Η «άρνηση» μας να δούμε την αλήθεια πίσω από τις κινήσεις του Πατριάρχη Ιεροσολύμων

Ανδρέας Λουδάρος

Ο «ΟΜΗΡΟΣ» ΠΟΥ ΕΓΚΟΛΠΩΘΗΚΕ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΩΝ «ΑΠΑΓΩΓΕΩΝ» ΤΟΥ

Η «άρνηση» μας να δούμε την αλήθεια πίσω από τις κινήσεις του Πατριάρχη Ιεροσολύμων

Αν και η ευρύτερη στάση του Πατριάρχη Ιεροσολύμων τα τελευταία χρόνια θεωρείται εξαιρετικά ύποπτη ίσως κι επικίνδυνη το καλό είναι πως οι ενέργειες βοηθούν στο να υποχωρήσουν τα συμπτώματα της «διασχιστικής αντίδρασης» που λένε οι ψυχολόγοι και πλέον βλέπουμε τα πράγματα πιο καθαρά. Το αρχικό σοκ έχει υποχωρήσει και τα γεγονότα, ενώνονται σαν κομμάτια ενός πάζλ αποκαλύπτοντας μια εικόνα που δυστυχώς δεν αρέσει σε κανέναν.

Ζώντας σε ένα σπίτι με δυο ψυχολόγους ένιωσα την ανάγκη να ρωτήσω, πως ονομάζει η ψυχολογία την περίπτωση κατά την οποία ένα πρόσωπο που θεωρείς δικό σου, σου κάνει κακό αλλά επειδή ακριβώς το μυαλό σου αδυνατεί να συλλάβει οτι το συγκεκριμένο πρόσωπο εμπιστοσύνης σου επιτίθεται, «παγώνεις» και νομίζεις ότι αυτό που ζεις δεν είναι πραγματικότητα;

«Άρνηση πραγματικότητας» μου είπαν. Και το «πάγωμα» δεν είναι τίποτα άλλο από το σοκ που καθηλώνει το θύμα. Πιο επιστημονικά το λένε «διασχιστική αντίδραση». Ο νους, δηλαδή, αποσυνδέεται από την εμπειρία και το γεγονός βιώνεται «σαν να μην συμβαίνει σε μένα» ή «σαν ταινία».

Προς τι όμως οι ψυχολογικές αναζητήσεις;

Ήθελα απλά να μάθω από τι πάσχει ο Ελληνισμός που εδώ και περίπου μια εξαετία παρακολουθεί το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων να στρέφεται εναντίον του, αλλά κάνει πως δε το βλέπει, ότι δεν συμβαίνει. Έχουμε «παγώσει» δηλαδή. Πάθαμε «διασχιστική αντίδραση».

Και ξέρετε γιατί το προσεγγίζω έτσι; Γιατί ακόμη κι εγώ που είμαι βέβαιος πως κάτι πολύ κακό συμβαίνει και θα επιχειρηματολογήσω μάλιστα γι αυτό στις αράδες που θα ακολουθήσουν, σε ένα μεγάλο μέρος της ψυχής μου αρνούμαι να το πιστέψω. Άρνηση κι εγώ. Πάγωμα. Αλλά τα γεγονότα δεν είναι καθόλου «κρύα», το αντίθετο… «καίνε».

Πάμε να δούμε όμως τι ακριβώς συμβαίνει.

Τον Νοέμβρη του 2019, έναν χρόνο μετά την διακοπή Κοινωνίας που αποφάσισε η Μόσχα κατά της Κωνσταντινούπολης και όσων την στηρίζουν, για το γνωστό ουκρανικό ζήτημα, ο Έλληνας Πατριάρχης Ιεροσολύμων Θεόφιλος, βρέθηκε στη Μόσχα για να παραλάβει ένα βραβείο.

Εκεί συνάντησε, προφανώς, τον Πατριάρχη Κύριλλο αλλά και τον Πρόεδρο Πούτιν. Κι από εκεί ανακοίνωσε την πρόθεση του να φιλοξενήσει στο Πατριαρχείο των Ιεροσολύμων μια «αδελφική σύναξη» των αρχηγών των Εκκλησιών.

Ήταν η επίσημη εμφάνιση ενός σχεδίου που «μαγειρεύτηκε» στην Σερβία, «σερβιρίστηκε» στην Ρωσία και «καταναλώθηκε» από τα Ιεροσόλυμα.

Ποιο ήταν αυτό;

Απέναντι στην «Μητέρα Εκκλησία» Κωνσταντινούπολη αναδύεται η «Μήτηρ των Εκκλησιών» Ιερουσαλήμ. Κι έτσι η μάνα που «έπεσε εξαιτίας των αμαρτιών της», σύμφωνα με μια αρκετά διαδεδομένη ρωσική ερμηνεία του λόγου πίσω από την Άλωση, θα πρέπει να υποχωρήσει εμπρός στην αγνή μητέρα των Εκκλησιών που «λούζεται» από το φως της Αναστάσεως.

Ήταν η επίσημη εμφάνιση ενός σχεδίου που «μαγειρεύτηκε» στην Σερβία, «σερβιρίστηκε» στην Ρωσία και «καταναλώθηκε» από τα Ιεροσόλυμα.

Για να κατανοήσετε το πλαίσιο σας θυμίζω αυτά που είχε υποστηρίξει σε συνέντευξη του τον Ιανουάριο του 2020, ο μητροπολίτης Μπάτσκας Ειρηναίος. Ο άνθρωπος στον οποίο οι καλά γνωρίζοντες πρόσωπα και καταστάσεις στον ορθόδοξο κόσμο αποδίδουν την πατρότητα της ιδέας, ήταν διαφωτιστικός: «υπάρχει το ιδιαίτερο, πνευματικό και εν χάριτι πρωτείο της Ιερουσαλήμ ως «Μητέρα όλων των Εκκλησιών», που είναι η μοναδική Εκκλησία της οποίας ιδρυτής είναι ο ίδιος ο Κύριος Ιησούς Χριστός, οπότε νομίζω ότι ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων έχει και το ηθικό δικαίωμα και την ευθύνη να συγκαλέσει όλες τις Ορθόδοξες Εκκλησίες σε σύσκεψη, μπροστά σε τόσες δοκιμασίες και πειρασμούς».

Έχω μια τάση να γράφω πολύ σοβαρά πράγματα με απλουστευμένο τρόπο για να γίνομαι κατανοητός αλλά νομίζω πως όλοι καταλαβαίνουμε ότι εδώ το πράγμα δεν είναι διόλου απλό.

Η δικαιολογία για την ρωσική στροφή του Έλληνα Πατριάρχη, όπως ο ίδιος και οι άνθρωποι του άφησαν τεχνηέντως να κυκλοφορήσει, ήταν ο φόβος. Φόβος για μια ρωσική «επίθεση» στο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, – κάτι αντίστοιχο δηλαδή με αυτό που συμβαίνει τώρα στην Αφρική- φόβος για πυροδότηση του αραβικού εθνικισμού μέρος του οποίου θεωρεί πως οι Έλληνες πρέπει να φύγουν από το Πατριαρχείο και να το αναλάβουν Άραβες… και γενικά φόβος.

Επειδή, αφενός η δικαιολογία ήταν αρκετά πειστική κι αφετέρου η βεβαιότητα πως Αγιοταφική Αδελφότητα είναι σάρξ εκ της σαρκός του Ελληνισμού και της Ρωμιοσύνης, πολλοί ήταν αυτοί που έδειξαν μια κατανόηση για την στάση του Πατριάρχη Ιεροσολύμων τον οποίο ούτε λίγο ούτε πολύ είδαν ως «όμηρο» του ρωσικού εκκλησιαστικού ιμπεριαλισμού.

«Τι να κάνει ο άνθρωπος θα του διαλύσουν το Πατριαρχείο...» έλεγαν συχνά πυκνά όσοι ασχολούνται.

Το γεγονός όμως ότι ποτέ δεν ζήτησε βοήθεια ούτε ενημέρωσε καν την Αθήνα ή το Φανάρι για αυτές τις πιέσεις, έδωσε σε αρκετούς άλλους μια ισχυρή λαβή ώστε να μην βρουν τον παραμικρό λόγο να δικαιολογήσουν τις πράξεις του Πατριάρχη Ιεροσολύμων.

Κι έτσι όταν στο Αμάν κι όχι στην Αγία Σιών, σε μια αίθουσα ξενοδοχείου κι όχι στην έδρα του Πατριαρχείου, έγινε αυτή η «αδερφική σύναξη» που θα συζητούσε για την «ειρήνη», δεν ήταν λίγοι εκείνοι που μίλησαν για «προδοσία». Το ακροατήριο τους όμως τότε ήταν πολύ μικρό. «Άρνηση»!

Αν και στο σχέδιο ήταν σύντομα να επαναληφθεί και μια ακόμη «αδερφική σύναξη» ο κορονοϊός άλλαξε τα σχέδια. Οι Προκαθήμενοι μαζί με ολόκληρο τον κόσμο εγκλωβίστηκαν στις έδρες τους. Όμως το σχέδιο για την ανάδειξη της «μητρός» δεν εγκαταλείφθηκε.

Σιγά αλλά σταθερά, η Ιερουσαλήμ απομακρύνθηκε από την Κωνσταντινούπολη. Οι σχέσεις περιορίστηκαν στις τυπικές και οι συναντήσεις σχεδόν εξαφανίστηκαν. Την ίδια στιγμή, ο Πανάγιος Τάφος μετατράπηκε σε μέσο νομιμοποίησης της υπο ρωσική επιρροή ουκρανικής Εκκλησίας, αρχιερείς της οποίας ξεκίνησαν ξαφνικά να επισκέπτονται εξαιρετικά συχνά τα Ιεροσόλυμα για να φωτογραφηθούν δίπλα στον Πατριάρχη στο γραφείο του ή και ως συλλειτουργοί του κι όλα άρχισαν σιγά σιγά να παίρνουν τη θέση τους.

Ίσως βέβαια τίποτα από όλα αυτά να μην συμβαίνει ή στο μυαλό μας ορισμένοι να βλέπουμε παντού «εχθρούς» θα έλεγε κάποιος πιο μετριοπαθής, το βέβαιο όμως είναι, πως ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων δεν έκανε την παραμικρή κίνηση για να διαψεύσει ή έστω να διασκεδάσει αυτήν την αίσθηση. Ίσως έχει τους λόγους του.

Το επίσης βέβαιο είναι πως οι τελευταίες κινήσεις του Πατριαρχείου των Ιεροσολύμων τόσο στην περίπτωση της σιναϊτικής κρίσης όσο και στον τρόπο με τον οποίο διαχειρίστηκε ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων την επίσκεψη του στην Κωνσταντινούπολη για να συναντηθεί με τον Τούρκο πρόεδρο, βοήθησε πολλούς να βγουν από αυτήν την «άρνηση» να «ξεπαγώσουν» και να αρχίσουν να βλέπουν τα πράγματα πιο καθαρά.

Για παράδειγμα στην σιναϊτική κρίση, ενώ ήταν γνωστό σε όλους πως η Ελλάδα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την προστασία της Μονής για τους γνωστούς κι ευνόητους λόγους, η αγιοταφική διαπραγματευτική ομάδα που συστάθηκε υποτίθεται για να βοηθήσει στην εξεύρεση ειρηνικής λύσης -αυτή την ειρήνη όλο μπροστά μας τη βρίσκουμε-, ήρθε στην Αθήνα, συναντήθηκε με τον Δαμιανό και τον εκπρόσωπο της ελληνικής κυβέρνησης, μετά πήγε στη Μονή κι επιστρέφοντας δεν ενημέρωσε κανέναν. Αντίθετα το Πατριαρχείο κινήθηκε μονομερώς, εξέδωσε τις δικές του ανακοινώσεις και η ιστορία είναι πλέον γνωστη.

Στην Κωνσταντινούπολη πάλι, έγινε το εξής μοναδικό. Το εκεί Πατριαρχείο ενημερώθηκε μόλις μια μερα πριν με επιστολή. Ούτε καν ένα τηλεφώνημα από τον ένα Πατριάρχη στον άλλο. Ο Ιεροσολύμων πήγε στην Πόλη, είδε τον Πρόεδρο Ερντογάν, του έδωσε την δυνατότητα να «κοντύνει» το Οικουμενικό Πατριαρχείο όπως χαρακτηριστικά είπε την επομένη ο βουλευτής Χατζηβασιλείου και χωρίς να μπει καν στον κόπο να περάσει από τον Αη Γιώργη να ανάψει ένα κερί, ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων αναχώρησε.

Κι ενώ έχει συμπεριφερθεί έτσι προς το Φανάρι, λίγες μέρες μετά, από την Αστάνα του Καζακστάν, μια χώρα πολύ κοντά στην Ρωσία και την Τουρκία, όπου συμμετείχε στο 8ο συνέδριο των Ηγετών των Παγκοσμίων και Παραδοσιακών Θρησκειών, έκανε έκκληση για διάλογο «Εκπροσωπών την Μητέρα των Εκκλησιών» όπως χαρακτηριστικά γράφτηκε στο δελτίο Τύπου που εξέδωσε το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων.

Δελτίο Τύπου εξέδωσε και το Πατριαρχείο της Μόσχας για να ενημερώσει για την συνάντηση του Πατριάρχη Κύριλλου που επίσης βρισκόταν εκεί με τον Πατριάρχη Θεόφιλο. Τα Ιεροσόλυμα από την πλευρά τους δεν εξέδωσαν αντίστοιχο, τουλάχιστον μέχρι την ώρα που γραφόταν αυτό το κείμενο.

Αν και η ευρύτερη στάση του Πατριάρχη Ιεροσολύμων τα τελευταία χρόνια θεωρείται εξαιρετικά ύποπτη ίσως κι επικίνδυνη το καλό είναι πως οι ενέργειες βοηθούν στο να υποχωρήσουν τα συμπτώματα της «διασχιστικής αντίδρασης» που λένε οι ψυχολόγοι και πλέον βλέπουμε τα πράγματα πιο καθαρά. Το αρχικό σοκ έχει υποχωρήσει και τα γεγονότα, ενώνονται σαν κομμάτια ενός πάζλ αποκαλύπτοντας μια εικόνα που δυστυχώς δεν αρέσει σε κανέναν.

Ειλικρινά δεν μπορώ να γνωρίζω τι κρύβει στο πίσω μέρος του μυαλού του ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων και ποιες είναι οι προθέσεις του. Όμως παρακολουθώντας τις ενέργειες του θα τολμήσω, ερμηνεύοντας τες, να πω ότι αν κάποια στιγμή υπήρξε όμηρος ενός σχεδίου που του επιβλήθηκε, όπως αρχικά διαδόθηκε, σήμερα πολύ φοβάμαι πως είναι θιασώτης και πρόθυμος εκτελεστής του.

Ίσως κάποια στιγμή να πιέστηκε από δυνάμεις ισχυρότερες από αυτόν για να υποστηρίξει το σενάριο της «μητρός των Εκκλησιών» σήμερα δείχνει να το έχει εγκολπωθεί.

Δεν ξέρω τι θα ακολουθήσει. Τα γεγονότα είναι αυτά που όπως πάντα θα μας αποκαλύψουν θέσεις και προθέσεις, επιθυμίες και στρατηγικές. Όμως αν ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων έχει σκοπό να συγκαλέσει μια νέα «αδελφική σύναξη» θα ήθελα να μου επιτραπεί να προτείνω, αυτή να μην γίνει σε κάποιο ξενοδοχείο μακριά από τα Ιεροσόλυμα αλλά κάπου πιο «βιβλικά». Ας πούμε στη Μονή του Αγίου Ονουφρίου, στην Κοιλάδα του Χινώμ στα νοτιοδυτικά της Παλιάς Πόλης της Ιερουσαλήμ. Εκεί που κατά την παράδοση βρισκόταν ο «αγρός του κεραμέως».

https://orthodoxia.info