Ο νέος λαϊκός βάρδος μητροπολίτης Φιλόθεος

Ο νέος λαϊκός βάρδος μητροπολίτης Φιλόθεος

 

Σπεύσανε κάποιοι να κατηγορήσουν για φονταμενταλιστές και ιεορακατήγορους όσους τόλμησαν να σχολιάσουν με μελανά χρώματα το τόλμημα του αγίου Θεσσαλονίκης να τραγουδήσει μέσα στο Περιβόλι της Παναγίας ένα λαϊκό άσμα. Εν μέρει έχουν δίκιο. Δεν έκανε δα και κανένα βαρύ ατόπημα ο Παναγιώτατος. Ένα τραγουδάκι είπε στο τσακίρ κέφι, όπως του ήρθε έμπνευση μέσα στην κατανυκτική ατμόσφαιρα του Άθωνα…

Ας βάλουμε καλό λογισμό, αδερφοί. Καταρχήν έχει προστεθεί στο ελληνικό λαϊκό ρεπερτόριο μια νέα ερμηνευτική παρουσία και για αυτό θα πρέπει να αισθανθούμε μια κάποια χαρά. Από την άλλη σκέπτομαι σε προσωπικό επίπεδο πόσο τυχερός είμαι που μπορώ να σχολιάζω ελεύθερα μερικά εκκλησιαστικά τεκταινόμενα εξ αποστάσεως. Φαντάσου, δηλαδή, να ήμουν κληρικός της εκεί ή όμορης μητροπόλεως (ή γενικότερα έμμισθος ιερεύς) ή θεολόγος εκπαιδευτικός στα μέρη εκείνα. Ή και να γνώριζα προσωπικά τον κατά γενική ομολογία συμπαθέστατο αυτόν Ιεράρχη…Ο Φιλόθεος έχει ήδη δώσει δείγματα γραφής της κουλτουριάρικης κλίσης του χαρακτήρος του από τότε που άρχισε να συνεργάζεται με τον μακαρίτη τον Σταμούλη, για τον οποίο πολλά ράμματα έχουμε για τη δογματική του γούνα… Μέσα σε όλα αυτά ήρθε και το “στο πα και στο ξαναλέω” πάνω στα ασκητικά βράχια της Αγίας Άννας. Δίπλα στο οστεοφυλάκιο που αναπαύονται τα οστά, οι ιδρώτες και τα αίματα των ασκητικών παλαισμάτων αιώνων, εκεί που οι απόκοσμοι απόηχοι των αγιορείτικων προσευχών αντηχούν στις πέτρες και στα βάτα της Σκήτης, αλλά και όλου του Όρους…

Δεν θέλω να το παίζω ισοπεδωτικός τιμητής των τρεχόντων εκκλησιαστικών πραγμάτων, οπότε θα αφήσω να μιλήσει η ίδια η εικόνα, το βιντεάκι που κυκλοφόρησε στα διαδικτυακά μίντια και μάς ξάφνιασε για μια ακόμη φορά, βλέποντας τον διάδοχο του σπηλαιώτη ησυχαστή αγίου αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης Γρηγορίου του Παλαμά να σιγοτραγουδά ένα λαϊκό άσμα μέσα στην “πνευματική μαστούρα”, που εξάπαντος εμπνέει το εκεί περιβάλλον…

Ας δούμε λοιπόν την εικόνα στα γρήγορα: όλο σεβντά ο μητροπολίτης άδει α καπέλα το γνωστό λαϊκό τραγουδάκι και παρασύρει στο σιγοτραγούδημά του και όλη την παρέα. Θυμίζει ο τόπος κουτουκάκι που όλοι χαλαρώνουν (λείπει μόνο το τσιγαριλίκι). Ένας μάλιστα λαϊκός συνδαιτυμόνας κάθεται χαλαρός με το κινητό επί της τραπέζης και χυμένος στην καρέκλα του, συνοδεύων και αυτός σιγοψάλλοντας το γνωστό τραγουδάκι. Ένας μοναχός μονάχα, από όσα έπιασε το μάτι μου, κάπως παραδοσιακότερος στην εμφάνιση – μάλλον αγιαννανίτης εκεί αρχοντάρης – στέκεται με μια αμηχανία χωρίς να συμμετέχει και καθήμενος άβολα. Τι άραγε θα μπορούσε ο ταπεινός αυτός καλόγερος να αντείπει στον προεστώτα της τραπέζης, κοτζάμ μάλιστα αρχιεπίσκοπο Θεσσαλονίκης;

Μια εικόνα χίλιες λέξεις. Ο άγιος Παΐσιος ήταν λάτρης του χορού (των δημοτικών εννοείται). Εξέφρασε την τελευταία του αυτή επιθυμία στον μακαριστό Θεόκλητο Διονυσιάτη. Ήταν μερακλής ο άγιος. Όμως ποτέ δεν χόρεψε. Ήταν αυστηρός ασκητής και θυσίασε ακόμα και τις αναμάρτητες απολαύσεις της ζωής στον Χριστό μέσα από την αιματηρή του άσκηση και εγκράτεια. Ας βάλλουμε λοιπόν πλάι πλάι τον όσιο Παΐσιο, που έβλεπε κοσμικές ακόμη και τις απολαύσεις από μια αγιορείτικη αγρυπνία, με τη ρεμπέτικη ατμόσφαιρα στο κουτούκι (όπως μεταλλάχτηκε) της κακοτράχαλης Αγίας Άννας. Λέτε να είμαι τόσο γεροπαράξενος και να τρώγομαι με τα ρούχα μου; Μπορεί…

 

Κ. Ν.

8/10/2026