Για το Άγιο και Μέγα Σάββατο Αρχιμανδρίτης Γεώργιος Καψάνης (†)

Μας αξίωσε ο Κύριος να εορτάσουμε την τριήμερο Ταφή Του και να προεορτάσουμε την αγία Του Ανάσταση. Ο Κύριός μας όχι μόνον έγινε άνθρωπος για τη σωτηρία μας, όχι μόνον υπέμεινε κολαφισμούς και εμπτυσμούς και ραπίσματα και φρικτό σταυρικό θάνατο, αλλά καταδέχθηκε και υπέμεινε και αυτήν την ταφή.

Η ταφή του Κυρίου είναι το έσχατο, το τελευταίο σημείο της κενώσεώς Του, της εξουδενώσεώς Του. Αυτός ο Κύριος της ζωής και του θανάτου να βρίσκεται νεκρός μέσα στον τάφο! «Λογισθείς εν τοις νεκροίς», όπως λέει η Εκκλησία μας. Και έτσι, ενώ ο Ίδιος συγκαταριθμήθηκε με τους απ’ αιώνος νεκρούς, ως νεκρός ο Ίδιος νέκρωσε τον θάνατο, ανεστήθη εκ των νεκρών και συνανέστησε μαζί Του παγγενή τον Αδάμ, όλο το ανθρώπινο γένος.

Εγκώμια της Μεγάλης Παρασκευής, από τη Νεκταρία Καραντζή.

Εγκώμια της Μεγάλης Παρασκευής, από τη Νεκταρία Καραντζή. 

Επιμέλεια ισοκρατήματος: πατήρ Νικόδημος Καβαρνός.
Good Friday Lamentations, by Nektaria Karantzi

Ο ΜΠΑΪΝΤΕΝ, ΟΙ ΑΡΜΕΝΙΟΙ ΚΑΙ ΤΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

KΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΟΛΕΒΑΣ

Ο Μπάιντεν τόλμησε: Αναγνώρισε ως Πρόεδρος των ΗΠΑ τη Γενοκτονία των Αρμενίων από την Οθωμανική Τουρκία, που άρχισε τον Απρίλιο του 1915 και έστειλε στον θάνατο 1.500.000 Χριστιανούς Αρμενίους. Ο Αμερικανός Πρόεδρος χρησιμοποίησε τον όρο: Κωνσταντινούπολη και όχι Ισταμπούλ. Προσέθεσε και λίγη διπλωματία: Δεν τα λέμε αυτά για να κατηγορήσουμε κάποιους, αλλά για να μην επαναληφθούν!

Το πλήγμα προς την Τουρκία του Ερντογάν είναι βαρύ. Για την Ελλάδα τα μηνύματα είναι σαφή:

Ας σταματήσει πλέον η φοβική αντιμετώπιση της Τουρκίας από μία μερίδα Ελλήνων πολιτικών και αναλυτών. Μας έλεγαν μέχρι τώρα ότι η Τουρκια έχει την υποστήριξη των ΗΠΑ άρα είμαστε υποχρεωμένοι να υποχωρούμε στα αιτήματά της. Είναι πλέον προφανές ότι η Αμερική αρχίζει να κρατά αποστάσεις από τη σημερινή Τουρκία. Δεν θα φτάσει στο αλλο άκρο, δηλαδή να απομακρύνει τελείως την Τουρκία, αλλά οι σχέσεις είναι ψυχρές. Ας μην χρησιμοποιούν οι εν Ελλάδι ενδοτικοί το επιχείρημα: Τι να κάνουμε; Θα υποχωρήσουμε, διότι η Τουρκια έχει γερές πλάτες!

Ο πόνος

Ο πόνος (Αρχιμ. Σιλουανός, Καθηγούμενος Ι.Μ. Αγίου Γεωργίου Μαυρομματίου)

Ένα θέμα που απασχολεί όλους μας είναι ο πόνος. Όταν είμα­στε υγιείς και όλα είναι καλά στη ζωή μας, δεν μπορούμε να αντιληφθούμε την αξία τού πόνου και εξετάζουμε τον πόνο θεω­ρητικά. Ο πόνος, όμως, είναι πολύ ευεργετικός για τον άνθρωπο· τον μεταμορφώνει. Ο άνθρωπος δεν μπορεί να συνειδητοποιήσει βαθιά μόνος του πώς πρέπει να πλησιάσει τον Θεό και πώς πρέ­πει να αναζητήσει τη μεταμόρφωση την εσωτερική, τη δική του.

Γι’ αυτό λέει ένα τραγούδι λαϊκό: «Πρώτα έρχεται ο πόνος και μετά κάνεις τραγούδι». Πρέπει, δηλαδή, ο άνθρωπος να πε­ράσει από τη βάσανο του πόνου, να αλλοιωθεί μέσα του και να ζήσει καταστάσεις που δεν έχει ξαναδεί και ν’ αποκτήσει πολύτι­μη πείρα.

Περί των αιτιών των πειρασμών (Άγιος Μάρκος ο Ασκητής)

Κατά τον 5^ον αιώνα, την εποχήν του Αγίου Μάρκου του Ασκητού, ανεκινούντο υπό των πάντοτε ανησύχων ψυχών θέματα, ως προς την αιτίαν της υπάρξεως των ηθικών και φυσικών κακών. Η αρχαιότης «έλυσε» το πρόβλημα δια της αποδοχής της ειμαρμένης, εις ην υπετάσσοντο τα πάντα, ακόμη και αυτοί οι Θεοί.

Εις τον Χριστιανισμόν όμως, το πρόβλημα τούτο ελύθη τελεσιδίκως υπό της Εκκλησίας. Η διδασκαλία του Κυρίου και των Αποστόλων και η πνευματική παράδοσις βεβαιούν αυθεντικώς πλέον, ότι τα πάντα τελούν υπό την κατεύθυνσιν του Θεού, είτε ευδοκία είτε παραχωρήσει, κατά το υπό των Θεολόγων Πατέρων καλούμενον προηγούμενον και επόμενον θέλημα του Θεού. Η αποδοχή της διδασκαλίας αυτής, προϋποθέτει, βεβαίως, πίστιν εις τον Θεόν. Άλλως το πρόβλημα μεταφέρεται εις την περιοχήν της φιλοσοφίας, ως θέμα θεοδικίας.

Αδιάκοπος πόλεμος με τους νοητούς εχθρούς, Άγιος Ιωάννης της Κρονστάνδης

Όταν ο διάβολος βρίσκεται στην καρδιά, τότε ο άνθρωπος νιώθει ένα ασυνήθιστο βάρος να τον πλακώνει, μιαν οδυνηρή φωτιά να του καίει το στήθος. Τότε η ψυχή του φοβάται υπερβολικά, ενοχλείται από τα λόγια και τη συμπεριφορά των άλλων, στερείται την ορθή κρίση, βλέπει παντού κακές προθέσεις και κυριεύεται από εκδικητικότητα…

Όταν μέσα στην καρδιά σου ανάψει το μίσος εναντίον κάποιου, τότε πίστεψε πως ενεργεί μέσα σου ο διάβολος. Διώξε αμέσως και τον ίδιο και το έργο του. Μη θεωρήσεις το μίσος δικό σου, μην το αποδεχθείς. Με τον ίδιο τρόπο αντιμετώπισε και τα άλλα πάθη.

Έχουμε καθήκον να προσευχόμαστε και για τους άλλους ανθρώπους που είναι υποδουλωμένοι σε πάθη. Μέσα τους, όπως και μέσα μας, ενεργεί ο εχθρός.

Ο Εσταυρωμένος Χριστός και η Εκκλησία Του

Ο Εσταυρωμένος Χριστός και η Εκκλησία Του

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Διερχόμαστε τη Μεγάλη Εβδομάδα, που κορυφώνεται στην Κυριακάτικη Ανάσταση του Χριστού και το σωτηριώδες μήνυμα που Αυτή ευαγγελίζεται δια της Εκκλησίας Του. Οι Έλληνες ζούμε έντονα την Ανάσταση, την πανηγυρίζουμε. Μπορεί να μην εισερχόμαστε ιδιαίτερα στη Θεολογία του Μυστηρίου της ενανθρωπήσεως του Υιού του Θεού, των όσων υπέστη στην επίγεια ζωή Του και της Αναστάσεώς Του, αλλά νιώθουμε ότι αυτό το Μυστήριο, είναι συνυφασμένο με τη ζωή μας, είναι ριζωμένο στην ψυχή μας.

ΜΙΑ ΠΑΡΑΞΕΝΗ ΕΞΙΣΩΣΗ, Πασχαλινή ιστορία

ΜΙΑ ΠΑΡΑΞΕΝΗ ΕΞΙΣΩΣΗ

π. Δημητρίου Μπόκου

Ἕ­να σφύ­ριγ­μα ἀ­κού­στη­κε, οἱ πόρ­τες ἔ­κλει­σαν καὶ ὁ ἠ­λε­κτρι­κὸς ἄρ­χι­σε νὰ κυ­λᾶ νω­χε­λι­κὰ πά­νω στὶς ρά­γες. Σὲ λί­γο ἔ­τρε­χε ἀ­κά­θε­κτος σὰν μα­κρὺ ἑρ­πε­τό, με­τα­το­πί­ζον­τας ἀ­δι­ά­κο­πα τὸ ἀν­θρώ­πι­νο φορ­τί­ο, κα­θὼς τὰ βα­γό­νια ἔ­γερ­ναν ἐ­λα­φρὰ μέ­σα στὸ ἀ­τέ­λει­ω­το τράν­ταγ­μά τους.

Ὁ Χά­ρης στη­ρι­ζό­ταν γε­ρὰ στὸ κά­θι­σμα, ὅ­που μιὰ νε­α­ρὴ γυ­ναί­κα εἶ­χε προ­λά­βει νὰ κα­θί­σει πρὶν ἀ­π’ αὐ­τόν. Ἡ γυ­ναί­κα ἔ­φε­ρε τὴν τσάν­τα της ἀ­πὸ τὸν ὦ­μο στὰ γό­να­τα, γιὰ πε­ρισ­σό­τε­ρη ἀ­σφά­λεια, ἔ­βγα­λε τὰ γάν­τια της καὶ τά ’­ρι­ξε μέ­σα. Ὁ Χά­ρης κοί­τα­ζε ἀ­δι­ά­φο­ρα ἔ­ξω, μὰ στὴν πραγ­μα­τι­κό­τη­τα δὲν ἔ­χα­νε καμ­μιά της κί­νη­ση. Πρό­σε­ξε τὴ βέ­ρα της, ἦ­ταν παν­τρε­μέ­νη. Τὸ ντύ­σι­μό της ἦ­ταν κομ­ψό. Ἔ­βγα­λε τὸ πα­κέ­το μὲ τὰ χαρ­το­μάν­τη­λα καὶ κρά­τη­σε ἕ­να στὸ χέ­ρι της.

«Ἡ μάχη τῶν Ἀθηνῶν καί ἡ συμβολή τοῦ Γεωργίου Καραϊσκάκη καί τοῦ ᾽Ιωάννη Μακρυγιάννη»

Μετάνοια αληθινή, γνήσια

π. Συμεών Κραγιόπουλος (†)

Η Εκκλησία την αγία αυτή περίοδο μας καλεί συνεχώς σε μετάνοια. Ακόμη ειδικότερα το κάνει αυτό με τον Μέγα Κανόνα, που έγραψε ο άγιος Ανδρέας επίσκοπος Κρήτης. Μιλάει για μετάνοια αληθινή, γνήσια, όπως τη θέλει ή, καλύτερα, όπως τη δίνει ο Θεός σ’ εκείνον που τη ζητάει.

Δεν υπάρχει άλλος δρόμος να σωθείς, αδελφέ μου, παρά μόνο η μετάνοια. Μετάνοια σημαίνει θάνατος. Μετανοείς αληθινά, όταν παίρνεις την απόφαση να πεθάνεις ως προς όλα. Σαν να μην υπάρχει τίποτε άλλο για σένα. Υπάρχεις εσύ και ο Θεός.

Και το κάνεις αυτό με χαρά: «Θεέ μου, πώς να σε ευχαριστήσω, πόσο σε ευγνωμονώ που με φύλαξες, με έφερες ως αυτή την ώρα, και αντί να με καταδικάσεις – που αξίζει να με καταδικάσεις, διότι ήταν πολύ πονηρή η στάση μου και η πορεία μου και η όλη συμπεριφορά μου ενώπιόν σου – εσύ μου δίνεις την ευκαιρία αυτή να μετανοήσω. Μετανοώ, Θεέ μου, τώρα. Συγχώρησέ με».

Τα δάκρυα της μετάνοιας

Στη Λαύρα των Σπηλαίων του Κιέβου, στα πρώτα χρόνια του 12ου αιώνα, είχαν κοινοβιάσει δύο μοναχοί, ο Θεόφιλος και ο Ιωάννης, φίλοι στενοί από τα παιδικά τους χρόνια. Αλλά και μέσα στη μονή είχαν γίνει υπόδειγμα αδελφικής αγάπης.

Επειδή θέλησαν να μείνουν αχώριστοι ακόμα και στον τάφο, παρακάλεσαν τον αρμόδιο μοναχό, τον π. Μάρκο, να τους ετοιμασει ένα κοινό τόπο ταφής.

Κάποτε ο Θεόφιλος έλειψε για ένα διάστημα από τη Λαύρα. Στη διάρκεια όμως της απουσίας του, ασθένησε ο Ιωάννης κι έφυγε για τον ουρανό. Επιστρέφοντας ο Θεόφιλος, έκλαψε πικρά για το θάνατο του πνευματικού αδελφού του, αγανάκτησε όμως, γιατί βρήκε το νεκρό θαμμένο στην πρώτη θέση του κοινού τάφου.

Γενηθήτω το θέλημά σου

Μοναχός Μωυσής Αγιορείτης (†)

Αξίζει να ξαναμελετήσουμε το θείο και ιερό ευαγγέλιο. Ο Χριστός στο κήρυγμά του μακαρίζει κι ευλογεί τους πενθούντες, τους έσχατους, τους αδικημένους, τους κατηγορημένους, τους εξορισμένους, τους εγκρατείς, τους αγωνιστές, τους μετανοούντες αμαρτωλούς. Μέσα στον πολύ πόνο ξαφνικά πηγάζει μία μεγάλη χαρά και ειρήνη, ευχαριστία, δοξολογία κι ευγνωμοσύνη. Το «γενηθήτω το θέλημά σου» της Κυριακής προσευχής ακούγεται με νόημα, με ιλαρότητα, με αποδοχή. Τα δάκρυα της λύπης γίνονται χαράς. Η λύπη γίνεται χαρμολύπη, η χαρμολύπη κατάνυξη, η κατάνυξη γλυκασμός και λύτρωση, η λύτρωση πρόγευση ουράνιας τρυφής. Από το σκοτάδι εισέρχεσαι σε άπλετο φως.

Να προσευχόμαστε στον Κύριο και να ζητούμε το έλεός Του, Από τη Φιλοκαλία

Ασφαλώς και η δωρεά του Αγίου Πνεύματος από το Θεό Πατέρα στους πιστούς και η επιφοίτησή Του χαρίζεται με τη δύναμη του Ιησού Χριστού και στο άγιο όνομά Του, όπως λέει ο ίδιος ο υπέρθεος και φιλόψυχος Κύριος Ιησούς Χριστός προς τους Αποστόλους: 

«Σας συμφέρει να φύγω εγώ. Γιατί αν δε φύγω, δε θα έρθει σε σας ο Παράκλητος. Αν όμως πάω εκεί, θα Τον στείλω σε σας» (Ιω. 16:7), και: 

«Όταν έρθει ο Παράκλητος, που θα σας τον στείλω εγώ από τον Πατέρα, το Πνεύμα της αλήθειας, που εκπορεύεται από τον Πατέρα» (Ιω. 15:26), και πάλι: 

«Ο Παράκλητος, το Άγιο Πνεύμα, που θα στείλει στ’ όνομά μου ο Πατέρας μου» (Ιω. 14:26).

Ιάκωβος Μάγερ: Ο Ελβετός ήρωας του Μεσολογγίου

1821 Ιάκωβος Μάγερ: Ο Ελβετός ήρωας του Μεσολογγίου

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Ο Ιάκωβος Μάγερ (Ζυρίχη 1798 – Μεσολόγγι 11 Απριλίου 1836) είναι εκ των ηρώων της Ιεράς Πόλεως του Μεσολογγίου, μαζί με τους Ρωγών Ιωσήφ και Χρήστο Καψάλη, για τους οποίους είχαμε γράψει πέρυσι την ίδια ημέρα. Η προσφορά του κατά την πολιορκία ήταν ουσιαστική. Εργάσθηκε με συνέπεια και επιτυχία ως ιατρός και φαρμακοποιός, αν και δεν είχε τα σχετικά διπλώματα. Επί πλέον ήταν στο Μεσολόγγι ο εκδότης της εφημερίδας «Ελληνικά Χρονικά», δια της οποίας το τραγικό χρονικό της πολιορκίας έμεινε στην Ιστορία. Η εφημερίδα κυκλοφορήθηκε από τον Ιανουάριο του 1824 έως τον Φεβρουάριο του 1826, όταν τα κανόνια των πολιορκητών Οθωμανών κατέστρεψαν τα τυπογραφικά μηχανήματα, λίγο καιρό πριν από την Έξοδο.

ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΧΕΔΙΟ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΥΝΟΡΩΝ ΣΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ;

KΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΟΛΕΒΑΣ

Μία ανάρτηση του σλοβενικού ειδησεογραφικού ιστοτόπου necenzurirano.si αναστάτωσε τα Βαλκάνια και τις Βρυξέλλες. Οι Σλοβένοι δημοσιογράφοι παρουσίασαν ένα non paper, το οποίο προτείνει την αλλαγή συνόρων αρκετών χωρών στα Βαλκάνια αναφέροντας ως κύριο συντάκτη τον Πρωθυπουργό της Σλοβενίας Γιάνες Γιάνσα. Το έγγραφο φέρεται ότι εστάλη στον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ και σε άλλους αξιωματούχους της Ευρ. Ένωσης. Ο Γιάνσα το διέψευσε, αλλά ο γερμανικός ενημερωτικός οργανισμός DW τον θεωρεί ως πιθανό συντάκτη.

Ομιλία εις την Κυριακήν των Βαΐων (Αγ. Γρηγόριος ο Παλαμάς)

1. Σε καιρό ευνοίας σε επήκουσα και σε ημέρα σωτηρίας σ’ εβοήθησα», είπε ο Θεός δια του Ησαΐα (Ησ. 49, 8). Καλό λοιπόν είναι να ειπώ σήμερα το αποστολικό εκείνο προς την αγάπη σας· «Ιδού καιρός εύνοιας, ιδού ημέρα σωτηρίας· ας απορρίψωμε λοιπόν τα έργα του σκότους και ας εκτελέσωμε τα έργα του φωτός, ας περιπατήσωμε με σεμνότητα, σαν σε ημέρα» (Β΄ Κορ. 6,2· Ρωμ. 13,12). Διότι προσεγγίζει η ανάμνησις των σωτηριωδών παθημάτων του Χριστού και το νέο και μέγα και πνευματικό Πάσχα, το βραβείο της απαθείας, το προοίμιο του μέλλοντος αιώνος.

Και το προκηρύσσει ο Λάζαρος που επανήλθε από τα βάραθρα του άδη, αφού αναστήθηκε από τους νεκρούς την τετάρτη ημέρα με μόνο τον λόγο και το πρόσταγμα του Θεού, που έχει την εξουσία ζωής και θανάτου, και προανυμνούν παιδιά και πλήθη λαού άκακα με την έμπνευση του θείου Πνεύματος αυτόν που λυτρώνει από τον θάνατο, που ανεβάζει τις ψυχές από τον άδη, που χαρίζει αΐδια ζωή στην ψυχή και το σώμα.

Κυριακή των Βαΐων: Ευλογημένος ο Ερχόμενος (Φώτης Κόντογλου)

Εκείνος που έχει θρόνο τον ουρανό και υποπόδιο τη γη, ο γυιός του Θεού και ο Λόγος του ο συναΐδιος, σήμερα τα­πεινώθηκε και ήρθε στη Βηθανία απάνω σ’ ένα που­λάρι. Και τα παιδιά των Εβραίων τον υποδεχθήκανε φωνάζοντας: «Ωσαννά εν τοις υψίστοις, ευλογημένος ο ερχόμενος, ο βασιλιάς του Ισραήλ».

Οι πολέμαρχοι του κόσμου, σαν τελειώνανε τον πόλεμο και βάζανε κάτω τους οχ­τρούς τους, γυρίζανε δοξασμένοι και καθί­ζανε απάνω σε χρυσά αμάξια για να μπούνε στην πολιτεία τους. Μπροστά πηγαίνανε οι σάλπιγγες κι οι σημαίες κ’ οι αντρειωμένοι στρατηγοί και πλήθος στρατιώτες σκεπα­σμένοι με σίδερα άγρια και βαστώντας φονικά άρματα γύρω σ’ ένα αμάξι φορτωμένο με λογής λογής αρματωσιές και σπαθιά και κοντάρια παρμένα από το νικημένο έθνος.

Η Ανάσταση του Λαζάρου (Λεβ Ζιλλέ)

Το Σάββατο του Λαζάρου κατέχει ξεχωριστή θέση στο λειτουργικό ημερολόγιο. Δεν ανήκει στις σαράντα ημέρες της μετάνοιας της Μ. Τεσσαρακοστής ούτε και στις οδυνηρές ημέρες της Μ. Εβδομάδας, αυτές που αρχίζουν από τη Μ. Δευτέρα και τελειώνουν τη Μ. Παρασκευή. Μαζί με την Κυριακή των Βαΐων συνθέτουν ένα σύντομο χαρούμενο πρελούδιο των γεμάτων πόνο ημερών που ακολουθούν. Δύο σημαντικά περιστατικά συνδέονται με τη Βηθανία: εκεί ανέστησε τον Λάζαρο και από εκεί ξεκίνησε ο Ιησούς την πορεία και άνοδο Του προς τα Ιεροσόλυμα.

Η ανάσταση του Λαζάρου είναι ένα γεγονός που, όπως θα δούμε, έχει εξαιρετικά μεγάλη σημασία. Συνδέεται μυστηριωδώς με την Ανάσταση του Κυρίου μας και παίζει, ως προς αυτή, το ρόλο μιας έμπρακτης προφητείας. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο Λάζαρος μας παρουσιάζεται στο κατώφλι της Μ. Εβδομάδας αναστημένος, ως προάγγελος της νίκης του Χριστού επί του θανάτου, όπως ο άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος, παραμονές των Θεοφανείων, προανήγγειλε τον Επιφανέντα Χριστό. Πέρα όμως από τον πρωταρχικό αυτό χαρακτήρα της, η ανάσταση του Λαζάρου έχει και κάποιες δευτερεύουσες πτυχές τις οποίες είναι χρήσιμο να εξετάσουμε:

Υπομονή, Άγιος Δημήτριος του Ροστώφ

«Υπομονής έχετε χρείαν, ίνα το θέλημα του Θεού ποιήσαντες κομίσησθε την επαγγελίαν» (Εβρ. 10:36). Αυτοί που υπομένουν αγόγγυστα και με καρτερία τα πάντα, μένουν πιστοί στο θέλημα του Θεού. Κι αυτοί που μένουν πιστοί στο θέλημα του Θεού, θα πάρουν την αμοιβή που υποσχέθηκε Εκείνος: τη βασιλεία των ουρανών. Γι’ αυτό κι εσύ «μη νικώ υπό του κακού, αλλά νίκα εν τω αγαθώ το κακόν… Μηδενί κακόν αντί κακού αποδιδόντες· προνοούμενοι καλά ενώπιον πάντων ανθρώπων· μη εαυτούς εκδικούντες, αγαπητοί, αλλά δότε τόπον τη οργή· γέγραπται γαρ· εμοί εκδίκησις, εγώ ανταποδώσω, λέγει Κύριος» (Ρωμ. 12:21,17,19). Στον Κύριο ανήκει η κρίση και η καταδίκη όσων σε αδικούν. Σε σένα η καλοσύνη και η μακροθυμία. Στον Κύριο ανήκει η τιμωρία και η πάταξη του κακού. Σε σένα η ανεξικακία και η υπομονή.

Η Ανάσταση δεν είναι click away

Μανώλης Κοττάκης

Να μην κάνουμε Χριστούγεννα, Πρωτοχρονιά και Φώτα για να κάνουμε Απόκριες! Να μην κάνουμε Απόκριες για να κάνουμε Καθαρά Δευτέρα!

Να μην κάνουμε Καθαρά Δευτέρα για να κάνουμε παρέλαση και 25η Μαρτίου. Να μην κάνουμε παρέλαση για να σώσουμε το Πάσχα! Να μην κάνουμε εν τέλει Πάσχα για να σώσουμε το καλοκαίρι! Κάπως έτσι, σαν οπερέτα, κινείται η ζωή μας από τον περασμένο Νοέμβριο, που η κυβέρνηση κατέβασε εκ νέου τα ρολά στη χώρα εξαιτίας της πανδημίας.

Από μήνα σε μήνα, από εορτή σε εορτή, από ορόσημο σε ορόσημο, πέρασε ενάμισης χρόνος χωρίς Ελλάδα. Τα ίδια ζήσαμε πέρυσι, και χειρότερα. Αλλά ήταν η πρώτη φορά. Πειθαρχήσαμε και εμπιστευτήκαμε την Πολιτεία ότι θα βρει λύσεις.

Όταν «είσαι» δεν χρειάζεται να «φαίνεσαι»!

Όταν «είσαι» δεν χρειάζεται να «φαίνεσαι»! (Κ. Γ. Παπαδημητρακόπουλος)

Καλοί μου φίλοι, δὲν ξέρω ἂν τὸ ἔχετε προσέξει. Σήμερα δίνεται πολὺ μεγάλη σημασία στὸ «φαίνεσθαι» καὶ ἐλάχιστη ἢ καὶ καθόλου στὸ «εἶναι». Δηλαδὴ στὸ ποιὸς εἶσαι ἐξωτερικὰ καὶ καθόλου στὸ ποιὸς εἶσαι ἐσωτερικά! Αὐτὸ ποὺ μετράει εἶναι ἡ ἐξωτερική σου εἰκόνα καὶ καθόλου ἡ ἐσωτερική. Ἢ μὲ ἄλλα λόγια δίνεται μεγάλη βάση στὸ περιτύλιγμα καὶ καθόλου στὸ περιεχόμενο, ποὺ ἀσφαλῶς εἶναι καὶ ἡ οὐσία.

Βλέπετε ἡ κοινωνία μας σήμερα δίνει ἰδιαίτερη σημασία στὸ λεγόμενο «πρεστίζ», ἀκόμη δὲ καὶ σ’ ἐκεῖνο τὸ καπιταλιστικὸ «ἔχειν» καὶ σχεδὸν καθόλου στὸ ποιοὶ εἴμαστε πραγματικά. Δηλαδὴ δίνει βάση στὸ προσωπεῖο καὶ τὴ μάσκα ποὺ φορᾶς κι ὄχι στὸ ἴδιο τὸ πρόσωπο κι αὐτὸ ποὺ ὄντως εἶσαι!

Περί υπερηφανείας, Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος

Η υπερηφάνεια είναι άρνηση του Θεού, εφεύρεση των δαιμόνων, εξουδένωση των ανθρώπων, μητέρα της κατακρίσεως, απόγονος των επαίνων, απόδειξη ακαρπίας, φυγαδευτήριο της βοήθειας του Θεού, πρόδρομος της παραφροσύνης, πρόξενος πτώσεων, αιτία της επιληψίας, πηγή του θυμού, θύρα της υποκρίσεως, στήριγμα των δαιμόνων, φύλακας των αμαρτημάτων, δημιουργός της ασπλαχνίας, άγνοια της συμπάθειας, πικρός κριτής, απάνθρωπος δικαστής, αντίπαλος του Θεού, ρίζα της βλασφημίας.

Αρχή της υπερηφάνειας είναι το τέλος της κενοδοξίας. Μέσον, η εξουδένωση του πλησίον, η αναιδής φανέρωση των κόπων μας, ο εσωτερικός αυτοέπαινος, το μίσος των ελέγχων. Και τέλος, η άρνηση της βοήθειας του Θεού, η εξύψωση της δικής μας ικανότητος, η δαιμονική συμπεριφορά.

Το 1821 και το 1940

Το 1821 και το 1940

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Στις 25 Μαρτίου του 1945 ο καθηγητής της Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, αείμνηστος Ιωάννης Θεοδωρακόπουλος, εκφώνησε επετειακό λόγο στην πλατεία του Θησείου ενώπιον πλήθους πολιτών. Η Πατρίδα μόλις είχε βγει νικήτρια αλλά καθημαγμένη από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και την κατοχή.

Ο καθηγητής για το 1821 τόνισε ότι με τις ηθικές και πνευματικές δυνάμεις που οι Έλληνες είχαν συγκεντρώσει μέσα τους, κατά τους μαύρους αιώνες της σκλαβιάς, άνοιξαν τον ηρωικό, πολύνεκρο και πολύχρονο αγώνα εναντίον της τουρκικής αυτοκρατορίας, που άρχιζε από τον Δούναβη και τέλειωνε στον Ευφράτη. Και συμπλήρωσε: «Ήταν άνοιξη. Μαζί με το φανέρωμα της ζωής και μαζί με το φανέρωμα του Θεού και τον Ευαγγελισμό στην Παναγία, βγήκαν οι Έλληνες του 1821 να ζητήσουν ελευθερία, να γίνουν και αυτοί κράτος, βγήκαν και έσυραν το χορό της ελευθερίας και ο γύρος του χορού άνοιξε γρήγορα και μπήκε μέσα του όλο το Έθνος, από τον Δούναβη ως την Κύπρο».

Γονείς και παιδιά

Γονείς και παιδιά (Μητροπ. Ναυπάκτου και Αγ. Βλασίου Ιερόθεος)

Τό θέμα τῆς οἰκογένειας εἶναι ἐπίκαιρο καί ἔχει πολλές πλευρές. Τό σημαντικό εἶναι ὅτι ἡ οἰκογένεια εἶναι ἡ πρώτη μικρή κοινωνία πού συναντᾶ τό βρέφος καί τό παιδί, καθώς ἀναπτύσσεται καί αὐτό συντελεῖ στόν τρόπο μέ τόν ὁποῖο θά προσαρμοσθῆ καί θά ζήση στήν μεγάλη οἰκογένεια τῆς κοινωνίας.

Ἡ Ἐκκλησία, διά τῶν ἁγίων της καί τῶν διδασκάλων της, ἔχει σημαντικό πλοῦτο γιά τόν τρόπο μέ τό ὁποῖο θά λειτουργῆ καλά ὁ θεσμός τῆς οἰκογένειας, κυρίως ὁ ρόλος τῶν γονέων, προκειμένου ὁ ἄνθρωπος νά λάβη καλές βάσεις γιά ὅλη τήν ζωή του. Μάλιστα δέ ἡ διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας γιά τήν οἰκογένεια συντονίζεται στήν σύγχρονη βιολογική καί ψυχολογική ἄποψη γιά τόν ρόλο τῶν γονέων καί τῆς οἰκογένειας.

Cur Deus homo? Το απροϋπόθετον και το εμπροϋπόθετον της θείας Σαρκώσεως

Cur Deus homo? Το απροϋπόθετον και το εμπροϋπόθετον της θείας Σαρκώσεως (Φώτιος Σχοινάς, Δρ. Φιλοσοφίας)

1. Εἰσαγωγικές παρατηρήσεις

Ἕνα θεολογικό ζήτημα πού ἔχει ἀπασχολήσει τούς θεολόγους τῆς Ἐκκλησίας ἀνά τούς αἰῶνες εἶναι ἄν ἡ Σάρκωση τοῦ Θεοῦ εἶχε ὡς προϋπόθεση τήν πτώση καί σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου ἤ ἦταν ἀνεξάρτητη ἀπό τήν πτώση καί θά γινόταν οὕτως ἤ ἄλλως. Μέ ἄλλα λόγια ἡ ἐναθρώπηση τοῦ Θεοῦ ἦταν μία «ὑστερογενής» τῆς ἀνθρωπίνης πτώσεως κίνηση τοῦ Θεοῦ πού ἀποσκοποῦσε στή λύτρωση καί σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου ἤ ἀποτελοῦσε τόν πρωταρχικό σκοπό τῆς δημιουργίας ἀνεξαρτήτως τῆς ἀνθρωπίνης πτώσεως; Οἱ θεολόγοι τῆς Ἐκκλησίας ὑπεστήριξαν καί τίς δύο θέσεις, καί τό ἀπροϋπόθετον καί τό ἐμπροϋπόθετον τῆς θείας Σαρκώσεως. Ἄλλοι ὑπεστήριξαν ὅτι ἡ ἐνανθρώπιση ἦταν ἀπροϋπόθετη καί ἄλλοι ἐμπροϋπόθετη, ὀφειλομένη ἀλλά καί ἀποβλέπουσα στή σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου. Στήν παροῦσα ἐργασία θά ἐξετάσουμε διά βραχέων καί τίς δύο ἀπόψεις.

Δημ. Υψηλάντης Β΄ Μέρος: Ανδρείος μαχητής έως το τέλος

1821 Δημ. Υψηλάντης Β΄ Μέρος: Ανδρείος μαχητής έως το τέλος Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Οι Υψηλάντες έχουν το ιστορικό προνόμιο να είναι αυτοί που άρχισαν και τελείωσαν τον υπέρ Ανεξαρτησίας Αγώνα των Ελλήνων. Ο γραμματέας του Δημητρίου Υψηλάντη, Ιωάννης Φιλήμων, στα «Απομνημονεύματα των Αγωνιστών» που έγραψε, αναφέρει στον Γ΄ Τόμο, κεφάλαιο ΙΓ΄: « Η έναρξις και το τέλος του ελληνικού αγώνος τιμώσιν εξαιρετικώς την υψηλαντικήν οικογένειαν και αθάνατον την δόξαν αυτής βεβαιούσιν, ότε από μεν του βορρά ο Αλέξανδρος πρώτος εκήρυξε την εθνεγερσίαν του 1821, κατά δε την μεσημβρίαν ο Δημήτριος την τελευταίαν συνήψε μάχην κατά των Τούρκων και την τελευταίαν συνέθετο το 1829 περιώνυμον συνθήκην του Τιλφουσίου όρους (Πέτρας)». Από πλευράς του ο Χριστόφορος Περραιβός έγραψε στα «Απομνημονεύματα των Αγωνιστών του 1821», ότι «ο Υψηλάντης άρχισε τον πόλεμον υπέρ της ανεξαρτησίας, ο Υψηλάντης εσφράγισε και την ειρήνην υπέρ της δόξης των Ελλήνων». (Τόμος Β΄, Κεφ. κστ΄).

Η ΤΟΥΡΚΙΑ ΚΑΙ ΕΜΕΙΣ: ΟΥΤΕ ΦΟΒΟΜΑΣΤΕ, ΟΥΤΕ ΥΠΟΤΙΜΟΥΜΕ

KΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΟΛΕΒΑΣ

Δύο τάσεις επηρέασαν κατά τα τελευταία τριάντα χρόνια την αντιμετώπιση της Τουρκίας από τη χώρα μας. Η πρώτη τάση μπορεί να ονομασθεί «ο κατευνασμός του θηρίου» και διαπνέεται από φόβο και υποχωρητικότητα. Η δεύτερη τάση μας καλεί να υποτιμούμε την Τουρκία λόγω των προβλημάτων της. Θεωρώ και τις δύο απόψεις λανθασμένες.

Η πρώτη σχολή σκέψης μάς καλούσε να βοηθήσουμε την Τουρκία να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι εκφραστές της έκαναν απαράδεκτες υποχωρήσεις και αναγνώρισαν «ζωτικά συμφέροντα της Τουρκίας» στο Αιγαίο. Πρότειναν να αλλάξουμε τα σχολικά βιβλία Ιστορίας και να αθωώσουμε τους Οθωμανούς και τους Νεοτούρκους για τα εγκλήματά τους. Διαστρέβλωσαν την Ιστορία μας για «να μην ενοχλούμε τους Τούρκους». Χόρευαν ζεϊμπέκικα με μία τουρκική κυβέρνηση, η οποία είχε Αντιπρόεδρο τον Ντεβλέτ Μπαχτσελί, αρχηγό του ακραίου Κόμματος Εθνικιστικής Δράσης.

Ο ιατρός και τα φάρμακα μας ταπεινώνουν… (Γέροντας Αιμιλιανός Σιμωνοπετρίτης)

Ὅταν λοιπόν κάποιος δέν θέλη νά πάρη φάρμακα, ἤ δέν θέλη νά πάη σέ ἰατρό, οἱαδήποτε καί ἄν εἶναι ἡ ἀσθένειά του, δείχνει πώς διέπεται ἀπό ἀτομοκεντρικό σύστημα ζωῆς, ἤ δείχνει πώς εἶναι ἔνοχος, καί ἑπομένως κρύβεται. Ὅπως, ὅταν ζητᾶς κάποιον καί αὐτός δέν παρουσιάζεται, τόν ξαναζητᾶς καί δέν παρουσιάζεται, λές, κάτι ἔκανε αὐτός, κάτι συμβαίνει, ἔτσι ἀκριβῶς καί ὅποιος ἀπεχθάνεται τόν ἰατρό ἤ τά φάρμακα, εἶναι βαριά ἄρρωστος σωματικῶς, πρό πάντων ψυχικῶς. Εἶναι ἄφρων ἀνήρ, διότι λέγει «ἀνήρ φρόνιμος οὐ προσοχθιεῖ αὐτοῖς». Εἶναι ἄφρων ἀνήρ, ἄφρων γυνή, εἶναι ὁ ἀδιόρθωτος, ὁ ἀμετανόητος, εἶναι αὐτός πού δέν τόν νοιάζει ὁ Θεός, παρά μόνον τόν νοιάζει νά κατευθύνη τό σαρακοφαγωμένο κορμάκι του καί τήν σαρακοφαγωμένη ψυχή του ὅπως αὐτός νομίζει, μή τυχόν καί μπορέση νά βγῆ σέ κάποια ἀκροθαλασσιά. Ἀλλά τό φάρμακο καί ὁ ἰατρός δείχνουν ὅτι καθιστοῦμε διαχειριστήν τῆς ὑπάρξεώς μας τόν Θεόν, ὅτι δέν εἴμαστε ἐμεῖς οἱ κυβερνῆτες τοῦ ἑαυτοῦ μας.

Ἐπί πλέον, ὁ ἰατρός καί τά φάρμακα μᾶς ταπεινώνουν, διότι πραγματικά εἶναι ταπείνωσις νά πᾶμε στόν ἰατρό ἤ νά πάρωμε φάρμακο. Ὅλοι μας θέλομε νά ἔχωμε τήν ὑγεία μας, νά εἴμαστε καλά, νά εἴμαστε βολεμένες ὑπάρξεις.

Πέμπτη Κυριακή των Νηστειών (Αρχιμ. Επιφάνιος Ι. Θεοδωρόπουλος)

Κατὰ τὴν ἡμέραν αὐτὴν τιμῶμεν τὴν μνήμην τῆς ὁσίας Μητρὸς ἡμῶν Μαρίας τῆς Αἰγυπτίας, ἡ ὁποία ἑορτάζεται καὶ κατὰ τὴν 1ην Ἀπριλίου.

 «Ἐτάχθη δὲ αὕτη καὶ σήμερον, ἐγγίζοντος ἤδη τοῦ τέλους τῆς ἁγίας Τεσσαρακοστῆς, πρὸς διέγερσιν τῶν ραθύμων καὶ ἁμαρτωλῶν εἰς μετάνοιαν, ἐχόντων ὑπόδειγμα τὴν ἑορταζομένην ἁγίαν», ὡς γράφει τὸ «Ὡρολόγιον». 

Ἀπὸ τὸ ἐν λόγῳ βιβλίον ἀντιγράφομεν τὰ ἑξῆς περὶ τῆς ἁγίας αὐτῆς γυναικός: «Αὕτη δωδεκαέτις ἔτι οὖσα ἔλαθε τοὺς γονεῖς αὐτῆς καί, ἀπελθοῦσα εἰς Ἀλεξάνδρειαν, ἔζησε βίον ἄσωτον 17 ἔτη. Εἶτα ὑπὸ περιεργείας κινουμένη ἀπῆλθε μετὰ πολλῶν προσκυνητῶν εἰς Ἱεροσόλυμα, ἵνα παρευρεθῇ εἰς τὴν τοῦ Τιμίου Σταυροῦ ὕψωσιν, ὅπου ἐδόθη εἰς πᾶν εἶδος ἀκολασίας καὶ πολλοὺς ἔσυρεν εἰς τῆς ἀπωλείας τὸν βυθόν. Θέλουσα δὲ εἰσελθεῖν εἰς τὴν Ἐκκλησίαν καθ᾿ ἣν ἡμέραν ὑψοῦται ὁ Σταυρός, ἠσθάνθη τρὶς καὶ τετράκις δύναμίν τινα ἀόρατον κωλύουσαν αὐτὴν τῆς εἰσόδου, ἐνῷ τὸ μετ᾿ αὐτῆς πλῆθος τοῦ λαοῦ ἀνεμποδίστως εἰσήρχετο. Πληγεῖσα οὖν τὴν καρδίαν ἐκ τούτου, ἀπεφάσισεν ἵνα μεταβάλῃ ζωὴν καὶ ἐξιλεώσῃ τὸν Θεὸν διὰ μετανοίας· καὶ οὕτως ἐπιστρέψασα πάλιν εἰς τὴν Ἐκκλησίαν εἰσῆλθεν εὐκόλως εἰς αὐτήν.

Λόγος εις την Εʼ Κυριακή των Νηστειών (Αγ. Νικόλαος Βελιμίροβιτς)

(Μαρκ. ι´ 32-45)

Η ταπείνωση του Κυρίου μας Ιησού Χριστού είναι ένα γεγονός τόσο αξιοθαύμαστο, όσο είναι τα θαύματα κι η Ανάστασή Του. Είναι το θαύμα των θαυμάτων. Φόρεσε το στενόχωρο ανθρώπι­νο σώμα σαν σκλάβος κι έγινε Δούλος των δούλων Του.

Γιατί οι άνθρωποι προσπαθούν να φαίνονται πιο σπου­δαίοι και πιο καλοί απ’ ό,τι πραγματικά είναι; Τα χόρ­τα του αγρού δεν το επιδιώκουν αυτό, ούτε τα ψάρια στο νερό ή τα πουλιά στον αέρα. Γιατί τότε οι άνθρω­ποι το θέλουν τόσο πολύ και το προσπαθούν; Επειδή έναν καιρό ήταν πραγματικά πιο σπουδαίοι και πιο κα­λοί απ’ ό,τι είναι σήμερα κι η σκιά της μνήμης αυτής τους πιέζει να υπερβάλουν σε μεγαλοσύνη και καλοσύ­νη. Κινούνται πάνω σ’ ένα νήμα που πότε τεντώνουν και πότε χαλαρώνουν οι δαίμονες.

Η αγία Συγκλητική για τη σωστή νηστεία, Από τον Ευεργετινό

Έλεγε η αγία Συγκλητική: «Δεν είναι κάθε άσκηση σωστή. Γιατί υπάρχει και άσκηση που την επιτείνει ο εχθρός· τέτοια άλλωστε κάνουν και οι μαθητές του. Πώς λοιπόν θα ξεχωρίσουμε τη θεϊκή και βασιλική άσκηση από την τυραννική και δαιμονική; Προφανώς από το μέτρο.

» Όλος σου ο καιρός να είναι ένας κανόνας νηστείας. Μη νηστέψεις τέσσερις ή πέντε μέρες και την επόμενη καταστρέψεις τη δύναμή σου με τα πολλά φαγητά· γιατί παντού η έλλειψη του μέτρου είναι βλαβερή. Μην ξοδέψεις μεμιάς τα όπλα σου, μήπως βρεθείς γυμνός στον πόλεμο και νικηθείς εύκολα. Τα όπλα μας είναι το σώμα, και η ψυχή ο στρατιώτης· να φροντίζεις και τα δύο ανάλογα με τις ανάγκες.

Η ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ

Η ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ

π. Δημητρίου Μπόκου

«Χαίρε δεκτόν πρεσβείας θυμίαμα»

Οι Χαιρετισμοί είναι ένας μεγαλόπνοος ύμνος προς την Παναγία. Την υμνούμε με τα λαμπρότερα λόγια της ανθρώπινης γλώσσας για την ανεπανάληπτη ωραιότητα που περιβάλλει την υπέροχη μορφή της. Ανάμεσα στα πολλά εγκώμια, που ο ποιητής του Ακαθίστου Ύμνου απευθύνει στο πρόσωπό της, είναι και ο στίχος: «Χαίρε δεκτόν πρεσβείας θυμίαμα».

Η Παναγία είναι ο μεγάλος πρέσβυς μας μπρος στον Θεό. Η πρεσβεία της για τον κόσμο είναι αδιάκοπη. Και ευχαρίστως ευπρόσδεκτη από τον Θεό. Σαν το ευωδιαστό θυμίαμα. Γιατί ο Θεός δέχεται τόσο ευχάριστα την πρεσβεία της Παναγίας;

Αναφέρεται πως ο σοφός Σολομώντας, βασιλιάς του Ισραήλ, με τον μοναδικό πλούτο και τη δύναμη που είχε αποκτήσει, έστησε για τον εαυτό του στο παλάτι του ένα χρυσό και ψηλό θρόνο. Γύρω απ’ αυτόν δορυφορούσαν οι φρουροί του. Όποιος ήθελε να μιλήσει στον βασιλιά, είχε δικαίωμα να πλησιάσει μόνο μέχρι τα έξι μέτρα από τον θρόνο. Όχι περισσότερο. Μια μέρα μπαίνει αναπάντεχα στην αίθουσα του θρόνου η μητέρα του. Όπως ήταν καθιερωμένο, στέκεται στα έξι μέτρα απ’ τον βασιλιά και αρχίζει να τον παρακαλεί για κάποιο ζήτημα. Τότε ο Σολομώντας σηκώνεται αμέσως από τον θρόνο του και την καλεί να πλησιάσει κοντά του.

Η Παναγία άνοιξε τον δρόμο της σωτηρίας

π. Συμεών Κραγιόπουλος (†)

Ο Κύριος «επέβλεψεν επί την ταπείνωσιν της δούλης αυτού». Αυτό η Παναγία το ένιωσε πάρα πολύ. Ο Θεός έσκυψε επάνω της και την έκανε μητέρα του ένεκα της ταπεινώσεώς της.

Μαθαίνουμε από το παράδειγμα της Παναγίας ότι ο Θεός ψάχνει να βρει τον ταπεινό άνθρωπο. Ζητάει να βρει τον ταπεινό, να σκύψει επάνω του, για να δώσει τις ευλογίες του, τη χάρη του. Δεν υπάρχει άνθρωπος που ευλογήθηκε, χωρίς να είναι ταπεινός. Και όποιος δεν νιώθει την ευλογία του Θεού, σημαίνει ότι δεν είναι ταπεινός. Είναι αδύνατο να μην επιβλέψει ο Θεός «επί τον ταπεινόν», αδύνατο να μη σκύψει επάνω στον ταπεινό. Αυτόν ζητάει ο Θεός. Ασφαλώς ο Θεός ζητάει κάθε άνθρωπο, γιατί είναι η κατοικία του ο κάθε άνθρωπος.

Καιρός σιωπής και καιρός ομιλίας, Αρχιμανδρίτης Γεώργιος Καψάνης (†)

Όσο λιγότερα λέμε, τόσο καλύτερα. Αλλά χρειάζεται και διάκριση στο θέμα αυτό, διότι υπάρχουν μερικές φορές που πρέπει να μιλήσουμε. Οι άγιοι Πατέρες λέγουν, αλλά και στην Παλαιά Διαθήκη λέγεται: «Καιρός του σιγάν και καιρός του λαλείν». Η σιωπή δεν είναι πάντοτε κατά Θεόν. Πότε η σιωπή δεν είναι κατά Θεόν; Όταν πρέπει να παρηγορήσουμε έναν άνθρωπο και πρέπει να του πούμε μερικά πράγματα. Όταν ένας από τους δύο συζύγους αισθάνεται μοναξιά.

Θα πω κάτι από την εξομολόγηση, διότι εμείς με τον γάμο, όπως ξέρετε, δεν έχουμε σχέση. Είναι η σύζυγος όλη την ημέρα μόνη της στο σπίτι. Τα παιδιά πάνε στο σχολείο, αν έχουν παιδιά. Ο σύζυγος γυρίζει στο σπίτι κουρασμένος. Θέλει η σύζυγος να μιλήσει. Αυτό είναι ανθρώπινο. Θέλει να πει δυο λόγια. Θέλει να ακούσει τον σύζυγό της. Και ο σύζυγος δεν μιλάει.

ΠΕΝΤΕ ΦΩΤΕΙΝΟΙ ΦΑΡΟΙ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΠΙ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑΣ

Κωνσταντίνος Χολέβας

Για να τιμήσουμε τα 200 χρόνια από τη Μεγάλη Ελληνική Επανάσταση του 1821 αξίζει να θυμηθούμε αυτούς που προετοίμασαν το έδαφος διαφυλάσσοντας τη Χριστιανική Πίστη, την εθνική συνείδηση και την ελληνική γλώσσα. Επιλέγω πέντε φωτεινούς φάρους, οι οποίοι φώτισαν το Γένος κατά τα σκοτεινά χρόνια της δουλείας.

ΑΓΙΟΣ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ ΣΤΟΥΔΙΤΗΣ

Στόν χειμαζόμενο από την τουρκική κατάκτηση Ελληνισμό έστειλε η Θεία Πρόνοια μία μεγάλη μορφή κατά τον 16ο αιώνα. Πρόκειται για τον Άγιο Δαμασκηνό Στουδίτη, τον οποίο η Εκκλησία μας τιμά στις 27 Νοεμβρίου. Κληρικός, λόγιος, μαχητικός Ορθόδοξος, συγγραφεύς θαυμαστών βιβλίων, σοφός, σεμνός και ασκητικός, ο Δαμασκηνός υπήρξε άριστος Ποιμενάρχης στις δύο Επισκοπές όπου τον απέστειλε το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Πρώτα στην Επισκοπή Λητής και Ρεντίνης (σημερινή Μητρόπολη Λαγκαδά) και στη συνέχεια στην Μητρόπολη Ναυπάκτου και Άρτης, όπως ονομαζόταν τότε.

Τι αγνοεί ο Χουλούσι Ακάρ

Τι αγνοεί ο Χουλούσι Ακάρ

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Ο Χουλούσι Ακαρ, πρώην αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων και τώρα Υπουργός Εθνικής Αμύνης της Τουρκίας την περασμένη εβδομάδα μίλησε περιφρονητικά για εμάς τους Έλληνες. Είπε, μεταξύ άλλων, να ενεργούμε έναντι της χώρας του «σύμφωνα με το ανάστημα και το εκτόπισμά μας» και να μην ξοδεύουμε τόσα πολλά χρήματα σε εξοπλισμούς, γιατί «η εξίσωση δεν αλλάζει με 3-5 όπλα ή αεροπλάνα». Σημειώνει μάλιστα πως « η οικονομική κατάσταση της Ελλάδας είναι γνωστή». Προφανώς θεωρεί ότι δεν είναι γνωστή η υπό κατάρρευση οικονομία της χώρας του...

Η λατρεία τού «Εγὼ» στα κοινωνικά δίκτυα

Η λατρεία τού «Εγὼ» στα κοινωνικά δίκτυα (Κ. Γ. Παπαδημητρακόπουλος)

Στὴν ἐποχή μας, καλοί μου φίλοι, χωρὶς νὰ τὸ καταλαβαίνουμε καὶ πολύ, δημιουργοῦνται καὶ προωθοῦνται «κατάλληλα» διάφορες κουλτοῦρες, ποὺ σκοπὸ ἔχουν νὰ μᾶς χειραγωγοῦν σὲ ἄλλες κατευθύνσεις. Καὶ πολὺ ἀποτελεσματικὰ μάλιστα, ὅταν πρόκειται γι’ αὐτὲς ποὺ προέρχονται ἀπ’ τὴν τεχνολογία. Μία ἀπ’ αὐτὲς εἶναι κι ἐκείνη τῆς αὐτοπροβολῆς, τοῦ ναρκισσισμοῦ καὶ τῆς ἐγωπάθειας! Δηλαδή; Ἀλλ’ ἂς πάρουμε τὰ πράγματα μὲ τὴ σειρά τους…

Η αγάπη ουδέποτε εκπίπτει

Ιερομόναχος Ιουστίνος

Η αγάπη δεν είναι ερασιτεχνισμός, είναι κάτι το βαθύ και μόνιμο· «η αγάπη ουδέποτε εκπίπτει».

Η τελευταία ρήση εδράζεται και σε πολλούς άλλους λόγους. Πρώτα-πρώτα ο Θεός είναι αγάπη. Το λέμε και το ξαναλέμε, μα και ο ευαγγελιστής το ξαναλέει (Α’ Ιω. 4.8 και 16). Να το εμπεδώσουμε: Ο άφθορος, αθάνατος και άπτωτος Θεός είναι η άφθορη, αθάνατη και άπτωτη αγάπη.

Αυτός αποκλειστικά ο λόγος είναι ικανός να τεκμηριώσει το αξίωμα πως η αγάπη δεν εκπίπτει. Ωστόσο δεν θ’ αρκεσθούμε στην πρώτη και κεφαλαιώδη αιτία του αναλλοίωτου της αγάπης. Θα προχωρήσουμε:

1204-2004, Οκτώ αιώνες αποικιοκρατία (Ebook)

Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους της Δ΄ Σταυροφορίας το 1204 υπήρξε ένα από τα δραματικότερα σημεία τομής της Ελληνικής ιστορίας. Με την πάλαι ποτέ κραταιά Ρωμαϊκή αυτοκρατορία της Ανατολής να διαλύεται, το περιβάλλον των Αιγαίου και της Μεσογείου, αρχαία μήτρα της παγκόσμιας ιστορίας, κατακερματίστηκε σε πρωτοφανή βαθμό. Οι Έλληνες βρέθηκαν να προσπαθούν να συγκροτήσουν διοίκηση και αντίσταση, απέναντι στη νέα λατινική κυριαρχία και τις προγενέστερες απειλές από τους Τούρκους και τα Βαλκάνια.

Υπό αυτές τις συνθήκες η αυτοκρατορική οικουμενικότητα υποχωρεί, και να αναδεικνύονται οι ρίζες της νεοελληνικής εθνικής ταυτότητας. Η εποχή των Παλαιολόγων που ακολούθησε γνώρισε, παρά την πολιτική και οικονομική καθίζηση, μία εκπληκτική άνθηση των γραμμάτων και των τεχνών. Τούτη η Αναγέννηση, πρωτότυπη όσο και ανολοκλήρωτη, άφησε καθαρά σημάδια στο πνεύμα της εγειρόμενης Εσπερίας, όσο και του Ελληνισμού, ο οποίος σταδιακά περνούσε το κατώφλι της δουλείας.

Αντιμετώπιση του χλευασμού από τους ανθρώπους (Αββάς Μάρκος)

Ο χλευασμός από ανθρώπους φέρνει λύπη στην καρδιά, γίνεται όμως αιτία εξαγνισμού σε όποιον τον υπομένει.

Αν θέλεις να σε επαινούν οι άνθρωποι χωρίς αυτό να σε καταδικάζει, αγάπησε πρώτα το να σε ελέγχουν για τα αμαρτήματά σου.

Όση ντροπή δεχτεί κανείς για την αλήθεια του Χριστού, εκατό φορές περισσότερο θα δοξαστεί από πολλούς. Το καλύτερο όμως είναι να κάνει κάποιος το κάθε καλό για χάρη των μελλοντικών αγαθών.

Όταν δεις έναν λογισμό να σε παρακινεί σε ανθρώπινη δόξα, να ξέρεις καλά ότι σου ετοιμάζει ντροπή.

Ρίζα της αισχρής επιθυμίας είναι ο ανθρώπινος έπαινος, όπως ακριβώς ρίζα της σωφροσύνης είναι ο έλεγχος της κακίας και όχι όταν τα ακούμε, αλλά όταν τα δεχόμαστε.

Για την ορθόδοξη πίστη, Άγιος Γρηγόριος ο Σιναΐτης

Προϋπόθεση ορθοδοξίας είναι να δει και να γνωρίσει κανείς από καθαρότητα τα δύο δόγματα της πίστεως, εννοώ την τριάδα και τη δυάδα. Να θεωρεί δηλαδή και να γνωρίζει, χωρίς να συγχέει ή να διαχωρίζει τα πράγματα, την μεν Αγία Τριάδα, Μονάδα κατά τη φύση, τη δε δυάδα των φύσεων του Χριστού, ενωμένη σε μία υπόσταση. Ειδικότερα, να ομολογεί και να γνωρίζει ένα Υιό και πριν τη σάρκωση και μετά από αυτή, ο οποίος δοξάζεται με δύο φύσεις και δύο θελήσεις, θεία και ανθρώπινη, χωρίς αυτές να συγχέονται.

Πρέπει να ομολογούμε ευσεβώς τη γέννηση, την αγεννησία και την εκπόρευση, τις τρεις αυτές σταθερές και αμετάβλητες ιδιότητες της Παναγίας Τριάδος. Ο Πατέρας δηλαδή είναι αγέννητος και άναρχος, ο Υιός γεννητός και συνάναρχος, και το Άγιο Πνεύμα εκπορεύεται από τον Πατέρα και μεταδίδεται μέσω του συναϊδίου Υιού, όπως λέει ο Δαμασκηνός.

Η επίδραση του φόβου στην επιδείνωση των ασθενών Covid-19

Ηρακλής Ρεράκης, Καθηγητής ΑΠΘ,
Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενώσεως Θεολόγων (ΠΕΘ)

Η επίδραση του φόβου στην επιδείνωση των ασθενών Covid-19

Είναι γνωστό στον ιατρικό κόσμο ότι, όταν ένα άτομο βιώνει συχνά φόβο, τότε είναι δυνατόν να επέλθει κατάρρευση της ομοιόστασης του οργανισμού και να αυξηθεί η ευπάθειά του στις ασθένειες.

Ο λόγος που οι προσβαλλόμενοι από Κορωναϊό, πηγαίνουν στο Νοσοκομείο, με ήδη πληγωμένο και μειωμένο από τον φόβο το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού τους, φαίνεται ότι είναι ο μακροχρόνιος αποκλεισμός τους στο σπίτι και ο συνεχής βομβαρδισμός τους με τον φόβο και την καθημερινή τρομοκρατία που ασκούν τα ΜΜΕ ως προς το τι θα επακολουθήσει για όποιον νοσήσει!

Μεγάλη Τεσσαρακοστή και καταναλωτική κοινωνία (Κάλλιστος Ware, Μητροπολίτης Διοκλείας)

Για τη χριστιανική κοινότητα, Ανατολική και Δυτική, η περίοδος της Σαρακοστής -οι εφτά εβδομάδες πριν από το Πάσχα- θεωρείται παραδοσιακά ως η σπουδαιότερη περίοδος του εκκλησιαστικού έτους. Είναι ο καιρός, μία περίοδος απόφασης και ευκαιρίας, μια ξεχωρι­στή περίοδος. Για ποιον όμως λόγο ξεχωριστή; Πώς μπορούμε, ζώντας στη σύγχρονη καταναλωτική κοινωνία, να κατανοήσουμε το σκοπό τής «Μεγάλης Τεσσαρακοστής» ή της «Μεγάλης Νηστείας», όπως την αποκαλούμε εμείς οι Ορθόδοξοι; Τι σχέση έχει αυτή η μεγάλη νηστεία, αν υπάρχει βέβαια κάποια σχέση, με την οικολογική κρίση που όλοι μας αντιμετωπίζουμε σήμερα;

Πετώντας χαρταετούς

Στην Ελλάδα, η πρώτη μέρα τής Σαρακοστής -η «Καθαρά Δευτέ­ρα» όπως ονομάζεται, επειδή στην Ορθόδοξη Εκκλησία η Σαρακοστή δεν αρχίζει την Τετάρτη, όπως στη Δύση, αλλά δυο μέρες νωρί­τερα- είναι η πρώτη γιορτή τού έτους στην ύπαιθρο. Οι οικογένειες βγαίνουν στην εξοχή, ανεβαίνουν σε λόφους και πετούν χαρταετούς. Εδώ έχουμε μια ακόμη εικόνα τής έναρξης της νηστείας τής Σαρακοστής, που συγκρίνεται με τις δυτικές γιορτές τής «Τετάρτης των Τεφρών».

Ο άγιος Πορφύριος προλαβαίνει σε δυσκολίες

Μεγάλη και συγκινητική – διηγείται η Σωτηρία Νούση – ήταν η συμπαράσταση του οσίου Πορφυρίου προς τον μακαριστό Αρχιεπίσκοπο Αθηνών κ. Σεραφείμ, όπως φαίνεται και στο βιβλιαράκι περί του Αρχιεπισκόπου κ. Σεραφείμ που κυκλοφορεί και διατίθεται στην Ι. Μ. Μεταμορφώσεως στο Μήλεσι Αττικής. Κάτι μόνον επί πλέον, που δεν αναγράφεται στο βιβλιαράκι περί του Αρχιεπισκόπου κ. Σεραφείμ:

Ένα βράδυ κατά τις 9.00′ μου τηλεφωνεί ο Γέροντας και μου λέει με αγωνία:

– Τι κάνει ο Μακαριώτατος;

Του λέω:

– Γέροντα, δεν τον παίρνω και συχνά τηλέφωνο, δεν έχω ακούσει κάτι.

Και μου απαντά:

Δημήτριος Υψηλάντης Α΄ Μέρος: O μέχρις αυτοθυσίας πατριώτης

1821 Δημήτριος Υψηλάντης Α΄ Μέρος: O μέχρις αυτοθυσίας πατριώτης

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Ο Δημήτριος Υψηλάντης (1793-1832) ήταν πατριώτης μέχρις αυτοθυσίας. Αφιέρωσε την περιουσία του και την ίδια τη ζωή του στην Επανάσταση του 1821. Ήταν γόνος της Ποντιακής καταγωγής οικογένειας των Υψηλαντών, οι οποίοι ήσαν παρόντες στους Αγώνες του Έθνους από τον 9ο αιώνα. Οι εκ των ηγετών της Φιλικής Εταιρείας Ξάνθος, Παπαφλέσσας, Αναγνωστόπουλος, Τυπάλδος έπεισαν τον Αλέξανδρο Υψηλάντη παράλληλα με την Επανάσταση στο Ιάσιο να αποστείλει στην Πελοπόννησο ένα των αδελφών του, να ηγηθεί της εκεί Επανάστασης.

Ποιοι και γιατί θέλουν να κλείσουν τις Ανώτατες Εκκλησιαστικές Ακαδημίες;

Του Σωτήρη Μ. Τζούμα

Από συστάσεως του Ελληνικού Κράτους ιδρύθηκαν διάφοροι τύποι σχολείων που παρείχαν Εκκλησιαστική Εκπαίδευση και προετοίμαζαν τους μελλοντικούς κληρικούς.

Η Πολιτεία σε συνεργασία με την Εκκλησία ίδρυσε και συν τω χρόνω οργάνωσε καλύτερα τις Ιερατικές Σχολές, ιδία δαπάνη, καθώς αναγνώρισε την προσφορά και την θυσία του κλήρου τόσο κατά τους χρόνους της δουλείας, όσο και κατά τον αγώνα για την απελευθέρωση.

Τότε οι πολιτικοί μας είχαν Θεό μέσα τους και πίστευαν! Ήταν βαθιά θρησκευόμενοι και σέβονταν τα ήθη του Γένους μας. Δεν ήταν όργανα των ισχυρών ούτε της νέας τάξης πραγμάτων που θέλει σήμερα να καταργήσει τα πάντα.

Διαβάστε ένα απόσπασμα από σχετικό ΦΕΚ του 1856: «Δεν αγνοείτε, κύριοι ότι ο Ιερός ημών Κλήρος εν ημέραις δοκιμασιών ου μόνον παρήγορος εγένετο εις τους πατέρας ημών και θάρσος ενέπνευσεν εις αυτούς δια της εις τον Θεόν ελπίδος, αλλά και εν τω καιρώ του υπέρ της ανεξαρτησίας αγώνος συνεκινδύνευσεν και συμετέσχεν όλων των εκ του πολέμου συμφορών και δυστυχημάτων» (από άρθρο Σεβ. Μητροπολίτη Καισαριανής κ. Δανιήλ).

Περί του μη εκπειράζειν τον Θεόν

Ἀπὸ τὸ βιβλίο: «ΣΥΝΑΓΩΓΗ τῶν θεοφθόγγων ρημάτων καὶ διδασκαλιῶν…» [«Εὐεργετινός»],
δεύτερο βιβλίο, ὑπόθεσις ΛΕ´ (35),
ἐν Κωνσταντινουπόλει 1861, σελ. 104.

Ὅτι οὐ δεῖ ἐπιτρέχειν τῷ θαυματουργεῖν,
ἀλλὰ παραιτεῖσθαι τοῦτο ἐκ ταπεινώσεως

(ἠλ. στοιχειοθ. «Χριστιαν. Βιβλιογραφίας»)

Πῆγαν κάποτε στὸ μοναστήρι τοῦ ἁγίου Παχωμίου μερικοὶ αἱρετικοὶ ἀσκητές, ποὺ ἔκρυβαν μέσα τους τὸν λύκο κάτω ἀπὸ τρίχινα ἐνδύματα. Φτάνοντας στὴν πύλη, εἶπαν στοὺς ἀδελφοὺς ὅτι τοὺς ἔστελνε ὁ γέροντάς τους στὸν μέγα Παχώμιο, καὶ προσέθεσαν: «Πηγαίνετε λοιπὸν νὰ τοῦ πεῖτε· ἂν εἶσαι ἀληθινὰ ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ καὶ πιστεύεις ὅτι σὲ εἰσακούει ὁ Θεός, ἔλα νὰ περάσουμε μαζὶ αὐτὸν τὸν ποταμὸ μὲ τὰ πόδια, γιὰ νὰ μάθουν ὅλοι ποιός ἀπὸ ἐμᾶς ἔχει μεγαλύτερη παρρησία πρὸς τὸν Θεό».

Λόγος εις την Δʼ Κυριακή των Νηστειών (Αγ. Νικόλαος Βελιμίροβιτς)

(Ευαγγέλιο: Μαρκ. θ’ 17-32)

Από την αρχή τής δημιουργίας τού κόσμου και του χρόνου, όλοι οι λαοί τής γης πιστεύουν πως ο πνευματικός κόσμος υπάρχει και πως τα αό­ρατα πνεύματα είναι αληθινά. Πολλοί άνθρωποι όμως έχουν πλανηθεί σ’ αυτό το σημείο. Υποστηρίζουν πως τα πονηρά πνεύματα έχουν μεγαλύτερη δύναμη από τα αγαθά. Με την πάροδο του χρόνου μάλιστα προχώρη­σαν στη θεοποίηση των πονηρών πνευμάτων, τους έφτια­ξαν ναούς, πρόσφεραν θυσίες και προσευχές και πρόστρεχαν σ’ αυτά για όλα τα θέματα. Όσο περνούσε ο και­ρός πολλοί ήταν εκείνοι που εγκατέλειψαν τελείως την πίστη στα αγαθά πνεύματα και κράτησαν την πίστη τους μόνο στα πονηρά, ή στους κακούς «θεούς», όπως τους αποκαλούσαν. Έτσι αυτός ο κόσμος άρχισε να μοιάζει μ’ ένα στίβο, όπου άνθρωποι και πονηρά πνεύματα ανταγωνίζονταν μεταξύ τους. Τα πονηρά πνεύματα βασά­νιζαν όλο και περισσότερο τους ανθρώπους και τους τύ­φλωναν, με αποκλειστικό στόχο να σβήσουν από το νου τους κάθε ιδέα για τον καλό Θεό και για τη μεγάλη και θεόσδοτη δύναμη των αγαθών πνευμάτων. Στις μέρες μας όλοι οι άνθρωποι πιστεύουν στην ύπαρ­ξη των πνευμάτων. Κι η πίστη αυτή κατ’ αρχάς είναι σωστή. Εκείνοι που αρνούνται τον πνευματικό κόσμο, το κάνουν επειδή κοιτάζουν μόνο με τα σωματικά τους μάτια κι έτσι δεν μπορούν να τον δουν. Ο κόσμος αυτός όμως δε θα ήταν πνευματικός, αν ήταν ορατός στη σω­ματική όραση.

Κυριακή Δ΄Νηστειών: Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος († Μητροπολίτης Σουρόζ Αντώνιος Bloom)

Εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.

Ἡ Τεσσαρακοστὴ εἶναι μιὰ περίοδος μετάνοιας, μιὰ περίοδος ὅπου ἡ πέτρινη καρδιά μας μὲ τὴν δύναμη τοῦ Θεοῦ, πρέπει ἀπὸ πέτρινη νὰ γίνει ἀνθρώπινη, ἀπὸ ἀναίσθητη ν΄ ἀρχίσει νὰ συναισθάνεται, ἀπὸ ψυχρή καὶ σκληρή νὰ γίνει ζεστή καὶ ἀνοιχτή στοὺς ἄλλους, καὶ στὸν ἴδιο τὸν Θεό.

Ἡ Σαρακοστή εἶναι μιὰ περίοδος ἀνανέωσης, ὅπου ὅλα γίνονται ξανὰ καινούργια, ὅπως στὴν ἄνοιξη· ὅπου ἡ ζωή μας ἀπὸ τὸ ἁμυδρὸ φῶς ποὺ βρισκόταν, ζωντανεύει μ’ ὅλη τὴν ἔνταση ποὺ ὁ Θεὸς μπορεῖ νὰ κοινωνήσει σ’ ἐμᾶς τοὺς ἀνθρώπους, κάνοντάς μας μέτοχους τοῦ Ἁγίου Του Πνεύματος, καὶ μέσα ἀπὸ τὰ Ἱερὰ Μυστήρια καὶ τοῦ δώρου τοῦ Θεοῦ σ’ ἐμᾶς, τῆς Θεϊκῆς Του φύσης.

Εἶναι καιρὸς συμφιλίωσης, καὶ συμφιλίωση εἶναι χαρά: εἶναι ἡ χαρὰ τοῦ Θεοῦ, καὶ ἡ δική μας· εἶναι ἕνα νέο ξεκίνημα.

Σήμερα εἶναι τοῦ Ἁγίου Ἰωάννη τῆς Κλίμακος, καὶ θέλω νὰ σᾶς διαβάσω μερικὲς δικές του φράσεις ποὺ εἶναι σχετικές μὲ τὴν ἰδιαίτερη χρονική περίοδο ποὺ ζοῦμε:

Πάντοτε πριν την αυγή είναι το πιο πυκνό σκοτάδι

Ημερολόγιο του Ιβάν Στάρτσκωφ, υπολοχαγού Β’ τάγματος του Σοβιετικού στρατού.

«…12 Δεκεμβρίου 1941… Βρίσκομαι στο Γενικό Νοσοκομείο κάποιας γερμανικής πόλεως… δεν ξέρω τ’ όνομα της, αφού με μετέφεραν εδώ από το πεδίο μάχης ενώ ήμουν σε κώμα… Η αλήθεια είναι πώς δε θέλω να μάθω τ’ όνομα της… τι μ’ ενδιαφέρει άλλωστε; Εκτός αυτού κανείς δεν έκανε τον κόπο να μου το πει.

Η κατάσταση μου είναι κυριολεκτικά τραγική. Προ τριών μηνών περίπου στη φοβερή μάχη του Λένινγκραντ ηττηθήκαμε από τους Γερμανούς Ναζί, με μεγάλες απώλειες και από τις δύο πλευρές. Εγώ πληγώθηκα θανάσιμα στα δύο πόδια από έκρηξη χειροβομβίδας και στο αριστερό χέρι από κάποια αδέσποτη σφαίρα.

Με βρήκαν πλημμυρισμένο στο αίμα, ανάμεσα σ’ ένα σωρό νεκρούς συναδέλφους δύο Γερμανοί στρατιώτες, πού μετά τη λήξη της μάχης έψαχναν ανάμεσα στα πτώματα για οτιδήποτε χρήσιμο ή πολύτιμο.

Για τον σκοτισμό της ψυχής και πώς κλονίζεται η σχέση της με τους ανθρώπους; (Γέροντας Αιμιλιανός Σιμωνοπετρίτης)

Δια τεσσάρων πραγμάτων σκοτίζεται η ψυχή· δια του μισήσαι τον πλησίον, και εξουδενώσαι, και ζηλώσαι, και γογγύσαι. [7,9] Αββάς Ησαΐας

Το ένα έπεται του άλλου, διότι ο αββάς Ησαΐας θέλει να δείξη την συνάφειά τους και τον τρόπο με τον οποίο δημιουργούν το σκοτάδι στην ψυχή.

Από την αρχή των λόγων του λέγει ότι, για να μπορέση ο άνθρωπος να έχη πνευματική ζωή, να έχη το φως στην ζωή του, πρέπει να έχη τελεία επικοινωνία με το περιβάλλον του.

Αφ’ ης στιγμής δεν έχει αυτή την απλή, την φυσική, την άνετη εγκατάλειψι και παράδοσι του εαυτού του στον άλλον, και επομένως την βίωσι του άλλου ως οικείου μέλους, δεν μπορεί να έχη Θεόν.
Γι’ αυτό σκοτίζεται η ψυχή, όταν κλονίζεται η σχέσις της με τους ανθρώπους.

Πώς όμως κλονίζεται; «δια του μισήσαι τον πλησίον», με το να μισή κανείς τον πλησίον του.