Η ευκολία με την οποία διακινούνται σήμερα κατηγορίες και υπαινιγμοί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δημιουργεί ένα κλίμα σύγχυσης, φανατισμού και πνευματικής ανευθυνότητας. Ιδιαίτερα όταν πρόκειται για πρόσωπα της Εκκλησίας, ιστορικές προσωπικότητες ή ανθρώπους των γραμμάτων, η αυθαίρετη σύνδεσή τους με τη μασονία έχει εξελιχθεί σε μια σχεδόν αυτόματη πρακτική ορισμένων κύκλων, χωρίς σοβαρή τεκμηρίωση και χωρίς στοιχειώδη ιστορική μεθοδολογία.
Το τελευταίο διάστημα παρατηρείται ολοένα και συχνότερα το φαινόμενο να παρουσιάζονται ως «αποδείξεις» προσωπικές εκτιμήσεις, συνειρμοί ή κοινωνικές σχέσεις. Έτσι, πρόσωπα ιστορικά και σεβάσμια όπως ο Πατριάρχης Ιωακείμ Γ΄, ο Πατριάρχης Αθηναγόρας αλλά και ο Νίκος Καζαντζάκης, εμφανίζονται κατά καιρούς σε αναρτήσεις και διαδικτυακές συζητήσεις κάποιων σούπερ ορθοδόξων ως φορείς μασονικής ιδιότητας ή μασονικής επιρροής. Όμως η ιστορική αλήθεια δεν οικοδομείται πάνω σε εικασίες και σε φήμες αλλά ούτε και πάνω σε υποψίες ή ιδεολογικές προκαταλήψεις.
Το γεγονός ότι κατά την ύστερη οθωμανική περίοδο και τα πρώτα χρόνια του 20ού αιώνα υπήρχαν ισχυρές μασονικές στοές στην Κωνσταντινούπολη είναι ιστορικά γνωστό. Ακόμη και σήμερα ισχύει αυτό! Είναι επίσης γνωστό ότι σε αυτές συμμετείχαν και συμμετέχουν οικονομικά και πολιτικά ισχυροί παράγοντες , οι οποίοι επεδίωκαν σχέσεις με το Οικουμενικό Πατριαρχείο για λόγους κοινωνικής επιρροής και πολιτικής ισορροπίας. Από αυτό όμως μέχρι να φτάνουμε στο σημείο να αποδεικνύεται εξ αυτού κάποια μασονική ιδιότητα ή έστω κάποια φιλική σχέση με την Μασονία σημαντικών εκκλησία των προσώπων Πατριαρχών ή Μητροπολιτών,υπάρχει τεράστια απόσταση.
Μέχρι σήμερα δεν έχει παρουσιαστεί ούτε ένα αδιάσειστο ιστορικό τεκμήριο που να αποδεικνύει συμμετοχή του Ιωακείμ Γ΄ ή του Αθηναγόρα σε μασονική τελετή ή επίσημη ένταξη σε στοά.
Οι δημόσιες σχέσεις, οι κοινωνικές επαφές και οι θεσμικές συναναστροφές δεν αποτελούν αποδεικτικό στοιχείο ιδεολογικής ή οργανωτικής ταύτισης.
Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση του Νίκου Καζαντζάκη. Ο μεγάλος Κρητικός συγγραφέας υπήρξε μια βαθιά ανήσυχη, ελεύθερη και συχνά αντισυμβατική προσωπικότητα. Δεν εντάχθηκε ποτέ σε οργανώσεις, σχήματα ή ιδεολογικά στρατόπεδα.Πορευόταν τον δικό του μοναχικό δρόμο της συγγραφής! Όσοι τον γνώρισαν προσωπικά έχουν επανειλημμένα αναφερθεί στον ανεξάρτητο χαρακτήρα του και στην αποστροφή του προς κάθε μορφή πνευματικής χειραγώγησης. Μάλιστα ο υπογράφων είχε την ξεχωριστή τιμή και ευλογία να γνωρίζει την σύζυγό του Ελελνη Καζαντζακη η οποία με είχε διαβεβαιώσει ότι δεν του άρεσαν οι ετικέτες στη ζωή του! Ήταν ελεύθερο πνεύμα και μοναχικός!
Το γεγονός ότι ορισμένοι μασόνοι μπορεί να εκτιμούσαν το έργο του ή ότι κάποιοι θεολόγοι και πανεπιστημιακοί αναφέρονταν στη σκέψη του δεν μετατρέπει ούτε τον ίδιο ούτε όσους τον επικαλούνται σε μασόνους.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται και το μεγάλο πρόβλημα της σύγχρονης διαδικτυακής νοοτροπίας που έχει καταπνίξει τη ζωή μας. Έχει επικρατήσει μια επικίνδυνη λογική ενοχής διά συνειρμών. Αν κάποιος μιλήσει θετικά για έναν συγγραφέα, θεωρείται ότι αποδέχεται κάθε πτυχή της σκέψης του. Αν διατηρεί κοινωνικές σχέσεις με πρόσωπα διαφορετικών χώρων, παρουσιάζεται περίπου ως μέλος των ίδιων οργανώσεων. Αν επιδιώκει διάλογο ή δημόσια παρουσία, κατηγορείται για ιδεολογική σύμπλευση.
Το ότι ο δραστήριος Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Φιλόθεος είχε την πρόνοια να ανεγείρει τον ανδριάντα του μεγάλου Πατριάρχη Ιωακείμ του Γ ´ του μεγαλοπρεπή, είναι τουλάχιστον φίλα προσκείμενος- αν όχι και Μασόνος- αφού ο Ιωακείμ ο Γ κατά τους σύγχρονους εκκλησιαστικούς Πουαρό ήταν Μασόνος!
Πρόκειται για μια απλουστευτική και βαθιά αντιεπιστημονική, αυθαίρετη και ανήθικη αντιμετώπιση της ιστορίας και της θεολογίας.
Επίσης, η προβολή ενός προσώπου ή η αναφορά στη σκέψη του δεν συνιστά αποδοχή κάθε θέσης του ούτε «μυστική ένταξη» σε κάποια ιδεολογία.
Ο μακαριστός Καθηγητής Χρυσόστομος Σταμούλης επικαλούνταν συχνά τη σοφία και τη λογοτεχνική δύναμη του Καζαντζάκη· αυτό δεν τον καθιστά μασόνο, όπως δεν καθιστά μασόνο κάθε πανεπιστημιακό ή θεολόγο που αναφέρεται σε έναν σημαντικό συγγραφέα.Γιατί αυτό είναι φασισμός!
Η εύκολη ταύτιση ανθρώπων με τη μασονία χωρίς αδιάσειστα στοιχεία οδηγεί τελικά σε έναν ιδιότυπο «θεολογικό μακαρθισμό», όπου η υποψία βαφτίζεται απόδειξη και οι προσωπικές εκτιμήσεις παρουσιάζονται ως ιστορικά δεδομένα. Αν υπάρχουν πραγματικά τεκμήρια, να παρουσιαστούν με επιστημονική ακρίβεια και όχι με υπαινιγμούς, συνειρμούς και ερωτήματα που αφήνονται να λειτουργούν ως καταδίκη.
Η Εκκλησία δεν έχει ανάγκη από φανατισμό, ούτε από ένα μόνιμο «κυνήγι μαγισσών», όπου κάθε πρόσωπο που δεν εντάσσεται σε στενά ιδεολογικά καλούπια βαφτίζεται ύποπτο.
Η σοβαρή θεολογική και ιστορική έρευνα απαιτεί τεκμήρια, νηφαλιότητα και υπευθυνότητα. Διαφορετικά, η δημόσια συζήτηση διολισθαίνει σε έναν ιδιότυπο θεολογικό λαϊκισμό, όπου οι υπαινιγμοί παρουσιάζονται ως αποδείξεις και οι προσωπικές εμπάθειες μεταμφιέζονται σε αγώνα υπέρ της αλήθειας.
Ιδιαίτερα σήμερα, όπου τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επιτρέπουν στον καθένα να δημοσιεύει ανεξέλεγκτα απόψεις χωρίς φίλτρο και χωρίς ευθύνη, χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή. Οι ανεύθυνες και ακραίες αναρτήσεις δεν υπηρετούν ούτε την Εκκλησία ούτε την αλήθεια. Αντίθετα, καλλιεργούν διχασμό, καχυποψία και πνευματική σύγχυση στους πιστούς. Η ιστορία της Εκκλησίας και η μνήμη σημαντικών προσώπων δεν μπορούν να γίνονται αντικείμενο πρόχειρης διαδικτυακής εκμετάλλευσης.
Η διαφωνία είναι θεμιτή. Η κριτική επίσης. Όμως η σοβαρότητα επιβάλλει διάκριση ανάμεσα στην τεκμηριωμένη έρευνα και στην αυθαίρετη στοχοποίηση.
Όποιος ισχυρίζεται κάτι τόσο βαρύ για πρόσωπα της Εκκλησίας ή της διανόησης οφείλει να παρουσιάζει αδιάσειστα στοιχεία και όχι υποθέσεις, συνειρμούς ή ιδεολογικές κατασκευές. Διαφορετικά, η συζήτηση παύει να είναι αναζήτηση της αλήθειας και μετατρέπεται σε μηχανισμό λάσπης και εντυπώσεων.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου