Ο άϊ –Γιώργης ο λεβέντης, ο καβαλλάρης, απ’ την Καππαδοκία, κι η Οσία Σοφία απ΄τον Πόντο. π. Ανανίας Κουστένης

Στα 1914 πήραν στα περίφημα «τάγματα εργασίας» οι Τούρκοι τον άντρα της, τον Ιορδάνη. Κι από τότε χάθηκε. Πόσοι δε χάθηκαν; Πόσοι δεν εξοντώθηκαν; Τώρα πάνε να εξοντώσουν τους Έλληνες με όλους τους τρόπους. Είδατε τί γίνεται; Με όλους τους τρόπους. Μόνο τους Έλληνες. Στην ουρά στήθηκαν μόνο οι Έλληνες να πάρουν την κάρτα. … Μόνο τους Έλληνες θέλουν να αφανήσουν. Αλλ’ όταν είναι μαζί μας ο Θεός, από τα ύψη, τότε δε φοβόμαστε. Κι άμα σε θέλει ο Θεός, όλα γίνονται καλά. Όλα. Ευοδώνονται. Κι έμεινε χήρα σε νεαρά ηλικία. Τί να κάνει τώρα; Στην κυριολεξία, ξέρετε τί έκανε; Πήρε τα βουνά. «Ἦρα τοὺς ὀφθαλμούς μου εἰς τὰ ὄρη, ὅθεν ἥξει ἡ βοήθειά μου.». ( ψαλμ. 120,1). Διαβάζουμε κάθε πρωί στο εσπέρας προκείμενον, της Παρασκευής. Πήγε στα βουνά. Με τα μαύρα της κηδείας της και ζούσε ολομόναχη. Εδώ μπαίνει κι ο Κολοκοτρώνης… Το 1706 οι Τούρκοι με τη βοήθεια και κάποιων Ελλήνων και κάποιων εκκλησιαστικών, ονόματα δε λέμε γιατί δεν κάνει, τί έκαναν; Χτύπησαν αλλύπητα τους κλέφτες. Τί κάνανε οι κλέφτες;. Πιάνανε τους φοροεισπράκτορες των Τούρκων και τους παίρνανε τους φόρους. Αυτό είναι. Αυτό είναι οι κλέφτες. Και τί κάνανε μετά; Τα πήγαιναν και τά ‘διναν στα χωριά στους ανθρώπους. Πώς σας φαίνεται αυτό; Βέβαια. Και όπλισαν τότε άλλους Έλληνες με άρματα οι Τούρκοι και τους έβαλαν εναντίον των κλεφτών. Αυτοί είναι οι αρματωλοί. Αρματωλοί. Αλλά καμμιά φορά κλέφτες κι αρματωλοί σαν Έλληνες κι οι δυό, τι κάνανε; Συνομωτούσαν. Συνομωτούσαν. Κι υπέφεραν τότε οι κλέφτες. Ο Κολοκοτρώνης έφυγε στα βουνά και κρύφτηκε. Και γράφει στα απομνημονεύματα, «Συμβάντα της Ελληνικής φυλής», τί ωραίο, αν το βρείτε να το πάρετε. Ήμουνα μόνος στο βουνό με το Θεό, αυτό τα λέει όλα. Ήταν μόνος στο βουνό με το Θεό. Δεν μπορεί κανείς να μείνει μόνος, και μάλιστα στην ερημιά αν δεν έχει τον Θεό. Αν δεν έχει την δύναμη και τη χάρη του Θεού. Τρελαίνεται αλλιώς. Και για να είναι κανείς μόνος λέει ο Αριστοτέλης ο δικός μας, πρέπει να ναι «ή θηρίον ή Θεός». Έμεινε εκεί με το Θεό ο Θοδωράκης. Και τα βρήκε το ΄χε μεγάλο αποκούμπι. Και μετά είχε τη μητέρα του Χριστού, την Παναγία, τί την είχε; Την είχε ιδιαιτέρα ο Κολοκοτρώνης. Και τί την είχε; Τύχη, την έλεγε «τύχη της Ελλάδος». Όπως πολλοί σήμερα λένε, τύχη, τύχη δεν υπάρχει. Λένε αντί για τον Θεό. Είναι το καλλιτεχνικό του Θεού. Έχει κι ο Θεός το καλλιτεχνικό του. Τι να κάνουμε; Τύχη. Από το τυγχάνω, συναντώ.

Κι η αγία και οσία Σοφία, ήταν στο βουνό, με το Θεό. Νήστευε και προσευχόταν.Προσευχόταν και νήστευε. Κι αγρυπνούσε. Νηστεία, αγρυπνία, προσευχή. Ζούσε σαν ασκήτρια. Ζούσε, γιατί ήθελε ο Θεός να ζεί, και δεύτερον έτρωγε και κάτι. Δεν θέλει πολλά για να ζήσει ο άνθρωπος. Δεν θέλει πολλά. Λίγο ψωμί, λίγο κρασί, Χριστούγεννα κι Ανάσταση, που λέει κι ο Ελύτης. Πολλά δεν θέλει ο άνθρωπος γιά νά ΄ναι ήρεμος, νάναι ήσυχος. Δεν θέλει πολλά. Σήμερα εμείς θέλουμε πολλά και μαζεύουμε πολλά κι έχουμε πολλές σκοτούρες. Και πολλές ζαλάδες. Και βάνει κάποιους ο Θεός να μας παίρνουν κάποια πράγματα. Μας παίρνουν, μας παίρνουν, μας παίρνουν.. δε πειράζει. Έλεγε ο Πατροκοσμάς, ο διδάσκαλος του Γένους, ο μεγάλος μας ελευθερωτής των ψυχών, κι όχι μόνο, «Ψυχή και Χριστός σας χρειάζεται» τα άλλα ας σας τα πάρουν. Το σώμα σας ας σας το τυρρανίσουν . Αυτά τα δυό να μην τα δώσετε. Διότι αν δεν τα δώσετε εσείς , δεν σας τα παίρνει κανείς. «Ψυχή και Χριστός». Στα χρόνια που πέρασαν προσπάθησαν διάφοροι «σοφοί και καλοί άνθρωποι» σε εισαγωγικά , εμείς πρέπει να ευφημούμαι. Προσπάθησαν να μας εμπεδώσουν το δίδαγμα και την αξία, αλήθεια είναι αυτό που φαίνεται. Αυτό που φαίνεται. Ό,τι πιάνουμε , ό,τι βλέπουμε, κι ότι υποπίπτει στις αισθήσεις μας. Είναι όμως αυτό αλήθεια; Όχι. Αλήθεια είναι στην ουσία, αυτό που δεν φαίνεται. Ποιός; Ο Θεός και η ψυχή μας. Νάτο, ο Θεός κι η ψυχή σου. Αυτό λέει κι ο κόσμος. Ο Θεός κι η ψυχή μας. Αυτό είναι ΑΛΗΘΕΙΑ. Προσπάθησαν να μας πείσουν ότι τα λεφτά.., και να που μας φτάσανε τα λεφτά τώρα. Εκεί που φτάσανε και τον Ιούδα. Εκεί που φτάσανε και τον Ιούδα. Αυτά είναι μέσον συναλλαγής, γιά να κάνουμε τη δουλειά μας. Και τίποτα άλλο. Και να κυριαρχούμε πάνω στα λεφτά. Αν κυριαρχούν αυτά επάνω μας, πάει η ψυχή μας. Η φυλαργυρία, κατά τον απόστολο Παύλο, τί είναι; Ειδωλολατρία.

Αλλά γυρίζουμε πίσω…

Εκεί που ήταν στα βουνά της παρουσιάστηκε ο άϊ Γιώργης. Έχει και πολύ σχέση με τον Πόντο. Γιατί απάνω ακόμα από τον Πόντο είναι η αρχαία Ιβηρία. Την οποία ο άϊ -Γιώργης με θαύμα την έκανε χριστιανική. Κι ονομάζεται από τότε Γεωργία. Βέβαια. Έχει πολύ σχέση ο άϊ Γιώργης με τον Πόντο. Μεγάλη σχέση. Μεγάλη σχέση. Ο λεβέντης, ο καβαλλάρης, απ’ την Καππαδοκία. Και της είπε: «Σε λίγο θα έλθουν οι Τσέτες». Άγριοι Τούρκοι, και βάρβαροι. Τους οποίους έβαζαν οι Τούρκοι κι έσφαζαν. «Να κρυφτείτε».Ειδοποίησε και τους άλλους και κρύφτηκαν. Και πέρασε ο κίνδυνος. Κι ήρθαν μετά όλα αυτά τα συμβάντα, τις τραγωδίας της Μικρασίας, αλλά και της εποποιΐας, η ανταλλαγή των πληθυσμών.

Η Σοφία και οι συγχωριανοί της από το Τορούλ της Τραπεζούντας της επαρχίας Τριπόλεως. Όλες αυτές οι αποκίες εκεί πέρα είναι από την Αρκαδία κυρίως … Στο δρόμο που ερχόντουσαν με το καράβι συνέβη τρικυμία φοβερή, ποτέ άλλοτε δεν θυμάται ο καπετάνιος τέτοια τρικυμία, κινδύνευα ν να πνιγούν αφευκτα, αναπόφευκτα. Η αγία Σοφία έβλεπε την Παναγία κοντά και μες στα κύματα αγγέλους, γιατί είχε καθαρή ψυχή. Αγγέλους. Και τί έκανε; Αντί να απελπιστεί, παρακαλούσε την Παναγία θερμά και με δάκρυα, εκεί σε μιά άκρη που ήταν, λέει: «Παναγία μου, πάρε τουλάχιστον εμένα να σωθούν οι άλλοι .» Αυτό πόλεγε ο απόστολος Παύλος γιά τους Εβραίους, τους εχθρούς του. Αυτή είναι η Ορθοδοξία. Μιάν αγάπη. Μιά θυσία. Ένα μεγαλείο. Τελικά δεν πήρε κανέναν η Παναγία και τους έσωσε όλους. Μετά που σταμάτησε η τρικυμία λέει ο καπετάνιος: «Βρε παιδιά, Άγιο είχαμε και σωθήκαμε. Δε γινότανε αλλιώς, εγώ περίμενα να πεθάνουμε όλοι. Να πνιγούμε όλοι, να πάμε αύτανδροι στο βυθό». Και πεταχτήκανε οι συγχωριανοί της και λένε: «Είχαμε τη Σοφία. Είχαμε τη Σοφία. «Αρκεῖ εἷς ἄνθρωπος ζήλῳ πεπυρωμένος», πού’λεγε ο ιερός Χρυσόστομος, «ὁλόκληρον διορθώσασθαι δῆμον»; Να μπορέσει να αλλάξει ολόκληρο δήμο και να σώσει ολόκληρο λαό. Ήρθε λοιπόν, η χήρα Σοφία, η ηρωική Σοφία, η μοναδική Σοφία, για τη Σοφία του Θεού και το όνομα του Χριστού. Γιατί η Σοφία είναι το όνομα του Χριστού, η Σοφία του Θεού είναι ο Χριστός. Θεού δύναμις και Θεού σοφία, που λέει κι ο απόστολος Παύλος. Έφθασε στην Ελλάδα και ήτο αγώμενη από την Παναγία. Της λέει: «Τώρα Σοφούλα, παιδί μου, θα κινήσεις και θα πάς στην Καστοριά. Είναι εκεί ένα μοναστήρι, της Γεννήσεως της Παναγίτσας, σένα χωριό κοντά που ονομάζεται Κλεισούρα. Εκεί θα πάς. »

Κι ήταν όντως εκεί ένα μοναστήρι φταγμένο απτο 1314 , από ένα Κλεισουριώτη ιερομόναχο. Κι ήταν ένα τεράστιο μοναστηριακό συγκρότημα με εκκλησία της Θεοτόκου στο κέντρο, αλλά δεν είχε κανέναν. Ούτε μοναχούς, ούτε μοναχές, τίποτε. 

Πήγε λοιπόν η Σοφούλα εκεί στα 1927 κι έμεινε μέχρι το 1974 , 6 Μαίου, κοντα μισόν αιώνα. Μόνη της με τον Θεό, όπως ο Κολοκοτρώνης. Μόνη της. Και μόνη και μετά πολλών. Είχε και τους αόρατους. Την Παναγίτσα της , τον αρχάγγελο Γαβριήλ, τον άϊ – Γιώργη τον Τροπαιοφόρο!

***

Θα σας πω για να γελάσετε κι ένα ανέκδοτο ποντιακό να πάρουμε αέρα…

Σ’ ένα βουνό στον Πόντο παλαιότερα ήταν ένας τσοπάνης, Έλληνας Ρωμιός, κι είχε τα πρόβατά του στο βουνό. Το βράδυ τ’ άφηνε και κατέβαινε στο σπίτι να φάει ψωμάκι, να δει τους δικούς του και να ξαναγυρίσει. Ήταν κι ένας Τούρκος τσοπάνης, αγαθός, οι πιό πολλοί Τούρκοι είναι αγαθοί, ας όψονται εκείνοι που τους παρακινούν, κι αν ήταν αλλιώς τα πράματα πολλοί θα χαν γίνει χριστιανοί. Κι έχουν γίνει χριστιανοί αλλά αυτά δεν τα γράφουν τα βιβλία γιατί δεν πουλάνε.

Του λέει: «Βρε αδελφέ, που τα εμπιστεύεσαι τα πρόβατά σου και φεύγεις; Εγώ φοβάμαι και κάθομαι και το βράδυ».

-«Που τα εμπιστεύομαι; Να», ήταν μιά εκκλησία εκεί. «Στην Παναγία, στον αη Νικόλα και στον άϊ – Γιώργη».

-«Άμα το κάνω κι εγώ; Θα μου τα φυλάξουν; »

-«Δεν ξέρω», λέει. « Άμα έχεις πίστη», κι αν έχεις κάποιες προϋποθεσούλες.

Το τόλμησε. Αφού πήγε πρώτα στην εκκλησία και τους είπε: «Σας παρακαλώ, εσύ με το παιδάκι, την Παναγίτσα, συ που ΄σαι παππούς, τον αη Νικόλα, κι εσύ που ΄σαι παλληκάρι μ΄άλογο και με κοντάρι, να μου φυλάξτε τα πρόβατα. Να κατεβώ και στο σπιτάκι μου να φάω ψωμί και να κοιμηθώ μιά φορά κάτω απο τα κεραμμύδια».

Τόκανε. Έφυγε. Γύρισε την άλλη μέρα , τάχαν πάρει τα πρόβατα. Και στενοχωρήθηκε.

Πάει στην εκκλησία, και λέει στην Παναγία: «Εσύ Κυρά μου, δεν μπορούσες να μου τα φυλάξεις γιατί έχεις και παιδί, και πώς να τρέχεις. Έτσι τάβλεπε αυτός. Έσυ , λέει τ΄αη Νικόλα, παππούς , τί να κάνεις, πώς να τρέξεις, θα πέσεις». Γυρίζει στον άϊ Γιώργη: «Εσύ βρε», του λέει, «πού ΄σαι και παλληκάρι, και με άλογο και στρατιώτης και γενναίος, δεν ντρέπεσαι που άφησες και μου πήραν τα πρόβατα;»

Την ώρα εκείνη, βγαίνει από την εικόνα ολόκληρος ο άϊ Γιώργης, ας θυμηθούμαι την μονή Ζωγράφου στο Άγιον Όρος. Λοιπόν, βγαίνει από την εικόνα ολόκληρος ο άϊ Γιώργης, και τρέχει. Και σε λίγο έφθασαν τα πρόβατα στην αυλή της εκκλησίας και βέλαζαν. Τ΄άκουσε. Βγαίνει. Έ, του λέει του δικού μας: «Η θρησκεία σου είναι αλήθεια, γίνομαι κι εγώ χριστιανός από σήμερα». Και βαπτίστηκε κι έγινε χριστιανός. Και τώρα το 1/3 άμα θα γίνει ό,τι λένε οι προφήτες, των Τούρκων θα βαπτιστεί. Γιατί ελληνικό αίμα είναι. Τόσα χρόνια ήμασταν μαζί. Να , το ΄22, το ΄14, ήταν τα πράγματα έτοιμα να γίνει μεγάλη Ελλάδα. Να πάρουμε όλη τη Μικρασία κι όλα, έτοιμα τα πράγματα, έτοιμα τα πράγματα. Η μπουκιά στο στόμα και μας την πήραν. Μας την πήραν … ήταν έτοιμη μπουκιά, στο στόμα. Μπαπ, τους την πήρανε. Δεν πειράζει. Ποιός ξέρει. Αυτό δεν σημαίνει ότι ανακαλεί το σχέδιο του Θεού ή ματαιούται. Απλά αναβάλλεται.

***

Νήστευε και με το παλαιό και με το νέο ημερολόγιο. Γιατί; Για να μην σκανδαλίζει κανέναν… Δε λουζότανε ποτέ. Δεν χτενιζότανε ποτέ. …

Φόραγε ρούχα κουρέλια και λίγα. Όσα χρειαζόταν να κρύβει τη γύμνια της και ακατάλληλα γιά το κλίμα της περιοχής . Γιατί εκεί έκανε πολύ κρύο. Πήγαινε τον χειμώνα 15 βαθμούς υπό το μηδέν. Είχε δε και φοβερή υγρασία. Κι όμως άντεχε. Γιατί; Γιατί είχε μέσα της τον θείο έρωτα. Κι ο έρως του Θεού λέν οι πατέρες , νικά τον πόθο του ανθρώπου, την αδυναμία του ανθρώπου. Και τι τον κάνει; Θεϊκόν. Θεϊκόν. ..

Τι έτρωγε; Ό,τι είχε το ξενοδοχείον της φύσεως. Μανιτάρια, λάχανα, φτέρες. Της ξέρετε τις φτέρες; Φτέρες, και γινόταν φτερωτή. Μούσκλια, ντομάτες τουρσί. Τις οποίες έτρωγε αφού είχαν απάν δυό δάχτυλα μούχλα. Πενικιλίνη δηλαδή. Έτσι. Κάθε Σάββατο και Κυριακή έριχνε και καμμιά κουταλιά λάδι στο πιάτο της. Κι από καιρού εις καιρόν άνοιγε καμμια κονσέρβα την άφηνε να μουχλιάσει και την έτρωγε μετά… Δεν έπαθε ποτέ τίποτα. Θα μου πείς να κάνουμε και μεις το ίδιο. Άμα μπορούμε, άμα έχουμε πίστη! Δεν ειναι εύκολο, δεν είναι εύκολο. Αλλά λέμε, τί έκανε αυτή. Αυτά για τον εαυτό της. Απέναντι στους άλλους; Ήταν πολύ εύσπλαχνη, πολύ επιεικής, και πολύ απαλή. …

Στα 1967 έπαθε κήλη. Και πονούσε, είχε διπλωθεί στα δυό η ψυχούλα. Της λέγαν να πάει στον γιατρό. Όχι. Θα περάσει η Παναγία και θα με πάρει απ΄τον πόνο, έλεγε. Όχι θα μου πάρει τον πόνο, θα με πάρει από τον πόνο. Θα με μεριάσει από την περιοχή του πόνου και τότε θα γίνω καλά. Κι έπαιρνε φυτίλια από τα καντήλια και διάφορα άλλα στουπιά και τά’βαζε δω, που τανε η κήλη. Κήλη. Ακριβώς κανείς δεν ήξερε τι ήτανε. Κάτι τέτοιο ήτανε. Και στο τέλος σάπισε το μέρος αυτό ,.. κι είχε κακοσμία. Τότε έρχεται η Παναγία, ο αρχάγγελος Γαβριήλ κι ο αη Γιώργης. Η τρόικά της! Τριάδα δηλαδή. Της λέει ο Γαβριήλ, ήταν πιό έτσι, ωραίος, πιό τολμηρός, κει πάει το ωραίος. Ήρθαμε Σοφία να σε κόψουμε. Αυτή νόμισε ότι ήρθαν να της πάρουν την ψυχή. Όχι, λέει, Άγγελέ μου ακόμα, να μετανοήσω, να εξομολογηθώ, να μεταλάβω… Αυτοί ειν΄οι άγιοι, αυτη είναι η ταπείνωση, αυτό ειν’ το μεγαλείο. Και μετά να με κόψετε, και γυρίζει ο Άγιος και της λέει, όχι, βρε, να σε κόψουμε, να σε εγχειρήσουμε. Να κόψουμε το μέρος που είναι σάπιο. Καλά, λέει. Την εγχείρησαν και μετά που πέρασε ο καιρός, έδειχνε με χαρά, και με εγκαύχηση εν Κυρίω τη τομή. Την πληγή που έκλεισε με τα χέρια του ο Γαβριήλ…

Οσία Σοφία η εν Κλεισούρα 4.11.2017 ομιλία Αρχιμανδρίτου Ανανία Κουστένη

https://www.youtube.com/watch?v=q6I9QYbSqDE

Αρχιμανδρίτης Ανανίας Κουστένης , ομιλία με θέμα «Οσία Σοφία η εν Κλεισούρα» εκφωνήθηκε στις 4.11.2017 στον Άγιο Γεώργιο Νίκαιας. Η μνήμη της εορτάζεται στις 6 Μαΐου.

https://iconandlight.wordpress.com/