Πέμπτη 22 Οκτωβρίου 2026

Γιατί είναι αδικαιολόγητος τροβαδούρος ο Θεσσαλονίκης;

Γιατί είναι αδικαιολόγητος τροβαδούρος ο Θεσσαλονίκης;

Προσπάθησαν κάποιοι – ανεπιτυχώς μάλλον – να υποστηρίξουν τα νέα κατορθώματα του Μητροπολίτη της συμπρωτεύουσας. Αφού πρώτα εξέθεσαν τον ίδιο δημοσιεύοντας το βιντεάκι με το άσμα του μέσα στην ασκητική Μικρά Αγία Άννα του Άθω, ήρθαν εκ των υστέρων να κάμουν τα πράγματα χειρότερα, προσπαθώντας να στηρίξουν στην εκκλησιαστική μας “παράδοση” τα καινά αυτά επισκοπικά πεπραγμένα.

Πράγματι, οι ιερείς παλαιότερα στα πανηγύρια των χωριών και έσερναν τους χορούς και τραγουδούσαν αγνά δημοτικά τραγούδια σε χορούς σεμνούς και ηρωικούς. Το “στο πα και στο ξαναλέω” μπορεί μεν να χαρακτηρισθεί παραδοσιακό, αλλά έχει έντονα ερωτικό περιεχόμενο. Μιλάμε φυσικά για ανθρώπινο έρωτα και όχι τον θείο! Τι δουλειά λοιπόν έχει ένας ορθόδοξος αρχιερέας να τραγουδά – σημειωθήτω με νταλκά – ένα τέτοιο ασματίδιο στα ασκητικά βράχια της απόκρημνης μικραγιαννανίτικης συνοδείας; Φαίνεται το τραβούσε η εορταστική πνευματική ατμόσφαιρα…

Είναι, μας λένε, παραδοσιακό συνήθειο των αγίων πατέρων, όταν είναι να χαλαρώσουν από τον σκληρό ασκητικό αγώνα, να λένε και κανένα τραγουδάκι ή καλαμπουράκι. Δεκτό. Οι άγιοι πατέρες δεν ήταν ποτέ ευσεβιστές. Ειδικότερα οι Ορθόδοξοι. Αλλά, ευλογημένοι συνήγοροι του Φιλοθέου, ερωτικόν; Από πού και ως πού; Να πω ένα πατριωτικό, ένα δημοτικό ένα θείον ερωτικόν άσμα, όπως είναι όλα σχεδόν τα εκκλησιαστικά τροπάρια, το κατανοώ και το επικροτώ. Αλλά το πα και το ξαναλέω, το “το πα και στο ξαναλέω” απευθύνεται σε ανθρώπινο εμπαθές αίσθημα. Πώς κολλάει στη μοναχική συνείδηση των ακροατών και των εκτελεστών αυτού; Θα τρίζουν τα κόκαλα των αγιορειτών ασκητών και του οσίου Παϊσίου του νεότερου, που έλεγε πως ακόμη και οι αγιορείτικες αγρυπνίες αποτελούν υλικές απολαύσεις…

Ο μοναχός στερείται ακόμη και των φυσικών και αθώων ηδονών. Προκειμένου και να μη σκανδαλίσει, κυρίως όμως για να γευθεί των πολύ ανωτέρων, των θεϊκών. Αφήνω το δεύτερο σκέλος. Μένω στο πρώτο. Και μόνο που σκανδάλισε ο άγιος Θεσσαλονίκης, θα πρέπει να μην το ξανακάνει εις τον αιώνα, κατά το αποστολικό “ου μη φάγω κρέα εις τον αιώνα”. Το πρόβλημα με τον συγκεκριμένο επίσκοπο επιτείνεται, καθώς πρόκειται για σεσημασμένο περί τα σχετικά. Έχει ήδη σκανδαλίσει με τις κοσμικές συναυλίες μέσα σε ναούς της Θεσσαλονίκης το πανελλήνιο ποίμνιο. Τώρα έρχεται ο ίδιος να μας τα ψάλλει σε συχνότητες ερωτικών καημών και παθών. Προς τι όλο αυτό; Δεν μας αρκεί η περιρρέουσα εκκοσμίκευση, που θέλουμε να την ενδύσουμε και νομιμοποιήσουμε με επίσημα εκκλησιαστικά άμφια;

Κάποτε στη Σιμωνόπετρα ο μακαριστός Αιμιλιανός “τσάκωσε” μερικά καλογέρια του να αστειεύονται περί της ηδονής της βρώσεως σαν της μοναδικής εναπομεινούσης σε αυτούς. Και ολίγον έλειψε να τους εκδιώξει από την αδελφότητα. Το θέμα είναι αν αυτό το τραγούδι όντως ήθελε να “εκτονώσει” τους παρευρισκομένους μοναχούς, ιερείς και τον άδοντα επίσκοπο από το βάρος του ράσου. Τότε όντως το πρόβλημα πάει πολύ βαθιά…

Σε μια απέλπιδα, όσο και αφελή κατά τη γνώμη μου, προσπάθεια να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα ο Παναγιότατος προσέφυγε στον γραπτό λόγο (https://www.makedonikanea.gr/arthrografia/o-allos-os-perasma-sti-basileia-toy-theoy-mia-theologiki-anagnosi-toy-paradosiakoy). Ήταν εντελώς αχρείαστο. Δεν συμμαζεύεται έτσι η Σταμούλικη θεολογία που επικράτησε τελευταία στο ΑΠΘ και σε ολόκληρη την εκεί μεγαλούπολη. Εδώ να κλείσω με τον όσιο Πορφύριο. Στόχος μας είναι η καλοπροαίρετη κριτική. Γνώμη του γράφοντος είναι πως ο επίσκοπος Θεσσαλονίκης παρασύρθηκε σε μια ποιμαντική νοοτροπία που δεν του ταιριάζει ούτε καν σε προσωπικό επίπεδο. Το περιστατικό με τον όσιο Πορφύριο πιστεύω είναι αρκετό προς θεραπείαν όποιων παρεξηγήσεων ένθεν κακείθεν. Όταν ο Χρ. Γιανναράς σαν οδοστρωτήρας επέλαυνε στη χριστιανική νεολαία με τα έργα του που προσπαθούσαν με άκομψο πολλάκις τρόπο να παντρέψουν θείο και ανθρώπινο έρωτα, ο ερωτηθείς όσιος Πορφύριος για τα γραφόμενα του μεγάλου εκείνου συγγραφέως απάντησε: “ουκ ελάτρευσαν τη κτίσει οι θεόφρονες παρά τον κτίσαντα”. Ας είμαστε λοιπόν προσεκτικοί στην ανάγνωση της Παράδοσης. Πολλές φορές εκεί που νομίζουμε πως πράττουμε το αγαθό, μάλλον κάνουμε περισσότερο κακό από όσο φανταζόμαστε. Ας μείνουμε λοιπόν στα πλαίσια της πλούσιας ασκητικής – θεοερωτικής μας παράδοσης και ευλάβειας. Αυτή φτάνει και περισσεύει…

Ας μεταφερθούμε στο Βυζάντιο. Θα μπορούσαμε να φανταστούμε έναν Γρηγόριο Παλαμά ή έναν Συμεών Θεσσαλονίκης να συνοδεύουν μαζί με λαϊκούς και μοναχούς ένα ερωτικό τραγουδάκι, έστω και αθώο; Εξάπαντος θα κοκκίνιζαν από ντροπή. Πόσο μάλλον θα αισθάνονταν άβολα αν αυτό γινόταν στον φρικτό Άθωνα… Νομίζω ειπώθηκαν πολλά. Ο καθένας ας αναλάβει τις ευθύνες του. Η νεολαία δεν έλκεται στην Εκκλησία με αυτά τα κολπάκια, παρά μόνο για λίγο και μέχρι ίσως λίγο μετά την είσοδο σε αυτήν...

 

Κ.Ν.

Λάρισα, 22/10/2026

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου