Η συχνότητα γεννά απαξίωση. Όσο σκληρό κι αν ακούγεται, αυτός είναι ένας κανόνας που δεν κάνει εξαιρέσεις ούτε για θεσμούς, ούτε για σεβαστά πρόσωπα με ιστορικό βάρος αιώνων.
Και αυτό το έχουμε γράψει πολλές φορές,με κίνδυνο να γίνουμε ενοχλητικοί. Αλλά αυτό είναι δευτερεύον θέμα.
Η ολοένα και πυκνότερη παρουσία του Οικουμενικού Πατριάρχη στην Ελλάδα, με επισκέψεις που στερούνται μέτρου,σωστής οργάνωσης και σαφούς στόχευσης, δεν ενισχύει το κύρος ούτε του θεσμού, ούτε και το δικό του.Αντιθέτως, το φθείρει.
Όχι γιατί ο ελληνικός λαός δεν επιθυμεί να τον βλέπει — αλλά γιατί μολονότι έρχεται στην Ελλάδα δεν τον βλέπει!
Εξάλλου η υπερβολική έκθεση ακυρώνει τη σημασία της παρουσίας του.Τον κάνει μέρος ενός τοπίου που δεν ανήκει!
Δεν πρόκειται για προσωπική μομφή προς τον Πατριάρχη. Πρόκειται για θεσμική ευθύνη.
Η ομιλία του στο Ελληνικό Κοινοβούλιο ήταν, αναμφίβολα, ένα γεγονός υψηλού συμβολισμού και μεγάλης ιστορικής σημασίας.
Τέτοιες στιγμές δεν είναι καθημερινές. Η προηγούμενη επίσκεψή του στο Κοινοβούλιο ήταν πριν από 27 ολόκληρα χρόνια. Τότε ήταν φρέσκος Πατριάρχης. Και σήμερα βρίσκεται στην τελική του ευθεία. Ακριβώς γι’ αυτό τόσο σημαντικές στιγμές απαιτούν ακρίβεια, προετοιμασία και —κυρίως— σεβασμό από όλους τους εμπλεκόμενους.
Και όμως, η εικόνα της αίθουσας της ολομέλειας της Βουλής των Ελλήνων με εμφανώς αρκετά άδεια έδρανα εξέπεμψε το αντίθετο μήνυμα: αμηχανία, αδιαφορία, ακόμη και θεσμική ασέβεια.Γιατί αυτή η συμπεριφορά κύριοι βουλευτές που λάμψατε δια της απουσίας σας;
Και ναι μεν η απουσία του Πρωθυπουργού της Ελλάδας ήταν ιδιαιτέρως αισθητή, αλλά μπορεί να εξηγηθεί αφού είχε διεθνείς υποχρεώσεις. Η επιλογή ,όμως, να καλυφθούν ελάχιστα τα υπουργικά έδρανα- μόνο με τρεις παρουσίες, τον Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης και την ηγεσία του Υπ. Παιδείας αλλά να απουσιάζει το υπόλοιπο Υπουργικό Συμβούλιο ήταν ατυχής. Εξέπεμψε εγκατάλειψη. Επίσης η εμφανής απουσία- αποχή (;) από το κεντρικό κάδρο πολιτικών αρχηγών- πλην του κ.Ανδρουλάκη- αλλά και ολόκληρου κόμματος δεν μπορεί να δικαιολογηθεί αφού συνιστά ευθεία προσβολή προς τον υψηλό προσκεκλημένο και το Οικουμενικό Πατριαρχείο.
Δεν ήταν μια πολιτική εκδήλωση με την οποία μπορεί να διαφωνήσει κανείς και να μη θέλει να παραστεί.
Ο Πατριάρχης είναι ένας παγκόσμιος θρησκευτικός ηγέτης ο οποίος όταν απευθύνεται προς τον ελληνικό λαό γνωρίζει ότι απευθύνεται στα παιδιά του αφού έχει μαζί τους ακατάλυτους ιστορικούς και πνευματικούς δεσμούς.
Η εικόνα που δόθηκε από την εκδήλωση στη Βουλή δεν ήταν αυτή που περιμέναμε. Δυστυχώς ήταν εικόνα που λόγω της συμπεριφοράς μερικών κατά πάντα ολίγων, εξέπεμψε διχασμό — και αυτό, σε τέτοιες περιστάσεις, δεν είναι απλώς ατυχές· είναι επιζήμιο!
Και εδώ προκύπτει ένα κρίσιμο ερώτημα: όταν εμείς οι ίδιοι δεν περιφρουρούμε το κύρος των θεσμών μας και μάλιστα τον θεσμό του Πατριαρχείου μας , πώς απαιτούμε από τρίτους να το πράξουν;
Ωστόσο, η ευθύνη δεν βαραίνει μόνο το πολιτικό σύστημα. Ο ίδιος ο Πατριάρχης έχασε μια ευκαιρία να υπερβεί τα αναμενόμενα. Η ομιλία του κινήθηκε σε γνώριμα, ασφαλή πλαίσια — με έμφαση στο περιβάλλον και τις σύγχρονες προκλήσεις, στοιχεία που του έχουν προσδώσει τον τίτλο του «πράσινου Πατριάρχη».
Όμως η ιστορία δεν γράφεται με επαναλήψεις. Γράφεται με τόλμη και πυγμή.
Σε μια περίοδο όπου ο κόσμος συγκλονίζεται από συγκρούσεις όπως ο πόλεμος στην Ουκρανία και εσχάτως ο πόλεμος στο Ιράν αλλά και οι εντάσεις στη Μέση Ανατολή, θα ανέμενε κανείς μια πιο αιχμηρή, παρεμβατική τοποθέτηση.
Περιμέναμε να τον ακούσουμε να απευθύνει προς τους ισχυρούς της γης – και μάλιστα προς τον εσχάτως πρόθυμο συνομιλητή του Πρόεδρο Τράμπ- έκκληση κατάπαυσης των πολεμικών συρράξεων και για τον τερματισμό κάθε ενέργειας που ταράζει τη ζωή των λαών και την διεθνή οικονομία
Περιμέναμε ότι ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος με φωνή που δεν φοβάται να αγγίξει τα δύσκολα θα τολμούσε να θίξει τα κακώς κείμενα και να στιγματίσει τους διωγμούς και τις δολοφονείς Χριστιανών στην Μέση Ανατολή και στην Αφρική όπου καθημερινά σκοτώνονται Χριστιανοί έτσι για πλάκα.
Περιμέναμε ότι ο Πατριάρχης σε αυτή την ιστορική ομιλία του από το βήμα της Βουλής των ελλήνων δεν θα περιοριζόταν σε γενικόλογες αναφορές, αλλά θα αναλάμβανε ρόλο ηθικού ελεγκτή της διεθνούς πραγματικότητας.
Δυστυχώς εκεί χάθηκε η ευκαιρία: όχι στην ποιότητα του λόγου, αλλά στο εύρος της τόλμης.
Έχουμε φτάσει στο σημείο να λέμε ότι μόνο ο Πάπας διασώζει το κύρος του Χριστιανισμού. Και είναι κρίμα! Δυστυχώς!
Από την άλλη πλευρά,θέλω να επαναλάβω μια παρατήρηση που την καταθέτω συνεχώς τα τελευταία χρόνια. Η ίδια η δομή των ταξιδιών και ο σχεδιασμός των επισκέψεων του Πατριάρχη εγείρουν σοβαρά οργανωτικά ζητήματα.
Οι εμφανίσεις περιορίζονται σχεδόν αποκλειστικά σε επαφές με την ελίτ της χώρας μας: με πολιτικά πρόσωπα, με αξιωματούχους και ισχυρούς κύκλους εξουσίας και επιχειρηματικούς.
Ο απλός κόσμος παραμένει θεατής — μακριά, πίσω από κορδέλες ασφαλείας και τηλεοπτικά πλάνα. Αυτό δεν συνάδει με τον ρόλο ενός πνευματικού ηγέτη.Και πολύ περισσότερο δεν ταιριάζει με το προφίλ του Πατριάρχη Βαρθολομαίου.
Ο Πατριάρχης δεν είναι δημόσιο πρόσωπο τύπου θεάματος. Δεν είναι μία καλλιτεχνική persona τύπου Madonna.
Είναι ο πνευματικός πατέρας εκατομμυρίων. Και η φυσική του παρουσία οφείλει να λειτουργεί ως γέφυρα — όχι ως απόσταση.
Ακόμη πιο προβληματική είναι η εικόνα της υπερβολικής αστυνόμευσης που συνοδεύει αυτές τις επισκέψεις. Δρόμοι αποκλεισμένοι, έντονη παρουσία οπλισμένων αστυνομικών, ένα σκηνικό που περισσότερο θυμίζει κατάσταση έκτακτης ανάγκης παρά ποιμαντική παρουσία.
Το μήνυμα που εκπέμπεται με αυτό τον τρόπο είναι λανθασμένο: δημιουργεί φόβο εκεί που θα έπρεπε να υπάρχει οικειότητα. Και ναι, μπορεί αυτές οι αποφάσεις να λαμβάνονται και να επιβάλλονται από τις αρχές ασφαλείας, αλλά το στενό περιβάλλον του Πατριάρχη οφείλει να παρεμβαίνει. Να εξορθολογίζει. Να προστατεύει — όχι μόνο τη σωματική του ασφάλεια, αλλά και τη θεσμική του εικόνα.
Η λύση δεν είναι η αποχή. Είναι η αναβάθμιση.
Σωστά οργανωμένες επισκέψεις, με μεγαλύτερη ουσία.Καλύτερη προετοιμασία, με σαφή στόχο.
Περισσότερη επαφή με τον απλό κόσμο,λιγότερη εξάρτηση από τα πρωτόκολλα.Και, κυρίως, λόγος πιο τολμηρός — αντάξιος της ιστορίας που εκπροσωπεί.Γιατί ο θεσμός του Οικουμενικού Πατριαρχείου δεν αντέχει την καθημερινότητα της προχειρότητας. Αντέχει μόνο το βάρος της ευθύνης.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου