Το Οικουμενικό Πατριαρχείο εδώ και έναν αιώνα ακολουθεί έναν δρόμο στρεβλωμένης εκκλησιολογίας. Πρόκειται για τη γνωστή σε όλους αίρεση των εσχάτων, τον Οικουμενισμό. Σε διαχριστιανικό επίπεδο αυτό σημαίνει τη σύγκλιση με τις λοιπές χριστιανικές ομολογίες και ιδιαιτέρως με τον Ρωμαιοκαθολικισμό. Γνωρίζουμε, ωστόσο, από την εκκλησιαστική ιστορία πως εδώ και μια χιλιετία οι πάλαι ποτέ αδερφές Εκκλησίες της Ανατολής και της Δύσης αντιμετωπίζουν η μια την άλλη ωσεί αιρετικές ή σχισματικές.
Μία από τις ουσιώδεις αναμεταξύ τους διαφορές αποτελεί και ο Ησυχασμός, ο αντίπαλος του ορθολογικού σχολαστικισμού των Δυτικών χριστιανών. Οι μεγάλες διαμάχες του 14ου αι. και η οριστική επικράτηση και δικαίωση του ησυχαστικού πνεύματος εκ μέρους των Ανατολικών Ορθοδόξων σφράγισε τελεσίδικα το χάος που χωρίζει τις κάποτε ενωμένες αδελφές Εκκλησίες.
Στον 20ο και στον διανυόμενο αιώνα η Ορθοδοξία κοσμήθηκε με την παρουσία μεγάλων ησυχαστικών μορφών. Ο Σωφρόνιος του Έσσεξ, ο δάσκαλός του αγιορείτης Σιλουανός, ο Ιωσήφ ο Ησυχαστής, οι άγιοι Παΐσιος και Πορφύριος, ο Κατουνακιώτης Εφραίμ και τώρα τελευταία ο Χατζηγιώργης και ο Τύχων ο Ρώσος είναι ενδεικτικές ησυχαστικές προσωπικότητες που το Οικουμενικό Πατριαρχείο της Κων/πολης και επίσημα τίμησε και αναγνώρισε, κατατάσσοντάς τους στο Ορθόδοξο Αγιολόγιο. Την ίδια στιγμή και παράλληλα η Εκκλησία της Κων/πολης προσπαθεί να έρθει σε ένωση με μια ιστορικώς και θεολογικώς παραδοσιακά αντιησυχαστική εκκλησία, αυτήν της Ρώμης. Και κάπου εδώ αρχίζει η σχιζοφρένεια…
Οι ησυχαστικές έριδες που προαναφέραμε έδειξαν πως το θεολογικό χάσμα μεταξύ ημών και των Ρωμαιοκαθολικών είναι μάλλον αγεφύρωτο. Τουλάχιστον ακόμα αθεράπευτο. Πώς, λοιπόν, το Φανάρι από τη μια δίνει εκκλησιαστική υπόσταση με μια χριστιανική εκκλησία την οποία εν τοις πράγμασι καταγγέλλει ταυτόχρονα ως αιρετική; Ποια σενάρια μπορούν εδώ να υφίστανται; Απλή σχιζοείδεια σε εκκλησιοθεολογικό επίπεδο; Ψιλή εκκλησιαστική διπλωματία χάριν ειρηνικής συνύπαρξης των λαών; Το μυαλό, όσο και να περιστραφεί, δεν μπορεί να καταλήξει κάπου με ασφάλεια. Το μόνο βέβαιο είναι πως, παρά τις ανθρώπινες αστοχίες, το Πνεύμα του Θεού συνεχίζει στην άκρατη εκκοσμίκευση των ημερών μας να δικαιώνει τον Ησυχασμό και να τον αναδεικνύει το μεδούλι της Ορθοδοξίας.
Κ.Ν.
19/5/2026
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου