακού, τεχνολογικού και στρατιωτικού γίγαντα που λέγεται Ινδία. Το Νέο Δελχί έχει ανησυχήσει προ πολλού για το πυρηνικό πρόγραμμα του Πακιστάν, καθώς και για την προμήθεια επιθετικών drones από την Τουρκία προς τον πακιστανικό στρατό.
Είναι ευκαιρία για την Ελλάδα και την Κύπρο να κινηθούμε προσεκτικά και συστηματικά ώστε να αξιοποιήσουμε τις ήδη καλές σχέσεις μας με την Ινδία. Θυμίζω ότι το καλοκαίρι του 2025 πλοία του Ινδικού Πολεμικού Ναυτικού πραγματοποίησαν ναυτικές ασκήσεις συνεργασίας με το Πολεμικό Ναυτικό της Ελλάδος και με το Ναυτικό της Εθνικής Φρουράς Κύπρου.
Πρέπει επίσης να διατηρήσουμε και να ενισχύσουμε τις φιλικές σχέσεις μας με τη Σαουδική Αραβία, δεδομένου ότι η συμμετοχή της στη Συμφωνία της Μέκκας δεν στρέφεται εναντίον μας. Παράλληλα να ενισχύσουμε τα τριμερή σχήματα με την Κύπρο, το Ισραήλ και την Αίγυπτο, καθώς και την αμυντική συνεργασία που έχουμε ως Αθήνα και Λευκωσία με τη Γαλλία.
Ο κ. Χολέβας είναι πολιτικός επιστήμων
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου