Παρασκευή 28 Αυγούστου 2026

Έβαλε το χέρι του ο Άγιος Σπυρίδωνας

Αναλυση του Θεοδωρου Καλμουκου


Αν υπάρχει ένα βαθύτερο και ουσιωδέστερο μήνυμα που εκπέμπει η πρόσφατη μετάβαση του μητροπολίτη Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων κ. Νεκταρίου στη Ρωσία κομίζοντας την δεξιά χείρα του Αγίου Σπυρίδωνος, του οποίου το ιερό σκήνωμα είναι αποθησαυρισμένο στην Κέρκυρα, είναι η πιθανότητα, ισχνή έστω, καταλλαγής και επαναπόκτησης της ενότητας της Ορθόδοξης υπό τον ουρανό Εκκλησίας.

Η πικρή και απαράδεκτη πραγματικότητα είναι πως η ενότητα της Εκκλησίας δεν έχει απλώς διασαλευθεί, αλλά έχει καταντήσει ένα θλιβερό σκορποχώρι σήμερα που οι καιροί μας βοούν. Αφορμή, ως γνωστό, τούτη τη φορά στάθηκε η χορήγηση Αυτοκεφαλίας από το Οικουμενικό Πατριαρχείο σε μία εκκλησιαστική φράξια της Ουκρανίας με όλα τα γνωστά της συγκεκριμένης φράξιας, τα οποία δεν είναι του παρόντος για να μη θεωρηθεί τούτη η γραφή ως «αιτιάσεις και απηχήσεις του παρελθόντος».

Το αν έπρεπε ή όχι να δοθεί η Αυτοκεφαλία και μάλιστα όπως δόθηκε και σ’ αυτούς που δόθηκε, κι αν είναι μία από τις αφορμές που συνέτειναν, στο ξέσπασμα του πολέμου ανάμεσα σε δύο ομόδοξα κράτη με αδελφοκτόνο αίμα να χύνεται εκατέρωθεν είναι θέμα για μία άλλη ανάλυση. Εκείνο το οποίο επείγει να συνειδητοποιηθεί τούτη την ώρα, έπειτα από οκτώ σχεδόν χρόνια από την χορήγηση της Αυτοκεφαλίας, είναι το γεγονός ότι η ρηγματώδης κατάσταση στην Ορθόδοξη Εκκλησία είναι αναντίλεκτα αναιρετική του χαρίσματος της ενότητάς της.

Επί οκτώ χρόνια τώρα οι κατά τόπους Ορθόδοξες Εκκλησίες μίλησαν και η συντριπτική πλειονότητά τους άλλοτε ευθέως, άλλοτε διά της πλαγίας οδού είπαν και λέγουν φωναχτά ότι διαφοροποιούνται από την Αυτοκεφαλία της Ουκρανίας. Εκτός από την Εκκλησία Κωνσταντινουπόλεως η οποία και χορήγησε το Αυτοκέφαλο έχοντας βέβαια το ιστορικό και εκκλησιαστικό προνόμιο προς τούτο, την Εκκλησία της Αλεξανδρείας, την Εκκλησία της Ελλάδος και την Εκκλησία της Κύπρου, ουδεμία άλλη Εκκλησία το αναγνώρισε μέχρι τώρα.

Βέβαια εδώ συμβαίνει και το εξής υποκριτικό και τραγελαφικό: Όταν συλλειτουργούν Προκαθήμενοι όπως συνέβη λόγου χάρη στην Ίμβρο στα ονομαστήρια του Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίου με τους δύο Πατριάρχες Βουλγαρίας Δανιήλ και Ρουμανίας Δανιήλ μνημονεύθηκε στα Δίπτυχα κανονικά και ο μητροπολίτης Ουκρανίας Επιφάνιος, ωστόσο αμφότεροι οι Δανιήλ δεν τον αναγνωρίζουν. Άραγε η μνημόνευση του Επιφανίου εν τη Ευχαριστία δεν σημαίνει ουσιαστικά και αναγνώριση; Νομίζω αυτό το ερώτημα υπάγεται στην Ευχαριστιακή Εκκλησιολογία.

Είναι αδήριτη ανάγκη πως πρέπει κάτι να γίνει και μάλιστα όσον τάχιστα. Δεν μπορεί να ισχύσει εν προκειμένω η Τούρκικη νοοτροπία του γιαβάς-γιαβάς, δηλαδή αργά-αργά, και να περιμένει η Εκκλησία έναν αιώνα για να επουλωθούν οι πληγές του σχίσματος, εάν επουλωθούν, διότι ας μη ξεγελιόμαστε περί σχίσματος πρόκειται.

Ανάγκη πάσα και η Εκκλησία της Ρωσίας να αναδιπλωθεί να ανακρούσει πρύμνα και να ανακαλέσει τις αντικανονικές της εισπηδήσεις της όπως λόγου χάρη στο Πατριαρχείο Αλεξανδρείας με τη δημιουργία Εξαρχίας.

Έχω την αίσθηση πως η μετάβαση του μητροπολίτη Κερκύρας κ. Νεκταρίου και η προσκόμιση της δεξιάς χειρός του Αγίου Σπυρίδωνος, του Αγίου του οποίου ο ρόλος στην Πρώτη Οικουμενική Σύνοδο ήταν καταλυτικός για το ομοούσιο της Τριάδας και ο οποίος απολαμβάνει σεβασμού, ευλαβείας και τιμής από σύμπασα την Ορθοδοξία και όχι μόνο, έχει δημιουργήσει κάποια ελπιδοφόρα δεδομένα διαύλων επικοινωνίας και συνεννόησης. Μ’ άλλα λόγια όπως παραδέχθηκε και στην αποκλειστική συνέντευξη που παραχώρησε στον «Εθνικό Κήρυκα» στις 24 Αυγούστου 2026, ο μητροπολίτης κ. Νεκτάριος.

Παραθέτω ατόφια τη στιχομυθία μας:

«‘Ε.Κ.’: Μήπως είναι ένα άνοιγμα, μία χαραμάδα;

Μητροπολίτης Νεκτάριος: Εγώ το θεωρώ ότι είναι άνοιγμα διότι δεν νομίζω ότι κάποιος θέλει να υπάρχει σχίσμα μέσα στην Εκκλησία, ούτε κι εγώ το επιθυμώ, ούτε και κάποιος Επίσκοπος το επιθυμεί. Και θεωρώ ούτε ο Παναγιότατος Οικουμενικός Πατριάρχης, τον οποίον ιδιαίτερα σέβομαι και ευλαβούμαι ούτε εκείνος πιστεύω θα το ήθελε αυτό και μακάρι να εξομαλυνθούν οι σχέσεις. Αυτό βέβαια ανήκει σ’ εκείνους που έχουν την μεγάλη ευθύνη».

Και τώρα μερικές επιμέρους επισημάνσεις:

Κατ’ αρχήν δεν είναι άνευ σημασίας το γεγονός ότι η Εκκλησία της Ελλάδος διά της Ιεράς Συνόδου και του Προκαθημένου της Αρχιεπισκόπου κ. Ιερωνύμου, ο οποίος είναι ένας συνετός και πράος Πρωθιεράρχης παρείχαν κανονική εκκλησιαστική άδεια στον μητροπολίτη κ. Νεκτάριο να μεταβεί στη Ρωσία και να κομίσει τον ιερό απότμημα του λειψάνου του Αγίου Σπυρίδωνα. Νομίζω το αντίθετο θα ήταν λάθος διότι ο Άγιος Σπυρίδων ανήκει «πάσα τη οικουμένη» και πάντες οι Ορθόδοξοι και μη ανά τον κόσμο έχουν το δικαίωμα ασπασμού του σκηνώματος και της χειρός του.

Κι ακόμα η Εκκλησία της Ελλάδος δεν διέκοψε ποτέ την Ευχαριστιακή Κοινωνία με την Εκκλησία της Ρωσίας. Μπορεί ο Πατριάρχης Μόσχας κ. Κύριλλος, κακώς και λανθασμένως, κατά τη γνώμη μας, δεν μνημονεύει στα Δίπτυχα της Ευχαριστίας τον Αρχιεπίσκοπο κ. Ιερώνυμο, εκείνος όμως σοφώς και με εκκλησιαστική ωριμότητα και διάκριση πράττων δεν σταμάτησε ποτέ την μνημόνευσή του.

Να θυμίσω παρεμπιπτόντως πως η Εκκλησία της Ελλάδος δεν σταμάτησε την μνημόνευση του Οικουμενικού Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίου ο οποίος είχε στήσει εκείνη την απαράδεκτη «παράσταση» στον Πατριαρχικό ναό του Αγίου Γεωργίου «καταδικάζοντας» και θέτοντας εκτός Διπτύχων τον μακαριστό Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο, ναι τον Προκαθήμενο της Εκκλησίας της Ελλάδος. Να πω και τούτο πως από τότε και μετά πολλοί καταλάβαμε πολλά…

Δεν είναι λίγοι, ούτε ασήμαντοι εκείνοι, ανάμεσα τους ιεράρχες της Εκκλησίας της Ελλάδος, αξιόλογοι λειτουργοί του διπλωματικού, πολιτικού και κυβερνητικού βίου της Ελλάδος οι οποίοι έχουν επαρκή γνώση και γνώμη εκκλησιαστικών προσώπων και πραγμάτων, διανοούμενοι ζώντες αλλά και προσφάτως εκδημήσαντες, αλλά και ιεράρχες του Φαναρίου οι οποίοι λέγουν σε στενό, ενίοτε και σε ευρύτερο κύκλο, πως «ο Βαρθολομαίος κούρασε πολύ την Ελλάδα και επίσης κούρασε και ολόκληρη την Ορθόδοξη Εκκλησία», δίχως να παραλείπουν να παραδέχονται και κάποιες σωστές κινήσεις του. Αλίμονο αν δεν έκανε και κάποια σωστά πράγματα και δεν αναφέρομαι μόνο στην προστασία του περιβάλλοντος.

Μ’ άλλα λόγια πιο απλά δεν μπορεί η Εκκλησία της Ελλάδος και εδώ που τα λέμε και η Ελλάδα γενικότερα σαν χώρα να εξαρτάται από τις οποιεσδήποτε κινήσεις και αποφάσεις του κ. Βαρθολομαίου, τις οποίες μάλιστα λαμβάνει χωρίς την εκ των προτέρων έστω πληροφόρηση και συνεννόηση. Αρκετά, φτάνει πια… Εμείς έχομε και μια πατρίδα που πρέπει να νοιαζόμαστε. Σταματώ εδώ για τώρα.

Θα πρέπει να συνειδητοποιήσει ο ίδιος κατ’ αρχήν προς το συμφέρον της ενότητας της Ορθόδοξης Εκκλησίας, αλλά και της δικής του υστεροφημίας τώρα όσο υπάρχουν ακόμα χρονικά περιθώρια και να δρομολογήσει λύση διότι μπορεί καθότι έχει τον θεσμό στα χέρια του και να μην περιμένουμε να δώσει ο Θεός τη λύση…Είμαι βέβαιος ότι είναι κατανοητό το ενταύθα νοούμενο.

Δεν μπορεί να συνεχιστεί αυτή δημόσια και φωναχτή πολεμική. Δεν υπάρχει αμφιβολία για την βαναυσότητα των Ρώσων εναντίον των ομόδοξων αδελφών τους Ουκρανών, αλλά από την άλλη μεριά και η βαναυσότητα των Ουκρανών και του ηγέτη τους, του Ζελένσκι, δεν πάει παρακάτω.

Ίσως να σταθεί αφορμή η Προσκυνηματική περιφορά της χειρός του Αγίου Σπυρίδωνα στη Ρωσία να σημάνει μια αφύπνιση στους θεσμικά υπεύθυνους της διοίκησης της Εκκλησίας, διότι η Εκκλησία, δηλαδή ο Λαός του Θεού άλλα φρονεί με την φανέρωση της πίστης και της ευλάβειάς του. Τους μεριάζει ως άνευ σημασίας και βιώνει την πίστη του. Έτσι τόσο απλά.


https://exapsalmos.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου