Οι καμπάνες ήχησαν πανηγυρικά.
Τα εξαπτέρυγα υψώθηκαν.
Τα άμφια έλαμψαν κάτω από τους πολυελαίους.
Στο Φανάρι, στην καρδιά της Ρωμιοσύνης, η Μητέρα Εκκλησία ύψωσε το λάβαρο της Ορθοδοξίας. Στην Αθήνα, η Συνοδική Θεία Λειτουργία σφράγισε τη θεσμική συνέχεια της Πίστεως. Οι κάμερες κατέγραψαν το μεγαλείο, οι οθόνες μας γέμισαν εικόνες εκκλησιαστικής τάξης, ιερότητας και παράδοσης. Αλλά και σε όλα τα ορθόδοξα Πατριαρχεία και τις ορθόδοξες Εκκλησίες ανά την υφήλιο, εορτάστηκε η ημέρα με την πρέπουσα κατάνυξη και ακολουθώντας πιστά την παράδοση.
Και όμως — πίσω από αυτή τη λαμπρότητα —υπόβοσκε μια σιωπή.
Όχι η ιερή σιωπή της προσευχής.
Αλλά η σιωπή της απουσίας.
Σαν να εορτάσαμε μια νίκη χωρίς στρατό.
Σαν να υψώσαμε σύμβολα μπροστά σε άδεια βλέμματα.
Σαν να μιλήσαμε για θρίαμβο, ενώ οι επόμενες γενιές δεν ήταν εκεί για να τον ακούσουν.
Η Κυριακή της Ορθοδοξίας δεν είναι θεσμική παράσταση ούτε επετειακή αναπαράσταση ιστορίας. Είναι υπόθεση ζώσα. Είναι σχέση ζωής αιώνων. Είναι κοινότητα. Κι αν η κοινότητα απουσιάζει, τότε ο εορτασμός κινδυνεύει να γίνει καθρέφτης που αντανακλά μόνο εμάς τους ίδιους.
Και ίσως — αυτή να είναι η πιο σκληρή εικόνα απ’ όλες.
Το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως εόρτασε την ημέρα , με προεξάρχοντα τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ.Βαρθολομαίο ο οποίος επί 35 συναπτά έτη εορτάζει την ημέρα με την πρέπουσα εκκλησιαστική μεγαλοπρέπεια.
Η Εκκλησία της Ελλάδος εόρτασε στην Αθήνα με Συνοδική Θεία Λειτουργία, με προξάρχοντα τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών κ. κ. Ιερώνυμο και τους Συνοδικούς Ιεράρχες. Ομιλητής ήταν ο εκ των Συνοδικών παρέδρων Σεβ.Μητροπολίτης Κερκύρας κ.Νεκτάριος ο οποίος με ένα περισπούδαστο κείμενο έφερε στη μνήμη μας μεγάλες στιγμές της Εκκλησίας μας και μας θύμισε παλαιούς Ιεράρχες της Εκκλησίας της Ελλάδος που όταν μιλούσαν την Κυριακή της Ορθοδοξίας εθεωρείτο μέγιστο γεγονός.
Κατά την παράδοση, παρών και ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Κων. Τασούλας όχι από υποχρέωση( όπως η απελθούσα) αλλά γιατί το ήθελε και το ένιωθε.
Οι εικόνες λαμπρές. Τα άμφια φωτεινά. Το τελετουργικό κατανυκτικό.Οι ύμνοι αποδόθηκαν με μοναδικό τρόπο από τους χορούς των Ιεροψαλτών. Όλα αυτά μας θύμισαν στιγμές παλιοκαιρινού βυζαντινού μεγαλείου. Οι οθόνες μας γέμισαν με ιερή παράδοση.
Και όμως.
Οι ναοί — άδειοι.
Ο λαός — απών.
Οι νέοι —κυρίως οι νέοι — αδιάφοροι και αλλού.
Δεν είναι δυνατόν η Κυριακή της Ορθοδοξίας να μετατρέπεται σε τελετουργικό γεγονός για 200 ή 500 ή έστω 700 πιστούς, όσο ευλαβείς κι αν είναι.
Δεν είναι ιδιωτική υπόθεση των ιεραρχών με λίγους καλεσμένους , ούτε συμβολική παράσταση για τις κάμερες. Είναι εορτή νίκης της Πίστεως. Είναι υπόθεση ολόκληρου του πιστού λαού.
Κι όμως ο λαός λείπει.
Η Εκκλησία μοιάζει να πορεύεται ερήμην του ποιμνίου της.
Ακολουθούν κυρίως οι γέροντες. Οι νέες γενιές κινούνται σαν να μην τις αφορά. Σαν να μην γνωρίζουν. Σαν να μην τους μίλησε ποτέ κανείς στη γλώσσα τους.
Και εδώ αρχίζει η ευθύνη. Όχι η καταγγελία του κόσμου — αλλά η αυτοκριτική των ποιμένων.
Παναγιώτατε,Μακαριώτατοι,
Άγιοι Αρχιερείς στην Κωνσταντινούπολη, στην Ελλάδα και σε όλο τον Ορθόδοξο κόσμο.
Ώρα να βάλετε τον δάκτυλο επί τον τύπον των ήλων.
Δεν φταίνε μόνο «οι καιροί». Δεν φταίει μόνο η τεχνολογία. Δεν φταίει μόνο η αδιαφορία. Δεν φταίει η εξέλιξη. Δεν φταίει η κακιά μας η ώρα. Δεν φταίει η παγκοσμιοποίηση. Όταν οι νέοι δεν βρίσκουν χώρο γι ´ αυτούς , δεν φεύγουν επειδή μισούν· φεύγουν επειδή δεν συναντούν.
Η Εκκλησία δεν μπορεί να περιορίζεται σε τελετουργική επανάληψη και διοικητική αυτάρκεια. Χρειάζεται ρήξη με τη βολή. Χρειάζεται έξοδο.
Τι πρέπει να γίνει;
1. Αληθινός διάλογος με τους νέους – όχι κήρυγμα από άμβωνος.
Στρογγυλά τραπέζια, ανοιχτές συζητήσεις, χωρίς φόβο και αμυντικότητα. Να ακούσετε πριν μιλήσετε. Να δεχθείτε τις ενστάσεις τους χωρίς να τις βαφτίζετε «απιστία».
2. Παρουσία εκεί που ζουν οι νέοι.
Ψηφιακή μαρτυρία με σοβαρότητα και ποιότητα, όχι πρόχειρες αναρτήσεις. Δημιουργία περιεχομένου που απαντά σε υπαρξιακά ερωτήματα, όχι απλώς αναπαραγωγή ανακοινώσεων.
3. Γλώσσα κατανοητή.
Όχι αλλοίωση της παράδοσης, αλλά ερμηνεία της. Οι ύμνοι είναι θησαυρός — αλλά χρειάζονται κλειδί. Δώστε το.Έχετε τον τρόπο. Και αν δεν ξέρετε φροντίστε να το μάθετε.
4. Ποιμαντική για τα πραγματικά τραύματα.
Άγχος, μοναξιά, κατάθλιψη, οικονομική ανασφάλεια, κρίση ταυτότητας. Η Εκκλησία οφείλει να είναι χώρος θεραπείας, όχι ηθικής καταγγελίας.
5. Συμμετοχή – όχι παθητική παρακολούθηση.
Να δοθούν ρόλοι. Ευθύνη. Δημιουργία. Όταν ο νέος νιώσει ότι ανήκει και συνδιαμορφώνει, τότε ριζώνει.
6. Διαφάνεια και ταπεινότητα.
Ο κόσμος δεν ζητά αλάνθαστους ηγέτες. Ζητά αυθεντικούς. Όταν υπάρχει λάθος, να λέγεται. Όταν υπάρχει πρόβλημα, να μην αποκρύπτεται αλλά να αντιμετωπίζεται. Η εμπιστοσύνη κερδίζεται με φως.
Η έσχατη πλάνη δεν είναι η αμφισβήτηση των νέων. Είναι η βεβαιότητα των πρώτων ότι όλα βαίνουν καλώς.
Η Κυριακή της Ορθοδοξίας δεν είναι μνημείο παρελθόντος. Είναι πρόσκληση μαρτυρίας στο παρόν. Αν οι ναοί φωτίζονται αλλά οι καρδιές μένουν σκοτεινές, τότε κάτι δεν λειτουργεί.Η Εκκλησία δεν κινδυνεύει από τους απόντες νέους. Κινδυνεύει από τη συνήθεια να τους θεωρεί δεδομένα χαμένους.
Παναγιώτατε, Μακαριώτατοι, Σεβασμιώτατοι,
Βγείτε από τα γραφεία. Κατεβείτε από το ύψος του θρόνου σας. Πλησιάστε τον παλμό της κοινωνίας.
Μιλήστε λιγότερο ως θεσμός και περισσότερο ως πατέρες.
Ακούστε πριν διδάξετε.
Σταθείτε και ψηλαφείστε πριν κρίνετε.
Η Ορθοδοξία δεν είναι οι εικόνες και τα ιερά λείψανα για λιτανεία. Είναι ζωή για να τη ζήσουμε μαζί.Για να εμπνεύσουμε τους νέους να πιστεύουν και όχι απλά να ακολουθούν. Η Εκκλησία δεν είναι μόνο για τους λίγους που τη βρίσκουν ως καταφύγιο και φτάνουν να την εκμεταλλεύονται γιατί πουθενά αλλού δεν θα εύρισκαν θέση για να σταθούν.
Αν δεν γεμίσουν ξανά οι ναοί με νέους, υγιεινά και όχι βαρεμένους ανθρώπους ,τότε οι λαμπρές τελετές θα μοιάζουν με αντήχηση σε άδειο κέλυφος. Θα μοιάζουν με παράσταση σε άσυλο ανιάτων.
Η ώρα δεν είναι για πανηγυρικούς.
Είναι ώρα για αφύπνιση!
Ίσως, τελικά, το ερώτημα να μην είναι γιατί άδειασαν οι ναοί.
Το ερώτημα είναι ποιος θα βγει πρώτος να αναζητήσει το χαμένο παιδί, τους ξεχασμένους νέους.
Ο Χριστός δεν περίμενε τους μαθητές Του σε θρόνους. Περπάτησε στις ακτές, μπήκε στα σπίτια των τελωνών, άγγιξε τους λεπρούς, έκλαψε μπροστά στον τάφο του φίλου Του. Η Εκκλησία γεννήθηκε από πληγές που έγιναν φως — όχι από θριάμβους που έγιναν τίτλοι.
Αν σήμερα οι νέοι στέκονται μακριά, ίσως δεν χρειάζονται περισσότερες τελετές με λιβάνια,αλλά περισσότερη αλήθεια και μεγαλύτερη πατρική αγκαλιά. Δεν χρειάζονται αυστηρό βλέμμα, αλλά μάτια που τους βλέπουν με στοργή και δακρύζουν γι’ αυτούς.
Η Ορθοδοξία δεν σώθηκε από διακηρύξεις· σώθηκε από ομολογητές που μάτωσαν και από ποιμένες που θυσιάστηκαν.
Ας γονατίσουν πρώτοι οι Ποιμένες μας .
Ας κλάψουν πρώτοι εκείνοι.
Ας ζητήσουν πρώτοι συγγνώμη για ό,τι δεν είπαν, για ό,τι δεν μετέδωσαν σωστά στο ποίμνιο, για ό,τι θεώρησαν αυτονόητο και δεν μπήκαν στον κόπο να το πουν ξανά και ξανά μέχρι να το κάνουν κτήμα του πιστού λαού.
Ο επανευαγγελισμός δεν γίνεται πατώντας κουμπιά. Θέλει κόπο και θυσίες.
Και σε τελευταία ανάλυση η Εκκλησία δεν είναι ούτε τα κτίρια, ούτε τα άμφια, ούτε οι θρόνοι. Είναι η μάνα που περιμένει στο κατώφλι. Είναι το φως που δεν σβήνει όσο υπάρχει έστω και ένας νέος, ένα απολωλός πρόβατο, που μπορεί να επιστρέψει.
Και αν του χρόνου τέτοιες ημέρες, στην επόμενη Κυριακή της Ορθοδοξίας, δούμε έστω και έναν νέο άνθρωπο να μπαίνει διστακτικά στον ναό — όχι από συνήθεια, αλλά από αναζήτηση — τότε θα ξέρουμε ότι η Ανάσταση άρχισε ξανά μέσα μας.
Μέχρι τότε, ας μην θριαμβολογούμε.
Ας προσευχόμαστε.
Με καρδιά ραγισμένη — γιατί μόνο από τις ρωγμές περνά το Φως.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου