ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΟΛΕΒΑΣ
Έχει μέλλον η Αριστερά στην Ευρώπη; Η απάντηση δεν μπορεί να είναι μονολεκτική. Άλλωστε δεν υπάρχει μία μόνο έκφραση της Αριστεράς. Ο όρος καλύπτει κόμματα, κινήσεις και ομάδες ενός ευρύτερου φάσματος. Οι ιδεολογίες της Κομμουνιστικής Αριστεράς, της Ανανεωτικής Αριστεράς, τη Σοσιαλδημοκρατίας, των Οικολογικών κινημάτων και άλλων προσπαθειών, όπως πχ η Ανυπότακτη Γαλλία του Μελανσόν, έχουν σαφείς διαφορές μεταξύ τους, αλλά εντάσσονται στη μεγάλη οικογένεια της Αριστεράς.
Ο χώρος γενικά βρίσκεται σε συρρίκνωση και υποχώρηση. Στην Ανατολική Ευρώπη, όπου είναι πρόσφατα τα αρνητικά βιώματα των κομμουνιστικών καθεστώτων, βλέπουμε την εξαφάνιση της Αριστεράς από τα Κοινοβούλια της Ουγγαρίας, της Τσεχίας και της Βουλγαρίας.
Σε άλλες χώρες, κυρίως Σκανδιναβικές, η Αριστερά επιβιώνει έχοντας όμως υποστεί μεταμόρφωση. Θα μπορούσε κάποιος να μιλήσει για μετάλλαξη λόγω μεταναστευτικού. Οι Σοσιαλδημοκράτες της Σουηδίας κατέβασαν τον Στρατό στους δρόμους για να σταματήσουν τις συγκρούσεις μεταξύ συμμοριών μεταναστών. Στη Δανία πάλι οι Σοσιαλδημοκράτες ηγούνται της στροφής προς μία πιο σκληρή πολιτική περιορισμού της μετανάστευσης και κατάργησης των αποτυχημένων πολυπολιτισμικών μοντέλων.
Οι λόγοι αυτών των τάσεων είτε υποχώρησης είτε μεταμόρφωσης είναι κυρίως οι εξής:
Α) Η αποτυχία των κομμουνιστικών συστημάτων όπου και αν εφαρμόσθηκαν.
Β) Η αντίδραση των κοινωνιών κατά της πολιτικής ανοιχτών συνόρων και αθρόας εισόδου μεταναστών.
Γ) Η αδιαφορία των αριστερών κομμάτων για τη διαφύλαξη της ευρωπαϊκής ταυτότητας και η ανοχή ή υποστήριξη στις απόψεις ακραίων ισλαμιστών.
Δ) Η αδυναμία τους να συνειδητοποιήσουν τη δύναμη των εθνικών, πολιτιστικών και θρησκευτικών παραδόσεων κάθε λαού. Η μεταεθνική εποχή είναι ουτοπία. Αμφιβάλλω αν θα έλθει. Τα έθνη και τα εθνικά κράτη είναι το παρόν και το μέλλον της Ευρώπης. Η Ορθοδοξία και γενικότερα οι Χριστιανικές αξίες ελκύουν μεγάλα τμήματα της κοινωνίας στην Ελλάδα και σε όλη την Ευρώπη. Η πλειοψηφία των αριστερών κομμάτων έχει μείνει αγκυλωμένη σε παρωχημένους διεθνισμούς και συχνά παρουσιάζει τάσεις εθνοαποδόμησης και εθνομηδενισμού.
Σημαντικό ρόλο παίζει η κρίση των παραδοσιακών ΜΜΕ. Πολλές ευρωπαϊκές αναλύσεις αναφέρονται στη βαθιά πόλωση του δημοσίου λόγου και στη μετατόπιση μέρους των μέσων προς άλλες κατευθύνσεις, γεγονός που ενισχύει τις συντηρητικές ιδεολογίες. Η Αριστερά, η οποία για δεκαετίες είχε ισχυρή παρουσία σε πανεπιστήμια, συνδικάτα και στον χώρο της Τέχνης, βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με την άνοδο των κοινωνικών δικτύων και εναλλακτικών μορφών ενημέρωσης, όπου κυριαρχούν αντισυστημικές και περισσότερο εθνοκεντρικές φωνές.
Η περίπτωση της Βρετανίας είναι χαρακτηριστική και ιδιόμορφη. Το Εργατικό Κόμμα, η παραδοσιακή Αριστερά της χώρας, δεν έχει ούτε σαφή προσανατολισμό ούτε ηγετικές φυσιογνωμίες και παραχωρεί έδαφος σε υπερσυντηρητικούς και αντιευρωπαϊστές.
Στην Ελλάδα η επανεμφάνιση προσώπων που ασέβησαν στην Ιστορία και στους αγώνες της Μακεδονίας δεν πρόκειται να φέρει την άνοιξη στην Αριστερά. Το όραμα της κυβερνώσας Αριστεράς είναι όνειρο απατηλό μετά τη διακυβέρνηση των ετών 2015-2019.
Χωρίς επαναπροσδιορισμό της σχέσης της με την ιστορία, την παράδοση και τη θρησκευτική ταυτότητα της Ευρώπης και κάθε λαού ξεχωριστά, η Αριστερά θα συνεχίσει να χάνει πολιτικό έδαφος. Η σημερινή κρίση της δεν αφορά μόνο τα ποσοστά στις κάλπες, αλλά και το ερώτημα αν μπορεί να εκφράσει ξανά ένα πειστικό όραμα για την ευρωπαϊκή κοινωνία του 21ου αιώνα. Ομολογώ ότι αμφιβάλλω.
Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, 23.5.2026
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου